I OSK 1291/23

Naczelny Sąd Administracyjny2023-07-13
NSAnieruchomościWysokansa
dekret warszawskinieruchomościzawieszenie postępowaniazagadnienie prawneNSAstatus prawnyroszczenia dekretoweskarżący kasacyjny

NSA zawiesił postępowanie w sprawie skargi kasacyjnej Ministra SWiA od wyroku WSA dotyczącego dekretu warszawskiego do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego przez poszerzony skład NSA.

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) zawiesił postępowanie w sprawie skargi kasacyjnej Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji od wyroku WSA w Warszawie. Zawieszenie nastąpiło na wniosek strony do czasu zakończenia przez NSA postępowania w innej sprawie (sygn. I OPS 1/23), która dotyczy kluczowego zagadnienia prawnego statusu nabywców roszczeń dekretowych w kontekście dekretu warszawskiego.

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) postanowił zawiesić postępowanie sądowe w sprawie ze skargi kasacyjnej Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wyrok WSA uchylił decyzję Ministra w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji. Zawieszenie nastąpiło na wniosek strony, B. K., do czasu zakończenia przez NSA postępowania w sprawie o sygn. akt I OPS 1/23. Sprawa ta dotyczy rozstrzygnięcia przez poszerzony skład NSA zagadnienia prawnego, czy nabywcy roszczeń wynikających z dekretu warszawskiego (art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r.) przysługuje przymiot strony w postępowaniu o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego. Sąd uznał, że rozstrzygnięcie tego zagadnienia ma kluczowe znaczenie dla rozpoznawanej sprawy, gdyż skarżący wywodzili swój interes prawny m.in. z następstwa prawnego po dawnych właścicielach, a Minister kwestionował legitymację nabywców roszczeń dekretowych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Sąd zawiesił postępowanie do czasu rozstrzygnięcia tego zagadnienia przez poszerzony skład NSA, co sugeruje, że odpowiedź na to pytanie jest kluczowa dla rozstrzygnięcia sprawy.

Uzasadnienie

NSA dostrzegł, że skarżący wywodzili swój interes prawny z następstwa prawnego po dawnych właścicielach, a Minister kwestionował legitymację nabywców roszczeń dekretowych, co czyniło zagadnienie statusu strony istotnym dla sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (4)

Główne

P.p.s.a. art. 125 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Przepis ten określa przesłanki fakultatywnego zawieszenia postępowania sądowego, a zagadnienie wstępne, będące przyczyną zawieszenia, musi mieć wpływ na wynik danego postępowania.

Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy art. 7

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

K.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego przez poszerzony skład NSA, które ma wpływ na wynik sprawy.

Godne uwagi sformułowania

Czy nabywcy roszczeń wynikających z art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy przysługuje przymiot strony - w rozumieniu art. 28 K.p.a. – w sprawie o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na podstawie przepisów dekretu? Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania...

Skład orzekający

Elżbieta Kremer

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie zawieszenia postępowania w sprawach dotyczących dekretu warszawskiego i statusu nabywców roszczeń dekretowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z dekretami warszawskimi i wymaga rozstrzygnięcia przez poszerzony skład NSA.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy historycznego dekretu warszawskiego i kluczowego zagadnienia prawnego dotyczącego statusu prawnego nabywców roszczeń, co ma znaczenie dla wielu osób i budzi kontrowersje.

Czy nabywcy roszczeń dekretowych mają prawo do ziemi w Warszawie? NSA zawiesza kluczową sprawę.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 1291/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-07-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-30
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Elżbieta Kremer /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne
Zawieszenie/podjęcie postępowania
Sygn. powiązane
I SA/Wa 3/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-10-28
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku
Zawieszono postępowanie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 125 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku B. K. o zawieszenie postępowania sądowego w sprawie ze skargi kasacyjnej Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 października 2022 r. sygn. akt I SA/Wa 3/22 w sprawie ze skarg B. K. i R. M. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 października 2021 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: zawiesić postępowanie sądowe do czasu zakończenia przez Naczelny Sąd Administracyjny postępowania w sprawie o sygn. akt I OPS 1/23.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 28 października 2022 r. sygn. akt I SA/Wa 3/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skarg B. K. i R. M., uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 maja 2021 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji.
W piśmie procesowym z dnia 20 kwietnia 2023 r. B. K. zawarł natomiast wniosek o zawieszenie niniejszego postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich z dnia 6 lutego 2023 r. w przedmiocie zagadnienia prawnego dotyczącego statusu nabywców roszczeń wynikających z art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Przepis ten określa przesłanki fakultatywnego zawieszenia postępowania sądowego, a zagadnienie wstępne, będące przyczyną zawieszenia, musi mieć wpływ na wynik danego postępowania.
Biorąc pod uwagę, że w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dostrzegł, że skarżący na podstawie szeregu umów kupna nabyli od następców prawnych dotychczasowych współwłaścicieli prawa i roszczenia przysługujące do nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów, w jednostce ewidencyjnej [...], obręb ewidencyjny [...], nr działki [...], uregulowanej w księdze wieczystej nr [...], a wynikające z art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. oraz prawo współwłasności budynków posadowionych na przedmiotowej nieruchomości i stwierdził, że nie podziela poglądu wyrażonego w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego, w których zakwestionowano legitymację nabywców roszczeń dekretowych (ich status strony) w postępowaniach o ustanowienie, na podstawie art. 7 dekretu warszawskiego, prawa użytkowania wieczystego należało zawiesić niniejsze postępowanie – z mocy art. 125 § 1 w zw. z art. 193 P.p.s.a – do czasu zakończenia postępowania w sprawie o sygnaturze akt I OPS 1/23.
Wskazana sprawa dotyczy bowiem wydania - w trybie art. 264 § 2 w zw. z art. 15 § 1 pkt 2 P.p.s.a. - przez skład siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, w związku z wnioskiem Rzecznika Praw Obywatelskich, rozstrzygnięcia: "Czy nabywcy roszczeń wynikających z art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279 ze zm.) przysługuje przymiot strony - w rozumieniu art. 28 K.p.a. – w sprawie o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na podstawie przepisów dekretu?". Powyższe zaś zagadnienie występuje w rozpoznawanej sprawie, gdyż skarżący wywodzili w niej swój interes prawny m.in. z następstwa prawnego po dawnych właścicieli hipotecznych, które wykazywane było za pomocą postanowień spadkowych, aktów poświadczenia dziedziczenia i umów sprzedaży, zaś Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie m.in. art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności czasowej i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy w zw. z 156 § 2 i art. 28 K.p.a. oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a., poprzez błędną wykładnię i uznanie, że na nabywcę roszczeń (w drodze umowy cywilno-prawnej) przechodzą wszystkie prawa przewidziane w art. 7 ust. 1 dekretu, pomimo, że przepis ten ogranicza krąg tych podmiotów jedynie do byłych właścicieli nieruchomości warszawskiej i ich spadkobierców, nie obejmuje natomiast tych następców prawnych byłych właścicieli nieruchomości warszawskiej, którzy tytuł prawny wywodzą z czynności cywilno-prawnej, a w konsekwencji błędne uznanie, że skarżący wykazali się interesem prawnym do żądania wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej decyzji Wojewody Warszawskiego z dnia 31 marca 1993 r.
W tej sytuacji rozstrzygnięcie przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego o kwestii objętej wnioskiem Rzecznika Praw Obywatelskich niewątpliwie będzie miało znaczenie dla rozstrzygnięcia, które zapadnie w niniejszej sprawie.
Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI