I OSK 1306/05

Naczelny Sąd Administracyjny2006-04-26
NSAubezpieczenia społeczneŚredniansa
świadczenie przedemerytalnewiek emerytalnyprzyczyny rozwiązania stosunku pracyustawa o zatrudnieniubezrobocieprawo pracyNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie świadczenia przedemerytalnego, uznając, że skarżący nie spełnił kluczowego warunku wieku 55 lat w momencie rozwiązania stosunku pracy.

Skarżący J.S. domagał się świadczenia przedemerytalnego, jednak Wojewoda i WSA odmówili przyznania świadczenia, wskazując na niespełnienie warunku ukończenia 55 lat do dnia rozwiązania stosunku pracy oraz brak rozwiązania umowy z przyczyn leżących po stronie pracodawcy. Skarżący argumentował, że został wprowadzony w błąd co do terminów wejścia w życie korzystnych przepisów. NSA oddalił skargę kasacyjną, podkreślając, że decyzje opierają się na obowiązujących przepisach, a nie na informacjach z mediów, oraz że nieterminowe wypłacanie wynagrodzenia nie jest przyczyną leżącą po stronie zakładu pracy w rozumieniu ustawy.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczenia przedemerytalnego skarżącemu J.S. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę J.S. na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego, podzielając stanowisko organu administracyjnego. Kluczowe powody odmowy to niespełnienie przez skarżącego warunku ukończenia 55 lat do dnia rozwiązania stosunku pracy oraz fakt, że rozwiązanie stosunku pracy nie nastąpiło z przyczyn leżących po stronie zakładu pracy. Skarżący twierdził, że został wprowadzony w błąd co do okresu obowiązywania ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, co skłoniło go do niekorzystnego dla siebie rozwiązania umowy. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie prawa materialnego (art. 37k ustawy o zatrudnieniu, art. 55 Kodeksu pracy, art. 2 Konstytucji RP) oraz przepisów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, oddalił ją. Sąd podkreślił, że przesłanki do uzyskania świadczenia przedemerytalnego są jednoznacznie określone w ustawie, w tym wymóg ukończenia 55 lat przez mężczyznę do dnia rozwiązania stosunku pracy. Skoro skarżący urodził się 17 kwietnia 1949 r., do dnia rozwiązania stosunku pracy (31 stycznia 2004 r.) nie ukończył 55 lat, co samo w sobie wykluczało przyznanie świadczenia. NSA wyjaśnił również, że nieterminowe wypłacanie wynagrodzenia przez pracodawcę nie jest uznawane za przyczynę leżącą po stronie zakładu pracy w rozumieniu ustawy, a rozwiązanie umowy na podstawie art. 55 § 11 Kodeksu pracy ma inne skutki prawne niż rozwiązanie z przyczyn leżących po stronie pracodawcy. Sąd odrzucił również zarzut naruszenia art. 2 Konstytucji RP, wskazując, że informacje zasłyszane w mediach nie mogą zastąpić indywidualnej informacji udzielonej przez organ administracji, a odpowiedzialność za upewnienie się co do obowiązujących przepisów spoczywa na obywatelu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, ukończenie 55 lat przez mężczyznę do dnia rozwiązania stosunku pracy jest jedną z bezwzględnych przesłanek do przyznania świadczenia przedemerytalnego.

Uzasadnienie

Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu jednoznacznie określa warunki przyznania świadczenia, w tym wymóg wieku. Niespełnienie tego warunku wyklucza możliwość przyznania świadczenia, niezależnie od innych okoliczności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (8)

Główne

u.z.p.b. art. 37k § ust. 1 pkt 2

Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

Świadczenie przedemerytalne przysługuje m.in. osobie, która do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy ukończyła co najmniej 55 lat (mężczyzna) i osiągnęła okres uprawniający do emerytury (35 lat dla mężczyzn).

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez NSA w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

k.p. art. 55 § § 11

Kodeks pracy

Rozwiązanie umowy o pracę z powodu ciężkiego naruszenia przez pracodawcę podstawowych obowiązków wobec pracownika pociąga za sobą skutki, jakie przepisy prawa wiążą z rozwiązaniem umowy przez pracodawcę za wypowiedzeniem, a nie z przyczyn leżących po stronie pracodawcy.

u.z.p.b. art. 2 § ust. 1 pkt 20a

Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

Definicja 'przyczyn dotyczących zakładu pracy', która nie obejmuje nieterminowego wypłacania wynagrodzenia.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawnego, w tym zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 37k ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 55 Kodeksu pracy. Naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Naruszenie przepisów postępowania polegające na niewłaściwym zastosowaniu art. 145 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 7 i 8 Kodeksu postępowania administracyjnego. Argument o wprowadzeniu w błąd przez ustawodawcę co do okresu obowiązywania ustawy. Argument, że nieterminowe wypłacanie wynagrodzenia przez pracodawcę stanowi przyczynę dotyczącą zakładu pracy.

Godne uwagi sformułowania

Podstawą rozstrzygnięcia niniejszej sprawy były bowiem obowiązujące przepisy i przedłożone przez skarżącego dokumenty, a nie twierdzenia dotyczące planów, zamierzeń oraz motywów, jakimi kierował się przy rozwiązywaniu stosunku pracy. Fakt, iż J. S. wypowiedział stosunek pracy pod wpływem zasłyszanej w środkach masowego przekazu informacji o mających wejść w życie korzystnych dla niego regulacjach prawnych, bez wcześniejszego upewnienia się, czy takowe przepisy już obowiązują i będą miały zastosowanie do jego sytuacji, nie może świadczyć o naruszeniu przez Sąd I instancji oraz organy administracji publicznej wskazanej normy konstytucyjnej, jak i przepisów art.. 7 i art. 8 kpa.

Skład orzekający

Zbigniew Rausz

przewodniczący

Małgorzata Stahl

członek

Tomasz Zbrojewski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja warunków przyznania świadczenia przedemerytalnego, zwłaszcza wymogu wieku i definicji przyczyn leżących po stronie pracodawcy."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w momencie wydania orzeczenia; specyfika stanu faktycznego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne zasady interpretacji przepisów prawa pracy i świadczeń socjalnych, a także odpowiedzialność obywatela za weryfikację informacji prawnych.

Czy informacje z mediów chronią przed utratą świadczeń? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 1306/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2006-04-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-11-25
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Stahl
Tomasz Zbrojewski /sprawozdawca/
Zbigniew Rausz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6332 Należności  przedemerytalne
Hasła tematyczne
Bezrobocie
Sygn. powiązane
II SA/Sz 1158/04 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2005-09-07
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Rausz, Sędziowie NSA Małgorzata Stahl, Tomasz Zbrojewski (spr.), Protokolant Tomasz Zieliński, po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2006r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 7 września 2005r. sygn. akt II SA/Sz 1158/04 w sprawie ze skargi J. S na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 7 września 2005 r., sygn. akt II SA/Sz 1158/04 oddalił skargę J. S. na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego.
Orzekając jak wyżej, Sąd podzielił stanowisko organu administracyjnego, iż w dniu rozwiązania przez skarżącego stosunku pracy nie spełnił on wymaganego przepisem art. 37 k ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu warunku ukończenia 55 lat, jak również rozwiązanie stosunku pracy nie nastąpiło z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Faktów tych nie mogą podważyć podnoszone przez skarżącego argumenty, o wprowadzeniu go w błąd przez ustawodawcę co do okresu obowiązywania ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Podstawą rozstrzygnięcia niniejszej sprawy były bowiem obowiązujące przepisy i przedłożone przez skarżącego dokumenty, a nie twierdzenia dotyczące planów, zamierzeń oraz motywów, jakimi kierował się przy rozwiązywaniu stosunku pracy.
Od powyższego wyroku J. S. złożył skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc o jego zmianę i uchylenie decyzji Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...], ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Jako podstawy skargi kasacyjnej wskazał naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie i błędną interpretację art. 37k ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, art. 55 Kodeksu pracy i art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz naruszenie przepisów postępowania polegające na niewłaściwym zastosowaniu art. 145 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 7 i 8 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Zdaniem skarżącego, Wojewoda Zachodniopomorski nie odniósł się do jego zarzutów podniesionych w odwołaniu, a zwłaszcza kwestii wprowadzenia go w błąd, co do terminu wejścia w życie korzystnych dla niego regulacji prawnych, wskutek czego podjął on niekorzystne dla siebie działania uniemożliwiające mu uzyskanie określonych świadczeń od Państwa. Sąd I instancji nie ocenił zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z zasadą praworządności i zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. Gdyby bowiem skarżący wiedział, że przepisy korzystnie kształtujące jego sytuację nie weszły jeszcze w życie, mimo odmiennych informacji uzyskanych ze środków masowego przekazu, nie wypowiadałby umowy o pracę, a poczekałby do wejścia ich w życie i dopiero wówczas złożyłby odpowiedni wniosek. Sąd nie ustosunkował się również do zarzutu błędnej interpretacji przepisu art. 55 Kodeksu pracy, w zakresie rozwiązania umowy z przyczyn leżących po stronie pracodawcy. Fakt nieterminowego wypłacania wynagrodzenia przez pracodawcę wypełnia, jego zdaniem, znamiona pojęcia "przyczyny dotyczące zakładu pracy", o którym stanowi art. 37k ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że jest związany wskazanymi w niej podstawami i wnioskami. Z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania.
Odnosząc się do podniesionych zarzutów, stwierdzić przede wszystkim trzeba, iż zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 37k ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 ze zm.) nie zasługuje na uwzględnienie.
Przesłanki ustawowe dla uzyskania świadczenia przedemerytalnego zostały określone przez ustawodawcę jednoznacznie w art. 37k ust. 1 wskazanej wyżej ustawy. Omawiane świadczenie przysługuje między innymi osobie, spełniającej warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakłady pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 50 lat kobieta i 55 lat mężczyzna oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury, 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn (pkt 2).
Z powyższego unormowania wynika zatem, że J. S., otrzymałby wnioskowane świadczenie, gdyby spełnił łącznie następujące warunki. Po pierwsze, musiał spełnić warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku. Po drugie, powinien być zatrudniony u dotychczasowego pracodawcy przez co najmniej 6 miesięcy. Po trzecie, rozwiązanie stosunku pracy musiało nastąpić z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Po czwarte, do dnia rozwiązania stosunku pracy powinien ukończyć 55 lat i wreszcie po piąte, osiągnąć okres uprawniający do emerytury co najmniej 35 lat.
Zebrany w sprawie materiał dowodowy, jak trafnie zauważył Sąd I instancji, nie dawał podstaw do przyznania przedmiotowego świadczenia J. S. Do chwili rozwiązania przez niego stosunku pracy t.j. do dnia 31 stycznia 2004 r. nie ukończył on bowiem 55 lat. Z akt sprawy wynika, iż urodził się w dniu 17 kwietnia 1949 r. Okoliczność ta, niezależnie od spełnienia pozostałych przesłanek, wykluczała możliwość przyznania świadczenia przedemerytalnego.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisu art. 55 § 11 Kodeksu pracy, zauważyć należy, iż z regulacji zawartej w art. 55 § 3 tej ustawy wynika, że rozwiązanie umowy o pracę z powodu ciężkiego naruszenia przez pracodawcę podstawowych obowiązków wobec pracownika pociąga za sobą skutki, jakie przepisy prawa wiążą z rozwiązaniem umowy przez pracodawcę za wypowiedzeniem, a nie jak w przypadku rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy.
Pojęcie " przyczyny dotyczące zakładu pracy" zostało określone w art. 2 ust. 1 pkt 20a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Przez przyczyny te, zgodnie z definicją legalną, należy rozumieć:
- rozwiązanie stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, zgodnie z przepisami o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników lub zgodnie z przepisami Kodeksu pracy, w przypadku rozwiązania stosunku pracy z tych przyczyn u pracodawcy zatrudniającego mniej niż 20 pracowników;
- rozwiązanie stosunku służbowego z powodu ogłoszenia upadłości pracodawcy, jego likwidacji lub likwidacji stanowiska pracy z przyczyn ekonomicznych, organizacyjnych, produkcyjnych albo technologicznych;
- wygaśnięcie stosunku pracy (stosunku służbowego) z powodu śmierci pracodawcy lub gdy przepisy ustawy przewidują wygaśnięcie stosunku pracy w przypadku przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę i niezaproponowania przez tego pracodawcę nowych warunków pracy i płacy.
W wymienionym katalogu, wbrew stanowisku skarżącego, nie mieści się wypowiedzenie umowy o pracę z powodu nieterminowego wypłacania wynagrodzenia przez pracodawcę, a właśnie ta okoliczność, według jego oświadczenia, stanowiła podstawę rozwiązania stosunku pracy w trybie art. 55 § 11 Kodeksu pracy. Zarzut błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 55 Kodeksu pracy jest zatem nieuzasadniony.
Podstawą wyeliminowania zaskarżonego wyroku z obrotu prawnego nie może być również podnoszone w skardze naruszenie art. 2 Konstytucji RP, poprzez błędne poinformowanie skarżącego o przysługujących mu prawach i obowiązkach.
Fakt, iż J. S. wypowiedział stosunek pracy pod wpływem zasłyszanej w środkach masowego przekazu informacji o mających wejść w życie korzystnych dla niego regulacjach prawnych, bez wcześniejszego upewnienia się, czy takowe przepisy już obowiązują i będą miały zastosowanie do jego sytuacji, nie może świadczyć o naruszeniu przez Sąd I instancji oraz organy administracji publicznej wskazanej normy konstytucyjnej, jak i przepisów art.. 7 i art. 8 kpa. Informacja ta nie była udzielona w indywidualnej sprawie przez organ administracji publicznej. Trudno zatem mówić o naruszeniu zasady zaufania obywatela do organów państwa i informacji przez nie udzielanych a tym samym zasad demokratycznego państwa prawnego.
Nie znajdując, zatem podstaw prawnych do uwzględnienia skargi kasacyjnej Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).