I OSK 131/22

Naczelny Sąd Administracyjny2025-02-13
NSAAdministracyjneWysokansa
ochrona zwierzątprogram opieki nad zwierzętamibezdomne zwierzętakoty wolno żyjąceuchwała rady gminykontrola legalnościsądownictwo administracyjneNSAWSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Rady Miejskiej, potwierdzając nieważność uchwały dotyczącej programu opieki nad zwierzętami z powodu jej zbyt ogólnikowego charakteru.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Rady Miejskiej od wyroku WSA, który stwierdził nieważność uchwały w sprawie programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi. WSA uznał, że program był zbyt ogólnikowy w kwestiach opieki nad kotami wolno żyjącymi, poszukiwania właścicieli dla zwierząt bezdomnych oraz usypiania ślepych miotów. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA, że program musi zawierać konkretne działania i środki finansowe, a nie tylko powtarzać przepisy ustawowe.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Rady Miejskiej w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który stwierdził nieważność uchwały Rady Miejskiej w sprawie przyjęcia "Programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt w [...] na rok 2021". Wojewoda Łódzki zaskarżył uchwałę, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o ochronie zwierząt, w szczególności art. 11a ust. 2 pkt 2, 5 i 6, wskazując na zbyt ogólnikowe uregulowanie kwestii opieki nad wolno żyjącymi kotami, poszukiwania właścicieli dla zwierząt bezdomnych oraz usypiania ślepych miotów. WSA przychylił się do tych zarzutów, stwierdzając nieważność uchwały. Rada Miejska w skardze kasacyjnej zarzuciła m.in. naruszenie art. 147 § 1 p.p.s.a. przez stwierdzenie nieważności uchwały, art. 141 § 4 p.p.s.a. przez niedostateczne uzasadnienie wyroku, a także błędną wykładnię i zastosowanie przepisów materialnych dotyczących programu opieki nad zwierzętami oraz przepisów ustawy o samorządzie gminnym. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że uchwała była zbyt ogólnikowa i nie zawierała konkretnych działań ani środków finansowych na realizację zadań ustawowych. Sąd podkreślił, że program opieki nad zwierzętami, ze względu na swój cykliczny charakter, wymaga uszczegółowienia, a nie jedynie powtórzenia przepisów ustawowych. NSA nie dopatrzył się również naruszenia przepisów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, taka uchwała jest nieważna, ponieważ nie spełnia wymogu skonkretyzowania działań niezbędnych do realizacji ustawowych obowiązków.

Uzasadnienie

Program opieki nad zwierzętami, ze względu na swój cykliczny charakter, wymaga wskazania konkretnych działań i środków finansowych na ich realizację, a nie tylko powtórzenia przepisów ustawowych. Ogólnikowe sformułowania uniemożliwiają ocenę realności wykonania zadań.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (27)

Główne

p.p.s.a. art. 11a § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 11a § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 11a § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

pkt 2, 5, 6 - regulacje zbyt ogólnikowe, nieprecyzujące działań i środków finansowych

p.p.s.a. art. 33 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 33 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o.z. art. 11 § 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt

u.o.z. art. 11a § 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt

u.o.z. art. 11a § 2

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt

pkt 2, 5, 6 - regulacje zbyt ogólnikowe, nieprecyzujące działań i środków finansowych

u.s.g. art. 33 § 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 33 § 2

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 189

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 11a § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" art. 118

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" art. 143

p.p.s.a. art. 134

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 147 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o.z. art. 11a § 4

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt

u.s.g. art. 91 § 4

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 9 § 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 94

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uchwała rady gminy w sprawie programu opieki nad zwierzętami była zbyt ogólnikowa i nie zawierała konkretnych działań ani środków finansowych na realizację ustawowych obowiązków. Rada gminy nie może w uchwale określać konkretnych wydziałów urzędu miasta jako wykonawców zadań, gdyż jest to kompetencja prezydenta miasta. Akty prawa miejscowego nie mogą powtarzać przepisów ustawowych.

Odrzucone argumenty

Zapisy uchwały nie pozostawały w sprzeczności z prawem i w pełni wypełniały zakres delegacji ustawowej. Wyrok WSA był niedostatecznie uzasadniony. Błędna wykładnia i zastosowanie przepisów materialnych dotyczących programu opieki nad zwierzętami. Błędne zastosowanie art. 11a ust. 4 u.o.z. Błędna wykładnia art. 134 p.p.s.a. w związku z przepisami rozporządzenia o zasadach techniki prawodawczej. Błędne zastosowanie art. 33 ust. 1 i 2 u.s.g.

Godne uwagi sformułowania

Program opieki nad zwierzętami, ze względu na krótkoterminowy, a jednocześnie cykliczny charakter wymaga natomiast wskazania konkretnych działań podejmowanych dla jego realizacji. Zaskarżona uchwała jest zbyt ogólna aby dać odpowiedź na pytanie o realność wykonania przez gminę zadań nałożonych ww. przepisami u.o.z. Akty prawa miejscowego nie mogą zawierać powtórzeń ustawowych ani też ich modyfikować lub uzupełniać, gdyż jest to niezgodne z zasadami prawidłowej legislacji.

Skład orzekający

Jolanta Rudnicka

przewodniczący

Monika Nowicka

członek

Arkadiusz Blewązka

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wymogi dotyczące szczegółowości i konkretności programów opieki nad zwierzętami uchwalanych przez rady gmin; zasady prawidłowej legislacji w prawie miejscowym; podział kompetencji między radą gminy a prezydentem miasta."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej materii programu opieki nad zwierzętami, ale zasady dotyczące szczegółowości aktów prawa miejscowego i podziału kompetencji są szersze.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej społecznie kwestii ochrony zwierząt i jakości stanowienia prawa miejscowego, co może być interesujące dla prawników i organizacji pozarządowych.

Czy uchwała o opiece nad zwierzętami była tylko pustymi słowami? NSA wyjaśnia, jak tworzyć skuteczne programy.

Sektor

administracyjne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 131/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-02-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-01-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Arkadiusz Blewązka /sprawozdawca/
Jolanta Rudnicka /przewodniczący/
Monika Nowicka
Symbol z opisem
6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Łd 494/21 - Wyrok WSA w Łodzi z 2021-09-29
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędziowie: Sędzia NSA Monika Nowicka Sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Wojciech Maciołek po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Rady Miejskiej w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 29 września 2021 r. sygn. akt II SA/Łd 494/21 w sprawie ze skargi Wojewody Łódzkiego na uchwałę Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie przyjęcia "Programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt w [...] na rok 2021" oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 29 września 2021 r., II SA/Łd 494/21 w sprawie ze skargi Wojewody Łódzkiego na uchwałę Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w sprawie przyjęcia "Programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt w [...] na rok 2021", stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości (pkt 1.),oraz rozstrzygnął o kosztach postępowania sądowego (pkt 2.).
Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach sprawy:
W dniu [...] maja 2021 r. Wojewoda Łódzki wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na ww. uchwałę Rady Miejskiej w [...] zarzucając naruszenie: art. 7 i art. 94 zdanie 1 Konstytucji RP; art. 11a ust. 2 pkt 2, pkt 5 i pkt 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz.U.2020.638 ze zm.), dalej jako "u.o.z."; art. 33 ust. 1-2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U.2020.713 ze zm.), dalej jako "u.s.g." Strona skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazano na art. 11 ust. 1 u.o.z., zgodnie z którym zapobieganie bezdomności zwierząt i zapewnienie opieki bezdomnym zwierzętom oraz ich wyłapywanie należy do zadań własnych gmin. Realizacją powyższego zadania jest, co wynika z art. 11a ust. 1 u.o.z., obowiązek organu stanowiącego gminy określenia, w drodze uchwały, corocznie do dnia 31 marca, programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt. Zgodnie z art. 11a ust. 2 u.o.z. program, o którym mowa w ust. 1, obejmuje w szczególności: 1) zapewnienie bezdomnym zwierzętom miejsca w schronisku dla zwierząt; 2) opiekę nad wolno żyjącymi kotami, w tym ich dokarmianie; 3) odławianie bezdomnych zwierząt; 4) obligatoryjną sterylizację albo kastrację zwierząt w schroniskach dla zwierząt; 5) poszukiwanie właścicieli dla bezdomnych zwierząt; 6) usypianie ślepych miotów; 7) wskazanie gospodarstwa rolnego w celu zapewnienia miejsca dla zwierząt gospodarskich; 8) zapewnienie całodobowej opieki weterynaryjnej w przypadkach zdarzeń drogowych z udziałem zwierząt. W ocenie strony skarżącej kwestionowany Program nie realizuje obowiązków określonych w art. 11a ust. 2 pkt 2, pkt 5 i pkt 6 u.o.z. Zgodnie bowiem z § 10 pkt 5 Programu "zapobieganie bezdomności zwierząt polega na zapewnianiu opieki kotom wolnożyjącym, polegającej w szczególności na dokarmianiu, szczególnie w okresach niekorzystnych warunków atmosferycznych". Taki sposób uregulowania w żaden sposób nie konkretyzuje – zdaniem strony skarżącej – obowiązku wynikającego z art. 11a ust. 2 pkt 2 u.o.z. Kwestionowany zapis nie zawiera w szczególności sposobu realizacji tego zadania, w tym m.in. określenia w jakich przypadkach możliwe będzie dokarmianie, sposobu określania miejsc w których będzie prowadzone dokarmianie, podmiotów które będą realizowały to zadanie, czy też zasad wydawania karmy. Ogólnikowość powyższego unormowania nie pozwala na uznanie, że Rada Miejska w [...] w sposób skonkretyzowany, nie wymagający dalszego dookreślania, uregulowała kwestię realizacji opieki i dokarmiania wolno żyjących kotów na rok 2021. Odnośnie naruszenia art. 11a ust. 2 pkt 5 u.o.z. strona skarżąca podniosła, że wynikający z przywołanego przepisu obowiązek określenia w Programie kwestii poszukiwania właścicieli dla bezdomnych zwierząt, został ograniczony jedynie do lakonicznego stwierdzenia w § 10 pkt 1 Programu, że zapobieganie bezdomności zwierząt polega na zapewnieniu opieki bezdomnym zwierzętom z terenu Miasta [...], w szczególności przez poszukiwanie nowych właścicieli. Treść tego zapisu wskazuje jednoznacznie, że Rada Miejska w [...] ograniczyła się w istocie do wskazania ciążącego na niej obowiązku ustawowego, nie wskazując w powyższym zakresie na żadne konkretne rozwiązania mające na celu jego realizację. Natomiast, co do zarzutu naruszenia art. 11a ust. 2 pkt 6 u.o.z. Wojewoda Łódzki wskazał, iż uregulowana w Programie kwestia ślepych miotów (§ 10 pkt 2 ppkt a) oraz pkt 6 tabeli stanowiącej załącznik do Programu) ogranicza się jedynie do ogólnego stwierdzenia, że usypianie ślepych miotów dokonywane będzie przez zakłady lecznicze dla zwierząt na zalecenie Miasta [...]. W ocenie strony skarżącej niewskazanie choćby jednego konkretnego podmiotu, de facto uniemożliwia realizację tego zadania. Ponadto Rada Miejska w [...] wskazując w treści Programu (§ 3 ust. 1 pkt 2, § 9 ust. 1 pkt 2, pkt 2 i pkt 3 tabeli) konkretne Wydziały Urzędu Miasta [...], tj. Wydział Zarządzania Kryzysowego i Bezpieczeństwa w Departamencie Prezydenta Urzędu Miasta [...] oraz Wydział Ochrony Środowiska i Rolnictwa w Departamencie Polityki Społecznej i Zieleni Urzędu Miasta [...], jako podmioty wykonujące postanowienia uchwalonego Programu przekroczyła zakres ustawowego upoważnienia i wkroczyła w wynikające z art. 33 ust. 1 i ust. 2 u.s.g. kompetencje Prezydenta Miasta [...], który jako organ wykonawczy gminy i kierownik urzędu miasta posiada wyłączne prawo do wskazania jakie zadania będą realizowały podległe mu komórki organizacyjne.
W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w [...] wnosiła o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Odnosząc się do stawianych zarzutów wskazała, że art. 11a ust. 2 u.o.z., poza określonym w pkt 7 obowiązku wskazania gospodarstwa rolnego celem zapewnienia miejsca dla zwierząt gospodarskich, nie wskazuje na konkretny stopień szczegółowości uregulowań uchwalanych programów, w tym nie wymaga wskazania konkretnych podmiotów realizujących te zadania. Co do zarzucanego naruszenia art. 11a ust. 2 pkt 2 u.o.z. podniosła, że brak jest możliwości precyzyjnego określenia miejsc dokarmiania wolno żyjących kotów, co wynika choćby z natury tych zwierząt, a realizacja tego obowiązku następuje w różnych miejscach, w których koty przebywają. Za nieuzasadniony Rada uznała także zarzut naruszenia art. 11a ust. 2 pkt 5 u.o.z. wskazując, że zgodnie z § 5 Programu zwierzęta bezdomne zostaną umieszczone w schronisku dla zwierząt, a zatem dalsze czynności związane z przekazywaniem zwierząt do adopcji prowadzone są przez te podmioty, co zresztą wynika z § 6 Programu. Natomiast, co do zarzutu naruszenia art. 11a ust. 2 pkt 6 u.o.z. wskazano, że przepisy u.o.z. obligują organ stanowiący gminy jedynie do uregulowania kwestii usypiania ślepych miotów, bez konieczności jej uszczegółowiania. Obowiązek ten został wykonany. Za nieuzasadniony uznano również zarzut naruszenia art. 33 ust. 1 i ust. 2 u.s.g. Rada podkreśliła, że w tym zakresie strona skarżąca z jednej strony wskazuje na konieczność dookreślenia konkretnych podmiotów realizujących zadania wynikające z Programu, kwestionując z drugiej strony możliwość realizacji tych zadań przez jednostki organizacyjne Miasta, które z mocy prawa jest zobowiązane do realizacji Programu. Ponadto, zgodnie z art. 9 ust. 1 u.s.g. gmina w celu wykonywania zadań może tworzyć jednostki organizacyjne a także zawierać umowy z innymi podmiotami, w tym z organizacjami pozarządowymi. Urząd Miasta [...] jest jednostką organizacyjną Miasta. Co więcej, przepis art. 33 ust. 1-2 u.s.g. nie wyłącza możliwości realizacji Programu przez merytoryczne Wydziały Urzędu Miasta [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uwzględniając skargę przywołanym na wstępie wyrokiem z dnia 29 września 2021 r. potwierdził zasadność zarzutu naruszenia art. 11a ust. 2 pkt 2 u.o.z. Przepis ten nakłada na organ stanowiący gminy obowiązek objęcia uchwalanym programem opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt kwestii dotyczącej opieki nad wolno żyjącymi kotami, w tym ich dokarmiania. Zadanie to zostało uregulowane w kwestionowanym Programie w sposób ogólnikowy, sprowadzający się w zasadzie do powtórzenia ciążących na gminie obowiązków ustawowych. Powyższe potwierdza treść § 1 pkt 2 Programu, z którego wynika, iż uchwalony program opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt w [...] na rok 2021 obejmuje między innymi opiekę nad wolno żyjącymi kotami, w tym ich dokarmianie, jak również § 10 pkt 5 Programu, zgodnie z którym zapobieganie bezdomności zwierząt polega na zapewnianiu opieki kotom wolno żyjącym, polegającej w szczególności na dokarmianiu, szczególnie w okresach niekorzystnych warunków atmosferycznych. W ocenie Sądu I instancji tak sformułowane regulacje nie realizują nałożonego na radę gminy ustawowego obowiązku. Sąd I instancji zgodził się, że poza określonym w art. 11a ust. 2 pkt 7 u.o.z. obowiązku wskazania gospodarstwa rolnego celem zapewnienia miejsca dla zwierząt gospodarskich, ustawa nie wskazuje na konkretny stopień szczegółowości uregulowań uchwalanych programów. Nie mniej jednak dla skutecznej realizacji zadań gminy wynikających z art. 11 i art. 11a u.o.z., uwzględniając krótkoterminowy charakter podejmowanych w tym przedmiocie uchwał, niezbędne jest skonkretyzowanie sposobu ich realizacji. Owe dookreślenie podejmowanych działań w zestawieniu ze środkami finansowymi przeznaczonymi na realizację zadań pozwala bowiem na ocenę, czy uchwalony program opieki nie ma jedynie charakteru postulatu lecz umożliwia rzeczywiste, faktyczne wykonanie poszczególnych zadań. Sąd I instancji uznał za zasadny argument o braku możliwości ustalenia z góry miejsc dokarmiania wolno żyjących kotów, jednakże określenie miejsca dokarmiania nie stanowi jedynego sposobu realizacji zadania określonego w art. 11a ust. 2 pkt 2 u.o.z. Do pozostałych elementów służących realizacji tego zadania należą m.in. kwestie dotyczące zasad współpracy z wolontariuszami dokarmiającymi wolno żyjące koty, kwestie karmy, w tym jej szacunkowa ilość, zarówno miesięczna jak i roczna, niezbędna do realizacji zadania, ilość wydawanej karmy poszczególnym wolontariuszom, czy też częstotliwość jej wydawania. Podejmując działania mające na celu realizację obowiązku wynikającego z art. 11 ust 1 u.o.z. gmina jest zobowiązana do przestrzegania obowiązujących przepisów prawnych, w tym m.in. nakładających na podmioty wykorzystujące środki publiczne obowiązek wyłonienia dostawców towarów i usług w drodze postępowania ofertowego, czy też przetargowego. Niewątpliwie rozstrzygnięcie tego postępowania wymaga czasu, a jego sprawny przebieg nie zależy jedynie od zamawiającego. Niemniej jednak – w ocenie Sądu I instancji – prawidłowe wykonanie ciążącego na radzie gminy obowiązku wynikającego z art. 11 ust. 1 u.o.z. wymaga choćby ramowego skonkretyzowania zasadniczych, poszczególnych działań służących realizacji konkretnych zadań wskazanych w art. 11a ust. 2 u.o.z. Kwestionowany Program w zakresie zadania gminy związanego z opieką i dokarmianiem wolno żyjących kotów wymogów tych nie spełnia. Dalej Sąd I instancji wskazał, że podniesione powyżej uwagi pozostają aktualne także w zakresie zarzutów naruszenia art. 11a ust. 2 pkt 5 i pkt 6 u.o.z. Powołane przepisy nakładają na radę gminy obowiązek objęcia uchwalanym programem opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt odpowiednio kwestii poszukiwania właścicieli dla bezdomnych zwierząt (pkt 5) oraz usypiania ślepych miotów (pkt 6). Odnośnie zadania własnego gminy poszukiwania właścicieli dla bezdomnych zwierząt Sąd I instancji stwierdził, iż w zaskarżonym Programie uregulowanie tej kwestii ograniczyło się do wskazania w treści § 1 pkt 6, że obejmuje on w szczególności poszukiwanie właścicieli dla bezdomnych zwierząt oraz do stwierdzenia, że zapobieganie bezdomności zwierząt polega na zapewnieniu opieki bezdomnym zwierzętom, w szczególności przez poszukiwanie nowych właścicieli (§ 10 pkt 1). Poza tym uchwalony Program nie reguluje w żaden sposób przedmiotowego zagadnienia. Nie określa choćby przykładowo działań mających na celu realizację tego zadania, a które to działania mogłyby na przykład obejmować kampanie realizowane za pomocą regionalnych środków masowego przekazu, stron internetowych, w tym portali społecznościowych, bądź też ogłoszeń zamieszczanych w środkach komunikacji publicznej. Wbrew wyrażonemu w odpowiedzi na skargę stanowisku kwestia ta nie została uregulowana zarówno w § 5, jak i w § 6 zaskarżonego Programu. Natomiast, co do wynikającego z art. 11a ust. 2 pkt 6 u.o.z. obowiązku uregulowania kwestii usypiania ślepych miotów Sąd I instancji stwierdził, iż podobnie jak w przypadku ww. naruszeń, uregulowanie to ogranicza się jedynie do wskazania w treści § 1 pkt 7 Programu, że obejmuje on w szczególności usypianie ślepych miotów oraz do ogólnego stwierdzenia, że zapobieganie bezdomności zwierząt polega na zmniejszeniu ich populacji, w tym przez usypianie ślepych miotów przez zakłady lecznicze dla zwierząt na zlecenie Miasta [...] (§ 10 pkt 2a Programu). W ocenie Sądu I instancji tak sformułowane regulacje w przedmiotowym zakresie nie pozwalają na uznanie, iż realizacja wynikającego z uchwalonego Programu zadania usypiania ślepych miotów jest możliwa. Prawidłowa realizacja tego zadania wymaga wskazania choćby jednego konkretnego podmiotu, z którym gmina zawarła stosowną umowę bądź porozumienie obejmujące usypianie ślepych miotów. Tym bardziej, że jak wynika z art. 11a ust. 4 u.o.z., realizacja zadań, o których mowa w ust. 2 pkt 3-6 (m.in. poszukiwanie właścicieli dla bezdomnych zwierząt i usypianie ślepych miotów), może zostać powierzona podmiotowi prowadzącemu schronisko dla zwierząt. Sąd I instancji stwierdził także, że zawarte w § 1 pkt 1-11 Programu regulacje stanowią de facto nieuprawnione powtórzenie i modyfikację norm ustawowych, tj. art. 11a ust. 2-5 u.o.z. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntował się pogląd, że akty prawa miejscowego nie mogą zawierać powtórzeń ustawowych ani też ich modyfikować lub uzupełniać, gdyż jest to niezgodne z zasadami prawidłowej legislacji. Za uzasadniony Sąd I instancji uznał także zarzut naruszenia art. 33 ust. 1 i ust. 2 u.s.g. Rada Miejska w [...] nie jest bowiem uprawniona do nakładania na poszczególne Wydziały Urzędu Miasta [...], czy też jego poszczególnych pracowników konkretnych obowiązków. Kompetencje w tym zakresie posiada wyłącznie Prezydent Miasta [...], który wykonuje zadania przy pomocy urzędu miasta (art. 33 ust. 1 u.s.g.), którego organizację i zasady funkcjonowania urzędu miasta określa regulamin organizacyjny nadany przez Prezydenta w drodze zarządzenia (art. 33 ust. 2 u.s.g.). Tym samym kwestionowanymi w skardze unormowaniami zawartymi w § 3 ust. 1 pkt 2, § 9 ust. 1 pkt 2 Programu oraz w pkt 2 i pkt 3 załączonej do niego tabeli, Rada Miejska w [...] weszła w sferę kompetencji przysługujących ustawowo Prezydentowi Miasta [...].
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła Rada Miejska w [...], zaskarżając wyrok w całości i zarzucając naruszenie:
I. przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 147 § 1 p.p.s.a. polegające na stwierdzeniu nieważności zaskarżonej uchwały, pomimo iż zapisy uchwały nie pozostawały w sprzeczności z prawem i w pełni wypełniały zakres delegacji ustawowej upoważniającej Radę Miasta [...] do jej podjęcia;
2. art. 141 § 4 p.p.s.a. przez niedostateczne uzasadnienie wyroku, tj. brak wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia w odniesieniu do kwestionowanych zapisów zaskarżonej uchwały;
II. prawa materialnego, tj.:
1. art. 11a ust. 1 i ust. 2 pkt 2, 5, 6 u.o.z. przez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że Rada Miejska w [...], uchwalając "Programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobieganiu bezdomności zwierząt w [...] na rok 2021", nie wypełniła delegacji ustawowej określonej w art. 11a ust. 1 i ust. 2 pkt 2, 5, 6 u.o.z.;
2. art. 11a ust. 4 przez jego błędne zastosowanie;
3. art. 134 p.p.s.a. w związku z § 118 i § 143 rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej", przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż przytoczenie w akcie prawa miejscowego zapisów ustawy skutkuje nieważnością uchwały pojętej w wykonaniu delegacji ustawowej.
4. art. 33 ust. 1 i 2 u.s.g. polegające na jego błędnym zastosowaniu w odniesieniu do oceny zaskarżonej uchwały.
Na podstawie powyższych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Powyższe zarzuty zostały szerzej umotywowane.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. oraz nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku.
Charakter i waga postawionych zarzutów nakazuje w pierwszym rzędzie odnieść się do zarzutów naruszenia prawa materialnego, postawionych w ramach podstawy z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Nie można zgodzić się ze skargą kasacyjną gdy wskazuje, że regulacja prawna zawarta w uchwale odnosząca się do kwestii opieki nad wolno żyjącymi kotami, poszukiwania właścicieli dla bezdomnych zwierząt oraz usypiania ślepych miotów nie jest ogólnikowa i zawiera konieczny stopień szczegółowości przyjętych uregulowań prawnych. Trafnie wskazuje Sąd I instancji, a wcześniej Wojewoda Łódzki, że regulacje zaskarżonej uchwały odnoszące się do powyższych kwestii w istocie sprowadzają się do powtórzenia postanowień ustawy w zakresie ww. obowiązków uregulowanych w art. 11a ust. 2 pkt 2, 5 i 6 u.o.z. Zaskarżony Program z uwagi na krótkoterminowy, a jednocześnie cykliczny charakter wymaga natomiast wskazania konkretnych działań podejmowanych dla jego realizacji. Przemawia za tym nie tylko potrzeba poznania bieżących działań, które gmina zamierza przedsięwziąć dla realizacji ustawowych obowiązków nałożonych przepisami u.o.z., przez co możliwa jest ocena, czy ww. zadania rzeczywiście będą miały możliwość zrealizowania, ale także ustalenie wielkości finansowania poszczególnych działań i odpowiedniości środków preliminowanych na ich realizację. Trafnie wskazano, że w powyższym zakresie zaskarżona uchwała jest zbyt ogólna aby dać odpowiedź na pytanie o realność wykonania przez gminę zadań nałożonych ww. przepisami u.o.z. Nie doszło zatem zaskarżonym wyrokiem do naruszenia art. 11a ust. 1 i ust. 2 pkt 2, 5, 6 u.o.z., a zarzuty podniesione w tym zakresie są niezasadne.
Nie został także naruszony przepis art. 11a ust. 4 u.o.z. Sąd I instancji odwołał się bowiem do powyższej regulacji wyłącznie w kontekście ogólnikowego sformułowania w uchwale kwestii usypiania ślepych miotów. Uchwała w tym zakresie wskazuje, że zapobieganie bezdomności zwierząt polega na zmniejszeniu ich populacji w tym przez usypianie ślepych miotów przez zakłady lecznicze dla zwierząt na zlecenie Miasta [...], nie podając choćby jednego konkretnego podmiotu przez który obowiązek ten będzie realizowany. Odwołując się do art. 11a ust. 4 u.o.z. Sąd I instancji wskazał w takiej sytuacji, na przewidzianą w ustawie możliwość powierzenia wykonywania tego obowiązku podmiotowi prowadzącemu schronisko dla zwierząt. Tak więc uwaga Sądu I instancji pojawiła się jedynie w kontekście ogólnikowości postanowień Programu w ww. zakresie, nie zaś jako zarzut do samego sposobu realizacji powyższego zadania z pominięciem podmiotu prowadzącego schronisko dla zwierząt.
Odnosząc się z kolei do zarzutów naruszenia art. 134 p.p.s.a. w związku z § 118 i § 143 rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej", oraz art. 33 ust. 1 i 2 u.s.g. przez ich błędną wykładnię, wskazać wypada, iż zarzut naruszenia prawa materialnego polegający na błędnej wykładni wymaga wykazania, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, oraz podać jak w ocenie skarżącego kasacyjnie przepis ów powinien być rozumiany, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Błędna wykładnia prawa materialnego oznacza wady popełnione podczas ustalania znaczenia normy prawnej i może polegać na nieprawidłowym odczytaniu normy prawnej wyrażonej w przepisie, mylnym zrozumieniu jego treści lub znaczenia prawnego, bądź też na niezrozumieniu intencji ustawodawcy (vide: wyrok NSA z dnia 13 września 2005 r., II OSK 16/05; wyrok NSA z dnia 23 lutego 2005 r., OSK 539/04, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Skarga kasacyjna pozbawiona jest odniesień do powyższego rozumienia pojęcia błędów wykładni. Wskazuje natomiast na wadliwe uznanie przez Sąd I instancji, że naruszenie ww. regulacji prawnych stanowi podstawę stwierdzenia zaskarżonej uchwały. Wskazuje zatem na naruszenie prawa w postaci niewłaściwego zastosowania, a zatem na błąd w subsumcji, który wyraża się w tym, że stan faktyczny ustalony w sprawie błędnie uznano za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w normie prawnej, albo że ustalonego stanu faktycznego błędnie nie podciągnięto pod hipotezę określonej normy prawnej. Analiza zaskarżonej uchwały wyraźnie wskazuje, że zawiera ona powtórzenia regulacji ustawowych, jak i powierza wykonie obowiązków z niej wynikających podmiotom w ramach struktury Urzędu Miasta [...], nie zaś organowi wykonawczemu gminy, a zatem Prezydentowi Miasta [...]. Naruszenia prawa w tym zakresie są oczywiste i nie wymagają powtórzenia za Sądem i instancji. Problemem, który jaskrawo uwidacznia się na kanwie powyższych zarzutów jest istotność stwierdzonych naruszeń prawa, w rozumieniu art. 91 ust. 4 u.s.g. W kasacji zarzut naruszenia tegoż przepisu w ogóle nie pojawił się, a zatem brak jest podstaw do podważenia stanowiska Sądu I instancji o istotnym charakterze powyższego naruszenia prawa, zdatnym do bycia podstawą stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały.
Nie można także potwierdzić zasadności zarzutów naruszenia przepisów postępowania. Nie jest oparty na prawdzie zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku precyzyjnie wskazuje i wyjaśnia podstawy prawne podjętego rozstrzygnięcia, szczegółowo omawiając poszczególne wady zaskarżonej uchwały. Motywy zaskarżonego wyroku umożliwiają zatem kontrolę kasacyjna zaskarżonego wyroku (vide: J.P.Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2011, uwaga 7 do art. 141)
W konsekwencji powyższych uwag nietrafny jest także zarzut naruszenia przepisu wynikowego, tj. art. 147 § 1 p.p.s.a.
Z tych względów skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlegała oddaleniu zgodnie z art. 184 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI