I OSK 1301/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Powiatu W. w sprawie dotyczącej reformy rolnej, uznając, że mimo błędów w uzasadnieniu wyroku WSA, orzeczenie to odpowiadało prawu.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Powiatu W. od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie reformy rolnej. Chodziło o ustalenie, czy zespół dworsko-parkowy w S. podlegał działaniu dekretu PKWN. WSA uznał, że organy administracji błędnie wznowiły postępowanie, nie znajdując podstaw w nowych dowodach. NSA, oddalając skargę kasacyjną, stwierdził, że choć WSA wykroczył poza swoje kompetencje oceniając materiał dowodowy, to jego rozstrzygnięcie było zgodne z prawem, a organy administracji wadliwie uzasadniły swoje decyzje.
Sprawa wywodzi się z postępowania dotyczącego reformy rolnej, gdzie Wojewoda W. pierwotnie stwierdził, że zespół dworsko-parkowy w S. nie podlegał działaniu dekretu PKWN. Po wznowieniu postępowania na wniosek Powiatu W., Wojewoda uchylił swoją poprzednią decyzję i odmówił stwierdzenia, że zespół nie podlegał dekretowi. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał tę decyzję w mocy, uznając dowody przedstawione przez Powiat W. (zeznania świadków) za nowe i istotne, wskazujące na funkcjonalny związek zespołu dworsko-parkowego z gospodarstwem rolnym. Skargi na decyzję Ministra wnieśli M. N., H. M.-Ł. oraz R. L.-W. WSA w Warszawie uchylił decyzję Ministra, uznając, że brak było podstaw do wznowienia postępowania, a zeznania świadków były wewnętrznie sprzeczne i niezgodne z dokumentacją. Powiat W. wniósł skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie przepisów postępowania i dowolną ocenę dowodów. NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że choć WSA wykroczył poza swoje kompetencje, oceniając materiał dowodowy zamiast skupić się na zgodności z prawem, to jego rozstrzygnięcie odpowiadało prawu. NSA podzielił wątpliwości WSA co do wadliwego uzasadnienia decyzji organów administracji, które nie wykazały w sposób należyty oceny dowodów i motywów swoich rozstrzygnięć.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli są wewnętrznie sprzeczne, niezgodne z dokumentacją, a wiek świadków i odległość czasowa budzą wątpliwości co do ich wiarygodności i możliwości przypomnienia sobie istotnych faktów.
Uzasadnienie
Sąd I instancji uznał, że zeznania świadków były wewnętrznie sprzeczne i niezgodne z dokumentacją, a ich wiek i odległość czasowa od zdarzeń budziły wątpliwości. NSA podzielił stanowisko, że organy administracji wadliwie zakwalifikowały te zeznania jako nowe i istotne dowody.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (13)
Główne
dekret PKWN art. 2 § 1 lit. e
Dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt. 5
Kodeks postępowania administracyjnego
ppsa art. 174 § pkt. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN art. 5
k.p.a. art. 148 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 151
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 1 i § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
ppsa art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1
ppsa art. 204 § pkt. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
WSA prawidłowo ocenił, że zeznania świadków nie stanowiły nowych i istotnych dowodów uzasadniających wznowienie postępowania. Organy administracji wadliwie uzasadniły swoje decyzje, nie wykazując należytej oceny dowodów i motywów rozstrzygnięć.
Odrzucone argumenty
Zarzuty skargi kasacyjnej Powiatu W. dotyczące naruszenia przepisów postępowania przez WSA. Zarzuty dotyczące dowolnej oceny dowodów przez WSA i błędnego uznania wiarygodności zeznań świadków.
Godne uwagi sformułowania
Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, bądź też celowości; nie rozpatruje również sprawy, kierując się na przykład zasadami współżycia społecznego. Organy administracyjne powinny ze szczególną starannością i precyzją uzasadniać swoje orzeczenia, wyjaśniać motywy ich podjęcia oraz podawać odpowiednią argumentację, zarówno odnoszącą się do stanu faktycznego, jak i do przepisów prawa, na które organ się powołuje.
Skład orzekający
Henryk Ożóg
sprawozdawca
Janina Antosiewicz
członek
Joanna Banasiewicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Wymogi dotyczące uzasadniania decyzji administracyjnych, ocena dowodów w postępowaniu wznowieniowym, zakres kognicji sądów administracyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z reformą rolną i wznowieniem postępowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu administracyjnym, takich jak ocena dowodów i zakres kontroli sądowej, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“WSA ocenił dowody zamiast legalność decyzji – NSA wyjaśnia granice kontroli sądowej.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OSK 1301/07 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2008-09-17 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2007-08-17 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Henryk Ożóg /sprawozdawca/ Janina Antosiewicz Joanna Banasiewicz /przewodniczący/ Symbol z opisem 6290 Reforma rolna Hasła tematyczne Nieruchomości Sygn. powiązane IV SA/Wa 1457/06 - Wyrok WSA w Warszawie z 2006-11-06 Skarżony organ Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art.107 § 1 i § 3 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Banasiewicz Sędziowie NSA Janina Antosiewicz NSA Henryk Ożóg (spr.) Protokolant Edyta Pawlak po rozpoznaniu w dniu 17 września 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Powiatu W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 listopada 2006 r. sygn. akt IV SA/Wa 1457/06 w sprawie ze skargi M. N., H. M.-Ł. i R. L.-W. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] nr [...] w przedmiocie reformy rolnej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Powiatu W. na rzecz R. L.-W. kwotę 120 (sto dwadzieścia ) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie W dniu [...], po rozpoznaniu sprawy wszczętej na wniosek R. D.-N., M. N. i H. M.-Ł., Wojewoda W. wydał decyzję nr [...], w której stwierdził, że zespół dworsko-parkowy w S., o powierzchni [...] ha, będący przed przejęciem na rzecz Skarbu Państwa własnością S. M., nie "podpadał" pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. (Dz.U. z 1945 r. Nr 3 poz. 13 ze zm., dalej: dekret PKWN). W uzasadnieniu decyzji Wojewoda W. argumentował, że nie istniał związek funkcjonalny pomiędzy zespołem dworsko-parkowym a pozostałymi gruntami wchodzącymi w skład majątku S., będącym letnią rezydencją S. M. Decyzja Wojewody W. stała się ostateczna, gdyż nie wniesiono od niej odwołania. W dniu [...] Powiat W., na podstawie art. 145 § 1 pkt. 5 kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 1960 r. Nr 30 poz. 168, dalej: k.p.a.) wniósł do Wojewody W. o wznowienie postępowania ze względu na wystąpienie nowych dla sprawy okoliczności faktycznych i nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, a nieznanych organowi wydającemu decyzję. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] Wojewoda W. wznowił postępowanie na podstawie art. 145 § 1 pkt. 5 k.p.a., a następnie decyzją z dnia [...] w pkt. 1 uchylił decyzję z dnia [...], zaś w pkt. 2 odmówił stwierdzenia, że zespół dworsko-pałacowy położony w S. nie "podpadał" pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, po rozpatrzeniu odwołania od wyżej wymienionej decyzji, złożonego przez R.D .-N., M. N. i H. M.-Ł., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W ocenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi Powiat W. przekonująco wykazał poprzez przedłożenie zeznań świadków, które należy uznać za nowe i istotne dowody w sprawie, że zespół dworsko-parkowy był ściśle związany z pozostałymi nieruchomościami gospodarczymi S. M., m.in. z uwagi na to, że wchodzący w skład zespołu dworsko-parkowego spichlerz oraz III piętro dworu były wykorzystywane do przechowywania zboża, a na terenie parku znajdowały się stawy hodowlane, warzywniak oraz sad. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wskazał także, że na terenie zespołu dworsko-parkowego znajdowała się oficyna, w której zamieszkiwała osoba zarządzająca majątkiem oraz osoby pracujące w majątku ziemskim. W ocenie Ministra wszystkie te przesłanki nakazywały jednoznacznie interpretować charakter zespołu dworsko-parkowego jako typowego siedliska, w którym nie jest możliwe wyodrębnienie części nie związanej z gospodarstwem rolnym. Skargi na powołaną decyzję wnieśli odrębnie M. N. wraz z H. M.-Ł. oraz R. L.-W., domagając się zgodnie jej uchylenia. M. N. wraz z H. M.-Ł. wskazały na naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 77 i 78 k.p.a. Zdaniem skarżących organ administracji nie określił, do jakich dokumentów się odwołuje, a także nie odniósł się do zastrzeżeń co do obiektywności i prawdziwości zeznań świadków zgłoszonych przez Powiat W. oraz sprzeczności ich zeznań z pozostałym materiałem dowodowym. Skarżące wskazują, że w postępowaniu wznowieniowym całkowicie pominięto ustalenia Wojewody W. będące podstawą decyzji z dnia [...]. Natomiast R. L.-W. wskazał na naruszenie art. 145 § 1 pkt. 5 oraz art. 151 k.p.a. poprzez błędne uznanie dowodów powołanych przez Powiat W. za nowe okoliczności, nie znane wcześniej Wojewodzie W., uzasadniające wznowienie postępowania. Ponadto skarżący wskazał także na naruszenie art. 7 oraz art. 107 k.p.a. poprzez dokonanie błędnych ustaleń faktycznych, prowadzących do nieuzasadnionego i niezgodnego z rzeczywistym stanem ustalenia, że cały zespół dworsko-pałacowy w S. był funkcjonalnie powiązany z gospodarstwem rolnym. Skarżący wskazał również na naruszenie prawa materialnego, w szczególności § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN (Dz.U. z 1945 r. Nr 10 poz. 51), poprzez bezpodstawną odmowę zastosowania tego przepisu. R. L.-W. wskazał też na uchybienie przez Powiat W. miesięcznego terminu z art. 148 k.p.a. Ponadto skarżący twierdzi, że przeznaczenie i wykorzystanie budynku spichlerza oraz oficyny było już wcześniej przedmiotem postępowania dowodowego i w związku z tym nie może zostać uznane za nową okoliczność, o której organ nie wiedział w chwili wydawania decyzji. Ponadto zdaniem skarżącego świadkowie zostali nakłonieni do zeznań przez pracowników Powiatu W., co uzasadnia wątpliwości co do wartości dowodowej tych zeznań. W odpowiedzi na powyższe skargi, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o ich oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przychylił się do argumentów przytoczonych przez skarżących i wyrokiem z dnia 6 listopada 2006 r., sygn. akt SA/Wa 1457/06, uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając jednocześnie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że brak było podstaw do uchylenia w postępowaniu wznowieniowym decyzji Wojewody W. z dnia [...]. Sąd wskazał, że w niniejszej sprawie organy błędnie przyjęły, że występuje w sprawie przesłanka z art. 145 § 1 pkt. 5 k.p.a., a w szczególności podkreślił, że skarżący nie wskazał istotnych dla sprawy nowych faktów lub dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydawał decyzję. Sąd zaznaczył, że postępowanie wyjaśniające powinno zapewnić zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, który będzie miał zasadniczy wpływ na treść rozstrzygnięcia i w takim znaczeniu istotne dla sprawy są tylko te dowody lub okoliczności faktyczne, których istnienie lub brak będzie bezpośrednio wpływać na tę treść. Sąd podkreślił, że nie każde pojawienie się nowego dowodu czy faktu będzie miało wpływ na treść rozstrzygnięcia w sprawie, a w niniejszej sprawie analiza zeznań świadków wskazuje na ich wewnętrzną sprzeczność, a ponadto także na ich niezgodność z rzeczywistym stanem wynikającym ze zgromadzonej dokumentacji. Zdaniem Sądu I instancji organy administracji nieprawidłowo zakwalifikowały oświadczenia i zeznania świadków zgłoszonych przez zarząd powiatu W. jako nowe, istotne dla sprawy okoliczności. Szczegółowa analiza zeznań świadków wskazuje, że są one wewnętrznie sprzeczne, a nadto niezgodne z rzeczywistym stanem wynikającym ze zgromadzonej dokumentacji (zdjęcia, dokumenty urzędowe czy materiały [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków). Należy je oceniać ze szczególną ostrożnością biorąc pod uwagę podeszły wiek świadków, jak również to, że przesłuchiwani byli na okoliczności sprzed 60-ciu lat, gdy byli (np. P. T.) [...]cioletnimi dziećmi. Ponadto Sąd wskazał, że organy rozstrzygające sprawę popadły w sprzeczność, uznając treść zeznań świadków jako przesłankę do wznowienia postępowania administracyjnego, jednocześnie traktując te zeznania wybiórczo na użytek postępowania wznowieniowego. Sąd nie przychylił się natomiast do zarzutu niezachowania terminu z art. 148 § 1 k.p.a., gdyż wniosek ten został złożony dnia [...], a pisemne oświadczenia świadków noszą datę [...]. Powiat W. wniósł skargę kasacyjną od powołanego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i domagał się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania temu Sądowi. Skarżący zarzucił wyrokowi naruszenie przepisów o postępowaniu w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt. 2 oraz art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270, dalej: ppsa) poprzez uznanie, że w sprawie nie zaistniały przesłanki z art. 145 § 1 pkt. 5 k.p.a., a w szczególności, że Powiat W., powołując się na oświadczenia i zeznania nowych świadków w sprawie nie wykazał istotnych dla sprawy nowych faktów lub dowodów, istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi. Powiat W. podnosi, że z kwestionowanego orzeczenia nie wynika, w jaki sposób Sąd I instancji merytorycznie ocenił sprawę i na jakiej podstawie nie podzielił stanowiska skarżącego w przedmiocie zgłoszonego wniosku, a ponadto Sąd naruszył art. 80 k.p.a. dochodząc w sposób dowolny a nie swobodny do wniosku, że organy błędnie uznały wiarygodność pewnych dowodów i że te dowody nie były istotne. W dalszej części skargi kasacyjnej podniósł, że zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy; mogą to być dokumenty, opinie biegłych, oględziny, a także zeznania świadków. Skarżący podkreślił, że wskazani w sprawie świadkowie zeznawali na okoliczność funkcjonowania majątku S. i związku zespołu dworsko-parkowego z gospodarstwem rolnym, a nie na okoliczność tego, że w skład zespołu dworsko parkowego wchodził spichlerz i młyn. W ocenie Powiatu W. powołane dowody mają znaczenie z uwagi na źródło wiedzy o funkcjonowaniu gospodarstwa oraz dotyczą ustaleń faktycznych mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia wniosku, czy zespół dworsko-parkowy nie "podpadał" pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN. Sąd nie wykazał powodów oraz racjonalnych przesłanek odmowy uznania zeznań świadków za nowe, istotne w sprawie dowody, a zanegowanie wiarygodności świadków jedynie w związku z ich podeszłym wiekiem nie zasługuje na uwzględnienie. Powiat W. podkreśla, że badanie związku funkcjonalnego zespołów dworsko-parkowych z pozostałą częścią majątku ziemskiego z oczywistych względów związane jest z koniecznością przesłuchania świadków w zaawansowanym wieku, a pogląd wyrażony przez Sąd I instancji eliminuje w zasadzie środek dowodowy w postaci zeznań takich świadków. Ponadto wnioskodawca zaznaczył, że Sąd dokonując oceny prawnej o charakterze wiążącym nie może z góry narzucać sposobu rozstrzygnięcia konkretnych kwestii związanych z treścią przyszłego rozstrzygnięcia sprawy, np. wskazując, że określone dowody są bardziej wiarygodne od innych, a w niniejszej sprawie rozróżnienia takiego dokonał. Skarżący zarzucił, że organ I instancji przeprowadził dowód z zeznań świadków bezpośrednio i uznał, że zeznania te są w przeważającej części wiarygodne i konsekwentne, natomiast ocena tych zeznań przez Sąd opierała się jedynie na badaniu dokumentów. Zdaniem wnioskodawcy Wojewoda W. odniósł się do wszystkich przeprowadzonych dowodów, omówił szczegółowo i należycie, którym z tych dowodów dał wiarę i z jakich względów, a którym mocy dowodowej odmówił i czym się przy tym kierował, natomiast Sąd I instancji nie wskazał, które z elementów, od których zależy należyta realizacja swobodnej oceny dowodów, zostały naruszone przez organy administracji w niniejszej sprawie. W odpowiedzi na skargę kasacyjną M. N. oraz H. M.-Ł. wniosły o jej oddalenie, gdyż ich zdaniem jest ona oczywiście bezzasadna. Uczestniczki postępowania podnoszą, że Sąd I instancji słusznie uznał, że zeznania świadków nieprawidłowo zostały zakwalifikowane przez organy administracji jako istotne dla sprawy okoliczności, a ponadto nie zgadzają się z twierdzeniem, że świadkowie zeznawali na okoliczność związku zespołu dworsko-parkowego z gospodarstwem rolnym oraz że organ I instancji nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów i że jego rozumowanie nie narusza zasad doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania. M. N. oraz H. M.-Ł. podkreślają, że oświadczenia i zeznania świadków stoją w oczywistej sprzeczności z dowodami materialnymi, w tym z dokumentacją architektoniczną oraz oględzinami w toku wizji lokalnej, gdyż z zeznań świadków ma wynikać, że "była prowadzona produkcja rolna w znacznych rozmiarach, zboże miało być przechowywane w spichlerzu i na strychu oraz w sali balowej pałacu", natomiast świadkowie nie wskazali, gdzie "miały przebywać liczne zwierzęta". Zdaniem M. N. oraz H. M.-Ł. nie ma podstaw do przyjęcia, że wyrok WSA w Warszawie jest wadliwy. Odrębną odpowiedź na skargę kasacyjną złożył R. L.-W., także domagając się jej oddalenia. Wskazał, że niezasadne jest twierdzenie skarżącego, że Sąd I instancji w sposób niedostateczny lub niewłaściwy uzasadnił wyrok z 6 listopada 2006 r. w szczególności "poprzez nieuznanie, że zaszły przesłanki wznowienia postępowania w sprawie, określone w art. 145 § 1 pkt. 5 k.p.a. oraz niewskazanie w jaki sposób Sąd I instancji ocenił merytorycznie sprawę". R. L.-W. stwierdził, iż nieuzasadniony jest zarzut braku wykazania przez Sąd I instancji powodów oraz racjonalnych przesłanek odmowy uznania zeznań świadków za nowe, istotne w sprawie dowody, gdyż Sąd nie tylko wyjaśnił na czym polega cecha "nowości" oraz "istotności", ale także wskazał podstawy uznania, iż przedstawione przez skarżącego dowody zostały w sposób nieprawidłowy zakwalifikowane przez organy administracji jako okoliczności nowe i istotne dla sprawy. Zdaniem uczestnika postępowania niezasadny jest również zarzut dowolnej oceny materiału dowodowego przez Sąd I instancji i uznania, że organy administracji w sposób niewłaściwy dokonały oceny wiarygodności niektórych dowodów, gdyż WSA w Warszawie w sposób prawidłowy i w oparciu o cały materiał dowodowy, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów oraz w ramach prowadzonej kontroli oceny legalności rozstrzygnięcia dokonał oceny tego materiału. R. L.-W. stwierdził, że zarzut negowania wiarygodności świadków nie stanowił zasadniczej przesłanki odmowy uznania zeznań tych świadków za nowe i istotne dowody w sprawie, a Sąd I instancji wskazując na wiarygodność dowodów dokonał jedynie oceny legalności rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Jednocześnie wskazał, że zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przepisów postępowania może stanowić podstawę skargi kasacyjnej jedynie w przypadku, gdy ewentualne uchybienie przez Sąd tym przepisom mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, natomiast w niniejszej sprawie nawet zamieszczenie przez Sąd w uzasadnieniu bardziej szczegółowych wyjaśnień w żadnej mierze nie wpłynęłoby w istotny sposób na treść rozstrzygnięcia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 184 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie ma usprawiedliwionych podstaw albo jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Z sytuacją wskazaną w zdaniu drugim tego przepisu Sąd ma do czynienia w niniejszym przypadku. Oceniając bowiem treść uzasadnienia wyroku Sądu I instancji należy stwierdzić, iż Sąd ten jedynie wykroczył poza zasadę, na jakiej oparta jest kontrola sprawowana przez sąd administracyjny. Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 października 2007 r. (II OSK 1402/06) stwierdził, iż sąd administracyjny w zakresie swojej kognicji ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub inne rozstrzygnięcie z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, w tym aktów organów jednostek samorządu terytorialnego jedynie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tych aktów. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, bądź też celowości; nie rozpatruje również sprawy, kierując się na przykład zasadami współżycia społecznego. Na str. 7 uzasadnienia wyroku Sąd I instancji wskazał, iż organy administracyjne nieprawidłowo zakwalifikowały oświadczenia i zeznania świadków zgłoszonych przez zarząd powiatu W. jako nowe, istotne dla sprawy okoliczności. Sąd ten w dalszej części uzasadnienia stwierdził, że: "Szczegółowa analiza zeznań świadków wskazuje, że są one wewnętrznie sprzeczne, a nadto niezgodne z rzeczywistym stanem wynikającym ze zgromadzonej dokumentacji (zdjęcia, dokumenty urzędowe czy materiały [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków). Należy je oceniać ze szczególną ostrożnością biorąc pod uwagę podeszły wiek świadków, jak również to, że przesłuchiwani byli na okoliczności sprzed 60-ciu lat, gdy byli (np. P. T.) [...]cioletnim dzieckiem. Stwierdzić nadto należy, że organy rozstrzygające niniejszą sprawę popadły w pewną sprzeczność uznając treść zeznań świadków jako przesłankę do wznowienia postępowania administracyjnego, jednocześnie traktując te zeznania wybiórczo na użytek postępowania wznowieniowego." Sąd I instancji wykroczył tym samym poza swoje – powołane wyżej - ustawowe uprawnienia, zastępując organ orzekający w sprawie w analizie zebranego materiału dowodowego. Tymczasem obowiązek taki spoczywa na prowadzącym postępowanie administracyjne, w myśl zasad określonych w art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego. Jednakże mimo tego, Naczelny Sąd Administracyjny uznał rozstrzygnięcie Sądu I instancji za odpowiadające prawu w rozumieniu art. 184 zd. 2 ppsa. W szczególności Naczelny Sąd Administracyjny podzielił wątpliwości Sądu I instancji co do uzasadnienia decyzji organów administracyjnych będących przedmiotem skargi oraz jego zgodności z obowiązującymi przepisami. W myśl art. 107 § 1 k.p.a. decyzja administracyjna powinna zawierać m.in. uzasadnienie faktyczne i prawne. Art. 107 § 3 k.p.a. precyzuje to pojęcie, wskazując w szczególności jako elementy niezbędne: wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego organy administracyjne w uzasadnieniu decyzji powinny szczegółowo wskazać na zeznania poszczególnych świadków i ocenić je pod względem wiarygodności oraz wewnętrznej spójności, a także wykazać ich szczególne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Tym bardziej, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 9 listopada 2006 r. (III SA/Wa 1914/06) trafnie wskazał, że "organ administracji ma obowiązek przedstawienia własnego stanowiska w sprawie i podania motywów tego stanowiska wraz z ich szczegółowym wyjaśnieniem. Powinien przy tym poddać rozwadze podnoszone przez stronę w czasie postępowania argumenty, odnieść je do norm wynikających z obowiązujących przepisów prawa i wskazać na powody takiego, a nie innego zastosowania tych przepisów". Ponadto "motywy decyzji powinny być tak ujęte, aby strona mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy wydaną decyzją. Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie oraz uzasadnienie decyzji w sposób niewłaściwy narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji" (wyrok tego Sądu z dnia 17 lutego 2006 r. – VI SA/Wa 985/05) W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego organy administracji powinny ze szczególną starannością i precyzją uzasadniać swoje orzeczenia, wyjaśniać motywy ich podjęcia oraz podawać odpowiednią argumentację, zarówno odnoszącą się do stanu faktycznego, jak i do przepisów prawa, na które organ się powołuje. Reasumując powyższe, na podstawie art.184 ppsa należało orzec jak w sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach opiera się natomiast na podstawie art. 204 pkt 2 ppsa.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI