I OSK 1310/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez T. P. od wyroku WSA w Krakowie, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów ustawy o pomocy społecznej, w tym art. 61 ust. 2 pkt 2 i art. 64 pkt 2, argumentując, że nie uwzględniono jego trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej, a także kwestionował wysokość pozostałej mu kwoty na życie. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, stwierdził, że organy prawidłowo ustaliły dochód skarżącego na podstawie emerytury i doliczonego dodatku pielęgnacyjnego, co stanowiło podstawę do zmiany decyzji ustalającej opłatę za pobyt w DPS zgodnie z art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej. Sąd uznał również, że przesłanki do częściowego zwolnienia z opłat na podstawie art. 64 pkt 2 u.p.s. nie zostały spełnione, ponieważ skarżący nie wykazał nadzwyczajnych okoliczności uzasadniających takie zwolnienie, a ponadto miał zaległości w opłatach za pobyt w DPS. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za nieuzasadnione.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących ustalania odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej, w tym zasady uwzględniania dochodu oraz przesłanki zwolnienia z opłat.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji skarżącego i przepisów ustawy o pomocy społecznej. Decyzje w sprawie zwolnienia z opłat mają charakter uznaniowy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wysokość odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej powinna uwzględniać trudną sytuację materialną i zdrowotną mieszkańca, nawet jeśli jego dochód przekracza ustalone kryteria?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wysokość odpłatności jest ustalana na podstawie dochodu mieszkańca zgodnie z przepisami ustawy o pomocy społecznej, a inne okoliczności, takie jak stan zdrowia czy zwiększone potrzeby finansowe, nie mogą wpływać na jej wysokość.
Uzasadnienie
Ustawa o pomocy społecznej precyzyjnie określa sposób ustalania dochodu i odpłatności za pobyt w DPS. Organy są zobowiązane do stosowania tych przepisów, a inne czynniki nie mogą być podstawą do modyfikacji ustalonej opłaty.
Czy istnieją przesłanki do częściowego lub całkowitego zwolnienia z opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej w przypadku trudnej sytuacji życiowej mieszkańca?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ale tylko w przypadku wystąpienia uzasadnionych, obiektywnych, wyjątkowych i nadzwyczajnych okoliczności, które nie zostały spełnione w tej sprawie.
Uzasadnienie
Przepis art. 64 pkt 2 u.p.s. przewiduje możliwość zwolnienia z opłat w przypadku uzasadnionych okoliczności, takich jak długotrwała choroba czy straty materialne. Jednakże, decyzja w tym zakresie ma charakter uznaniowy, a skarżący nie wykazał wystąpienia takich okoliczności, a ponadto miał zaległości w opłatach.
Czy ustalenie odpłatności za pobyt w DPS na poziomie 70% dochodu, pozostawiając mieszkańcowi kwotę 84,02 zł na miesiąc, może być uznane za nieludzkie lub poniżające traktowanie?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli jest zgodne z przepisami prawa i zapewnia podstawowe potrzeby.
Uzasadnienie
Dom pomocy społecznej zapewnia całodobowe utrzymanie, wyżywienie, ubranie i leki. Kwota pozostająca do dyspozycji mieszkańca, choć niska, nie stanowi naruszenia praw człowieka, jeśli jest wynikiem prawidłowego zastosowania przepisów prawa.
Przepisy (29)
Główne
u.p.s. art. 61 § ust. 2 pkt 1
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 64 § pkt 2
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 106 § ust. 5
Ustawa o pomocy społecznej
Pomocnicze
u.p.s. art. 60
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 61 § ust. 2 pkt 2
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 61 § ust. 2d
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 8 § ust. 3
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 3 § ust. 1
Ustawa o pomocy społecznej
P.p.s.a. art. 174
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 176 § § 1 pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
P.p.s.a. art. 182 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądem administracyjnym
P.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.s. art. 61 § ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 64 § pkt 2
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 61 § ust. 2d
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 151
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.e.r.f.u.s.
Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
u.p.s. art. 8 § ust. 3 pkt 3
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
EKPC art. 3
Europejska Konwencja Praw Człowieka
EKPC art. 8 § ust. 1
Europejska Konwencja Praw Człowieka
Argumenty
Odrzucone argumenty
Niewłaściwe zastosowanie art. 61 ust. 2 pkt 2 u.p.s. i zobowiązanie do ponoszenia opłaty w maksymalnej wysokości. • Błędne zastosowanie i wykładnia art. 64 pkt 2 u.p.s. w zakresie nieuwzględnienia stanu zdrowia, sytuacji materialnej i braku pomocy rodziny jako podstaw do obniżenia kosztu pobytu. • Naruszenie art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 141 ust. 1 pkt 4 ustawy o emeryturach i rentach poprzez uznanie kwoty 84,02 zł za wystarczającą do przeżycia. • Naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez brak odniesienia się do wszystkich twierdzeń skarżącego i zaniechanie wyjaśnienia stanu faktycznego. • Naruszenie art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 9 i 11 k.p.a. poprzez oddalenie skargi i nieuchylenie decyzji mimo niewyjaśnienia podstaw niezastosowania art. 64 u.p.s. • Naruszenie art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez pominięcie materiału dowodowego i jego wybiórczą interpretację (dot. leków, rodziny, zaległości, oceny pracownika socjalnego). • Naruszenie art. 3 i art. 8 ust. 1 EKPC poprzez nieludzkie i poniżające traktowanie.
Godne uwagi sformułowania
ustawa definiuje jedynie maksymalną kwotę, jaką można obciążyć zobowiązanego i nie sprzeciwia się ustaleniu opłaty niższej niż maksymalnie możliwa, która umożliwiłaby skarżącemu godne życie • kwota 84,02 zł jest kwotą wystarczającą do przeżycia przez miesiąc osoby umieszczonej w DPS co uwłacza człowieczeństwu • pomoc społeczna nie może 'wyręczać' osób znajdujących się w trudnej sytuacji ani też być traktowana jako zastępcze źródło dochodu.
Skład orzekający
Jerzy Siegień
przewodniczący
Jolanta Rudnicka
sprawozdawca
Marek Stojanowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ustalania odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej, w tym zasady uwzględniania dochodu oraz przesłanki zwolnienia z opłat."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji skarżącego i przepisów ustawy o pomocy społecznej. Decyzje w sprawie zwolnienia z opłat mają charakter uznaniowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu pomocy społecznej i odpłatności za pobyt w DPS, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie oraz dla osób korzystających z takich placówek.
“Czy 84 zł to wystarczająca kwota na życie w domu pomocy społecznej? NSA rozstrzyga.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.