I OSK 1311/07 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2008-09-03 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2007-08-22 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Joanna Banasiewicz Marek Stojanowski /sprawozdawca/ Maria Wiśniewska /przewodniczący/ Symbol z opisem 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich Hasła tematyczne Nieruchomości Sygn. powiązane I SA/Wa 581/07 - Wyrok WSA w Warszawie z 2007-05-17 Skarżony organ Minister Infrastruktury Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 1945 nr 50 poz 279 art. 5 ust 2 pkt 2, art. 7 ust 1 i 2 Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy. Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, lit. c, art. 141 § 4, art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wiśniewska, Sędziowie NSA Marek Stojanowski (spr.), Joanna Banasiewicz, Protokolant Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 3 września 2008r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 maja 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 581/07 w sprawie ze skargi J. A. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia o odmowie ustanowienia własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 17 maja 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 581/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. A. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...], nr [...], w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia o odmowie ustanowienia własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd wskazał na następujący stan faktyczny i prawny sprawy: Prezydent [...] W. orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] lutego 1950 r., na podstawie art. 1, art. 75, art. 83 i art. 87 pkt 4 Rozporządzenia prezydenta Rzeczpospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym (Dz. U. R.P. Nr 36, poz. 341) oraz art. 1, art. 5 i art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. R.P. Nr 50, poz. 279), odmówił dotychczasowemu właścicielowi, A. S., prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej, położonej przy [...] Nr [...], oznaczonej Nr hip. [...], z uwagi na przeznaczenie jej zgodnie z prawomocnym planem zagospodarowania przestrzennego na cele użyteczności publicznej, współżycia społecznego lub dla przedstawicielstw państw obcych. Prezydent stwierdził ponadto, iż na podstawie art. 8 powołanego dekretu wszystkie budynki znajdujące się na powyższym gruncie przeszły na własność Gminy [...] W. Następczyni prawna byłego właściciela nieruchomości – J. A., złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydenta [...] W. z dnia [...] lutego 1950 r. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] odmówił stwierdzenia nieważności wskazanego wyżej orzeczenia administracyjnego, a decyzją z dnia [...], utrzymał w mocy decyzję z dnia [...]. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 listopada 2003 r., sygn. akt I SA 2274/01, uchylił decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydenta [...] W. z dnia [...] lutego 1950 r. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...], nr [...], na podstawie art. 158 § 1 K.p.a. w związku z art. 2 ustawy z dnia 1 marca 2002 r. o zmianach w organizacji i funkcjonowaniu centralnych organów administracji rządowej i jednostek im podporządkowanych oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 25, poz. 253 ze zm.), odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydenta [...] W. z dnia [...] lutego 1950 r. Minister Infrastruktury rozpoznając ponownie sprawę, decyzją z dnia [...], nr [...], utrzymał w mocy decyzję z dnia [...]. Organ wskazał, że w dacie wydania orzeczenia przez Prezydenta [...] W. obowiązującym dla przedmiotowej nieruchomości był miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Nr [...] uchwalony w dniu [...] 1948 r. i opublikowany w dniu [...] 1948 r. w Monitorze Polskim Nr [...], poz. [...], który to plan przewidywał przeznaczenie nieruchomości [...] na cele użyteczności publicznej, współżycia społecznego lub dla przedstawicielstw dyplomatycznych, a w ramach tego celu pod budynki na cele biurowe i mieszkalne, a także urządzenie ogrodów i dziedzińców do użytku prywatnego. W ocenie organu, Prezydent [...] W. rozpatrując wniosek o przyznanie prawa własności czasowej ustalił przeznaczenie przedmiotowej nieruchomości zgodnie z obowiązującym planem i słusznie stwierdził, iż przeznaczenie nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego na cele użyteczności publicznej lub dla przedstawicielstw dyplomatycznych uniemożliwiało dotychczasowemu właścicielowi korzystanie z tej nieruchomości. Na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła następczyni prawna poprzedniego właściciela nieruchomości, J. A., podnosząc, iż orzeczenie Prezydenta [...] W. o odmowie przyznania prawa własności czasowej do gruntu przy [...] w W. zostało wydane po wadliwie przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym. W ocenie skarżącej przed wydaniem powyższego orzeczenia nie zostały wyjaśnione okoliczności dotyczące przeznaczenia przedmiotowej nieruchomości w obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego, a tym samym nie wyjaśniono, czy korzystanie przez dotychczasowego właściciela z tej nieruchomości jest sprzeczne z jej przeznaczeniem w planie zagospodarowania przestrzennego, czy też nie. Skarżąca podniosła także, iż w sprawie o identycznym stanie faktycznym, dotyczącej nieruchomości przy [...], Minister Infrastruktury orzekł odmiennie, niż w niniejszej sprawie. Wyrokiem z dnia 24 października 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 1735/04, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...], nr [...]. Od tego wyroku skargi kasacyjne złożyli: Ambasada [...] oraz Minister Transportu i Budownictwa. Następnie wyrokiem z dnia 13 lutego 2007 r., sygn. akt I OSK 502/06, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Ambasady [...] z powodu braku przymiotu strony w przedmiotowej sprawie oraz uwzględniając skargę kasacyjną Ministra Transportu i Budownictwa uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Wyrokiem z dnia 17 maja 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 581/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J.A. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...], nr [...], w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia o odmowie ustanowienia własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej, wskazując, że zgodnie z treścią art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zauważył, że w przedmiotowej sprawie – biorąc pod uwagę plan zagospodarowania przestrzennego nr [...] uchwalony w dniu [...] 1948 r., który przewidywał przeznaczenie nieruchomości przy [...] na cele użyteczności publicznej, współżycia społecznego lub dla przedstawicielstw dyplomatycznych – należy stwierdzić, iż takie przeznaczenie nieruchomości, nawet jeśli w ramach tego przeznaczenia wchodziły funkcje mieszkalne i biurowe, uniemożliwiało dotychczasowemu właścicielowi korzystanie z tej nieruchomości. W związku z tym, w ocenie Sądu, omawiany plan zagospodarowania przestrzennego nie przewiduje dla przedmiotowej nieruchomości "obok" przeznaczenia jej miedzy innymi dla przedstawicielstw dyplomatycznych także przeznaczenia na urządzanie "ogrodów i dziedzińców do użytku prywatnego". Sąd przychylił się zatem do stanowiska Ministra Infrastruktury, który w obu zaskarżonych decyzjach stwierdził, że przeznaczenie spornej nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego na cele użyteczności publicznej lub dla przedstawicielstw dyplomatycznych, nawet jeżeli w ramach tego przeznaczenia realizowane były funkcje mieszkalna i biurowa, uniemożliwiało dotychczasowemu właścicielowi korzystanie z tej nieruchomości. Odnosząc się natomiast do zarzutów skarżącej dotyczących kwestii nieruchomości położonej przy [...], będącej we władaniu Ambasady [...], w której to sprawie Minister Infrastruktury orzekł odmiennie niż w niniejszym przypadku, Sąd pierwszej instancji wskazał, iż Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż sprawa ta nie ma znaczenia dla oceny legalności badanego w tej sprawie w trybie nadzoru orzeczenia administracyjnego z dnia [...] lutego 1950 r., ponieważ - jak stwierdził NSA -orzeczenia organów administracji dotyczące powyższej sprawy uprawomocniły się i nie były poddane kontroli sądowej. Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną złożyła J. A., wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o zmianę zaskarżonego wyroku w całości i uchylenie decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...]. Wniesiono także o przyznanie skarżącej od organu należnych kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: 1. naruszenie prawa materialnego, to jest: a) art. 5 ust 2 pkt 2 dekretu z dnia 2 kwietnia 1946r o planowym zagospodarowaniu przestrzennym kraju (Dz. U. nr 16, poz. 109), poprzez jego niezastosowanie przy ustalaniu treści obowiązującego dla przedmiotowej nieruchomości miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nr [...] z dnia [...] 1948r. i w konsekwencji przyjęcie, że przewidziane w planie przeznaczenie nieruchomości pod budynki na cele biurowe i mieszkalne, a także urządzenie ogrodów i dziedzińców do użytku prywatnego jest przeznaczeniem w ramach, a nie obok przeznaczenia na cele użyteczności publicznej, współżycia społecznego lub dla przedstawicielstw państw obcych; b) art. 7 ust. 2 w zw. z art. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy ( Dz. U. nr 50 poz. 279), przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela nie da się pogodzić z przeznaczeniem nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego na cele użyteczności publicznej, współżycia społecznego lub dla przedstawicielstw państw obcych. 2. naruszenie przepisów postępowania, to jest: a) art. 145 §1 pkt 1 lit a w zw. z art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), poprzez dokonanie błędnych ustaleń co do treści obowiązującego dla przedmiotowej nieruchomości miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nr [...] z dnia [...] 1948 r., poprzez przyjęcie, że przewidziane w planie przeznaczenie nieruchomości pod budynki na cele biurowe i mieszkalne, a także urządzenie ogrodów i dziedzińców do użytku prywatnego jest przeznaczeniem w ramach, a nie obok przeznaczenia na cele użyteczności publicznej, współżycia społecznego lub dla przedstawicielstw państw obcych, co w konsekwencji uniemożliwiło stwierdzenie naruszenia przez organ administracji art. 7 ust 2 dekretu; b) art. 145 §1 pkt 1 lit c powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie skargi, mimo nierozpatrzenia przez organ administracyjny całego materiału zebranego w sprawie, a to przez nieuwzględnienie stanowiska byłego właściciela co do zamierzonego wykorzystywania przedmiotowej nieruchomości; c) art. 133 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przez pominiecie przez Sąd przy wydawaniu wyroku, znajdującego się w aktach sprawy stanowiska byłego właściciela co do zamierzonego wykorzystywania przedmiotowej nieruchomości; d) art. 145 §1 pkt 1 lit c powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 8 k.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 32 ust 1 Konstytucji RP, poprzez nieuwzględnienie skargi, mimo wydania przez organ administracyjny w niniejszej sprawie decyzji całkowicie odmiennej niż w innej sprawie administracyjnej o identycznym stanie faktycznym i prawnym. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Sąd pierwszej instancji dokonał błędnych ustaleń co przeznaczenia przedmiotowej nieruchomości zgodnie z planem zagospodarowania. Podkreślono, że żaden z organów orzekających w niniejszej sprawie, a także WSA, czy NSA, nie próbował wyjaśnić, w jaki sposób w praktyce możliwa jest realizacja tak ustalonych przez te organy zapisów planu. Organy te jedynie w kolejnych orzeczeniach cytowały literalne brzmienie planu nie analizując realności takiego zapisu i nie dając wskazówek, jak taki plan miałby zostać wprowadzony w życie. Zdaniem skarżącej, w praktyce nie jest możliwa realizacja funkcji prywatnej w ramach funkcji publicznej. Jedyną możliwością uniknięcia tej sprzeczności jest zastosowanie przy ustaleniu treści planu zagospodarowania wykładni funkcjonalnej, w wyniku której możliwe jest przyjęcie, że bardziej szczegółowe przeznaczenie przedmiotowego terenu, wyłącza ogólny zapis o przeznaczeniu terenu na cele publiczne. Wskazano, że, skoro bardziej szczegółowe zapisy planu przewidują dla nieruchomości przeznaczenie pod budynki mieszkalne i biurowe oraz ogrody i dziedzińce do użytku prywatnego, to w tym zakresie, na tych terenach, funkcja ta może być realizowana jedynie obok, a nie w ramach przeznaczenia na cele użyteczności publicznej, współżycia społecznego lub dla przedstawicielstw dyplomatycznych. W związku z powyższym uznano, że jeśli by przyjąć, iż plan zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości przewidywał przeznaczenie na cele biurowe i mieszkalne, a także urządzenie ogrodów i dziedzińców do użytku prywatnego, to wówczas niewątpliwe jest, że korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela dawało się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według tego planu, co w konsekwencji prowadzi do wniosku, że odmowa przyznania własności czasowej gruntu przedmiotowej nieruchomości dotychczasowemu właścicielowi nastąpiła z naruszeniem art. 7 ust 2 dekretu. Autorka skargi kasacyjnej wskazała ponadto, że nawet w wypadku założenia, że przeznaczenie nieruchomości pod budynki na cele biurowe i mieszkalne oraz na urządzenie ogrodów i dziedzińców do użytku prywatnego jest przeznaczeniem w ramach przeznaczenia na cele użyteczności publicznej, współżycia społecznego lub dla przedstawicielstw dyplomatycznych, to również wtedy korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela dawało się pogodzić z jego przeznaczeniem, bowiem zapis planu o przeznaczeniu terenu na cele użyteczności publicznej, współżycia społecznego lub dla przedstawicielstw dyplomatycznych nie może automatycznie wykluczać przekazania nieruchomości we własność czasową, czy też obecnie w użytkowanie wieczyste, osoby prywatnej. Skarżąca podniosła także, iż wykładnia art. 7 ust. 2 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, powinna być dokonywana w świetle art. 1 tego dekretu, zgodnie z którym celem tego dekretu było umożliwienie racjonalnego przeprowadzenia odbudowy i rozbudowy stolicy oraz dysponowania terenami i właściwego wykorzystania gruntów zgodnie z potrzebami Narodu. W ocenie wnoszącej skargę kasacyjną, w niniejszej sprawie ani organy administracji, ani Sąd nie odniosły się do art. 1 dekretu, podczas, gdy oddanie gruntu nieruchomości przy [...] jej dotychczasowemu właścicielowi nie kolidowałoby z racjonalną odbudową i rozbudową W.. Wskazano ponadto, że aby możliwa była ocena, czy korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zagospodarowania, konieczne jest poczynienie przez organ administracji ustaleń co tego, jak dotychczasowy właściciel zamierza wykorzystywać tę nieruchomość, co w niniejszej sprawie nie nastąpiło. Strona skarżąca nie zgodziła się także ze stanowiskiem Sądu, iż decyzje wydane w sprawie nieruchomości położonej przy [...] nie mają znaczenia w niniejszej sprawie. Podkreślono, że decyzje zaskarżone w niniejszej sprawie oraz decyzje co do nieruchomości przy [...], zostały wydane w identycznym stanie faktycznym i prawnym, a mimo to organy administracji rozstrzygnęły te sprawy w całkowicie odmienny sposób. W ocenie skarżącej takie działanie organu narusza nie tylko art. 8 k.p.a., ale także art. 32 ust 1 Konstytucji RP przewidujący zasadę równości obywateli wobec prawa. Wskazano, że organ nawet nie próbował wskazać różnicy w sytuacji byłych właścicieli nieruchomości przy [...] i byłych właścicieli nieruchomości przy [...], natomiast zdaniem autorki skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie nie ma wątpliwości, że brak jest jakichkolwiek podstaw do różnicowania sytuacji byłych właścicieli nieruchomości przy [...] i byłych właścicieli nieruchomości przy [...]. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 183 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują przesłanki nieważności określone art. 183 § 2 powołanej powyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił sąd, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kasacja nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Podkreślić przy tym należy, że naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch różnych formach, to jest w postaci błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu określonego przepisu. Błędna wykładnia prawa polega na nieprawidłowym odczytaniu treści prawa, bądź na zastosowaniu prawa uchylonego. Niewłaściwe zastosowanie prawa może polegać na błędnej subsumcji tj. podciągnięciu stanu faktycznego pod niewłaściwy przepis. Stawiając zarzut naruszenia prawa materialnego, autor skargi kasacyjnej obowiązany jest przedstawić, na czym polegała błędna interpretacja wskazanego przepisu prawa materialnego przez sąd. W uzasadnieniu tym należy odnieść się nie tylko do poglądu przyjętego przez sąd, ale również sprecyzować swoje własne stanowisko wobec zaskarżonego wyroku, czyli wskazać właściwe znaczenie interpretowanego przepisu. W niniejszej sprawie skarga kasacyjna zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi naruszenie art. 5 ust 2 pkt 2 dekretu z dnia 2 kwietnia 1946r o planowym zagospodarowaniu przestrzennym kraju (Dz. U. nr 16, poz. 109), poprzez jego niezastosowanie przy ustalaniu treści obowiązującego dla przedmiotowej nieruchomości miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nr [...] z dnia [...] 1948r. i w efekcie przyjęcie, że przewidziane w planie przeznaczenie nieruchomości pod budynki na cele biurowe i mieszkalne, a także urządzenie ogrodów i dziedzińców do użytku prywatnego jest przeznaczeniem w ramach, a nie obok przeznaczenia na cele użyteczności publicznej, współżycia społecznego lub dla przedstawicielstw państw obcych oraz art. 7 ust. 2 w zw. z art. 1 w/w dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy, przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela nie da się pogodzić z przeznaczeniem nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego na cele użyteczności publicznej, współżycia społecznego lub dla przedstawicielstw państw obcych. Przypomnieć wypada, że zgodnie z art. 7 ust. 1 i 2 powołanego dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy, dotychczasowy właściciel gruntu lub prawni następcy właściciela będący w posiadaniu gruntu, mogą w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę zgłosić wniosek o przyznanie na tym gruncie jego dotychczasowemu właścicielowi prawa wieczystej dzierżawy. Gmina uwzględni wniosek, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania. Przepis art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że Sąd wydaje rozstrzygnięcie na podstawie akt sprawy. To zaś oznacza, że Sąd dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji musi poddać analizie cały zebrany w sprawie materiał dowodowy, który stanowił podstawę wydania tej decyzji przez organ administracji publicznej, czyli ocenić, czy zebrany przez organ administracyjny materiał dowodowy jest kompletny dla rozstrzygnięcia sprawy i czy został przez ten organ właściwie przeanalizowany i oceniony. Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy ustalenia wyżej opisanego planu zagospodarowania przestrzennego nr[...] uchwalonego w dniu [...] 1948 r. nie są tak jednoznaczne jak to przyjął Minister. Skoro, w ocenie skarżącej, w planie tym mowa o tym, że nieruchomość, obok przeznaczenia jej m.in. dla przedstawicielstw dyplomatycznych mogła być przeznaczona na urządzenie ogrodów i dziedzińców do użytku prywatnego, to rzeczą organu było dokonanie szczegółowej analizy tego planu i ustalenie, co w tym przypadku oznacza urządzenie "ogrodów i dziedzińców do użytku prywatnego" oraz kto był uprawniony do realizacji tej części zapisu planu i w jakim zakresie, a także, że przewidziane w planie przeznaczenie nieruchomości pod budynki na cele biurowe i mieszkalne oraz urządzenie ogrodów i dziedzińców do użytku prywatnego jest przeznaczeniem w ramach, a nie obok przeznaczenia na cele użyteczności publicznej, współżycia społecznego lub dla przedstawicielstw państw obcych. Naczelny Sąd Administracyjny pragnie zauważyć, że z dokumentów znajdujących się w aktach rozpoznawanej sprawy wynika, iż w przedmiotowym planie zagospodarowania przestrzennego przewidziano przeznaczenie nieruchomości pod budynki na cele biurowe i mieszkalne oraz urządzenie ogrodów i dziedzińców do użytku prywatnego w ramach celu użyteczności publicznej, współżycia społecznego lub dla przedstawicielstw państw obcych. Omawiany plan zagospodarowania przestrzennego, wbrew twierdzeniom podnoszonym w skardze kasacyjnej, nie przewiduje dla przedmiotowej nieruchomości "obok" przeznaczenia jej m.in. dla przedstawicielstw dyplomatycznych także przeznaczenia na urządzenie "ogrodów i dziedzińców do użytku prywatnego". Jak wynika ze znajdującej się w aktach sprawy odbitki - z części graficznej powołanego Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego nr [...] oraz związanej z nią części opisowej planu, nieruchomość położona w W. przy [...] znajduje się w granicach z przeznaczeniem na cele użyteczności publicznej, współżycia społecznego lub dla przedstawicielstw dyplomatycznych. Z kolei w ramach tego obszaru część terenu przeznaczona jest na urządzenie ogrodów i dziedzińców do użytku prywatnego. Nie jest to zatem w żadnym razie dla terenu przy [...] funkcja wyznaczona w przedmiotowym planie obok przeznaczenia go na cele użyteczności publicznej, współżycia społecznego lub dla przedstawicielstw dyplomatycznych. Funkcja ta może być realizowana w granicach obszaru przeznaczonego na cele użyteczności publicznej, współżycia społecznego lub dla przedstawicielstw dyplomatycznych. Na nieruchomości położonej przy [...] część jej przeznaczona na urządzenie ogrodów i dziedzińców do użytku prywatnego znajduje się przy zlokalizowanych na niej budynkach i ma służyć ich mieszkańcom. Inaczej mówiąc, omawiane tereny przeznaczone na urządzenie ogrodów i dziedzińców do użytku prywatnego, służyć mają użytkownikom budynków znajdujących się na nieruchomości. Tak więc zarówno przeznaczenie budynków na spornej nieruchomości na cele biurowe i mieszkalne, jak i przeznaczenie części terenu tej nieruchomości na urządzenie ogrodów i dziedzińców do użytku prywatnego może być realizowane w ramach podstawowej funkcji wyznaczonej dla omawianego obszaru w planie zagospodarowania przestrzennego, tj. przeznaczenia na cele użyteczności publicznej, współżycia społecznego lub dla przedstawicielstw dyplomatycznych. Wskazać w tym miejscu należy, że w niniejszej sprawie orzekał już Naczelny Sąd Administracyjny (sygn. akt I OSK 502/06), który w orzeczeniu z dnia 13 lutego 2007r. przesądził, że przeznaczenie budynków na spornej nieruchomości na cele biurowe i mieszkalne, jak i przeznaczenie części terenu tej nieruchomości na urządzenie ogrodów i dziedzińców do użytku prywatnego, może być realizowane w ramach podstawowej funkcji wyznaczonej dla omawianego obszaru w planie zagospodarowania przestrzennego, tj. przeznaczenia na cele użyteczności publicznej, współżycia społecznego lub dla przedstawicielstw dyplomatycznych, co mieściło się w przeznaczeniu terenu na cele użyteczności publicznej. Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy oraz zasadę, że w myśl art. 190 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie był związany taką właśnie wykładnią, w związku z czym zarzuty skargi kasacyjnej uznać należy za nieusprawiedliwione. Przez ocenę prawną, o której mowa w art. 190 ppsa należy bowiem rozumieć osąd o prawnej wartości sprawy, a ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak też kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania takiej, a nie innej decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, ciążący na sądzie, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego. Nawet w przypadku odmiennej interpretacji prawa lub możliwości niezgodności oceny sądu z prawem obowiązującym, zapatrywania prawne wyrażone przez sąd mają moc wiążącą. Poza tym, przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, "granice sprawy", o których mowa w art. 134 § 1 i art. 135 ppsa, podlegają zawężeniu do granic w jakich rozpoznał skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny i wydał orzeczenie na podstawie art. 185 § 1 tej ustawy. Tak więc Wojewódzki Sąd Administracyjny ponownie rozpoznając sprawę, nie mógł stosować postanowień art. 134 § 1 i art. 135 bez uwzględnienia brzmienia przepisów art. 168 § 3, art. 183 § 1 oraz art. 190 powołanej ustawy. Możliwość odstąpienia od zawartej w orzeczeniu wykładni prawa istnieje tylko wtedy, gdy stan faktyczny ustalony w wyniku ponownego rozpoznania sprawy uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego nie mają zastosowania przepisy wyjaśnione przez NSA oraz w sytuacji kiedy to po wydaniu orzeczenia NSA zmieni się stan prawny. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono także naruszenie art. 145 § 1 pkt lit.1 lit. a i lit. c powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Brzmienie przywołanego przepisu nie pozostawia w zasadzie wątpliwości co do tego, że obejmuje on wyłącznie przypadki, w których gdyby nie naruszono przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, to najprawdopodobniej zapadłaby decyzja o innej treści. Można zatem zarzucić Sądowi pierwszej instancji naruszenie wyżej wymienionego przepisu tylko wówczas, gdy Sąd ten stwierdził naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mimo to Sąd ten nie spełnił dyspozycji tej normy prawnej i nie uchylił zaskarżonej decyzji. Jeśli zaś z wyroku wynika, że Sąd pierwszej instancji nie dopatrzył się naruszenia przepisów, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to Naczelny Sąd Administracyjny nie może zarzucić Sądowi pierwszej instancji naruszenia omawianego przepisu, gdyż rozstrzygnięcie jest zgodne z dyspozycją stosowanej przez Sąd pierwszej instancji normy prawnej. Wskazać bowiem należy, że art. 145 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest przepisem regulującym sposób rozstrzygnięcia sprawy, a więc wynik sprawy, a nie sposób postępowania Sądu przed określeniem wyniku tego postępowania. Odnosząc się do naruszenia art. 141 § 4 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że motywy zaskarżonego wyroku odpowiadają wymogom określonym w powołanym przepisie, zaś samo przeświadczenie skarżącej, że jest inaczej, nie może stanowić podstawy do uwzględnienia tego zarzutu. W tych okolicznościach zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania nie mają znaczenia w sprawie. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji.
Pełny tekst orzeczenia
I OSK 1311/07
Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.