III OSK 46/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną policjanta domagającego się prawa do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego, uznając, że pobieranie go przez żonę funkcjonariuszkę Służby Więziennej wykluczało przyznanie go policjantowi.
Policjantowi przyznano równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego. Po latach organ administracji nakazał zwrot świadczenia, uznając je za nienależnie pobrane, ponieważ żona policjanta, będąca funkcjonariuszką Służby Więziennej, również pobierała równoważnik w tym samym okresie. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny utrzymał wyrok w mocy, podkreślając, że prawo do równoważnika jest realizowane raz na rodzinę i pobieranie go przez jednego z małżonków wyklucza przyznanie go drugiemu.
Sprawa dotyczyła policjanta, któremu przyznano równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego. Po pewnym czasie organ administracji nakazał zwrot pobranego świadczenia, argumentując, że żona policjanta, będąca funkcjonariuszką Służby Więziennej, również pobierała równoważnik w tym samym okresie. Zdaniem organu, fakt pobierania równoważnika przez jednego z małżonków wyklucza możliwość pobierania go przez drugiego, gdyż świadczenie to jest realizacją prawa do lokalu dla całej rodziny. Sąd pierwszej instancji zgodził się z tym stanowiskiem, oddalając skargę policjanta. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 maja 2023 r. oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że zgodnie z przepisami rozporządzenia, w przypadku zbiegu uprawnień policjanta i jego małżonka do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, przysługuje jeden, korzystniejszy równoważnik. Sąd podkreślił, że policjant miał obowiązek poinformować organ o zmianie okoliczności mających wpływ na prawo do świadczenia, a złożenie oświadczenia mieszkaniowego było jedyną prawnie skuteczną formą takiej informacji, której policjant nie dopełnił.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, pobieranie równoważnika przez jednego z małżonków wyklucza możliwość przyznania go drugiemu, gdyż świadczenie to jest realizacją prawa do lokalu dla całej rodziny.
Uzasadnienie
Przepisy rozporządzenia stanowią, że w razie zbiegu uprawnień policjanta i jego małżonka do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, przysługuje jeden korzystniejszy równoważnik. Prawo do pobierania równoważnika ulega skonsumowaniu, jeżeli z prawa tego skorzysta jedno z małżonków, niezależnie od tego, czy pełnią oni służbę w różnych formacjach mundurowych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (14)
Główne
u.o. Policji art. 92 § 1
Ustawa o Policji
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego § 4
W razie zbiegu uprawnień policjanta i jego małżonka do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego przysługuje jeden korzystniejszy równoważnik.
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego § 5
Obowiązek policjanta o niezwłocznym zawiadomieniu o każdej zmianie mającej wpływ na uprawnienia do otrzymania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego albo na jego wysokość.
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego § 7
Decyzję o zwrocie wypłaconego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego wydaje się w przypadku nienależnego pobrania na skutek niepoinformowania o wystąpieniu zmian lub podania nieprawdziwych danych w oświadczeniu mieszkaniowym.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
u.o. Służbie Więziennej art. 178 § 1
Ustawa o Służbie Więziennej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pobieranie równoważnika przez małżonkę policjanta jako funkcjonariuszkę Służby Więziennej wykluczało prawo policjanta do pobierania tego świadczenia. Policjant nie dopełnił obowiązku poinformowania organu o zmianie okoliczności mających wpływ na prawo do równoważnika poprzez złożenie oświadczenia mieszkaniowego.
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżącego o braku możliwości zastosowania przepisów dotyczących funkcjonariuszy Policji do funkcjonariuszy Służby Więziennej. Argumentacja skarżącego o nieprawidłowym ustaleniu stanu faktycznego i braku przeprowadzenia postępowania dowodowego przez organy. Argumentacja skarżącego o naruszeniu przepisów postępowania administracyjnego i sądowo-administracyjnego.
Godne uwagi sformułowania
Prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego ulega zatem skonsumowaniu jeżeli korzysta z niego jeden z małżonków będących funkcjonariuszami. Oświadczenie mieszkaniowe stanowi przewidzianą prawem formę przekazania informacji o zmianach i tylko ono może stanowić podstawę do dokonania przez organ Policji rozstrzygnięcia modyfikującego uprawnienia przysługujące w tym zakresie funkcjonariuszowi.
Skład orzekający
Tamara Dziełakowska
przewodniczący
Przemysław Szustakiewicz
sprawozdawca
Grzegorz Jankowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego dla funkcjonariuszy służb mundurowych, w szczególności w kontekście sytuacji małżeńskiej i zbiegu uprawnień."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji policjanta i funkcjonariuszki Służby Więziennej, ale zasady interpretacji przepisów o równoważniku mogą mieć zastosowanie do innych służb mundurowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego świadczenia socjalnego dla funkcjonariuszy i pokazuje, jak ważne jest precyzyjne dopełnianie obowiązków informacyjnych wobec pracodawcy, nawet w pozornie prostych kwestiach.
“Policjant musiał zwrócić tysiące złotych, bo żona też pobierała świadczenie mieszkaniowe.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 46/22 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2023-05-24 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-01-10 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Grzegorz Jankowski Przemysław Szustakiewicz /sprawozdawca/ Tamara Dziełakowska /przewodniczący/ Symbol z opisem 6212 Równoważnik za brak lokalu mieszkalnego i za remont lokalu mieszkalnego Hasła tematyczne Policja Sygn. powiązane II SA/Rz 700/21 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2021-08-18 Skarżony organ Komendant Policji Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 100 poz 918 § 4, §5 i § 7 pkt 1 Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) Sędzia del. NSA Grzegorz Jankowski po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 18 sierpnia 2021 r., sygn. akt II SA/Rz 700/21 w sprawie ze skargi P.K. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Rzeszowie z dnia 2 lutego 2021 r., nr 1 w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego równoważnika za brak lokalu mieszkalnego oddala skargę kasacyjną Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, wyrokiem z dnia 18 sierpnia 2021 r., sygn. akt II SA/Rz 700/21, oddalił skargę P.K. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Rzeszowie z dnia 2 lutego 2021 r., nr 1 w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego równoważnika za brak lokalu mieszkalnego. Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Komendant Miejski Policji [...], decyzją z dnia 14 września 2009 r., nr 51/09, wydaną na podstawie art. 92 ust. 1 i art. 97 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. Nr 43, poz. 277, dalej "ustawa o Policji) oraz § 1 ust. 1, § 2 ust. 1 pkt 1 i ust. 4, § 3, § 5 w zw. z § 9 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 100, poz. 918, dalej "rozporządzenie"), przyznał P.K. prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby od dnia 28 sierpnia 2009 r. Jednocześnie zobowiązano policjanta do poinformowania organu I instancji, pod rygorem zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, o zmianie okoliczności mających wpływ na prawo do równoważnika pieniężnego. W dniu 10 marca 2020 r. policjant złożył wniosek w sprawie przyznania mu pomocy finansowej na budowę domu, we wniosku tym podał, że jego małżonka złożyła wniosek o dofinansowanie w tym zakresie w Zakładzie Karnym w D. Następnie Komendant Miejski Policji [...], decyzją z dnia 22 lipca 2020 r., nr 41/2020, wydaną na podstawie art. 163 k.p.a., art. 92 ust. 1 i art. 97 ust. 5 ustawy o Policji oraz § 1 ust. 2 pkt 3, § 6 pkt 2, § 9 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia, uchylił decyzję własną z dnia 14 września 2009 r., nr 51/2009 w sprawie przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego i cofnął prawo do dotychczas przyznanego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu organ wskazał, że policjant utracił prawo do pobierania równoważnika z uwagi na uzyskanie przez żonę policjanta (funkcjonariuszki Służby Więziennej) pomocy finansowej na uzyskanie domu. Decyzja ta stała się ostateczna. W trakcie prowadzonego postępowania, organ uzyskał informacje, że żona policjanta pobierała równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego jako funkcjonariusz Służby Więziennej. Z tych względów organ zwrócił się do policjanta oraz Dyrektora Zakładu Karnego [...] o poinformowanie od kiedy żona policjanta pobierała w Zakładzie Karnym [...] świadczenie w postaci równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. W odpowiedzi Komendant Miejski Policji [...] uzyskał informację, że żona policjanta, będąca funkcjonariuszem Służby Więziennej, pobierała równoważnik z tytułu braku lokalu mieszkalnego od dnia 1 marca 2016 r. do10 maja 2020 r. W związku z uzyskanymi informacjami, Komendant Miejski Policji [...], decyzją z dnia 20 listopada 2020 r., nr 65/2020, wydaną na podstawie art. 88 ust. 1, art. 92 ust. 1 i art. 97 ust. 5 ustawy o Policji oraz § 3, § 4, § 5, § 6 pkt 2, § 7 pkt 1 i § 9 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia, zobowiązał policjanta do zwrotu nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w kwocie 20 437,80 zł za okres od 1 marca 2016 r. do 31 maja 2020 r. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że małżonkowie będący funkcjonariuszami pełniącymi służbę w dwóch odrębnych formacjach mundurowych jednocześnie pobierali świadczenie pieniężne w postaci równoważnika z tytułu braku lokalu mieszkalnego. Świadczenie pieniężne w postaci równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego pochodzi ze środków publicznych i uwzględnia nie tylko samego funkcjonariusza, ale również jego małżonka. Prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego ulega zatem skonsumowaniu jeżeli korzysta z niego jeden z małżonków będących funkcjonariuszami. W realiach sprawy, policjant nie poinformował organu o pobieraniu równoważnika pieniężnego przez jego małżonkę, co oznacza, że świadczenie pobrane przez niego w okresie od 1 marca 2016 r. do 31 maja 2020 r. jest świadczeniem nienależnie pobranym, podlegającym obowiązkowi zwrotu. Komendant Wojewódzki Policji w Rzeszowie, po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia 2 lutego 2021 r., nr 1, utrzymał w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji [...] z dnia 20 listopada 2020 r. Podzielając w całości stanowisko organu I instancji, KWP podał, że w sprawie należało ograniczyć się do ustalenia, czy zaszły przesłanki wskazanie w § 7 ust. 2 rozporządzenia, tj. czy policjant pobierał równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego i czy powiadomił organ o okoliczności, która spowodowała, uznaną w przepisanym trybie, przeszkodę do jego pobierania. Policjant pomimo prawidłowego pouczenia w decyzji z dnia 14 września 2009 r. nie powiadomił organu o nabyciu przez jego żonę świadczenia mieszkaniowego w Służbie Więziennej od marca 2016 r. Zobowiązanie do zwrotu nieleżenie pobranego równoważnika pieniężnego było zatem w pełni zasadne. Z powyższą decyzją nie zgodził się policjant, który wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko. Powołanym na wstępie wyrokiem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej "P.p.s.a.") uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd pierwszej instancji podał, że w sprawie nie jest kwestionowane, że skarżący od września 2009 r. pobierał równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby, jak również to, że żona skarżącego, będąca funkcjonariuszem Służby Więziennej, pobierała w okresie od 1 marca 2016 r. do 10 maja 2020 r. równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego. Spór sprowadza się natomiast do ustalenia czy małżonkowie, będący funkcjonariuszami dwóch odrębnych służb mundurowych, mogą jednocześnie pobierać równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego, przy zamieszkiwaniu w jednym lokalu. W tym celu WSA w Rzeszowie wskazał, że zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy o Policji, policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Równoważnik pieniężny jest formą realizacji prawa do lokalu mieszkalnego. Ma on zastępczy charakter w tym sensie, że dopiero gdy w stosunku do policjanta nie zrealizowano uprawnienia podstawowego, należy mu przyznać i wypłacić określoną kwotę na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych. W sprawie zostało ustalone w sposób niebudzący jakichkolwiek wątpliwości, że w okresie od 1 marca 2016 r. do 31 maja 2020 r. skarżący oraz jego małżonka pobierali równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego. Zgodnie z art. 178 ust. 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz.U. z 2021 r., poz. 1064 ze zm., dalej: "ustawa o Służbie Więziennej"), funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje równoważnik pieniężny z tytułu braku mieszkania, jeżeli 1) on sam lub jego małżonek nie posiada w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego lub domu; 2) funkcjonariuszowi lub jego małżonkowi nie przyznano pomocy finansowej, o której mowa w art. 184 ust. 1. Wykładnia językowa wskazanych przepisów prowadzi do stwierdzenia, że jest to regulacja tożsama w z zakresie ustawowego zagwarantowania funkcjonariuszom służb dostępu (bezpośredniego lub pośredniego) do lokalu mieszkalnego. W obydwu przypadkach, zasadą jest w pierwszej kolejności zagwarantowanie funkcjonariuszowi lokalu mieszkalnego (art. 88 ust. 1 ustawy o Policji oraz 170 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej), a dopiero gdy nie jest to możliwe, funkcjonariusz może otrzymać równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego. Co istotne, otrzymanie równoważnika pieniężnego wymaga uprzedniego złożenia wniosku w tym przedmiocie przez funkcjonariusza. Nie jest możliwe przyznanie tego rodzaju wsparcia z urzędu. Z kolei wynik wykładni celowościowej jest zbieżny w wykładnią językową, z tym zastrzeżeniem, że pobranie przez jednego z małżonków będącego funkcjonariuszem służb mundurowych równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego wyklucza możliwość przyznania lub pobierania analogicznego świadczenia drugiemu z małżonków będącego funkcjonariuszem. Na skutek przyznania i wypłaty równoważnika pieniężnego zostało bowiem zrealizowane uprawienie funkcjonariusza Policji do lokalu mieszkalnego, obejmujące również członków zamieszkującej z nim najbliższej rodziny. Okoliczność tego rodzaju wyklucza możliwość przyznania lub pobierania równoważnika pieniężnego przez drugiego z małżonków. Potwierdzeniem powyższego jest § 4 rozporządzenia, zgodnie z którym w razie zbiegu uprawnień policjanta i jego małżonka do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego przysługuje jeden korzystniejszy równoważnik. Przepis art. 92 ust. 1 ustawy o Policji wprowadził generalną zasadę polegającą na tym, że omawiany równoważnik przysługuje policjantowi tylko w razie braku lokalu mieszkalnego, i to niezależnie od tego, czy lokalu takiego nie posiada sam policjant, czy też nie posiada go któryś z członków jego rodziny. Skoro więc rozporządzenie, zostało wydane w oparciu o odesłanie zawarte w art. 92 ust. 2 ustawy o Policji, to powyższą generalną zasadę wyrażoną w art. 92 ust. 1 tej ustawy, należy również odnosić wprost do sytuacji opisanej w § 4 rozporządzenia, a więc do materii substytutu lokalu mieszkalnego jakim jest równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego. Tak więc treść § 4 rozporządzenia należy odczytywać w ten sposób, że jeżeli małżonek policjanta, będący lub nie będący policjantem, pobiera równoważnik za brak lokalu mieszkalnego, to policjant inicjujący niniejsze postępowanie nie może uzyskać równolegle uprawnienia do otrzymywania drugiego w rodzinie równoważnika za brak lokalu mieszkalnego. Organ I instancji prawidłowo zatem zobowiązał skarżącego do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia w postaci równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego za okres od 1 marca 2016 r. do 31 maja 2020 r., a organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy. Rozstrzygnięcia organów obydwu instancji odpowiadają przepisom prawa i wydano je w oparciu o właściwie ustalony stan faktyczny sprawy. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył skarżący, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie oraz zasądzenia zwrotu kosztów w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie: 1. art. 88 ust. 1, art. 92 ust. 1 i art. 97 ust. 5 ustawy o Policji oraz § 3, § 4, § 5, § 6 pkt. 2, § 7 pkt. 1, § 9 ust. 1 pkt. 7 rozporządzenia poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegającą na nieprzeprowadzeniu kontroli w tym zakresie i uznanie, iż w stosunku do skarżącego zostały spełnione przesłanki do zwrotu nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, pomimo, że żona skarżącego nigdy nie była i nie jest funkcjonariuszem Policji, a zastosowany przepis dotyczy funkcjonariuszy Policji. Żony skarżącego nigdy nie dotyczyły, nie wiązały i nadal nie wiążą przepisy dotyczące funkcjonariuszy Policji, gdyż będąc pracownikiem Służby Więziennej obowiązują ją uregulowania oraz przepisy dotyczące pracowników Służby Więziennej. Co więcej, w przepisach o Służbie Więziennej brak jest przepisu, że w razie zbiegu uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego przysługuje jeden korzystniejszy równoważnik. Błędna podstawa oraz brak weryfikacji przez WSA w Rzeszowie doprowadziło do błędnych wniosków, iż organ I instancji prawidłowo zobowiązał skarżącego do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, a organ utrzymał w mocy tę decyzję. WSA nie poczynił żadnych ustaleń w tym zakresie powtarzając, iż rozstrzygnięcia obydwu organów odpowiadają przepisom prawa i wydano je w oparciu o właściwie ustalony stan faktyczny. W sytuacji, gdy żadne ustalenie ani żadne przesłanki uzasadniające takie stanowisko nie zostały ustalone, a następnie przez WSA zweryfikowane. Ogólnikowe powoływanie się na prawidłowe ustalenia faktyczne, przy braku uzasadnienia takiego stanowiska nie może zostać uznane za prawidłowe. Zwłaszcza, że w dalszym ciągu pomijana jest i marginalizowana kwestia w ogóle możliwości zastosowania przepisów funkcjonariuszy Policji do Służby Więziennej. Gdyby rzeczywiście takie zamierzenie byłoby ustawodawcy, uregulowałby tę kwestię albo byłyby przepisy ogólne mające zastosowanie do osób pozostających w każdej służbie. Nawet jeśli porównane byłyby obydwa przyznane równoważniki pieniężne, to nadal nie skarżący byłby osobą, która miałaby go zwracać, albowiem równoważnik pobierany przez skarżącego jest korzystniejszy i byłoby to zgodnie z zestawionymi przepisami żony skarżącego; 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez dokonanie przez Sąd pierwszej instancji ustaleń faktycznych w oparciu o okoliczności podane przez organ, przy braku ustosunkowania się przez organ II instancji do wszystkich sformułowanych zarzutów powołanych przez stronę w odwołaniu, pominięciu braku zgromadzenia przez organ w sprawie jakiegokolwiek materiału dowodowego uzasadniającego decyzję oraz braku możliwości wypowiedzenia się nawet skarżącego, co w konsekwencji spowodowało bezpodstawne przyjęcie, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami, podczas gdy organy winny ocenić okoliczności oraz przyczyny, które wpłynęły na decyzję zobowiązania skarżącego do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia w postaci równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego i wyjaśnić w uzasadnieniu decyzji przesłanki, jakimi się kierowały przy wydawaniu rozstrzygnięcia w sprawie. Zwłaszcza w sytuacji, gdy organ nie podejmuje praktycznie żadnych kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego, nie dokonuje analizy przepisów prawa, a także nie czyni żadnych ustaleń w tym zakresie, co w konsekwencji doprowadza do wydania zaskarżonej decyzji, pomimo braku dowodów. Co więcej organ błędnie wskazuje (czego także WSA w Rzeszowie nie dostrzegł), iż nie wiedział, o fakcie zatrudnienia żony skarżącego w Służbie Więziennej, w sytuacji, gdy 12 lipca 2016 r. skarżący uzupełniał ankietę bezpieczeństwa, gdzie wskazywał fakt zatrudnienia żony, a także miejsce. Takie same informacje skarżący przekazał we wniosku o przyznanie dopłaty do wypoczynku wskazując, iż żona pracuje w Zakładzie Karnym [...]. Także w żadnym wypadku skarżący nie ukrywał tego faktu. Sąd pierwszej instancji, nie dokonując kontroli odwoławczej, nie ustala nawet (tak jak uczyniły to organy), które świadczenie było korzystniejsze, a co dla przepisów dla funkcjonariuszy Policji ma kluczowe znaczenie, a także pominął fakt w jakim okresie żona skarżącego została zatrudniona, a kiedy został przyznany skarżącemu równoważnik; 3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 3 § 1 i § 2 pkt. 1 P.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (dalej zwanej P.u.s.a.) i art. 6 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz.Urz. UE.L Nr 119, str. 1) poprzez niedokonanie kontroli postępowania organu odwoławczego, a także niedokonanie wszechstronnej i prawidłowej kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego i wadliwe uznanie zasadności stanowiska organów, skutkujących nieuwzględnieniem skargi, pomimo, że w toku prowadzonego postępowania administracyjnego nie odniesiono się do kryteriów pozwalających na obiektywną ocenę sytuacji skarżącego, możliwości przyjęcia takiego stanowiska organów, a także materialno-prawnych przepisów stanowiących podstawę do przyjęcia i zobowiązania skarżącego do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia w postaci równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, przy jednoczesnym pominięciu wadliwości prowadzonego postępowania nawet w zakresie kilkukrotnej próby uzyskania informacji przez organ o żonie skarżącego z Zakładu Karnego [...], pomimo braku wskazania podstawy prawnej, czy też zgody od osoby, której dane miały być przetwarzane. Organ przy braku wykazania konieczności zgodnego z prawem przetwarzania danych usilnie, nie zważając na wymianę pism z Zakładem Karnym [...] oraz wypunktowaniem obowiązku wykazania celu przetwarzania danych osobowych, wbrew przepisom o ochronie danych osobowych chciał uzyskać dane osobowe dotyczące żony skarżącego. Co istotne również i ta okoliczność świadczy, iż jednostka Policji, a Służba Więzienna stanowi dwie odrębne jednostki niczym nie powiązane, a co organ II instancji zupełnie marginalizuje; 4. art. 134 w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 6 k.p.a. poprzez brak rzetelnej analizy zarzutów sformułowanych w skardze, nieodniesienie się do nich w stopniu wystarczającym, jak też nierozważenie części ze stawianych zarzutów oraz brak wskazania czym kierował się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie stwierdzając, że zarzuty skargi są niezasadne, a ogólnikowe odwoływanie się do "prawidłowych ustaleń" nie wypełnia w żadnej mierze wymogu szczegółowej analizy orzeczenia Sądu pierwszej instancji w porównaniu z oceną sformułowanych zarzutów. W szczególności, brak jest odniesienia co do treści zarzutów w zakresie braku wyjaśnienia okoliczności istotnych dla sprawy, przy braku możliwości uczestniczenia skarżącego jako strony w toczącym się postępowaniu. Trudno dopatrzeć się sporządzenia uzasadnienia w sposób dający możliwość należytego ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz braku wyjaśnienia okoliczności uzasadniających przekroczenie granic uznania administracyjnego przez organy, a co miało wpływ na treść zaskarżonego wyroku, albowiem treść uzasadnienia wyroku, w szczególności dotycząca rozważań Sądu oraz ocena prawna kontrolowanej decyzji wskazują na brak zapoznania się z przedmiotem sprawy. W sytuacji istnienia naruszenia przez organ nakazu stosowania prawa obowiązującego w dniu orzekania, co w konsekwencji naruszyło jedną z naczelnych zasad jakim jest legalność prowadzonego postępowania. Organ I instancji, prowadząc postępowanie - stosował przepisy już nieobowiązujące, a to - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, który to przepis już od 2017 r. został uchylony, a co organ II instancji zupełnie pominął. Tym samym całe postępowanie organu zostało przeprowadzone z naruszeniem naczelnych przepisów prawidłowego prowadzenia postępowania administracyjnego, na co także nie zwrócił uwagi Sąd pierwszej instancji, nie odnosząc się do tego zarzutu; 5. art. 1 § 1 i 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 134 § 1 w. zw. z art. 135 w zw. z art. 151 P.p.s.a. w zw. art. 7a k.p.a., polegające na oddaleniu skargi, przy braku rozważenia zarzutów, pomimo, że nie zebrano w sprawie materiału dowodowego, ani nie rozważono zasadności stanowiska organu, pomimo, że w decyzjach organów brak jest argumentacji świadczącej i wskazującej, iż zasadnym było takie stanowisko organu, przy jednoczesnym pominięciu i niezastosowaniu jednej z podstawowych zasad i norm występujących w postępowaniu administracyjnym, a nakazujących rozstrzyganie na korzyść wątpliwości co do treści normy prawnej, a w konsekwencji odebranie skarżącemu uprawnień, jak i nałożenie obowiązku zwrotu pobranego świadczenia pieniężnego w postaci równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego; 6. art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a w zw. z art. 10 w zw. z art. 11 i art. 75 k.p.a. oraz w zw. z art. 86 k.p.a. poprzez wybiórcze przedstawienie stanu sprawy, zupełne nieodniesienie się do zarzutów podniesionych w skardze, w szczególności w zakresie braku przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego, w tym brak zapewnienia czynnego udziału stronie w toczącym się postępowaniu przy braku zapewniania odniesienia się do wszystkich zebranych dowodów po dokonanych czynnościach, braku poinformowania skarżącego o wszystkich czynnościach w tym także o kierowanych pismach do innych instytucji, braku przesłuchania w charakterze świadka chociażby żony skarżącego, która byłaby w stanie dokładnie wskazać podstawę obowiązujących ją przepisów, wysokość pobieranego przez nią świadczenia, na jaką rzecz, a także z jakiego tytułu, okresu oraz w jakiej wysokości, przy braku nawet możliwości wypowiedzenia się skarżącego co do postawionych mu zarzutów, co skutkowało rozstrzygnięciem sprawy, bez jakiegokolwiek jej wyjaśniania. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje konkretną sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania w rozumieniu § 2 powołanego artykułu. W badanej sprawie nie występują żadne z takich wad, które mogłyby świadczyć o nieważności postępowania prowadzonego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie. Dlatego skarga kasacyjna podlegała rozpoznaniu w granicach zgłoszonych w niej zarzutów. Analizując wniesiony środek odwoławczy w tym zakresie, uznać należy, że nie zasługuje on na uwzględnienie, gdyż postawione w nim zarzuty są niezasadne. Rozpoznawana skarga kasacyjna oparta została na obu podstawach wymienionych w art. 174 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a., bowiem zarzucono w niej naruszenie prawa materialnego jak i przepisów postępowania. W takiej sytuacji – co do zasady – w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty procesowe. Jednakże należy mieć na uwadze, że wnikający z procedury administracyjnej (przede wszystkim z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.) obowiązek organu administracji publicznej zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego sprowadza się do zgromadzenia dowodów mających znaczenie prawne dla konkretnej sprawy. O tym, jakie okoliczności - jako istotne - wymagają wyjaśnienia nie może decydować subiektywne przekonanie strony. Ocena, czy określone fakty mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy zależy od tego jak jest sformułowana i powinna być rozumiana norma prawna, która w rozpatrywanej sprawie ma zastosowanie. Dokonane ustalenia faktyczne muszą być więc analizowane w aspekcie określonego przepisu prawa materialnego, który wyznacza zakres koniecznych ustaleń faktycznych i ma rozstrzygające znaczenie dla oceny, czy określone fakty mają wpływ na treść orzeczenia. Z tych względów celowe jest rozważenie w pierwszej kolejności zarzutu naruszenia prawa materialnego. Z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji wynika, iż policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej. Realizacja tego prawa może przybrać formę: 1) przydziału lokalu mieszkalnego w drodze decyzji administracyjnej (art. 88 ust. 1 w zw. z art. 89 ust. 1 i art. 97 ust. 5 ustawy o Policji); 2) wypłaty równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (art. 92 ust. 1 ustawy o Policji); 3) udzielenia pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość (art. 94 ust. 1 ustawy o Policji). Ustawodawca wskazał zatem, że realizacja prawa do lokalu mieszkalnego może nastąpić dwojako, przez wydanie decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego (w miejscowości, w której policjant stale pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej), albo przez przyznanie określonych w ustawie świadczeń pieniężnych. W myśl art. 92 ust. 1 ustawy o Policji, policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Celem zatem równoważnika za brak lokalu mieszkalnego jest umożliwienie policjantowi pokrycie kosztów wynajmu lokalu, bądź też używania cudzego lokalu, jeżeli niezbędnego mieszkania nie może mu zapewnić podmiot zatrudniający. Szczegółowe kwestie związane z równoważnikiem za brak lokalu mieszkalnego zostały uregulowane w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Przepis § 1 ust. 1 rozporządzenia określa przypadki, w których policjantowi w służbie stałej przyznaje się równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. W myśl § 3 rozporządzenia, uprawnienia policjanta do otrzymania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz jego wysokości dokonuje się na podstawie oświadczenia mieszkaniowego (...). § 4 rozporządzenia stanowi, że w razie zbiegu uprawnień policjanta i jego małżonka do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego przysługuje jeden korzystniejszy równoważnik. Z § 5 rozporządzenia wynika natomiast obowiązek policjanta o niezwłocznym zawiadomieniu o każdej zmianie mającej wpływ na uprawnienia do otrzymania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego albo na jego wysokość. Natomiast kwestia związana ze zwrotem równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego została uregulowana w § 7 rozporządzenia, zgodnie z którym decyzję o zwrocie wypłaconego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego wydaje się w przypadku: 1) nienależnego pobrania na skutek niepoinformowania o wystąpieniu zmian lub podania nieprawdziwych danych w oświadczeniu mieszkaniowym, mających wpływ na istnienie uprawnienia do tego równoważnika lub na jego wysokość; 2) uprawomocnienia się decyzji stwierdzającej nieważność decyzji o przyznaniu równoważnika. Przedmiotem skargi jest decyzja o zwrocie wypłaconego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Obowiązkiem zatem organu było zebranie materiału dowodowego pozwalającego na ustalenie czy w sprawie zaistniała jedna z przesłanek wskazanych w § 7 rozporządzenia, odnosząca się do zwrotu wypłaconego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Obowiązkiem Sądu pierwszej instancji była ocena czy ustalony przez organ stan faktyczny uprawniał do wydania decyzji w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Powtórzyć należy, co zostało już wskazane wyżej, że organ, prowadząc postępowanie dowodowe w sprawie, nie jest zobligowany i uprawniony do prowadzenia postępowania dowodowego w szerszym zakresie, niż wynika to z przepisów prawa materialnego. Obowiązek ten sprowadza się do zgromadzenia dowodów mających znaczenie prawne dla konkretnej sprawy. W rozpoznawanej sprawie, zakres ustaleń faktycznych zakreśla art. 92 ust. 1 ustawy o Policji oraz § 7 pkt 1 w związku z § 3, § 4 oraz § 5 rozporządzenia. Przesłanki wydania decyzji o zwrocie nienależnie pobranego równoważnika za brak lokalu mieszkalnego wynikają wyłącznie z § 7 rozporządzenia. Organ w swojej decyzji wskazał, że w sprawie wystąpiła przesłanka określona w § 7 pkt 1 rozporządzenia. Zadaniem zatem organów było zbadanie czy ta przesłanka została spełniona, tj. czy policjant nie poinformował o wystąpieniu zmian lub podał nieprawdziwe dane w oświadczeniu mieszkaniowym, mających wpływ na istnienia uprawnienia do tego równoważnika lub na jego wysokość. W niniejszej sprawie bezsporne jest to, że na podstawie decyzji z 2009 r. policjantowi przyznane zostało prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, który pobierał do 10 maja 2020 r. Nie jest też sporne w sprawie, że żona policjanta, jako funkcjonariuszka Służby Więziennej, otrzymywała również równoważnik za brak lokalu mieszkalnego od dnia 1 marca 2016 r. do dnia 10 maja 2020 r. Wiedzę w tym zakresie organ uzyskał w związku z wnioskiem policjanta o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Z tego względu rozstrzygnięto o zaistnieniu w stosunku do policjanta przesłanki nakazującej zwrot wypłaconego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, a wynikającej z § 7 pkt 1 rozporządzenia, tj. niepoinformowaniu o wystąpieniu zmiany mającej wpływ na istnienie uprawnienia do równoważnika. Skoro żona policjanta otrzymywała równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego, w okresie w którym skarżący policjant także pobierał równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego, to fakt ten spowodował zmianę okoliczności, która miała wpływ na istnienie uprawnienia do równoważnika. Ustalenie tych okoliczności było wystarczające dla uznania świadczenia za nienależenie pobrane i określenia kwoty podlegającej zwrotowi. Wskazać bowiem należy, że stosownie do § 3 rozporządzenia, uprawnienia policjanta do otrzymania równoważnika pieniężnego ustala się na podstawie oświadczenia mieszkaniowego zainteresowanego funkcjonariusza. Policjant zobowiązany był, na mocy § 5 rozporządzenia, zawiadomić organ, poprzez złożenie nowego oświadczenia mieszkaniowego, o każdej zmianie mającej wpływ na otrzymane uprawnienie. Obowiązujące przepisy rozporządzenia, nie przewidują żadnej innej formy powiadomienia przez policjanta o sytuacji mającej wpływ na uprawnienia do otrzymania równoważnika za brak lokalu mieszkalnego niż złożenie oświadczenia mieszkaniowego. Dlatego też poinformowanie o zatrudnieniu żony policjanta w Służbie Więziennej w ankiecie bezpieczeństwa, czy we wniosku o przyznanie dopłaty do wypoczynku nie spełnia wymogu, nie jest tożsame ze złożeniem oświadczenia mieszkaniowego. Ankieta bezpieczeństwa czy wniosek o dopłatę do wypoczynku składane były na użytek innych spraw. Dokumenty składane do innych spraw, nie spełniają warunku złożenia oświadczenia mieszkaniowego, nie stanowią też zawiadomienia o zmianach mających wpływ na uprawnienie do otrzymania równoważnika. Oświadczenie mieszkaniowe stanowi przewidzianą prawem formę przekazania informacji o zmianach i tylko ono może stanowić podstawę do dokonania przez organ Policji rozstrzygnięcia modyfikującego uprawnienia przysługujące w tym zakresie funkcjonariuszowi. Obowiązkiem policjanta było złożenie stosownego oświadczenia mieszkaniowego, czego nie uczynił. W toku postępowania nie ujawniono wśród dokumentów będących w dyspozycji organów, sformalizowanego w załączniku do rozporządzania, oświadczenia mieszkaniowego policjanta, zawierającego informację o zatrudnieniu żony policjanta w Zakładzie Karnym [...] oraz o otrzymywanym przez nią równoważniku za brak lokalu mieszkalnego. Okoliczność braku złożenia przez policjanta wymaganego oświadczenia mieszkaniowego nie budzi w sprawie wątpliwości. Nadto, skarżący kasacyjnie w żaden sposób nie wykazał, że złożył wymagane oświadczenie mieszkaniowe. Bez przedstawienia przez policjanta dowodów mogących podważać ustalenia organu, co do faktu złożenia oświadczenia mieszkaniowego nie jest możliwe przyjęcie twierdzeń, że organ posiadał wiedzę o zmianie danych związanych z przyznanym równoważnikiem. Zasadnie zatem organy Policji uznały, że zgromadzone dowody pozwoliły na wydanie w sprawie decyzji o zwrocie wypłaconego równoważnika. Policjant bowiem nie poinformował o wystąpieniu okoliczności mających wpływ na istnienie uprawnienia do równoważnika, tj. pobieraniu równoważnika pieniężnego przez żonę policjanta, co wyczerpywało przesłankę wydania decyzji na podstawie § 7 pkt 1 rozporządzenia i prowadziło do uznania, że świadczenie wypłacone policjantowi za okres od 1 marca 2016 r. do 10 maja 2020 r. jest nienależnie pobrane i podlega zwrotowi. Mając powyższe na względzie, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w rozpoznawanej sprawie WSA w Rzeszowie dokonał prawidłowej wykładni zakwestionowanych przepisów prawa materialnego. W sprawie nie doszło też do naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. Organom Policji nie można ponadto zarzucić naruszenia art. 10 k.p.a. poprzez niezapewnienie stronie postępowania czynnego udziału w postępowaniu. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że policjant brał czynny udział w zbieraniu materiału dowodowego, jak również wyrażał swoje zdanie w tym zakresie. W skardze kasacyjnej skarżący nie zgodził się z wykładnią przeprowadzą przez Sąd pierwszej instancji, a dotyczącą treści § 4 rozporządzenia, zgodnie z którym w razie zbiegu uprawnień policjanta i jego małżonka do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego przysługuje jeden korzystniejszy równoważnik. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładnia powołanego przepisu dokonana przez WSA w Rzeszowie jest prawidłowa. Podkreślić należy, że równoważnik za brak lokalu mieszkalnego przysługuje policjantowi tylko w razie braku lokalu mieszkalnego i to niezależnie od tego czy lokalu takiego nie posiada sam policjant, czy też nie posiada go któryś z członków jego rodziny. Oznacza to zatem, że jeżeli członek rodziny policjanta posiada uprawnienia do lokalu mieszkalnego bądź posiada uprawnienie do otrzymywania świadczeń pieniężnych za jego brak, to wówczas takie uprawnienia nie przysługują policjantowi, gdyż jego prawo zostało zrealizowane (zaspokojone) przez małżonka. Zrealizowanie uprawnienia przez jednego z małżonków powoduje, że takie uprawnienie drugiego małżonka wygasa. Wsparcie finansowe w postaci równoważnika za brak lokalu mieszkalnego nie uwzględnia samego policjanta lecz całą jego rodzinę. Tym samym prawo do pobierania równoważnika ulega skonsumowaniu, jeżeli z prawa tego skorzysta jedno z małżonków i nie ma znaczenia fakt, że pełnią oni służbę w różnych formacjach mundurowych. Intencją prawodawcy jest bowiem udzielenie wsparcia finansowego któremukolwiek z małżonków, pochodzące ze środków publicznych. Wykluczenie stosowania tej zasady oznaczałoby dwukrotne uwzględnianie rodziny wnioskodawcy, jeżeli oboje małżonkowie są funkcjonariuszami, mającymi uprawnienia do wsparcia finansowego w zakresie mieszkaniowym, przy przyznawaniu tych uprawnień. Sąd pierwszej instancji nie naruszył też art. 134 § 1, art. 135 oraz art. 151 P.p.s.a. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis ten określa zatem granice rozpoznania skargi przez sąd administracyjny pierwszej instancji, zaś granice danej sprawy wyznacza jej przedmiot (w tej sprawie decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w Rzeszowie w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego równoważnika za brak lokalu mieszkalnego). Oznacza to, że o naruszeniu tego przepisu można byłoby mówić, gdyby sąd wykroczył poza granice sprawy, w której skarga została wniesiona, albo - mimo wynikającego z tego przepisu obowiązku - nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi, nie zauważając naruszeń prawa, które nie były powołane przez skarżącego, a które Sąd pierwszej instancji zobowiązany był uwzględnić z urzędu. Natomiast skarżący kasacyjnie naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. dopatruje się wyłącznie w niepełnym odniesieniu się przez WSA w Rzeszowie do wszystkich zarzutów i argumentów podniesionych w skardze do tego Sądu, mających uzasadniać przekonanie strony co do wadliwości zaskarżonej decyzji. Tego rodzaju stanowisko nie może być jednak skutecznie podnoszone w ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. Dodać również trzeba, że art. 134 § 1 P.p.s.a jest tak skonstruowany, że powoływanie się w skardze kasacyjnej na jego naruszenie musi być zawsze powiązane z przywołaniem przepisu, którego naruszenia przez organy nie zauważył sąd pierwszej instancji. Tymczasem w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia omawianej normy nie powiązano z żadnymi przepisami, których naruszenie WSA w Rzeszowie powinien był uwzględnić z urzędu. Takim przepisem nie jest art. 7a k.p.a., który jest dyrektywą interpretacyjną dotyczącą wykładni zarówno przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. Stanowi ona uzupełnienie zasady praworządności (art. 6 k.p.a.), ponieważ celem jej zastosowania jest ustalenie treści przepisów prawa, na których podstawie działają organy administracji publicznej. Powyższa zasada może być stosowana w ostateczności – w sytuacji, gdy pomimo zastosowania różnych metod wykładni przepisów nadal pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej. Mówiąc inaczej, możliwe są co najmniej dwa równie uprawnione sposoby rozumienia normy prawnej. Organ stosując tę zasadę winien zatem wybrać jeden ze sposobów wykładni normy – ten, który jest najbardziej korzystny dla strony (por. P. Przybysz, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz aktualizowany, LEX 2022). Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie występuje. Nieusprawiedliwiony jest również zarzut naruszenia art. 135 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Naruszenie tego przepisu mogłoby mieć miejsce wówczas, gdyby w tej sprawie WSA w Rzeszowie stwierdził naruszenie prawa, a mimo to nie uchylił wydanej decyzji, bądź też stwierdził naruszenie prawa, którym obarczone byłyby także inne niż zaskarżona decyzja akty administracyjne, a mimo to nie wyeliminowałby je z obrotu prawnego. Żadna z tych sytuacji w tej sprawie nie zaistniała. Z kolei konstrukcja normy prawnej zawartej w art. 151 P.p.s.a. składa się z hipotezy, zgodnie z którą "... w razie nieuwzględnienia skargi..." oraz dyspozycji głoszącej, że "... Sąd skargę oddala". Zatem warunkiem zastosowania dyspozycji tej normy prawnej jest spełnienie hipotezy w postaci nieuwzględnienia skargi. Do naruszenia tego przepisu mogłoby więc dojść wówczas, gdyby Sąd pierwszej instancji uznał skargę za zasadną, a pomimo to skargę oddalił albo skargi nie uwzględnił, a mimo to uchylił zaskarżoną decyzję (por. wyrok NSA z dnia 30 września 2016 r. sygn. I OSK 1162/15, wyrok NSA z dnia 26 stycznia 2018 r. sygn. II FSK 113/16). Taka sytuacja jednak nie miała miejsca w niniejszej sprawie. W badanym przypadku Sąd pierwszej instancji skargę oddalił, a uczynił to w oparciu o art. 151 P.p.s.a., uzasadniając motywy rozstrzygnięcia. Zamierzonego przez skarżącego kasacyjnie skutku nie mógł również odnieść zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Jest to przepis o charakterze formalnym. Określa on jedynie wymogi konstrukcyjne uzasadnienia wyroku, wskazując, iż pisemne motywy takiego orzeczenia winny zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Wadliwość pisemnych motywów wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego opartego na podstawie przewidzianej w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. jedynie wtedy, gdy w uzasadnieniu orzeczenia brak ustawowych elementów lub gdy jest ono sporządzone w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Żadna z takich sytuacji nie miała miejsca. Wprawdzie WSA w Rzeszowie nie wypowiedział się szczegółowo co do wszystkich zarzutów skarżącego, ale z całości rozważań Sądu wynika, z jakich przyczyn nie dopatrzył się w tym zakresie istotnych nieprawidłowości oraz jakimi kryteriami kierował się, uznając, że stan faktyczny sprawy został należycie wyjaśniony. Wskazanie podstawy prawnej podjętego przezeń rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienie, w świetle formalnych wymogów dotyczących uzasadnienia wyroku oraz okoliczności niniejszej sprawy należało uznać za wystarczające. Dodać również należy, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a nie jest przydatnym instrumentem do kwestionowania stanowiska sądu w części odnoszącej się do sfery ustaleń faktycznych ani do podważania poglądów dotyczących innych kwestii związanych z przebiegiem postępowania przed organami administracji publicznej oraz przedstawioną wykładnią prawa materialnego. Ponadto nieodniesienie się do każdego z argumentów skargi może stanowić skuteczną podstawę kasacyjną tylko wówczas, gdy takie mankamenty mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a więc wtedy gdy ewentualne uwzględnienie pominiętych kwestii mogłoby doprowadzić do innej treści orzeczenia Sądu pierwszej instancji. Uzasadnieniu zaskarżonego wyroku takich zaś skutków przypisać nie można, gdyż rozstrzygnięcie WSA w Rzeszowie odpowiada prawu. Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny, uznał, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i na mocy art. 184 P.p.s.a., orzekł o jej oddaleniu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI