I OSK 1311/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-10-07
NSAAdministracyjneŚredniansa
zawieszenie postępowaniaskarga kasacyjnaTrybunał KonstytucyjnyKodeks postępowania administracyjnegoekonomika procesowarozpoznanie sprawywznowienie postępowaniadecyzja administracyjnaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA oddalił wniosek o zawieszenie postępowania w sprawie skargi kasacyjnej, uznając brak potrzeby oczekiwania na rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego.

Wniosek o zawieszenie postępowania w sprawie skargi kasacyjnej został złożony w związku z oczekiwaniem na rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego dotyczące zgodności z Konstytucją przepisu Kodeksu postępowania administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił ten wniosek, powołując się na zasadę ekonomiki procesowej i obowiązek rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Sąd podkreślił, że nawet jeśli przepis zostanie uznany za niekonstytucyjny, istnieje możliwość wznowienia postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniosek o zawieszenie postępowania w sprawie skargi kasacyjnej, złożony przez skarżących w związku z oczekiwaniem na rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego dotyczące zgodności z Konstytucją art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej Kodeks postępowania administracyjnego. Sąd, opierając się na art. 125 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznał, że nie zachodzi potrzeba zawieszenia postępowania. Wskazano na fakultatywność stosowania tego przepisu i pozostawienie oceny potrzeby zawieszenia uznaniu sądu. Sąd podkreślił, że względy ekonomiki procesowej, sprawiedliwości, spójności systemu prawnego oraz jednolitości i stabilności orzecznictwa nie przemawiają za zawieszeniem. Ponadto, sąd administracyjny ma obowiązek rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Z uwagi na brak wyznaczonego terminu rozprawy przez Trybunał Konstytucyjny w sprawie K 2/22, NSA uznał za zasadne niezwłoczne rozpoznanie sprawy. Podkreślono, że problematyka zastosowania art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej k.p.a. była już wielokrotnie przedmiotem rozważań NSA, a stanowisko sądu w tym zakresie jest jednolite. Zaznaczono również, że w przypadku uznania przepisu za niekonstytucyjny, strona nie zostanie pozbawiona możliwości obrony swoich praw dzięki instytucji wznowienia postępowania (art. 272 § 1 p.p.s.a.).

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Sąd może zawiesić postępowanie, ale nie ma takiego obowiązku. Ocena potrzeby zawieszenia należy do sądu, który powinien brać pod uwagę względy ekonomiki procesowej i obowiązek rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.

Uzasadnienie

Przepis art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. ma charakter fakultatywny. Sąd musi zbadać celowość zawieszenia, biorąc pod uwagę m.in. brak nieuzasadnionej zwłoki w rozpoznaniu sprawy. W tym przypadku, z uwagi na brak wyznaczonego terminu rozprawy przez TK i wielokrotne rozstrzyganie podobnych kwestii przez NSA, zawieszenie nie było uzasadnione.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 125 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może zawiesić postępowanie, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania (np. przed Trybunałem Konstytucyjnym), jednakże zastosowanie tego przepisu ma charakter fakultatywny i wymaga oceny celowości wstrzymania biegu postępowania.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Obowiązek sądu rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.

p.p.s.a. art. 7

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek sądu podejmowania czynności zmierzających do szybkiego załatwienia sprawy.

p.p.s.a. art. 272 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość wznowienia postępowania w przypadku wydania orzeczenia na podstawie przepisu uznanego za niekonstytucyjny.

u.zm.k.p.a. art. 2 § ust. 2

Ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis, którego zgodność z Konstytucją była badana przez Trybunał Konstytucyjny.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak potrzeby zawieszenia postępowania ze względu na zasadę ekonomiki procesowej i obowiązek rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Możliwość wznowienia postępowania w przypadku uznania przepisu za niekonstytucyjny zabezpiecza prawa strony.

Odrzucone argumenty

Wniosek o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny sprawy K 2/22.

Godne uwagi sformułowania

rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania zastosowanie ma charakter fakultatywny rozpoznanie sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki zasada ekonomiki procesowej możliwość wznowienia postępowania

Skład orzekający

Karol Kiczka

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w kontekście zawieszania postępowań sądowoadministracyjnych w oczekiwaniu na orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, zwłaszcza gdy TK nie wyznaczył terminu rozprawy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o zawieszenie postępowania w NSA i oczekiwania na orzeczenie TK w konkretnej sprawie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego, jakim jest zawieszanie postępowań sądowoadministracyjnych w oczekiwaniu na orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, co jest istotne dla praktyków prawa.

Czy sąd musi czekać na Trybunał Konstytucyjny? NSA wyjaśnia zasady zawieszania postępowań.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 1311/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-10-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-08-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Karol Kiczka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I SA/Wa 1477/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2025-03-13
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono wniosek o zawieszenie postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Karol Kiczka po rozpoznaniu w dniu 7 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku [...] i [...]o zawieszenie postępowania w sprawie skargi kasacyjnej [...] i [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 marca 2025 r. sygn. akt I SA/Wa 1477/24 w sprawie ze skargi [...] i [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 29 kwietnia 2024 r. nr KOC/3647/Go/22 w przedmiocie umorzenia postępowania z mocy prawa postanawia: oddalić wniosek o zawieszenie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 13 marca 2025 r. sygn. akt I SA/Wa 1477/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [...] i [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 29 kwietnia 2024 r. nr KOC/3647/Go/22 w przedmiocie umorzenia postępowania z mocy prawa.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiedli skarżący. W skardze kasacyjnej wnieśli m.in. o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia przed Trybunałem Konstytucyjnym sprawy o sygn. akt K 2/22 dotyczącej zgodności z Konstytucją art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 1491).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.), sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Treść powołanego przepisu wskazuje zatem na konieczność wystąpienia pomiędzy toczącym się postępowaniem sądowoadministracyjnym, a innym postępowaniem ścisłego związku (kwestia prejudycjalna), polegającego na tym, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego stanowi podstawę rozstrzygnięcia sprawy głównej. Należy przy tym zauważyć, że z ww. przepisu wynika również, że jego zastosowanie ma charakter fakultatywny. Ocena co do potrzeby jego zastosowania pozostawiona została zatem uznaniu sądu, który - podejmując postanowienie w tym zakresie - winien zbadać, czy w określonym przypadku celowe jest wstrzymanie biegu postępowania.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie taka potrzeba nie zachodzi. Za koniecznością zawieszenia postępowania kasacyjnego nie przemawiają bowiem względy ekonomiki procesowej, sprawiedliwości, spójności systemu prawnego oraz jednolitości i stabilności orzecznictwa sądowego. Podkreślić też należy, że poza wynikającym z przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi obowiązkiem właściwego zabezpieczenia prawa strony do sądu, wynikającego z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, obowiązkiem sądu wynikającym z tego samego przepisu jest rozpatrzenie sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Także treść art. 7 p.p.s.a. wskazuje, że sąd administracyjny powinien podejmować czynności zmierzające do szybkiego załatwienia sprawy. Nawet zatem w przypadku przyjęcia przez Trybunał Konstytucyjny sprawy do rozpoznania sąd administracyjny ma obowiązek ustalić celowość ewentualnego zawieszenia postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Tymczasem, jak wynika z udostępnionych publicznie przez Trybunał Konstytucyjny informacji w sprawie o sygn. akt K 2/22 (https://trybunal.gov.pl/s/k-2-22) od dnia wpływu wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich o zbadanie zgodności art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego - w zakresie w jakim uniemożliwia stwierdzenie wydania decyzji administracyjnej z naruszeniem prawa z art. 2 Konstytucji RP, z art. 45 ust. 1 Konstytucji oraz z art. 77 ust. 2 Konstytucji oraz z art. 64 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji, tj. od 31 grudnia 2021 r. do dnia wydania niniejszego postanowienia Trybunał Konstytucyjny nie wyznaczył terminu rozprawy. Kierując się zatem powołaną we wcześniejszych rozważaniach zasadą ekonomiki procesowej oraz koniecznością rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki Naczelny Sąd Administracyjny nie uznał za zasadne zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie.
Problematyka zastosowania art. 2 ust 2 ustawy nowelizującej k.p.a. wielokrotnie była już przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego m.in. w wyrokach z dnia: 26 czerwca 2024 r. I OSK 152/23, 21 lutego 2024 r. I OSK 2074/22, 5 marca 2024 r. I OSK 2214/22, 24 kwietnia 2024 r. I OSK 2298/22, 16 maja 2024 r. sygn. I OSK 57/23, 9 lipca 2024 r. sygn. I OSK 416/23, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl). Stanowisko w nich wyrażone Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym sprawę w pełni podziela.
Zaznaczyć przy tym trzeba, że w przypadku wydania orzeczenia na podstawie przepisu uznanego za niekonstytucyjny, uczestnik postępowania nie zostanie pozbawiony możliwości obrony swoich praw. W art. 272 § 1 p.p.s.a. przewidziano bowiem możliwość wznowienia postępowania w przypadku, gdyby Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie. Wobec tego interes strony jest należycie zabezpieczony (por. postanowienia NSA: z dnia 19 lipca 2023 r., I OSK 1297/23; z dnia 13 kwietnia 2023 r. I OSK 461/23, z dnia 22 lutego 2023 r., I OSK 2367/22; dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI