I OSK 1309/12

Trybunał Konstytucyjny2014-09-18
SAOSinnekontrola konstytucyjnościWysokakonstytucyjny
konstytucjaprawo konstytucyjnetrybunał konstytucyjnyskarżącyzasada równego traktowaniasłużba wojskowanależnościgruzja

Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, uznając, że skarżący nie wskazał naruszonych praw konstytucyjnych i nie określił sposobu ich naruszenia, opierając zarzuty wyłącznie na art. 32 Konstytucji.

Skarżący D.G. złożył skargę konstytucyjną kwestionującą przepisy dotyczące pełnienia służby wojskowej poza granicami państwa i należności z tego tytułu, zarzucając naruszenie art. 32 Konstytucji (zasada równego traktowania). Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze, ponieważ skarżący nie wskazał konkretnych naruszonych praw konstytucyjnych ani sposobu ich naruszenia, opierając swoje zarzuty jedynie na ogólnej zasadzie równego traktowania, która sama w sobie nie stanowi źródła praw podmiotowych w postępowaniu skargowym.

Skarga konstytucyjna została wniesiona przez D.G. w sprawie zgodności szeregu przepisów ustawowych i rozporządzeń dotyczących zasad użycia lub pobytu Sił Zbrojnych RP poza granicami państwa oraz należności pieniężnych żołnierzy zawodowych z art. 32 Konstytucji RP. Skarżący zakwestionował przepisy w związku z decyzją Szefa Sztabu Generalnego z 2011 r. odmawiającą mu przyznania należności zagranicznej z tytułu pełnienia służby jako obserwator wojskowy w Gruzji, która została utrzymana w mocy przez Ministra Obrony Narodowej, a następnie oddalona przez WSA w Warszawie i NSA. Zdaniem skarżącego, zakwestionowane przepisy naruszają zasadę równego traktowania. Trybunał Konstytucyjny, po wstępnym rozpoznaniu, postanowił odmówić nadania dalszego biegu skardze. Uzasadnienie opiera się na stwierdzeniu, że skarga konstytucyjna musi spełniać szereg przesłanek dopuszczalności, w tym wskazać konkretne naruszone wolności lub prawa konstytucyjne oraz sposób ich naruszenia. Trybunał podkreślił, że art. 32 Konstytucji wyraża zasadę ogólną i powinien być odnoszony do konkretnych przepisów Konstytucji, a w postępowaniu skargowym wymaga wskazania zarówno art. 32, jak i przepisu konstytucyjnego, który konkretyzuje prawo do równego traktowania. Skarżący oparł swoje zarzuty wyłącznie na art. 32 Konstytucji, nie wskazując naruszonych praw podmiotowych ani sposobu ich naruszenia, co stanowiło podstawę do odmowy nadania skardze dalszego biegu zgodnie z ustawą o Trybunale Konstytucyjnym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga konstytucyjna musi wskazywać konkretne wolności lub prawa konstytucyjne naruszone przez zaskarżoną regulację, a art. 32 Konstytucji sam w sobie, jako zasada ogólna, nie stanowi wystarczającego wzorca kontroli bez odniesienia do skonkretyzowanych praw konstytucyjnych.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że skarga konstytucyjna wymaga wskazania naruszonych praw konstytucyjnych i sposobu ich naruszenia. Artykuł 32 Konstytucji wyraża zasadę ogólną i powinien być stosowany łącznie z innymi przepisami Konstytucji, które konkretyzują prawa podmiotowe. Oparcie skargi wyłącznie na art. 32 bez wskazania naruszonych praw podmiotowych uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej

Strona wygrywająca

Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
D.G.osoba_fizycznaskarżący

Przepisy (14)

Główne

Konstytucja RP art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Artykuł 32 Konstytucji wyraża zasadę ogólną i wymaga odniesienia do konkretnych przepisów Konstytucji, które konkretyzują prawa podmiotowe. Sam w sobie nie stanowi wystarczającego wzorca kontroli w skardze konstytucyjnej, jeśli nie wskazuje się naruszonych praw podmiotowych.

u.TK art. 46

Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym

u.TK art. 47 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym

u.TK art. 49

Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym

Pomocnicze

u.z.p.s.z. art. 2 § pkt 1 lit. b

Ustawa o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa

u.z.p.s.z. art. 3 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa

u.z.p.s.z. art. 5 § ust. 1

Ustawa o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa

u.s.w.ż.z. art. 73 § ust. 1 pkt 8

Ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych

u.s.w.ż.z. art. 102 § ust. 2 i 3

Ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa art. 4 § ust. 1 pkt 1

Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej w sprawie należności pieniężnych żołnierzy zawodowych pełniących służbę poza granicami państwa art. 2 § pkt 2 lit. c tiret drugie

Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej w sprawie należności pieniężnych żołnierzy zawodowych pełniących służbę poza granicami państwa art. 13 § pkt 2

Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej w sprawie należności pieniężnych żołnierzy zawodowych pełniących służbę poza granicami państwa art. 15 § ust. 1 pkt 14

Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o użyciu Grupy Obserwatorów Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w Misji Obserwacyjnej Unii Europejskiej w Gruzji

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga konstytucyjna musi wskazywać konkretne naruszone prawa konstytucyjne, a nie tylko ogólne zasady. Artykuł 32 Konstytucji sam w sobie nie jest wystarczającym wzorcem kontroli w skardze konstytucyjnej. Brak wskazania sposobu naruszenia praw konstytucyjnych jest podstawą do odmowy nadania dalszego biegu skardze.

Godne uwagi sformułowania

skarga konstytucyjna jest kwalifikowanym środkiem ochrony wolności lub praw, który musi spełniać wiele przesłanek jego dopuszczalności zarzuty sformułowane w skardze muszą uprawdopodabniać niekonstytucyjność kwestionowanej regulacji art. 32 Konstytucji wyraża przede wszystkim zasadę ogólną, i dlatego winien być w pierwszej kolejności odnoszony do konkretnych przepisów Konstytucji Mamy tu do czynienia z sytuacją »współstosowania« dwóch przepisów Konstytucji, a więc nie tylko z prawem do równego traktowania, ale ze skonkretyzowanym prawem do równej realizacji określonych wolności i praw konstytucyjnych.

Skład orzekający

Piotr Tuleja

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie wymogów formalnych skargi konstytucyjnej, w szczególności dotyczących wskazania wzorca kontroli i naruszonych praw konstytucyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym w przedmiocie skargi konstytucyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczowe wymogi formalne skargi konstytucyjnej, co jest istotne dla prawników zajmujących się tą materią, choć samo rozstrzygnięcie jest proceduralne.

Jak poprawnie złożyć skargę konstytucyjną? Trybunał przypomina o kluczowych wymogach.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
586/6/B/2014 POSTANOWIENIE z dnia 18 września 2014 r. Sygn. akt Ts 299/13 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Piotr Tuleja, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej D.G. w sprawie zgodności: art. 2 pkt 1 lit. b, art. 3 ust. 1 pkt 1, art 5 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa (Dz. U. Nr 162, poz. 1117, ze zm.) w zw. z art. 73 ust. 1 pkt 8, art. 102 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 141, poz. 892, ze zm.) w zw. z § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 maja 2004 r. w sprawie pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa (Dz. U. Nr 140, poz. 1479, ze zm.) w zw. z § 2 pkt 2 lit. c tiret drugie i § 13 pkt 2, § 15 ust. 1 pkt 14 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 czerwca 2004 r. w sprawie należności pieniężnych żołnierzy zawodowych pełniących służbę poza granicami państwa (Dz. U. Nr 162, poz. 1698, ze zm.) i w związku z przepisami postanowienia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 września 2008 r. o użyciu Grupy Obserwatorów Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w Misji Obserwacyjnej Unii Europejskiej w Gruzji (M. P. nr 71, poz. 638) z art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 21 listopada 2013 r. D.G. (dalej: skarżący) zakwestionował zgodność art. 2 pkt 1 lit. b, art. 3 ust. 1 pkt 1, art 5 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa (Dz. U. Nr 162, poz. 1117, ze zm.) w zw. z art. 73 ust. 1 pkt 8, art. 102 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 141, poz. 892, ze zm.) w zw. z § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 maja 2004 r. w sprawie pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa (Dz. U. Nr 140, poz. 1479, ze zm.) w zw. z § 2 pkt 2 lit. c tiret drugie i § 13 pkt 2, § 15 ust. 1 pkt 14 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 czerwca 2004 r. w sprawie należności pieniężnych żołnierzy zawodowych pełniących służbę poza granicami państwa (Dz. U. Nr 162, poz. 1698, ze zm.) i w związku z przepisami postanowienia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 września 2008 r. o użyciu Grupy Obserwatorów Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w Misji Obserwacyjnej Unii Europejskiej w Gruzji (M. P. nr 71, poz. 638) z art. 32 Konstytucji. Skargę konstytucyjną złożono w związku z następującą sprawą. Decyzją z 21 czerwca 2011 r. (nr 355/2011) Szef Sztabu Generalnego odmówił przyznania skarżącemu należności zagranicznej z tytułu pełnienia służby poza granicami państwa w charakterze obserwatora wojskowego w Grupie Obserwatorów Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej Misji Obserwatorów Unii Europejskiej w Gruzji. Decyzją z 25 sierpnia 2011 r. ( nr 407) Minister Obrony Narodowej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wyrokiem z 24 stycznia 2012 r. (sygn. akt II SA/Wa 2363/11) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę od orzeczeń organów administracyjnych. Wyrokiem z 2 lipca 2013 r. (sygn. akt I OSK 1309/12) Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Zdaniem skarżącego zakwestionowane przez niego przepisy są niezgodne z art. 32 Konstytucji, który przyznaje każdemu obywatelowi prawo do równego traktowania, bez zbędnej żadnej dyskryminacji, przez władze publiczne. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Skarga konstytucyjna jest kwalifikowanym środkiem ochrony wolności lub praw, który musi spełniać wiele przesłanek jego dopuszczalności. Zasadniczo zostały one określone w art. 79 ust. 1 Konstytucji, a doprecyzowane w art. 46 i art. 47 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK). Zgodnie z przywołanymi regulacjami skarga powinna spełniać warunki określone dla pisma procesowego, a nadto powinna zawierać: dokładne określenie ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekły ostatecznie o wolnościach lub prawach albo obowiązkach określonych w Konstytucji i w związku z którym skarżący domaga się stwierdzenia niezgodności z Konstytucją; wskazanie, jakie konstytucyjne wolności lub prawa i w jaki sposób – zdaniem skarżącego – zostały naruszone; a także uzasadnienie zarzutów z dokładnym opisem stanu faktycznego. Z wcześniej przywołanych przepisów wynika, że zarzuty sformułowane w skardze muszą uprawdopodabniać niekonstytucyjność kwestionowanej regulacji, co oznacza konieczność wywiedzenia z zaskarżonych przepisów określonej normy, wskazania adekwatnych wzorców konstytucyjnych wyrażających podmiotowe prawa przysługujące osobom fizycznym bądź prawnym i – w wyniku porównania treści wynikających z obu regulacji – wykazania ich wzajemnej niezgodności. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego rozpatrywana skarga konstytucyjna nie spełnia tych warunków. Zarówno z petitum skargi, jak i jej uzasadnienia wynika, że skarżący uczynił wzorcem kontroli art. 32 Konstytucji, który – co do zasady – nie jest źródłem praw podmiotowych w postępowaniu skargowym. Trybunał przypomina, że o charakterze norm określonych w art.32 Konstytucji wypowiadał się wielokrotnie, w tym najpełniej w postanowieniach z 24 października 2001 r. (SK 10/01, OTK ZU nr 7/2001 poz. 225) oraz 16 lutego 2009 r. (Ts 202/06, OTK ZU nr 1/B/2009, poz. 23). W sprawie o sygn. SK 10/01 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że: „art. 32 Konstytucji wyraża przede wszystkim zasadę ogólną, i dlatego winien być w pierwszej kolejności odnoszony do konkretnych przepisów Konstytucji, nawet jeżeli konstytucyjna regulacja danego prawa jest niepełna i wymaga konkretyzacji ustawowej. W takim zakresie wyznacza on także konstytucyjne prawo do równego traktowania. Mamy tu do czynienia z sytuacją »współstosowania« dwóch przepisów Konstytucji, a więc nie tylko z prawem do równego traktowania, ale ze skonkretyzowanym prawem do równej realizacji określonych wolności i praw konstytucyjnych. W skardze konstytucyjnej należy powołać oba przepisy Konstytucji, dopiero one wyznaczają bowiem konstytucyjny status jednostki, który przez regulację ustawową lub podustawową został naruszony. Natomiast gdy chodzi o uprawnienia określone w innych niż Konstytucja aktach normatywnych – jeśli treść konkretnego prawa ustala się wyłącznie na ich podstawie – art. 32 Konstytucji stanowi zasadę systemu prawa, a nie wolność lub prawo o charakterze konstytucyjnym”. Przywołane postanowienie (SK 10/01) jest orzeczeniem pełnego składu Trybunału. Wyraża ono pogląd prawny, którym są związane pozostałe składy orzekające, kształtuje zatem orzecznictwo Trybunału w sprawach zainicjowanych wniesieniem skargi konstytucyjnej. (zob. postanowienia TK z: 28 sierpnia 2002 r., Ts 57/02, OTK ZU nr 4/B/2002, poz. 285; 20 lipca 2004 r., Ts 62/04, OTK ZU nr 5/B/2004, poz. 301; 27 czerwca 2007 r., Ts 8/07, OTK ZU nr 5/B/2007, poz. 250). Skarżący zarzucił zakwestionowanym przepisom niezgodność wyłącznie z art. 32 Konstytucji. Trybunał stwierdził zatem, że skarżący nie wskazał naruszonych praw, a w konsekwencji nie określił sposobu ich naruszenia. Powyższa okoliczność jest – w myśl art. 49 w związku z art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy o TK – przesłanką odmowy nadania rozpatrywanej skardze dalszego biegu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI