I OSK 1316/21

I OSK 1316/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-10-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-07-23
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Elżbieta Kremer /sprawozdawca/
Joanna Skiba
Jolanta Rudnicka /przewodniczący/
Symbol z opisem
6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
II SA/Kr 722/20 - Wyrok WSA w Krakowie z 2020-11-17
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2204
art. 128 ust. 1, art. 129 ust. 5 pkt 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o  gospodarce nieruchomościami  - tekst jedn.
Dz.U. 1958 nr 17 poz 70
art. 47 ust. 1
Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędziowie: Sędzia NSA Elżbieta Kremer (spr.) Sędzia del. WSA Joanna Skiba Protokolant: Sekretarz sądowy Dominik Kozarski po rozpoznaniu w dniu 30 października 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. D., K. D., B. D., B. D., A. D., T. D., A. L., L. D., J. D., R. D., H. D., E. T., I. D., A. D., M. D., A. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 listopada 2020 r. sygn. akt II SA/Kr 722/20 w sprawie ze skargi K. D., K. D., B. D., B. D., A. D., T. D., A. L., L. D., J. D., R. D., H. D., E. T., I. D., A. D., M. D., A. D. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 19 lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 17 listopada 2020 r. sygn. akt II SA/Kr 722/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę K. D., K. D., B. D., B. D., A. D., T. D., A. L., L. D., J. D., R. D., H. D., E. T., I. D., A. D., M. D., A. D. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 19 lutego 2020 r. w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli skarżący, zarzucając naruszenie:
1) przepisów o postępowaniu w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj.:
a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.;
b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 7a § 1, art. 8, art. 9, art. 10, art. 28, art. 76, art. 77, art. 79, art. 80, art. 76 § 1 k.p.a. w związku z niewłaściwym zastosowaniem i niedostrzeżeniem przez Sąd naruszenia przez organy rażącego naruszeniem ogólnych zasad postępowania administracyjnego, jak również dokonywaniem ustaleń faktycznych sprzecznych z dokumentami urzędowymi w szczególności wynikających z decyzji z dnia 30 sierpnia 1960 r. Komisji do spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych oddalającej odwołanie P. D. i innych współwłaścicieli od decyzji o wywłaszczeniu, która stwierdziła, że "wniosek o odszkodowanie zostanie rozpatrzony przez Urząd Spraw Wewnętrznych Prezydium Rady Narodowej w Krakowie w toku odrębnego postępowania odszkodowawczego", potwierdzając tym samym złożenie wniosku o odszkodowanie przez właścicieli nieruchomości;
2) prawa materialnego, w rozumieniu art. 174 pkt 1 p.p.s.a., poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, które miało istotny wpływ na wynik postępowania, tj.:
a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 21 ust. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 128 ust. 1 oraz art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami przez błędną wykładnię, polegającą na uznaniu za dopuszczalne ustalenie odszkodowania za wywłaszczenie wyłącznie na rzecz adresatów decyzji (właścicieli nieruchomości), podczas gdy znajduje on zastosowanie również do następców uniwersalnych adresatów decyzji;
b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 1, art. 10, art. 21, art. 39 ust. 1 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych w brzmieniu po dniu wejścia w życie wspomnianej nowelizacji, art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. Nr 17, poz. 70) w zw. z art. 21 ust. 2 oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji RP na skutek pozbawienia skarżących prawa do słusznego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, mim że nie można uznać że Konstytucja przewiduje możliwość przedawnienia roszczeń o odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość.
Mając powyższe na uwadze skarżący kasacyjnie wnieśli o:
1) zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie skargi skarżących i uchylenie zaskarżonych decyzji organów I i II instancji, względnie;
2) uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie, a w każdym przypadku;
3) zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego za obie instancje według norm przepisanych, włączając koszty opłat skarbowych od pełnomocnictw w wysokości 272 zł.
Ponadto skarżący kasacyjnie wnieśli o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935), dalej "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje więc zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w zakresie wyznaczonym przez podstawy skargi kasacyjnej.
W skardze kasacyjnej podniesione zostały zarzuty dotyczące naruszenia zarówno prawa materialnego jak i przepisów postępowania, mając na uwadze okoliczności przedmiotowej sprawy należy się w pierwszej kolejności odnieść do zarzutów materialnoprawnych. Jednak przed odniesieniem się do zarzutów skargi kasacyjnej przypomnieć należy najistotniejsze okoliczności. Mianowicie w dniu 22 sierpnia 1955 r. zostało wszczęte postępowanie wywłaszczeniowe w wyniku którego na mocy orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w m. Krakowie z dnia 14 listopada 1959 r. została wywłaszczona część parceli katastralnej I. kat. [...] gm kat. [...] (tj. obszar o pow. [...]m2 z parceli o pow. [...]m2), która była wówczas własnością P. D., M. D., J. D., J. D., A. D., S. D. i W. D. Komisja odwoławcza do spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych decyzją z dnia 30 sierpnia 1960 r. orzekła o zatwierdzeniu decyzji z dnia 14 listopada 1959 r.
Jak wynika z akt sprawy na wniosek spadkobierców byłych właścicieli toczyło się postępowanie w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, w którym Starosta Krakowski decyzją z dnia 15 grudnia 2016 r. odmówił zwrotu, a Wojewoda Małopolski decyzją z dnia 6 lipca 2017 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie prawomocnym wyrokiem z dnia 8 grudnia 2017 r. sygn. akt II SA/Kr 1169/17 oddalił skargę skarżących.
W takich okolicznościach w dniu 11 czerwca 2018 r. wpłynął wniosek spadkobierców byłych właścicieli o podjęcie postępowania o ustalenie i wypłatę odszkodowania z tytułu wywłaszczenia dokonanego orzeczeniem z dnia 14 listopada 1959 r. utrzymanym w mocy decyzją z dnia 30 sierpnia 1960 r., które zakończyło się umorzeniem postępowania i oddaleniem skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny zaskarżonym wyrokiem z dnia 17 listopada 2020 r. sygn. akt II SA/Kr 722/20.
W skardze kasacyjnej w zarzutach dotyczących naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w lit. a wskazano na naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 21 ust. 2 Konstytucji w zw. z art. 128 ust. 1 oraz art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami przez błędną wykładnię polegającą na uznaniu za dopuszczalne ustalenie odszkodowania za wywłaszczenie wyłącznie na rzecz adresatów decyzji (właścicieli nieruchomości), podczas gdy znajduje on zastosowanie również do następców uniwersalnych adresatów decyzji.
W uzasadnieniu tego zarzutu skarżący kasacyjnie odwołali się między innymi do uchwały w składzie siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2021 r. sygn. akt I OPS 1/20, a w szczególności do uzasadniania uchwały, wskazując, że za przyjęciem stanowiska, że spadkobierca osoby wywłaszczonej jest podmiotem uprawnionym do otrzymania odszkodowania w miejsce niezaspokojonego roszczenia odszkodowawczego wywłaszczonego właściciela nieruchomości przemawia przede wszystkim konstytucyjna zasada ochrony dziedziczenia.
Odnosząc się do tego zarzutu Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zarzut ten jest zasadny. Powołana uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2021 r. sygn. akt I OPS 1/20, która podjęta została na wniosek Prezesa NSA w związku z występującymi rozbieżnościami w orzecznictwie sądów administracyjnych, ma następującą treść: "Odszkodowanie, o którym mowa w art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 ze zm.), może być od dnia 1 stycznia 1998 r. ustalone na podstawie art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r. poz. 65 ze zm.) dla spadkobiercy właściciela nieruchomości wymienionej w art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.". 2. "Odszkodowanie, o którym mowa w art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, nie może być ustalone na podstawie art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r. poz. 65 ze zm.) na rzecz nabywcy nieruchomości w drodze umowy zawartej po dniu czasowego zajęcia tej nieruchomości w trybie określonym w art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.". Pomijając fakt, że uchwała ta dotyczy szczególnej sytuacji uregulowanej we wskazanych przepisach, tj. odszkodowania z tytułu wywłaszczenia polegającego na ograniczeniu prawa własności, a nie na wywłaszczeniu polegającym na odjęciu prawa własności, to z uzasadnienia przedmiotowej uchwały niewątpliwie możemy wyprowadzić wniosek, zgodnie z którym również w przypadku klasycznego wywłaszczenia polegającego na odjęciu prawa własności uprawnionymi do otrzymania odszkodowania jest właściciel nieruchomości wywłaszczonej lub jego spadkobiercy. W uzasadnianiu powołanej uchwały odwołano się między innymi do konstytucyjnych zasad ochrony własności i prawa dziedziczenia, oraz dopuszczalności wywłaszczenia za słusznym odszkodowaniem. Stąd też należałoby wyprowadzić wniosek, że spadkobiercom właścicieli wywłaszczonej nieruchomości przysługuje legitymacja w sprawie ustalenia odszkodowania. Jednak zasadność powyższego zarzutu nie pozwala na uwzględnienie skargi kasacyjnej, albowiem niezasadny jest drugi zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia prawa materialnego sformułowany w pkt 2 lit. b, a dotyczący przepisów materialnoprawnych.
W zarzucie skargi kasacyjnej sformułowanym w pkt 2 lit. b wskazano na błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 1, art. 10, art. 21, art. 39 ust. 1 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych w brzmieniu obowiązującym od dnia 31 stycznia 1952 r. w zw. z art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości w zw. z art. 21 ust. 2 oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.
Na wstępie wskazać należy, że postępowanie wywłaszczeniowe w rozpoznawanej sprawie zostało wszczęte w 1955 r. na podstawie dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 29 grudnia 1951 r., która weszła w życie 31 stycznia 1952 r. Dekret obowiązywał do dnia 5 kwietnia 1958 r. albowiem wówczas weszła w życie ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Zgodnie z art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r., postępowanie wywłaszczeniowe wszczęte po wyzwoleniu, a w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy jeszcze nie zakończone będzie prowadzone nadal według dotychczasowych przepisów z odpowiednim zastosowaniem przepisów niniejszej ustawy dotyczących właściwości organów orzekających. Czynności dokonane w dotychczasowym postępowaniu pozostają w mocy, a odszkodowanie ustala się według zasad odszkodowania przewidzianych w niniejszej ustawie, jeżeli wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego nastąpiło po dniu 1 lipca 1956 r., a dotychczas nie ustalono odszkodowania; w pozostałych przypadkach odszkodowanie ustala się według przepisów dotychczasowych. Mając na uwadze, że postępowanie wywłaszczeniowe wszczęte w 1955 r. nie zakończyło się przed wejściem w życie ustawy z dnia 12 marca 1958 r., zastosowanie miał art. 47 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym postępowanie nadal prowadzone było na podstawie dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. w brzmieniu nadanym nowelizacją z dnia 29 grudnia 1951 r. i zakończyło się wydaniem orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. Krakowa z dnia 14 listopada 1959 r., a Komisja Odwoławcza do spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych decyzją z dnia 30 sierpnia 1960 r. orzekła o zatwierdzeniu zaskarżonej decyzji z dnia 14 listopada 1959 r.
Z powyższych okoliczności i zmiany stanu prawnego związanego z wejściem w życie ustawy z dnia 12 marca 1958 r., w tym art. 47 ust. 1 ustawy, w sposób jednoznaczny i bezsporny wynika, że do wszczętego w 1955 r. postępowania wywłaszczeniowego nadal zastosowanie miał dekret z dnia 26 kwietnia 1949 r. W zarzucie skargi kasacyjnej wskazano na naruszenie art. 1, art. 10, art. 21 i art. 39 ust. 1 dekretu.
Powołany art. 1 stanowi, że nieruchomości lub ich części niezbędne dla realizacji narodowych planów gospodarczych mogą być przejmowane, nabywane, zbywane i przekazywane zgodnie z przepisami niniejszego dekretu, art. 10 określa organy właściwe do orzekania o wywłaszczeniu i odszkodowaniu za wywłaszczenie, zaś powołany art. 21 składający się z kilku mniejszych jednostek redakcyjnych stanowi: ust. 1. Po przeprowadzeniu rozprawy prezydium wojewódzkiej rady narodowej orzeka o wywłaszczeniu albo odmawia wywłaszczenia, jeżeli odpadły powody, stanowiące podstawę do wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego. Ust. 2. Orzeczenie powinno w szczególności zawierać: 1) ustalenie przedmiotu i rozmiaru wywłaszczenia, 2) wskazanie, na czyją rzecz wywłaszczenie nastąpiło, 3) jeżeli wpłynęły wnioski lub sprzeciwy - uzasadnienie ich przyjęcia lub odrzucenia. Ust. 3. W przypadku gdy wniosków lub sprzeciwów nie zgłoszono, orzeczenie może zapaść bez rozprawy. Wskazane wyżej przepisy dekretu, które zostały powołane w zarzucie skargi kasacyjnej, a które stanowiły podstawę i miały zastosowanie w postępowaniu wywłaszczeniowym, nie były przedmiotem sporu ani co do ich wykładni, ani co do ich zastosowania, stąd też trudno stwierdzić na czym miałoby polegać ich naruszenie. Tym bardziej, że przedmiotem niniejszej sprawy było postępowanie w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania prowadzone na podstawie art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, a nie postępowanie dotyczące wywłaszczenia (czy to w trybie zwykłym, czy też w ramach postępowania nieważnościowego).
Natomiast w niniejszej sprawie istotne znaczenie ma powołany art. 39 ust. 1 dekretu, który to przepis stanowił, że "Roszczenia odszkodowawcze przedawniają się po upływie trzech lat od dnia, w którym orzeczenie o wywłaszczeniu stało się ostateczne w toku instancji." Treść przywołanego przepisu nie rodzi wątpliwości co do materialnoprawnego charakteru wskazanego w nim terminu. Przedawnienie, o którym mowa jest bowiem powiązane z instytucją prawa materialnego - odszkodowaniem za wywłaszczenie. Przedawnienie roszczenia odszkodowawczego z tytułu wywłaszczenia na podstawie dekretu z 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych następowało 3 lata po stwierdzeniu ostateczności decyzji wywłaszczeniowej. Skutek ten nastąpił z mocy prawa i musi być brany pod uwagę z urzędu w postępowaniu administracyjnym. Artykuł 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. stanowi podstawę do wydania decyzji o ustaleniu odszkodowania również za nieruchomości wywłaszczone przed wejściem w życie tej ustawy, niemniej jednak dotyczy tylko roszczeń nieprzedawnionych. Wskazany w art. 39 ust. 1 dekretu 3 letni termin jest terminem materialnym. Termin materialny należy odróżnić od terminu procesowego, który stanowi okres do dokonania określonej czynności procesowej przez podmioty postępowania administracyjnego. O ile upływ procesowego terminu załatwienia sprawy, nie pozbawia kompetencji do jej załatwienia, o tyle upływ terminu materialnego odnoszący się do strony powoduje wygaśnięcie praw i obowiązków o charakterze materialnym, tj. uprawnienia (roszczenia), a termin ten nie podlega przedłużeniu lub przywróceniu. Upływ takiego terminu skutkujący przedawnienie roszczenia powoduje, że stosunek materialnoprawny nie może być nawiązany. Skutek przedawnienia roszczenia odszkodowawczego musi być w postępowaniu o odszkodowanie uwzględniany z urzędu. Inaczej ujmując przepis art. 125 ust. 5 pkt 3 u.g.n. ma zastosowanie do nieruchomości wywłaszczonych przed wejściem w życie tej ustawy, ale nie dotyczy to tych roszczeń odszkodowawczych, które z mocy prawa uległy przedawnieniu. Powszechne jest bowiem stanowisko, zgodnie z którym w prawie administracyjnym z przedawnieniem roszczenia mamy do czynienia wówczas, gdy przepis prawa wyraźnie tak stanowi. Z taką sytuacją mieliśmy do czynienia w powołanym art. 39 ust. 1 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r., czy też przykładowo w art. 36 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 1958 r., który określał termin przedawnienia dla roszczeń w odniesieniu do odszkodowania za straty w zasiewach, uprawach i plonach. Tym samym zarzut dotyczący naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny art. 39 ust. 1 dekretu nie jest zasadny, Sąd prawidłowo dokonał wykładni powołanego przepisu, tj. prawidłowo ustalił normę prawną z niego wynikającą. W zarzucie tym wskazano również na naruszenie art. 21 ust. 2 oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Artykuł 21 ust. 1 Konstytucji RP, który stanowi, że wywłaszczenie jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy jest dokonywane na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem, wprowadzony ustawą termin przedawnienia roszczenia odszkodowawczego nie wyłącza zasady słusznego odszkodowania. Z kolei powołany art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, zawarty w rozdziale II Wolność, Prawa i Obowiązki Obywatela wyraża zasadę równości, zgodnie z którą wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władzę publiczną. Zasada ta nakazująca takie samo traktowanie osób znajdujących się w takiej samej sytuacji oraz odmienne traktowanie osób znajdujących się w sytuacji odmiennej, adresowana jest przede wszystkim do prawodawcy. To on, tworząc normy generalno-abstrakcyjne, powinien brać pod uwagę konieczność stanowienia norm o takiej samej lub różnej treści w zależności od wskazanych powyżej sytuacji. Równe traktowanie osób wymaga, by organy stosujące prawo dokonywały konkretyzacji norm generalno-abstrakcyjnych w normy konkretno-indywidualne bez nieuzasadnionego różnicowania. Innymi słowy, by nie traktowały odmiennie osób ze względu na takie ich cechy, które nie są prawnie relewantne. Stąd też w okolicznościach niniejszej sprawy nie doszło do naruszenia wskazanych zasad konstytucyjnych.
Natomiast w zarzucie skargi kasacyjnej dotyczącej naruszenia przepisów postępowania sformułowanych w pkt 1 lit. a zarzucono naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 7a § 1, art. 8, art. 9, art. 28, art. 76, art. 77, art. 79, art. 80, art. 76 § 1 k.p.a. w związku z niewłaściwym zastosowaniem i niedostrzeżeniem przez Sąd naruszenia przez organy zasad postępowania administracyjnego, jak również dokonywanie ustaleń faktycznych sprzecznych z dokumentami urzędowymi w szczególności wynikających z decyzji z dnia 30 sierpnia 1960 r., w której Komisja do spraw wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych oddalając odwołanie stron od decyzji o wywłaszczeniu stwierdziła, że "wniosek o odszkodowanie zostanie rozpatrzony przez Urząd Spraw Wewnętrznych Prezydium Rady Narodowej w toku odrębnego postępowania odwoławczego, to stwierdzenie ma zdaniem skarżących kasacyjnie potwierdzać złożenie wniosku o odszkodowanie przez właścicieli nieruchomości".
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut ten jest niezasadny. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że do tej kwestii odniósł się Wojewódzki Sąd Administracyjny przytaczając nie tylko powołany wyżej fragment nie tylko z uzasadniania decyzji organu II instancji z dnia 30 sierpnia 1960 r., ale również stosowny fragment z orzeczenia organu I instancji z dnia 14 listopada 1959 r., który jest następujący: "ustalenie odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości nastąpi na wniosek przynajmniej jednej ze stron w oddzielnych orzeczeniach". Przytoczony fragment orzeczenia wywłaszczeniowego z dnia 14 listopada 1959 r. wyraźnie wskazuje, że ustalenie odszkodowania nastąpi na wniosek (jeżeli taki wniosek zostanie złożony przynajmniej przez jedną ze stron), a nie że wniosek o odszkodowanie (już złożony) zostanie rozpatrzony. Należy zgodzić się z Sądem I instancji, że ten fragment uzasadniania orzeczenia wywłaszczeniowego z dnia 14 listopada 1959 r. ma charakter informacyjny dla stron, a nie stanowi potwierdzenia złożenia wniosku odszkodowawczego. Po drugie należy zwrócić uwagę, że skarżąca kasacyjnie twierdząc, że wniosek o odszkodowanie został złożony, nie przedłożyła żadnego dowodu bezpośredniego, ani pośredniego który potwierdzałby złożenie wniosku odszkodowawczego, swoje twierdzenie opiera wyłącznie o fragment decyzji II instancyjnej z dnia 30 sierpnia 1960 r., pomijając nawet fragment orzeczenia wywłaszczeniowego z dnia 14 listopada 1959 r. Po trzecie zasady doświadczenia życiowego wskazują, że w sytuacji gdyby wniosek o ustalenie odszkodowania został złożony, a organ nie rozpoznawał tego wniosku, strony reagowałyby na ten fakt kierując różne pisma do organu w sprawie ustalenia odszkodowania, które tym samym potwierdzałyby fakt złożenia takiego wniosku. Natomiast w rozpoznawanej sprawie skarżąca kasacyjnie nie przedkłada żadnego pisma, a szerzej ujmując żadnego dowodu, który potwierdzałby powyższe okoliczności. W takiej sytuacji zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przepisów postępowania jest niezasadny, z wyjątkiem art. 28 k.p.a. W kwestii art. 28 k.p.a. zachowuje aktualność stanowisko wyrażone wcześniej w zarzucie skargi kasacyjnej dotyczącym naruszenia prawa materialnego, tj. w pkt 2 lit. a.
Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw i w związku z tym na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w wyroku.
Uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego zostało sporządzone z uwzględnieniem przepisu art. 193 in fine P.p.s.a., zgodnie z którym uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej.