I OSK 1302/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną P. D. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą przyznania zasiłku stałego. Skarżąca podnosiła, że pobyt w zakładzie psychiatrycznym, orzeczony jako środek zabezpieczający, nie jest równoznaczny z odbywaniem kary pozbawienia wolności i nie powinien skutkować wyłączeniem z kręgu osób uprawnionych do zasiłku stałego. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, oddalił ją. Sąd podkreślił, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, osoba przebywająca na całodobowym utrzymaniu państwa w zakładzie psychiatrycznym na podstawie orzeczenia sądu karnego (nawet jako środek zabezpieczający) jest wyłączona z kręgu beneficjentów pomocy społecznej na mocy art. 13 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Sąd uznał, że argumentacja skarżącej dotycząca różnic między pobytem w zakładzie karnym a psychiatrycznym jest nietrafna w kontekście przepisów ustawy o pomocy społecznej, a organy prawidłowo zastosowały prawo materialne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 13 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej w kontekście osób umieszczonych w zakładach psychiatrycznych na podstawie środków zabezpieczających.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji osoby przebywającej w zakładzie psychiatrycznym na podstawie środka zabezpieczającego, a nie kary pozbawienia wolności.
Zagadnienia prawne (2)
Czy pobyt w zakładzie psychiatrycznym orzeczony jako środek zabezpieczający wyłącza prawo do świadczeń z pomocy społecznej, w szczególności zasiłku stałego, na podstawie art. 13 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pobyt w zakładzie psychiatrycznym orzeczony jako środek zabezpieczający, w wyniku którego osoba przebywa na całodobowym utrzymaniu państwa, wyłącza prawo do świadczeń z pomocy społecznej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pobyt na całodobowym utrzymaniu państwa w zakładzie psychiatrycznym na podstawie orzeczenia sądu karnego, nawet jako środek zabezpieczający, jest sytuacją analogiczną do odbywania kary pozbawienia wolności w kontekście wyłączenia z kręgu beneficjentów pomocy społecznej, zgodnie z ratio legis art. 13 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej.
Czy organy administracji publicznej prawidłowo zastosowały przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 7, 77 § 1, 80 kpa) badając sytuację faktyczną skarżącej?
Odpowiedź sądu
Tak, organy prawidłowo zastosowały przepisy kpa, wyczerpująco zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy oraz dokonały swobodnej oceny dowodów.
Uzasadnienie
Sąd I instancji trafnie uznał, że organy nie naruszyły zasady prawdy obiektywnej, obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego ani zasady swobodnej oceny dowodów.
Przepisy (16)
Główne
ups art. 13 § 1
Ustawa o pomocy społecznej
Osoba odbywająca karę pozbawienia wolności nie ma prawa do świadczeń z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem ust. 1a. Sąd rozszerzył tę zasadę na osoby przebywające w zakładach psychiatrycznych na podstawie środków zabezpieczających, uznając, że korzystają one z całodobowego utrzymania państwa.
Pomocnicze
ups art. 2 § 1
Ustawa o pomocy społecznej
Definicja pomocy społecznej jako instytucji mającej na celu umożliwienie przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych.
ups art. 3 § 1
Ustawa o pomocy społecznej
Cel pomocy społecznej: wspieranie w zaspokajaniu niezbędnych potrzeb i umożliwienie życia w warunkach odpowiadających godności człowieka.
ups art. 3 § 2
Ustawa o pomocy społecznej
Zadanie pomocy społecznej: zapobieganie trudnym sytuacjom i integracja ze środowiskiem.
ups art. 37 § 1
Ustawa o pomocy społecznej
Określa przesłanki przyznania zasiłku stałego.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
ppsa art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia decyzji lub postanowienia.
ppsa art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
ppsa art. 183
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
ppsa art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi kasacyjnej.
ppsa art. 193
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną.
kkw art. 204 § 1
Kodeks karny wykonawczy
Orzekanie o środkach zabezpieczających.
kkw art. 202
Kodeks karny wykonawczy
Środki zabezpieczające.
ppsa art. 258 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wniosek o wynagrodzenie za zastępstwo prawne z urzędu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pobyt w zakładzie psychiatrycznym na podstawie środka zabezpieczającego, w wyniku którego osoba przebywa na całodobowym utrzymaniu państwa, wyłącza prawo do świadczeń z pomocy społecznej na podstawie art. 13 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej.
Odrzucone argumenty
Pobyt w zakładzie psychiatrycznym orzeczony jako środek zabezpieczający nie jest tożsamy z odbywaniem kary pozbawienia wolności i nie powinien skutkować wyłączeniem z kręgu osób uprawnionych do zasiłku stałego. • Organy naruszyły art. 7, 77 § 1, 80 kpa przez niewszechstronne zbadanie sytuacji skarżącej i wadliwe zastosowanie przepisów ustawy o pomocy społecznej.
Godne uwagi sformułowania
Ratio legis komentowanego artykułu sprowadza się do tego, by osobom przebywającym w aresztach i więzieniach nie udzielać świadczeń z pomocy społecznej, bo i tak na ich utrzymanie łoży się pieniądze publiczne. • W orzecznictwie Sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że do zastosowania w stosunku do osoby przebywającej w zamkniętym zakładzie odwykowym, umieszczonej tam na podstawie art. 96 § 1 Kodeksu karnego, przepisu art. 13 ust 1 ups, wystarczającą przesłanką jest pozostawanie tej osoby na całodobowym utrzymaniu Państwa, w całokształcie jego sytuacji bytowej i leczniczej.
Skład orzekający
Jolanta Rudnicka
przewodniczący
Maciej Dybowski
sprawozdawca
Arkadiusz Blewązka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 13 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej w kontekście osób umieszczonych w zakładach psychiatrycznych na podstawie środków zabezpieczających."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji osoby przebywającej w zakładzie psychiatrycznym na podstawie środka zabezpieczającego, a nie kary pozbawienia wolności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawa socjalnego i jego interpretacji w nietypowej sytuacji (środek zabezpieczający zamiast kary). Pokazuje, jak sądy podchodzą do wyłączeń z systemu pomocy społecznej.
“Czy pobyt w szpitalu psychiatrycznym zamyka drogę do zasiłku stałego? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.