I OSK 1313/23

I OSK 1313/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-06-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-31
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Elżbieta Kremer /przewodniczący sprawozdawca/
Maria Grzymisławska-Cybulska
Piotr Przybysz
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
III SA/Kr 449/22 - Wyrok WSA w Krakowie z 2022-10-04
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 615
art. 17 ust. 1
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (t.j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Kremer (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Piotr Przybysz Sędzia del. WSA Maria Grzymisławska-Cybulska po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 4 października 2022 r. sygn. akt III SA/Kr 449/22 w sprawie ze skargi E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 30 grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 4 października 2022 r. sygn. akt III SA/Kr 449/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę E.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 30 grudnia 2021 r. w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.
Wyrok zapadł na tle następujących okoliczności sprawy:
Wnioskiem z dnia 28 kwietnia 2021 r. skarżąca zwróciła się o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką W.B..
Decyzją z dnia 13 października 2021 r. Burmistrz Rabki-Zdroju odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia, wyjaśniając m.in. że w sprawie brak jest związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rezygnacją z pracy przez skarżącą, a koniecznością stałej opieki.
Ponadto, zdaniem organu, obowiązek alimentacyjny wobec niepełnosprawnej matki ciąży w takim samym stopniu na wszystkich jej dzieciach, przy czym obowiązek ten może przybrać też formę np. współopłacania usług opiekuńczych.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyła skarżąca.
Decyzją z dnia 30 grudnia 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że pomiędzy koniecznością sprawowania opieki nad osobą w znacznym stopniu niepełnosprawną, a niepodejmowaniem przez opiekuna tej osoby zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej albo pracy w gospodarstwie rolnym, powinien istnieć związek przyczynowy. Jednakże w przedmiotowej sprawie brak jest takiego związku. Sprawowana opieka w takim zakresie, jaki został wykazany w rodzinnym wywiadzie środowiskowym z dnia 13 września 2021 r. nie ma takiego charakteru, aby zmuszał ją do rezygnacji z aktywności zawodowej, choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy.
Ponadto, obowiązek alimentacyjny wobec niepełnosprawnej matki ciąży w równym stopniu na wszystkich jej dzieciach, czyli czterech braciach skarżącej. Jeżeli z jakichś uzasadnionych powodów nie mogą one osobiście poświęcać czasu na sprawowanie opieki nad matką, to obowiązek ten może przybrać też formę np. wspólnego opłacania usług opiekuńczych, zwłaszcza że te dorosłe dzieci pracują.
W skardze na powyższą decyzję skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez przyjęcie, że stan zdrowia osoby niepełnosprawnej oraz zakres sprawowanej nad nią opieki nie wymaga rezygnacji z zatrudnienia przez stronę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalając skargę podzielił stanowisko Kolegium, jak i organu I instancji, że w świetle zgromadzonego materiału dowodowego brak jest jednak związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem przez skarżącą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką.
Sąd zgodził się z oceną organów charakteru wykonywanych przez E.S. czynności, wskazując że ich rzeczywisty zakres nie jest na tyle obciążający skarżącą, by uniemożliwiał jej podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Zauważono przy tym, że wprawdzie żaden przepis ustawy o świadczeniach rodzinnych nie ustanawia wymogu wspólnego zamieszkiwania z osobą wymagającą opieki, to jednakże nie bez znaczenia da oceny, czy istotnie w danym przypadku mamy do czynienia ze stałą i długotrwałą opieką w rozumieniu jej przepisów, ma fakt, że skarżąca dojeżdża codziennie rano o godz. 6:30 do matki z odległości 18km, by pomagać jej w czynnościach związanych z codzienną egzystencją. W razie potrzeby, zwłaszcza w nocy, jest też pod stałym kontaktem telefonicznym. Trafne, w ocenie Sądu, jest więc stanowisko organów, że w tym przypadku nie można przyjąć, że skarżąca stale i nieprzerwanie sprawuje osobistą opiekę nad niepełnosprawną matką, tym bardziej, iż nie jest ona osobą leżącą, a schorzenia na które cierpi nie wymagają też nieprzerwanego jej monitorowania.
Ponadto, Sąd stanął na stanowisku, że jeżeli osoba wymagająca opieki ma oprócz osoby skarżącej jeszcze inne dzieci, z których część zamieszkuje w nieznacznej odległości od tej osoby, to realizując obowiązek alimentacyjny, w zakresie je obciążającym, mogą one wspomóc osobę skarżącą w opiece nad wymagającym opieki. Natomiast dzieci zamieszkujące w dalszej odległości, również realizując obowiązek alimentacyjny, w zakresie je obciążającym, powinny wspomóc tę osobę w inny sposób tj. finansując pomoc w opiece nad nią.
W niniejszej sprawie skarżąca ma rodzeństwo i nie zostało wykazane aby nie byli oni w stanie realizować swojego obowiązku alimentacyjnego wobec matki poprzez sprawowanie osobistej opieki lub finansowanie pomocy w opiece nad matką, ani też, aby skarżąca nie była w stanie uzyskać od rodzeństwa, zwrotu przypadającej na nich części świadczeń alimentacyjnych, w sytuacji gdyby istotnie spełniła je wobec matki w części obciążającej rodzeństwo, stosownie do treści art. 140 § 1 K.r.o. Praca nie jest bowiem obiektywną przeszkodą w sprawowaniu opieki nad niepełnosprawną osobą. Rację ma Kolegium podnosząc, że jeżeli z jakichś uzasadnionych powodów bracia skarżącej nie mogą osobiście poświęcać czasu na sprawowanie opieki nad matką, wyręczając choćby z niektórych czynności skarżącą, to obowiązek ten może przybrać też formę np. wspólnego opłacania usług opiekuńczych, zwłaszcza że są dorośli i pracują.
Sąd podkreślił, że możliwość uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego nie wynika z faktu wykonywania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem lekarskim o określonej treści (którego nie mogą negować organy administracji publicznej), ale z konieczności rezygnacji z zatrudnienia bądź podjęcia pracy zarobkowej z uwagi na niemożność pogodzenia ich z prawnym i moralnym obowiązkiem opieki nad osobą niepełnosprawną.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła skarżąca, zarzucając naruszenie:
1) prawa materialnego, tj.:
a) art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 615), dalej powoływanej jako "u.ś.r.", poprzez uznanie, że stan zdrowia osoby niepełnosprawnej oraz zakres sprawowanej nad nią opieki nie wymaga rezygnacji z zatrudnienia przez skarżącą, podczas gdy skarżąca pobiera zasiłek dla opiekuna od dnia 1 lipca 2013 r.;
b) art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że skarżącej nie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na fakt, że żyją jeszcze inne osoby na których ciąży obowiązek alimentacyjny w stopniu pierwszym, które jednak są osobami nie dającymi rękojmi sprawowania należytej opieki nad osobą niepełnosprawną z uwagi na własny stan zdrowia i inne obowiązki oraz żaden przepis prawa nie przewiduje kryteriów wyboru opiekuna z grupy osób na których ciąży obowiązek alimentacyjny w tym samym stopniu.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o:
1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie;
2) przyznanie zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym według norm przepisanych;
3) rozpoznanie skargi na posiedzeniu niejawnym wobec zrzeczenia się prawa do rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził aby w rozpoznawanej sprawie wystąpiła którakolwiek z przesłanek nieważności postępowania - określonych w art. 183 § 2 P.p.s.a. - jak też aby zachodziły przesłanki wymagające uchylenia wydanego w sprawie orzeczenie oraz odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania (art. 189 P.p.s.a.). Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę związany był granicami skargi kasacyjnej.
W skardze kasacyjnej podniesiono dwa zarzuty oparte na podstawie określonej w art. 174 pkt 1 P.p.s.a., a więc wyłącznie zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego. Natomiast skarga kasacyjna nie zawiera zarzutów opartych na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a., tj. zarzutów dotyczących naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przepisów postępowania. Brak zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania oznacza, że ustalony stan faktyczny w sprawie jest bezsporny, niekwestionowany, a tym samym nie został podważony. Powyższa okoliczność ma istotne znaczenie, albowiem wpływa na zakres w jakim Naczelny Sąd Administracyjny może skontrolować zaskarżony wyrok. Należy bowiem mieć na uwadze, że zarzut naruszenia prawa materialnego nie może być skutecznie uzasadniony próbą zwalczania ustaleń faktycznych, która mogłaby ewentualnie odnieść zamierzony skutek, ale wyłącznie w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. Ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonywana wyłącznie na podstawie stanu faktycznego, którego ustalenia nie są kwestionowane lub nie zostały skutecznie podważone. Z kolei sformułowana w art. 174 pkt 1 P.p.s.a. podstawa kasacyjna dotycząca naruszenia prawa materialnego może przejawiać się w dwóch postaciach: na błędnej jego wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu. Skuteczne podniesienie zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię wymaga z jednej strony wykazania błędu w wykładni popełnionego przez organy lub Sąd I instancji, a z drugiej - wskazania, jak prawidłowo powinno się interpretować te przepisy. Błędna wykładnia prawa materialnego, to wadliwe zrekonstruowanie normy prawnej z konkretnego przepisu prawa, wyrażające się w mylnym zrozumieniu jego treści, a przez to w wadliwym ustaleniu jego sensu normatywnego przez sąd administracyjny I instancji. Jednym słowem błędna wykładania musi dotyczyć prawa materialnego, a nie okoliczności dotyczących stanu faktycznego.
Natomiast naruszenie prawa materialnego w postaci jego niewłaściwego zastosowania oznacza błąd subsumpcji, polegający na wadliwym uznaniu, że ustalony w sprawie konkretny stan faktyczny odpowiada abstrakcyjnemu stanowi faktycznemu określonemu w hipotezie określonej normy prawnej. Polega ono zatem na nieprawidłowej ocenie przez Sąd I instancji zastosowania prawa materialnego przez organ administracji. Ocena zarzutu naruszenia prawa materialnego w podniesionej w skardze kasacyjnej formie może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, który został przyjęty jako podstawa wyrokowania, a nie na podstawie stanu faktycznego, który skarżąca uznaje za prawidłowy. Inaczej ujmując niewłaściwe zastosowanie polega na wadliwym uznaniu, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Przy czym, nie można w skardze kasacyjnej skutecznie stawiać zarzutu naruszenia prawa materialnego, polegającego na jego niewłaściwym zastosowaniu, gdy z jego uzasadnienia wynika, że skarżący zarzuca wadliwe ustalenie okoliczności stanu faktycznego, bez wskazania przy tym, jakie normy postępowania naruszył Sąd I instancji. Zwalczanie ustaleń faktycznych nie może nastąpić wyłącznie przez zarzut naruszenia prawa materialnego. Konieczne jest w takiej sytuacji wykazanie, że błędne ustalenia są wynikiem naruszenia przez Sąd przepisów prawa procesowego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2024 r. sygn. akt I OSK 74/23).
To odwołanie się do podstawowych reguł i zasad dotyczących formułowania zarzutów w skardze kasacyjne stało się konieczne z uwagi na związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzutami podniesionymi w skardze kasacyjnej, co oznacza, że Sąd kasacyjny nie może wykraczać poza podstawy kasacyjne wskazane w skardze kasacyjnej, ani w jakimkolwiek zakresie podstawy te uzupełniać lub rekonstruować, a także z uwagi na sposób sformułowania zarzutów w rozpoznawanej skardze kasacyjnej.
Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie została oparta wyłącznie na podstawie naruszenia prawa materialnego, tj.: 1) zarzucie naruszenia art. 17 ust. 1 u.ś.r. (nie precyzując przy tym czy zarzut ten dotyczy błędnej wykładni tego przepisu czy też jego niewłaściwego zastosowania) poprzez uznanie, że stan zdrowia osoby niepełnosprawnej oraz zakres sprawowanej nad nią opieki nie wymaga rezygnacji z zatrudnienia przez skarżącą, podczas gdy skarżąca pobiera zasiłek dla opiekuna od dnia 1 lipca 2013 r. oraz 2) art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że skarżącej nie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na fakt, że żyją jeszcze inne osoby na których ciąży obowiązek alimentacyjny w stopniu pierwszym, które jednak są osobami nie dającymi rękojmi sprawowania należytej opieki nad osobą niepełnosprawną z uwagi na własny stan zdrowia i inne obowiązki oraz żaden przepis prawa nie przewiduje kryteriów wyboru opiekuna z grupy osób na których ciąży obowiązek alimentacyjny w tym samym stopniu.
Odnosząc się do tak sformułowanych zarzutów Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, że stosownie do treści art. 17 ust. 1 u.ś.r., w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. określa więc przesłanki podmiotowe i przedmiotowe, które muszą zaistnieć, aby danej osobie mogło być przyznane świadczenie pielęgnacyjne. Istotne przy tym jest to, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobom wymienionym w tym przepisie, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą w nim wskazaną. Nie jest ono przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawnym, ale za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Skoro świadczenie pielęgnacyjne ma być rekompensatą za rezygnację z pracy z uwagi na konieczność opieki nad osobą bliską, która jej wymaga, to musi istnieć bezpośredni związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem) a sprawowaną opieką. Natomiast w sytuacji, gdy opieka nad daną osobą nie nosi cech opieki stałej lub długotrwałej, taki związek przyczynowo-skutkowy nie istnieje.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie prawidłowo przyjął, że na gruncie art. 17 ust. 1 u.ś.r. organ, na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego, zarówno dokumentów uprawnionych organów, jak i innych zgromadzonych w sprawie dowodów, dokonuje ustalenia czy brak podejmowania zatrudnienia lub rezygnacja z zatrudnienia przez osobę ubiegającą się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego pozostaje w bezpośrednim związku przyczynowo-skutkowym z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, a także czy opieka ta stanowi przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej. Dowody te podlegają łącznej ocenie, co w niniejszej sprawie miało miejsce. Na podstawie oświadczeń strony z dnia 23 kwietnia 2021 r. oraz 13 września 2021 r., a także wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 26 maja 2021 r., uzupełnionym wywiadem z dnia 13 września 2021 r. ustalony został zakres sprawowanej opieki nad niezdolną do samodzielnej egzystencji W.B., wskazując że nie wszystkie czynności można zaliczyć do czynności opiekuńczych, a szereg z nich to typowe czynności dnia codziennego, które są wykonywane przez osoby na co dzień pracujące zawodowo lub prowadzące gospodarstwo rolne. W konsekwencji przyjęto, że rzeczywisty zakres sprawowanej opieki przez E.S. nad matką nie jest na tyle obciążający, że uniemożliwia jej podjęcie zatrudnienia. Ponadto Sąd I instancji zaakceptował stanowisko orzekających w sprawie organów, że sprawowana opieka przez skarżącą nie jest stała i długotrwała lecz tylko doraźna, z uwagi m.in. na fakt, że strona nie zamieszkuje z matką i nie prowadzi z nią wspólnego gospodarstwa domowego. Ponadto, konieczność codziennych dojazdów przez E.S. do matki z miejscowości oddalonej o 18km, a także okoliczność, że niezdolna do samodzielnej egzystencji W.B. nie jest osobą leżącą, w ocenie Sądu I instancji, nie stanowi o sprawowaniu "stałej" i "nieprzerwanej" opieki nad osobą niepełnosprawną. Sama konieczność opieki nie stanowi bowiem, w świetle art. 17 ust. 1 u.ś.r., samodzielnej i wystarczającej podstawy do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Przepis ten należy stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Zauważyć przy tym trzeba, że dla ustalenia przesłanki związku przyczynowo-skutkowego konieczne jest wyjaśnienie czy rodzaj bądź/ i ilość czynności z zakresu faktycznie sprawowanej opieki nad osobą niepełnosprawną, wykonywanych przez osobę ubiegającą się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, uniemożliwia tej osobie podjęcie i wykonywanie pracy zarobkowej. Legitymowanie się przez osobę wymagającą opieki określonym w stosownych przepisach orzeczeniem o niepełnosprawności nie może zatem wykluczać możliwości wywodzenia braku związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia lub niepodejmowaniem zatrudnienia a stopniem faktycznie sprawowanej opieki nad taką osobą.
Skarga kasacyjna stawiając zarzut naruszenia art. 17 ust. 1 u.ś.r., mając na uwadze wcześniejsze rozważania nie ma usprawiedliwionych podstaw, gdyż autor skargi kasacyjnej nie zakwestionował ustaleń faktycznych organów odnośnie zakresu koniecznej opieki skarżącej kasacyjnie nad matką, okoliczności związanych zarówno z rezygnacją jak i niepodejmowaniem zatrudnienia ani też – przy założeniu skutecznego zakwestionowania ustaleń faktycznych – nie zarzucił niewłaściwego zastosowania art. 17 ust. 1 u.ś.r. w zakresie związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia, a obowiązkami wynikającymi z opieki.
Odnosząc się natomiast do drugiego z podniesionych zarzutów, tj. naruszenia art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że nie podziela stanowiska Sądu I instancji w świetle którego przy ocenie przysługiwania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego ma znaczenie okoliczność, że matka skarżącej kasacyjnie ma jeszcze inne dzieci, na których ciąży obowiązek alimentacyjny. Z przepisu art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. nie wynika, aby przesłanką negatywną przyznania świadczenia pielęgnacyjnego było stwierdzenie, że obok osoby ubiegającej się o świadczenie są również inne osoby, na których w tym samym stopniu ciąży obowiązek alimentacyjny wobec osoby niepełnosprawnej i które mogłyby w pewnym zakresie opiekować się osobą niepełnosprawną lub udzielać wsparcia finansowego opiekunowi takiej osoby. Nie jest zatem dopuszczalna odmowa przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego ze względu na to, że obowiązek alimentacyjny spoczywa także na innych osobach oraz że osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne oraz pozostałe osoby, na których spoczywa obowiązek alimentacyjny wobec osoby niepełnosprawnej, mogłyby podzielić między siebie obciążenia związane z opieką nad osobą niepełnosprawną. Taka przesłanka negatywna przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego nie została przewidziana przez ustawodawcę w treści art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 2024 r. sygn. akt I OSK 378/23).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie dopuścił się zatem naruszenia art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. poprzez jego błędną wykładnię akceptując stanowisko organów o możności odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego ze względu na możność partycypowania przez rodzeństwo skarżącej kasacyjnej w sprawowaniu opieki nad niepełnosprawną matką.
Naruszenie to jednak pozostaje bez wypływu na wynik sprawy, bowiem podstawową przyczyną odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w realiach niniejszej sprawy było ustalenie, że zakres opieki sprawowanej przez skarżącą nad matką nie wyłącza możliwości podjęcia zatrudnienia.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną albowiem wyrok Sądu I instancji pomimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
Podstawą do rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym był przepis art. 182 § 2 i 3 P.p.s.a.