I OSK 1309/22

I OSK 1309/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-06-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-13
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Agnieszka Miernik
Jolanta Rudnicka
Monika Nowicka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I SA/Wa 1539/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-12-02
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 66 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Dnia 30 czerwca 2025 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Jolanta Rudnicka sędzia del. WSA Agnieszka Miernik Protokolant: starszy asystent sędziego Marta Sikorska po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Izby Notarialnej w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 grudnia 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 1539/21 w sprawie ze skargi Izby Notarialnej w [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 5 maja 2021 r. nr KOX/135/Po/21 w przedmiocie zwrotu podania 1. uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz Izby Notarialnej w [...] kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 2 grudnia 2021 r. (sygn. akt I SA/Wa 1539/21), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekając na skutek skargi Izby Notarialnej w [...], uchylił - na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: "p.p.s.a.") – postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 5 maja 2021 r. nr KOX/135/Po/21 oraz utrzymane przez nie w mocy postanowienie tego samego organu z dnia 25 stycznia 2021 r. znak: [...] w przedmiocie zwrotu podania.
W uzasadnieniu w/w wyroku Sąd Wojewódzki wskazał, iż stan sprawy przedstawiał się w ten sposób, że działając na podstawie art. 78 ust. 1 w zw. z art. 73 ust. 2 i art. 72 ust. 3 pkt 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r. poz. 1990, z późn. zm., dalej: "u.g.n.") Miasto [...], reprezentowane przez Prezydenta [...], w piśmie z dnia [...] wypowiedziało Izbie Notarialnej w [...] dotychczasową stawkę procentową opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej, położonej w [...] przy ul. [...], stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...], ze skutkiem na dzień 31 grudnia 2018 r. Co za tym idzie, użytkownik wieczysty – Izba Notarialna [...]- otrzymał propozycję wnoszenia od dnia 1 stycznia 2019 r. opłaty według stawki wynoszącej 3%. W związku z tym Izba Notarialna w [...] złożyła - w trybie art. 78 ust. 2 u.g.n. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie wniosek o ustalenie, że zmiana dotychczasowej stawki procentowej opłaty rocznej jest nieuzasadniona a jest uzasadniona w innej wysokości.
Następnie Sąd Wojewódzki zauważył, że z dniem 15 sierpnia 2019 r. nastąpiła zmiana stanu prawnego, gdyż ustawą z dnia 13 czerwca 2019 r. o zmianie ustawy o Krajowym Zasobie Nieruchomości oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r., poz. 1309), wprowadzono do ustawy o gospodarce nieruchomościami nowe regulacje dotyczące zasad i trybu zmiany celu użytkowania wieczystego, uwzględniając zarówno inicjatywę organu, jak i możliwość złożenia wniosku przez użytkownika wieczystego. W uzasadnieniu projektu tej nowelizacji (druk sejmowy nr 3364) podano, że jako jej podstawę przyjęto zasadę równości stron stosunku prawnego, jakim jest użytkowanie wieczyste a co ostatecznie skutkowało tym, iż obecnie ewentualny spór w tej sprawie będzie rozstrzygał sąd powszechny. Zaproponowana zmiana polega zaś na tym, że w procedurze odwoławczej zrezygnowano z etapu rozpatrywania sprawy przez samorządowe kolegium odwoławcze.
Odnosząc powyższe do stanu rozpatrywanej sprawy, Sąd Wojewódzki wskazał, że postanowieniem z dnia 25 stycznia 2021 r. Kolegium zwróciło wspomniane wyżej podanie Izbie Notarialnej w [...].
Składając od tego postanowienia wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, Izba Notarialna w [...] zwracała w szczególności uwagę, że inicjując niniejsze postępowanie działała w zaufaniu i w zgodzie z treścią pouczenia zawartego w oświadczeniu Prezydenta [...] z dnia 22 listopada 2018 r. Tym niemniej, postanowieniem z dnia 5 maja 2021 r., Kolegium utrzymało w mocy swoje poprzednie orzeczenie, wyjaśniając jednocześnie, że ustawa z dnia 13 czerwca 2019 r. o zmianie ustawy o Krajowym Zasobie Nieruchomości oraz niektórych innych ustaw nie zawiera w omawianej materii przepisów przejściowych, dlatego z dniem jej wejścia w życie, tj. z dniem 15 sierpnia 2019 r. wszystkie sprawy muszą być rozpatrywane z uwzględnieniem nowo uchwalonych regulacji.
Z uwagi więc na zmianę stanu prawnego w omawianym zakresie i brak przepisów przejściowych – zdaniem organu – przedmiotowy wniosek Izby Notarialnej w [...] nie mógł zostać rozpatrzony bowiem aktualnie obowiązujące przepisy nie przewidują już właściwości kolegium w tego rodzaju sprawach. Brak zgody właściwego organu na propozycję dotyczącą zmiany celu użytkowania wieczystego ma zaś ten skutek, że wyłącznie właściwym do rozpoznania sporu w tym zakresie stał się sąd powszechny właściwy ze względu na położenie nieruchomości.
W związku z powyższym, w ocenie Kolegium, wniosek Izby Notarialnej w [...] podlegał zwrotowi na podstawie art. 66 § 3 k.p.a, który to przepis nakładał na organ administracji publicznej obowiązek zwrotu podania wnoszącemu je m.in. w przypadku, gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny.
Na powyższe postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] z dnia 5 maja 2021 r. Izba Notarialna w [...] wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...], w której wnosiła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania przed organem w całości, na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a.
Odpowiadając na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wnosiło o jej oddalenie.
Uchylając zaskarżone postanowienie oraz utrzymane przez nie w mocy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 25 stycznia 2021 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga była zasadna, choć z innych przyczyn niż zostały one wskazane przez stronę skarżącą.
Wyjaśniając powyższe, Sąd Wojewódzki stwierdził, że przedmiotowa nieruchomość, która była zabudowana budynkiem mieszkalnym, została oddana w użytkowanie wieczyste osobom fizycznym za opłatą symboliczną – na podstawie aktu notarialnego z dnia [...]. W umowie tej nie ustalono zatem stawki procentowej ani opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste. Skarżąca była zaś kolejnym użytkownikiem wieczystym, ujawnionym w księdze wieczystej. Oznaczało to zatem, że w tym przypadku roczna opłata za użytkowanie wieczyste nigdy nie została określona.
Następnie, powołując się na treść pisma z dnia 22 listopada 2018 r. Miasta [...], Sąd Wojewódzki przyjął, że w piśmie tym Zarząd [...] Miasta [...] ustalił wysokość opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej - działki 20 na podstawie art. 221 ust. 2 i art. 72 ust. 3 u.g.n. (t.j. Dz.U.2018.121 ze zm.). Wyjaśnił też, iż zgodnie z tymi zaś przepisami, po otrzymaniu propozycji określenia wysokości opłaty użytkownik wieczysty mógł w terminie 30 dni od dnia otrzymania wypowiedzenia złożyć do samorządowego kolegium odwoławczego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości, wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości. O tym trybie skarżąca została przy tym pouczona w piśmie z dnia 22 listopada 2018 r. i - działając w zaufaniu do tego pouczenia - złożyła ona wniosek o ustalenie niezasadności wysokości ustalonej opłaty ewentualnie o ustalenie, że opłata jest uzasadniona ale w innej wysokości (pismo z 7 stycznia 2019 r.). Miasto [...]zajęło zaś stanowisko odmowne (pismo z dnia 26 marca 2020 r.). W takim zatem przypadku – zdaniem Sądu Wojewódzkiego - Kolegium, zgodnie z art. 79 ust. 1 u.g.n., miało obowiązek wydać rozstrzygnięcie merytoryczne w przedmiocie zaproponowanej stawki. Dopiero od takiego orzeczenia przysługiwałoby, zgodnie z art. 80 ust. 1 u.g.n., prawo wniesienia sprzeciwu do sądu powszechnego.
Zdaniem Sądu Wojewódzkiego, wprawdzie ustawą z dnia 13 czerwca 2019 r. o zmianie ustawy o Krajowym Zasobie Nieruchomości (D.U. 2019, poz. 1309), doszło do zmiany niektórych z przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami a ustawa nowelizująca nie zawierała przepisów przejściowych (co oznaczało, że stosuje się ją wprost od daty wejścia jej w życie tj. 15 sierpnia 2019 r.), ale nie uległ zmianie przepis art. 221 ust. 2 u.g.n. W dalszym zatem ciągu, jeżeli przy oddaniu nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste nie została określona wysokość stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, właściwy organ zobowiązany jest do określania wysokość tej stawki, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 217 ust. 1, stosując tryb postępowania określony w art. 78-81 u.g.n. a więc tryb w którym to organ dokonuje wypowiedzenia opłaty, użytkownik wieczysty ma prawo w terminie 30 dni od daty otrzymania wypowiedzenia złożyć do SKO właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości wniosek o ustalenie, że opłata roczna jest niezasadna lub zasadna w innej wysokości. Sprawę rozstrzyga Kolegium a od orzeczenia Kolegium przysługuje sprzeciw do sądu powszechnego. Powyższe unormowanie oznaczało zatem – zdaniem Sądu Wojewódzkiego - że w takiej sytuacji, jaka miała miejsce w tej sprawie w dalszym ciągu właściwym do określenia wysokości opłaty jest organ administracji a dopiero w następnej kolejności, w razie złożenia sprzeciwu - sąd powszechny. Natomiast zmiana treści art. 73 u.g.n., dokonana wyżej wskazaną ustawą zmieniająca, dotyczyła takich stanów faktycznych, w których wcześniej została ustalona opłata roczna. W takim wypadku zaś to nie organ administracji, ale sąd powszechny powinien rozstrzygać w zakresie ustalenia nowej stawki procentowej opłaty rocznej czy celu na jaki oddano nieruchomość w użytkowanie wieczyste. (oczywiście gdy nie dojdzie do polubownego ustalania pomiędzy stronami).
Podsumowywując, w ocenie Sądu Wojewódzkiego, błędny był pogląd organu, że zmiana treści art. 73 u.g.n. spowodowała w tym przypadku skutek w postaci niedopuszczalności drogi postępowania administracyjnego do wszystkich spraw związanych z opłatami za użytkowanie wieczyste. Ponadto zaskarżone postanowienie zostało wydane z (cyt.): "naruszeniem prawa procesowego tj. art. 105 § 1, 144, 138 § 1 pkt. 1 k.p.a".
W skardze kasacyjnej, zaskarżając powyższy wyrok w całości, Izba Notarialna w [...] zarzuciła Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w [...]:
Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, to jest:
1. art. 141 § 4, art. 153 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 105 § 1 w zw. art. 144 w zw. art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej jako: k.p.a.) w zw. z art. 78 - 81 w zw. z art. 221 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - poprzez błędne uznanie, że w związku ze złożeniem przez Izbę Notarialną w [...] wniosku o ustalenie niezasadności ustalenia opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, ewentualnie o ustalenie, że opłata jest uzasadniona w innej wysokości, SKO winno wydać rozstrzygnięcie merytoryczne odnośnie zaproponowanej stawki (tj. ustalić wysokość nowej opłaty), podczas gdy w niniejszej sprawie (wbrew błędnemu stanowisku WSA) istniały przesłanki do zastosowania art. 105 § 1 k.p.a. i umorzenia postępowania, bowiem wskutek złożenia przez Izbę Notarialną w [...] oświadczenia woli o odrzuceniu oferty Zarządu Dzielnicy [...] miasta [...} z dnia 22 listopada 2018 r., znak [...] (dalej jako "Oferta", "Pismo Zarządu Dzielnicy" lub "Pismo Zarządu"), bezprzedmiotowe było (już w dacie wystosowania Pisma Zarządu) procedowanie kwestii ustalenia wysokości opłaty rocznej w oparciu o przepisy art. 78-81 u.g.n., jednak z innych przyczyn niż wskazane w zaskarżonym postanowieniu (w niniejszej sprawie nie ziściły się konstytutywne przesłanki warunkujące wszczęcie procedury aktualizacyjnej), co wymagało wydania innego rodzaju rozstrzygnięcia procesowego (decyzji o umorzeniu postępowania), co w rezultacie doprowadziło do sytuacji, w której ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w zaskarżonym wyroku zostały sformułowane z naruszeniem ww. przepisów, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy,
2. art. 134 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 153 p.p.s.a. - poprzez złamanie zakazu reformationis in peius wskutek sformułowania w zaskarżonym wyroku oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania, które pogarszają sytuację skarżącej względem rozstrzygnięcia wynikającego z zaskarżonego postanowienia, podczas gdy w niniejszej sprawie brak było podstaw do orzekania na niekorzyść skarżącej, bowiem WSA wydając zaskarżony wyrok nie stwierdził naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego postanowienia;
3. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. - błędną wykładnię przepisów art. 78 - 81 w związku z art. 221 ust. 2 u.g.n. - polegającą na przyjęciu, że w sytuacji, w której ustalenie opłaty z tytułu użytkowania wieczystego następowało po raz pierwszy w przedmiotowym stosunku użytkowania wieczystego, dopuszczalne jest przeprowadzenie procedury aktualizacyjnej na podstawie ww. przepisów i jednostronne ustalenie wysokości opłaty przez właściciela nieruchomości, podczas gdy ustalenie po raz pierwszy opłaty rocznej może nastąpić wyłącznie w umowie o oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste, względnie w drodze późniejszego porozumienia stron takiej umowy.
Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne, skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia i umorzenie postępowania administracyjnego, względnie - uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji.
Ponadto skarżąca wnosiła o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych i rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, a które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Tak więc, postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie polegało wyłącznie na badaniu zasadności zarzutów, przytoczonych w w/w skardze.
Zarzuty te zostały oparte na obu podstawach kasacyjnych, przy czym zasadny okazał się w tym przypadku zarzut oparty na art. 141 § 4 p.p.s.a.
Zgodnie z tym przepisem, uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisko pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania.
Powołany wyżej przepis jest zatem przepisem formalnym i określa elementy, z jakich powinno składać się uzasadnienie wyroku. O jego zaś naruszeniu można mówić przede wszystkim wówczas, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia w/w warunków.
W ocenie składu orzekającego, istotność naruszenia w niniejszej sprawie art. 141 § 4 p.p.s.a. polega na tym, że Sąd Wojewódzki, rozpoznając sprawę ze skargi Izby Notarialnej w [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 5 maja 2021 r. utrzymującego w mocy postanowienie tego samego organu z dnia 25 stycznia 2021 r. w przedmiocie zawrotu podania, w rzeczywistości nie sprecyzował przedmiotu sprawy, w której to podanie zostało wniesione. Okoliczność ta uniemożliwia zaś Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu dokonanie oceny, czy stanowisko Sądu Wojewódzkiego, który uchylił oba w/w postanowienia Kolegium i nakazał organowi wydanie orzeczenia merytorycznego, było prawidłowe. Podkreślić zaś trzeba, że w tym przedmiocie wystąpiły w analizowanym stanie trzy stanowiska: Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie, Izby Notarialnej w [...] i Sądu Wojewódzkiego.
Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie, na skutek zmiany przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, dokonanej ustawą z dnia 13 czerwca 2019 r. o zmianie ustawy o Krajowym Zasobie Nieruchomości (D.U. 2019, poz. 1309), która weszła w życie w dniu 15 sierpnia 2019 r. podanie (wniosek) Izby Notarialnej w [...] z dnia 7 stycznia 2019 r. nie mógł zostać rozpatrzony przez Kolegium, bowiem aktualnie (od dnia 15 sierpnia 2019 r.) obowiązujące przepisy nie przewidują już właściwości tego organu w sprawach, których podanie Izby Notarialnej zostało wniesione a w związku z tym organ - w oparciu o art. 66 § 3 k.p.a. - postanowił o zwrocie wspomnianego podania wnioskodawcy.
Wg skarżącej Izby Notarialnej natomiast, skoro odrzuciła ona ofertę Zarządu m. [...], zawartą w piśmie z dnia 22 listopada 2018 r., która dotyczyła wysokości opłaty rocznej należnej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], to już w dacie wystosowania wspomnianego pisma przez Zarząd m. [...] procedowanie kwestii ustalenia wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości było bezprzedmiotowe, a co organ winien stwierdzić na zasadzie art. 105 § 1 k.p.a.
Zdaniem zaś Sądu Wojewódzkiego, jak wyżej wspomniano, ponieważ nowelą z dnia 13 czerwca 2019 r. wprawdzie doszło do zmiany niektórych z przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, ale nie uległ jednak zmianie art. 221 ust. 2 tejże ustawy to w dalszym ciągu obowiązywała zasada, iż jeżeli przy oddaniu nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste nie została określona wysokość stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, właściwy organ zobowiązany był do określania wysokość tej stawki, stosując tryb postępowania określony w art. 78-81 u.g.n. a więc tryb w którym to organ dokonuje wypowiedzenia opłaty, użytkownik wieczysty ma zaś prawo w terminie 30 dni od daty otrzymania wypowiedzenia złożyć do SKO właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości wniosek o ustalenie, że opłata roczna jest niezasadna lub zasadna w innej wysokości. W takim zatem przypadku sprawę winno rozstrzygnąć Kolegium a dopiero od jego orzeczenia przysługiwało by Izbie Notarialnej – jako użytkownikowi wieczystemu – prawo wniesienia sprzeciw do sądu powszechnego.
W tej zatem sytuacji należało jednoznacznie rozstrzygnąć, czy pismo Zarządu m. [...] z dnia 22 listopada 2018 r. dotyczyło opłaty należnej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości czy też stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego albo też obu tych danych. Ponadto nie było w pełni czytelne , czy zdaniem Sadu I instancji pismo to odnosiło się do ustalenia tych danych po raz pierwszy czy zawierało ono wypowiedzenie dotychczasowych warunków i ich aktualizację. Wprawdzie, przedstawiając w tym zakresie swój wywód, Sąd Wojewódzki wskazał, że w niniejszym przypadku ani stawka procentowa ani opłata roczna za użytkowanie wieczyste nie została określona, ale wcześniej stwierdził jednakże, że (cyt.): "W niniejszej sprawie Miasto [...], reprezentowane przez Prezydenta m, [...] działając na podstawie art. 78 ust. 1 w zw. z art. 73 ust. 2 i art. 72 ust. 3 pkt 5 ugn, oświadczeniem z dnia 22 listopada 2018 r. wypowiedziało Izbie Notarialnej w [...] dotychczasową stawkę procentową opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości gruntowej, ze skutkiem na dzień 31 grudnia 2018 r."
Ponadto zwrócić należy uwagę, że konieczne jest zachowywanie rozróżnienia pojęć takich jak: wysokość stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego oraz wysokość opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego. W zaskarżonym zaś wyroku Sąd Wojewódzki posługuje się tymi pojęciami jakby "wymiennie" bez konieczności owego ich rozróżniania W konsekwencji, polecając Kolegium by przy ponownym rozpoznaniu sprawy wydało w tym przypadku decyzję merytoryczną, Sąd I instancji nie precyzuje dokładnie rozstrzygnięcia jakiej kwestii decyzja ta miałaby dotyczyć. Tymczasem, jak wyżej wspomniano, istnieje zasadnicza różnica pomiędzy opłatą roczną a stawką procentową. Ta ostatnia ma oczywiście wpływ na wysokość opłaty rocznej, ale taki wpływ ma także wartość nieruchomości objętej użytkowaniem wieczystym. Istotne jest także że – zgodnie z art. 73 ust. 5 u.g.n. - wysokość pierwszej opłaty i opłat rocznych oraz udzielanych bonifikat oraz sposób zapłaty tych opłat ustala się w umowie, podczas, gdy przepis art. 221 u.g.n. (na którego teść powołuje się Sąd Wojewódzki) – jak słusznie zauważa skarżąca – odnosi się do stawki procentowej opłaty rocznej.
W związku z tym, przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Wojewódzki przed ostatecznym zajęciem stanowiska weźmie pod uwagę, że w zaistniałej sytuacji niewątpliwie istotne będzie przede wszystkim ustalenie, czego dotyczyło pismo Zarządu m. [...] z dnia 22 listopada 2018 r. W piśmie tym bowiem z jednej strony czytamy, że (cyt.): "ustala się od dnia 01.01.2019 r. opłatę roczną z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej, opisanej w księdze wieczystej [...], jako dz. ew. nr [...] w obrębie [...]," z drugiej strony zaś organ wskazuje, że występując z niniejszym pismem działa na podstawie art. 221 ust. 2 i 72 ust. 3 u.g.n. (które dotyczą stawek procentowych), po czym ostatecznie stwierdza, iż (cyt.): "opłata roczna z tytułu udziału w prawie użytkowania wieczystego w/w nieruchomości gruntowej stanowiąca 3% wartości wynosi 55.817, 40 zł."
Dodać też w tym miejscu trzeba, że w powyższym piśmie jego adresat został pouczony, że jeżeli uważa, iż opłata i stawka procentowa opłaty zostały ustalone w sposób nieuzasadniony albo uzasadniony w innej wysokości to może złożyć wniosek do samorządowego kolegium odwoławczego.
W związku z tym, oceniając treść wniosku Izby Notarialnej z dnia 7 stycznia 2019 r. należałoby fakt jego wniesienia wiązać bardziej z treścią owego pouczenia, ale intencje strony odczytywać mając na uwadze, że już w tytule tego pisma skarżąca zaznaczała, że dotyczy on "aktualizacji/ ustalenia" opłaty wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego oraz "aktualizacji/ustalenia" stawki procentowej tej opłaty. W uzasadnieniu zaś wniosku podkreślała w szczególności, że organ nie miał kompetencji do jednostronnego ustalenia wysokości opłaty rocznej a zawarta w tym piśmie – zdaniem Izby – oferta wysokości tej opłaty – została przez nią odrzucona.
Ponadto, o ile przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Wojewódzki podtrzyma stanowisko, że Kolegium naruszyło w sposób istotny przepis art. 105 § 1 k.p.a., to pogląd ten winien uzasadnić. Jak wynika bowiem z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, Sąd I Instancji wskazał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem w/we przepisu, ale nie wyjaśnił w tym zakresie swojego stanowiska. Jest to zaś o tyle istotne, że – jak wyżej wskazano – skarżąca postulowała o wydanie orzeczenia o umorzeniu postępowania zawisłego przed Kolegium.
W zaistniałej więc sytuacji, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że ocena dotycząca zasadności pozostałych zarzutów kasacyjnych była na obecnym etapie przedwczesna. Biorąc zaś pod uwagę, że skarga kasacyjna okazała się zasadna Naczelny Sąd Administracyjny – z mocy art. 185 § 1 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.
Rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania kasacyjnego oparto na art. 203 pkt 1 p.p.s.a.