I OSK 1309/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa wywodzi się z wniosku Izby Notarialnej w [...] do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie o ustalenie, że zmiana stawki opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości jest nieuzasadniona lub uzasadniona w innej wysokości. SKO zwróciło podanie, uznając, że po zmianie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami (ustawa z dnia 13 czerwca 2019 r.) nie jest już właściwe do rozpatrywania takich spraw, a właściwy jest sąd powszechny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił postanowienie SKO, uznając, że organ powinien wydać rozstrzygnięcie merytoryczne, ponieważ pierwotna umowa użytkowania wieczystego nie określała stawki opłaty rocznej, a przepis art. 221 ust. 2 u.g.n. nadal nakłada obowiązek określenia tej stawki przez organ administracji. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, stwierdzając naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd II instancji uznał, że uzasadnienie wyroku WSA było nieprecyzyjne, nie wyjaśniało przedmiotu sprawy i nie rozróżniało pojęć stawki procentowej i opłaty rocznej, co uniemożliwiło ocenę prawidłowości stanowiska WSA. NSA podkreślił konieczność jednoznacznego ustalenia, czego dotyczyło pismo Miasta z 22 listopada 2018 r. (czy opłaty, stawki procentowej, czy obu), oraz czy dotyczyło ono ustalenia opłaty po raz pierwszy, czy aktualizacji. W związku z tym sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania przez WSA.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących ustalania opłat za użytkowanie wieczyste, zwłaszcza w kontekście zmian prawnych i właściwości organów administracji oraz sądów.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy pierwotna umowa nie określała stawki opłaty rocznej i nastąpiła zmiana przepisów.
Zagadnienia prawne (2)
Czy po zmianie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami (ustawa z dnia 13 czerwca 2019 r.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze jest właściwe do rozpatrywania wniosków dotyczących ustalenia, że zmiana stawki opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego jest nieuzasadniona lub uzasadniona w innej wysokości, w sytuacji gdy pierwotna umowa nie określała stawki opłaty rocznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszył przepisy postępowania, nieprecyzyjnie określając przedmiot sprawy i nie wyjaśniając wystarczająco swojej oceny prawnej, co uniemożliwiło ocenę prawidłowości jego rozstrzygnięcia. Sprawa wymaga ponownego rozpoznania przez WSA.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że WSA nie sprecyzował przedmiotu sprawy, nie rozróżnił pojęć stawki procentowej i opłaty rocznej, co uniemożliwiło ocenę, czy organ administracji był właściwy do merytorycznego rozpatrzenia wniosku, czy też sprawa powinna zostać umorzona lub skierowana do sądu powszechnego. Konieczne jest ustalenie, czego dotyczyło pismo Miasta z 22 listopada 2018 r. i czy dotyczyło ono ustalenia opłaty po raz pierwszy, czy aktualizacji.
Czy w przypadku, gdy pierwotna umowa o oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste nie określała stawki procentowej opłaty rocznej, a organ administracji dokonał wypowiedzenia tej stawki, właściwym do rozpatrzenia wniosku użytkownika wieczystego o ustalenie niezasadności lub innej wysokości opłaty jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze, czy też sprawa powinna zostać umorzona na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania?
Odpowiedź sądu
Naczelny Sąd Administracyjny nie udzielił bezpośredniej odpowiedzi, ale wskazał na niejasności w ocenie Sądu Wojewódzkiego, który uznał, że SKO powinno wydać rozstrzygnięcie merytoryczne. NSA podkreślił, że WSA nie wyjaśnił wystarczająco, dlaczego uważał, że organ powinien wydać decyzję merytoryczną, a nie umorzyć postępowanie.
Uzasadnienie
NSA zwrócił uwagę na rozbieżność stanowisk SKO (zwrot podania z uwagi na brak właściwości), Izby Notarialnej (umorzenie postępowania z uwagi na bezprzedmiotowość) i WSA (wydanie decyzji merytorycznej). Brak jasności w uzasadnieniu WSA co do podstawy prawnej i przedmiotu sprawy uniemożliwił NSA ocenę tych stanowisk.
Przepisy (22)
Główne
u.g.n. art. 72 § ust. 3 pkt 5
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Dotyczy określania opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego.
u.g.n. art. 73 § ust. 2
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Dotyczy zasad ustalania opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego.
u.g.n. art. 78
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Reguluje procedurę wypowiedzenia dotychczasowej stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego.
u.g.n. art. 79 § ust. 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Dotyczy rozstrzygania przez samorządowe kolegium odwoławcze wniosku użytkownika wieczystego o ustalenie niezasadności lub innej wysokości opłaty rocznej.
u.g.n. art. 80 § ust. 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Dotyczy prawa wniesienia sprzeciwu do sądu powszechnego od rozstrzygnięcia samorządowego kolegium odwoławczego w sprawie opłat za użytkowanie wieczyste.
u.g.n. art. 221 § ust. 2
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Dotyczy określania wysokości stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, gdy nie została ona określona w umowie.
Pomocnicze
k.p.a. art. 66 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Nakłada na organ obowiązek zwrotu podania wnoszącemu m.in. w przypadku, gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny.
k.p.a. art. 105 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej stwierdza w drodze decyzji wygaśnięcie albo umorzenie postępowania w całości lub w części, jeżeli wydanie decyzji stało się zbędne z jakiegokolwiek powodu.
k.p.a. art. 138 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo uchyla ją w całości lub w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy lub uchylając decyzję – umarza postępowanie pierwszej instancji w całości lub w części.
k.p.a. art. 141 § § 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisko pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania.
k.p.a. art. 145 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy.
k.p.a. art. 153
Kodeks postępowania administracyjnego
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem skargi.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa skutki uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wiążąca moc oceny prawnej i wskazań sądu dla sądów i organów.
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy kasacyjne w postępowaniu przed NSA.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie przez NSA w przypadku uwzględnienia skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 203 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego.
k.p.a. art. 105 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Umorzenie postępowania, gdy wydanie decyzji stało się zbędne.
k.p.a. art. 138 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy orzeka co do istoty sprawy lub uchyla decyzję.
k.p.a. art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i wydać decyzję merytoryczną.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez WSA art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieprawidłowe uzasadnienie wyroku, które nie sprecyzowało przedmiotu sprawy i nie wyjaśniło podstawy prawnej rozstrzygnięcia.
Godne uwagi sformułowania
istotność naruszenia w niniejszej sprawie art. 141 § 4 p.p.s.a. polega na tym, że Sąd Wojewódzki, rozpoznając sprawę [...] w rzeczywistości nie sprecyzował przedmiotu sprawy, w której to podanie zostało wniesione. • konieczne jest zachowywanie rozróżnienia pojęć takich jak: wysokość stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego oraz wysokość opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego.
Skład orzekający
Monika Nowicka
przewodniczący sprawozdawca
Jolanta Rudnicka
sędzia
Agnieszka Miernik
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ustalania opłat za użytkowanie wieczyste, zwłaszcza w kontekście zmian prawnych i właściwości organów administracji oraz sądów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy pierwotna umowa nie określała stawki opłaty rocznej i nastąpiła zmiana przepisów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonej interpretacji przepisów dotyczących użytkowania wieczystego i właściwości organów, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie nieruchomości i administracyjnym.
“Niejasności w prawie: NSA uchyla wyrok WSA w sprawie opłat za użytkowanie wieczyste z powodu błędów proceduralnych.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.