I OSK 1290/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Z.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę skarżącego na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast. Sprawa dotyczyła odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości pod autostradę A-2 oraz ustalenia odszkodowania. Skarżący podnosił, że wysokość odszkodowania została błędnie obliczona z powodu niewłaściwej interpretacji art. 32 ust. 1 ustawy o autostradach płatnych, powołując się na późniejsze orzecznictwo Sądu Najwyższego. Twierdził, że organ przyjął wartość nieruchomości z daty wcześniejszej niż data wydania decyzji o odszkodowaniu, co stanowiło rażące naruszenie prawa i naruszenie konstytucyjnych gwarancji ochrony własności. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, wskazując, że rozbieżność w orzecznictwie co do interpretacji przepisów nie jest podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał, że nie spełnia ona wymogów formalnych. Niemniej jednak, odniósł się do meritum sprawy, podkreślając, że odmienna wykładnia przepisów przez organ administracji, nawet jeśli później uznana za błędną przez Sąd Najwyższy, nie stanowi rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Sąd podkreślił, że zasada trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych wymaga ścisłej wykładni przepisów dotyczących stwierdzania ich nieważności, a błędy w wykładni prawa nie mogą prowadzić do podważenia tej zasady. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowany pogląd NSA dotyczący interpretacji pojęcia 'rażącego naruszenia prawa' w kontekście stwierdzania nieważności decyzji administracyjnych, zwłaszcza w sprawach o odszkodowania za wywłaszczenie.
Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany orzecznictwa i jej wpływu na ocenę legalności wcześniejszych decyzji administracyjnych. Kontekst prawny związany z ustawą o autostradach płatnych i ustawą o gospodarce nieruchomościami.
Zagadnienia prawne (2)
Czy odmienna interpretacja przepisów prawa przez organ administracji, która później została uznana za błędną przez Sąd Najwyższy, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odmienna wykładnia przepisów prawa przez organ administracji, nawet jeśli później uznana za błędną, nie stanowi rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i nie może być podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że zasada trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych wymaga ścisłej wykładni przepisów dotyczących stwierdzania ich nieważności. Błędy w wykładni prawa, zwłaszcza gdy przepis jest niejasny i dopuszcza różne interpretacje, nie powinny prowadzić do podważenia stabilności obrotu prawnego.
Jaka jest właściwa podstawa prawna i moment ustalenia wartości nieruchomości przy wyznaczaniu odszkodowania za wywłaszczenie pod autostradę?
Odpowiedź sądu
Kwestia ta była przedmiotem spornej interpretacji. Organ przyjął wartość z dnia wydania decyzji o lokalizacji autostrady (1996 r.), podczas gdy Sąd Najwyższy w późniejszych orzeczeniach (2002 r.) wskazał na konieczność stosowania przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami i ustalania wartości według stanu na dzień wydania decyzji o odszkodowaniu.
Uzasadnienie
NSA odnotował zmianę w orzecznictwie Sądu Najwyższego dotyczącą interpretacji art. 32 ust. 1 ustawy o autostradach płatnych. Jednakże, w kontekście stwierdzenia nieważności decyzji, podkreślił, że organ działał zgodnie z ówcześnie dominującą linią orzeczniczą NSA, co wykluczało rażące naruszenie prawa.
Przepisy (12)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.o.a.p. art. 32 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych
Kwestia daty ustalenia wartości nieruchomości dla celów odszkodowania była przedmiotem spornej interpretacji. Organ przyjął wartość z dnia wydania decyzji o lokalizacji autostrady, podczas gdy późniejsze orzecznictwo SN wskazywało na wartość z dnia wydania decyzji o odszkodowaniu.
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis ten określa przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, w tym rażące naruszenie prawa. Sąd uznał, że odmienna interpretacja przepisów przez organ nie stanowi rażącego naruszenia prawa.
Pomocnicze
u.o.a.p. art. 37
Ustawa z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych
u.g.n. art. 128 § ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 130 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 132 § ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
k.p.a. art. 16
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych.
k.p.a. art. 8 § ust. 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.
Konstytucja RP art. 64
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ochrona własności.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada państwa prawa.
Konstytucja RP art. 21 § ust. 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ochrona własności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odmienna interpretacja przepisów przez organ administracji, nawet jeśli później uznana za błędną, nie stanowi rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Odrzucone argumenty
Organ rażąco naruszył przepisy prawa, w szczególności art. 32 ust. 1 i art. 37 ustawy o autostradach płatnych oraz przepisy ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, a następnie ustawy o gospodarce nieruchomościami, a także przepisy art. 21 ust. 2 i art. 64 Konstytucji RP, poprzez przyjęcie wartości nieruchomości z daty wcześniejszej niż data wydania decyzji o odszkodowaniu.
Godne uwagi sformułowania
odmienność wykładni przepisów prawa nie może być potraktowana jako rażące naruszenie prawa • nie można zarzucić organowi administracji niedbałości w interpretacji przepisów, czy tym bardziej naruszenia zasad Konstytucji RP • na drodze stwierdzenia nieważności z powodu rażącego naruszenia przepisów prawa nie można eliminować z obrotu decyzji, w których popełniono błędy w wykładni prawa • nie można jako rażącego naruszającego prawo traktować rozstrzygnięcia, wynikającego z odmiennej interpretacji danego przepisu, nawet, jeżeli później zostanie ono uznane za nieprawidłowe • niefrasobliwość ustawodawcy przy formułowaniu przepisów prawa powodująca, iż są możliwe ich różne interpretacje i to te dokonywane przez sądy najwyższych instancji nie powinna prowadzić do osłabienia skutków działania zasady trwałości decyzji
Skład orzekający
Wojciech Chróścielewski
przewodniczący sprawozdawca
Małgorzata Borowiec
członek
Tomasz Zbrojewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowany pogląd NSA dotyczący interpretacji pojęcia 'rażącego naruszenia prawa' w kontekście stwierdzania nieważności decyzji administracyjnych, zwłaszcza w sprawach o odszkodowania za wywłaszczenie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany orzecznictwa i jej wpływu na ocenę legalności wcześniejszych decyzji administracyjnych. Kontekst prawny związany z ustawą o autostradach płatnych i ustawą o gospodarce nieruchomościami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacji prawa i jego zmiany w czasie, co ma bezpośrednie przełożenie na praktykę prawniczą i ochronę praw obywateli. Pokazuje, jak ewolucja orzecznictwa wpływa na ocenę legalności decyzji administracyjnych.
“Czy błąd organu w interpretacji prawa może być naprawiony po latach? NSA wyjaśnia granice stwierdzenia nieważności decyzji.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.