I OSK 1326/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Z. Z., sędziego w stanie spoczynku, od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy uchwałę Krajowej Rady Sądownictwa. Uchwała ta stwierdzała utratę przez Z. Z. prawa do stanu spoczynku i uposażenia, ponieważ orzekał on w tzw. sekcji tajnej Wydziału IV Karnego Sądu Wojewódzkiego dla [...] w latach 1953-1955. Sąd uznał, że okoliczności te spełniają przesłanki określone w ustawie z dnia 17 grudnia 1997 r. dotyczące zatrudnienia w wyspecjalizowanych komórkach stosujących represje za działalność niepodległościową. Z. Z. kwestionował ustalenia faktyczne, zarzucając m.in. błędną wykładnię przepisów i niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy, w tym wyjaśnienia samego skarżącego, i że nawet krótki okres orzekania w takich sprawach prowadziłby do tych samych skutków prawnych. Sąd podkreślił, że nie było podstaw do uwzględnienia wniosku o przeprowadzenie dodatkowego dowodu z dokumentów, gdyż nie był on niezbędny do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i mógłby nadmiernie przedłużyć postępowanie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących utraty uprawnień przez sędziów w stanie spoczynku z powodu działalności w okresach represji politycznych, a także zasady prowadzenia postępowania dowodowego w sądach administracyjnych.
Sprawa dotyczy specyficznego okresu historycznego i konkretnych przepisów, które mogły ulec zmianie. Ocena dowodów pośrednich jako wystarczających do ustalenia faktów historycznych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy orzekanie w sprawach oznaczonych sygnaturą akt tzw. sekcji tajnej jest równoznaczne z zatrudnieniem w tej sekcji w rozumieniu przepisów ustawy o zmianie Prawa o ustroju sądów powszechnych, skutkującym utratę prawa do stanu spoczynku i uposażenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, orzekanie w sprawach oznaczonych sygnaturą akt sekcji tajnej, które dotyczyły osób oskarżonych o przestępstwa z dekretów o odpowiedzialności za klęskę wrześniową i faszyzację życia państwowego oraz o wymiarze kary dla faszystowsko-hitlerowskich zbrodniarzy, stanowi przesłankę do stwierdzenia zatrudnienia w wyspecjalizowanej komórce stosującej represje.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że materiał dowodowy, w tym wyjaśnienia skarżącego i sprawozdania komisji badających działalność sekcji tajnej, potwierdza, że skarżący orzekał w sprawach oznaczonych sygnaturą sekcji tajnej co najmniej do końca 1953 r., a sprawy te miały charakter polityczny i represyjny. Nawet krótki okres orzekania w takiej komórce prowadzi do utraty uprawnień.
Czy sąd administracyjny ma obowiązek przeprowadzenia dodatkowego dowodu z dokumentów, jeśli materiał dowodowy uniemożliwia jednoznaczne ustalenie daty formalnego istnienia sekcji tajnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przeprowadzenie dodatkowego dowodu z dokumentów jest wyjątkiem i zależy od oceny sądu, czy jest to niezbędne dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości i czy nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. Odmowa przeprowadzenia takiego dowodu nie jest arbitralna, jeśli sąd opiera się na innych dowodach pośrednich.
Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, iż wniosek o przeprowadzenie dowodu z wyroku Sądu Najwyższego jako Wyższego Sądu Dyscyplinarnego nie był niezbędny, ponieważ byłby to kolejny dokument pośredni, nieodnoszący się bezpośrednio do sekcji tajnej w Sądzie Wojewódzkim ani do skarżącego. Sąd opierał się na dostępnym materiale dowodowym, w tym wyjaśnieniach skarżącego.
Przepisy (5)
Główne
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 17 grudnia 1997 r. o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw art. 7 § ust. 1 pkt 4
Określa przesłanki utraty prawa do stanu spoczynku i uposażenia przez sędziów w stanie spoczynku, w tym zatrudnienie w wyspecjalizowanych komórkach organizacyjnych stosujących represje za działalność niepodległościową, polityczną lub obronę praw człowieka.
Pomocnicze
Ustawa z dnia 28 sierpnia 1997 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych art. 6 § ust. 1
Ustawa z dnia 20 czerwca 1985 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych art. 71¹ § § 2 i 4
P.p.s.a. art. 106 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy możliwości przeprowadzenia dowodu z dokumentów w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 106 § 3 P.p.s.a. przez niezastosowanie i nieprzeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów z akt sprawy Sądu Najwyższego. • Twierdzenie, że sekcja tajna została zlikwidowana w listopadzie 1953 r., co czyni bezpodstawnym ustalenie o orzekaniu w okresie do maja 1955 r. w komórce represyjnej.
Godne uwagi sformułowania
orzekał w sprawach ozn. sygnaturami akt IV3K w sekcji III tajnej tegoż Wydziału • sekcja tajna sądów powszechnych • wyspecjalizowanych komórkach organizacyjnych, stosujących represje za działalność niepodległościową • Niemożliwe jest ustalenie daty do jakiej formalnie istniała sekcja tajna Wydziału IV Sądu Wojewódzkiego dla [...], ale w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy można stwierdzić, że sekcja ta z całą pewnością funkcjonowała co najmniej do końca grudnia 1953 r.
Skład orzekający
Małgorzata Stahl
przewodniczący sprawozdawca
Barbara Adamiak
sędzia
Andrzej Jurkiewicz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących utraty uprawnień przez sędziów w stanie spoczynku z powodu działalności w okresach represji politycznych, a także zasady prowadzenia postępowania dowodowego w sądach administracyjnych."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego okresu historycznego i konkretnych przepisów, które mogły ulec zmianie. Ocena dowodów pośrednich jako wystarczających do ustalenia faktów historycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy rozliczeń z przeszłością PRL-u i orzekania w tzw. sekcjach tajnych, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie społeczne i historyczne.
“Sędzia stracił uposażenie za orzekanie w "sekcji tajnej" – NSA rozstrzyga historyczny spór.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.