I OSK 1277/23

I OSK 1277/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-06-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Wesołowska
Marek Stojanowski
Piotr Niczyporuk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
I SA/Wa 2601/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-10-28
Skarżony organ
Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Niczyporuk (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędzia del. WSA Anna Wesołowska po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 października 2022 r., sygn. akt I SA/Wa 2601/21 w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 24 sierpnia 2021 r. nr DSZ-V.5321.1.807.2021.AC w przedmiocie ustalenia i zobowiązania do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego 1. uchyla zaskarżony wyrok, zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wojewody Podkarpackiego z 25 sierpnia 2020 r. nr PUW/001398/N/2020; 2. zasądza od Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej na rzecz M. S. kwotę 820 (osiemset dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 28 października 2022 r., sygn. akt I SA/Wa 2601/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. S. na decyzje Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z 24 sierpnia 2021 r. nr DSZ-V.5321.1.807.2021.AC w przedmiocie ustalenia i zobowiązania do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego.
Wyrok ten zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Minister Rodziny i Polityki Społecznej (dalej: Minister) decyzją z 24 sierpnia 2021 r. nr DSZ-V.5321.1.807.2021.AC po rozpoznaniu odwołania M. S. (dalej: Skarżąca) utrzymał w mocy decyzję Wojewody Podkarpackiego (dalej: Wojewoda) z 25 sierpnia 2020 r. nr PUW/001398/N/2020 w sprawie ustalenia i zobowiązania do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego.
Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Wojewoda informacją z 17 grudnia 2019 r. nr PUW/026131/W/2019 przyznał Skarżącej prawo do świadczenia wychowawczego w wysokości dodatku dyferencyjnego na dziecko L. W. w okresie od 1 stycznia 2017 r. do 30 kwietnia 2017 r. w wysokości 184,66 zł miesięcznie.
Jednocześnie informacją z 17 grudnia 2019 r. nr PUW/026125/W/2019 organ przyznał prawo do świadczenia wychowawczego w wysokości dodatku dyferencyjnego na dziecko K. W. w okresie od 1 maja 2016 r. do 30 kwietnia 2017 r. w wysokości 23,49 zł miesięcznie.
W uzasadnieniu Wojewoda wskazał, że w sprawie pierwszeństwo zastosowania ma ustawodawstwo brytyjskie, z uwagi na zatrudnienia ojca dzieci – A. W. na terytorium Zjednoczonego Królestwa i Irlandii Północnej oraz brak aktywności zawodowej wnioskodawczyni ww. okresach na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Następnie Wojewoda pismem z 4 sierpnia 2020 r. zawiadomił Skarżącą o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego za okres od 1 maja 2016 r. do 30 kwietnia 2017 r. Organ uznał, że świadczenie wychowawcze w kwocie 6979,48 zł wypłacone na dziecko L. S. za okres od 1 stycznia 2017 r. do 30 kwietnia 2017 r. oraz na dziecko K. W. za okres od 1 maja 2016 r. do 30 kwietnia 2017 r. jest świadczeniem nienależnie pobranym i podlega zwrotowi wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, naliczonymi od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczenia do dnia spłaty i wezwał stronę do zwrotu ww. kwoty wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, naliczanymi od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń do dnia spłaty.
Świadczenie zostało przyznane na podstawie decyzji Prezydenta Miasta [...] (dalej: Prezydent) z 13 lipca 2016 r. nr ŚR-X.8256.3549.2016 oraz z 10 stycznia 2017 r. nr ŚR-X.8256.4453.2017. Powyższe decyzje zostały następnie uchylone decyzją z 30 października 2019 r. w okresie odpowiednio od 1 maja 2016 r. do 30 kwietnia 2017 r. oraz od 1 stycznia 2017 r. do 30 kwietnia 2017 r. w związku z zastosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.
Skarżąca wniosła odwołanie od powyższej decyzji.
Minister, rozpoznając sprawę wskazał, że stosownie do przepisów art. 1 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2019 r. poz. 2407 ze zm., dalej: "ustawa") prawo do świadczenia wychowawczego przysługuje m.in. obywatelom polskim, jeżeli zamieszkują na terytorium Polski przez okres, w jakim mają otrzymywać świadczenie wychowawcze, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.
W myśl art. 16 ust. 2 i ust. 6 ww. ustawy w przypadku przebywania osoby, która złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego, lub członka rodziny tej osoby w dniu przyznania świadczenia wychowawczego lub po tym dniu poza granicami Polski w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy występuje do wojewody o ustalenie, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. W przypadku gdy wojewoda w sytuacji, o której mowa wyżej, ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy uchyla prawo do świadczenia wychowawczego za okres, w którym osoba podlega ustawodawstwu w zakresie świadczeń na rodzinę w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.
Organ zaznaczył, że w niniejszym postępowaniu nie bada zasadności odmowy prawa do świadczenia wychowawczego, gdyż postępowanie w tym zakresie zostało zakończone informacjami Wojewody o przyznaniu prawa do świadczenia wychowawczego na dzieci.
Zgodnie z art. 16 ust. 10 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, wojewoda ustala i dochodzi zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego w sprawach, w których mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Przepisy powołanej ustawy stosuje się odpowiednio.
Ponadto stosownie do art. 25 ust. 1, ust. 2 pkt 6, ust. 3 i ust. 9 ww. ustawy, osoba, która pobrała nienależnie świadczenie wychowawcze, jest obowiązana do jego zwrotu. Za nienależnie pobrane świadczenie wychowawcze uważa się m.in. świadczenie wychowawcze wypłacone mimo braku prawa do tego świadczenia.
Od kwot nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego, o którym mowa w art. 25 ust. 2 pkt 3 i 6 ww. ustawy, naliczane są odsetki ustawowe za opóźnienie, chyba że przyznanie świadczenia wychowawczego było następstwem błędu podmiotu realizującego zadania w zakresie świadczenia wychowawczego. Kwoty nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego podlegają zwrotowi łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie na rachunek bankowy wskazany przez organ właściwy. Odsetki są naliczane od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczenia wychowawczego do dnia spłaty.
Minister zaznaczył, że obowiązek zwrotu jest instytucją zapobiegającą pobieraniu świadczeń rodzinnych i świadczenia wychowawczego przez osoby nieuprawnione do nich, które w toku postępowania nie wykazały całego, istotnego dla sprawy stanu faktycznego, albo też zaniechały realizacji ciążącego na nich, jako uprawnionych, obowiązku informowania organu, o każdej zmianie okoliczności faktycznych mających wpływ na dalsze przysługiwanie świadczenia, a organ z urzędu nie wykrył tych zdarzeń ani w postępowaniu, ani też w ramach kontroli legalności pobierania świadczeń rodzinnych.
Minister wskazał, że z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że we wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego z 9 stycznia 2017 r. na dziecko L. S. oraz we wniosku z 22 czerwca 2016 r. na dziecko K. W. Skarżąca oświadczyła, że żaden z członków rodziny nie przebywa poza granicami Polski, w kraju, w którym zastosowanie mają przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Zarówno w decyzji przyznającej prawo do świadczenia wychowawczego oraz ww. wniosku strona została pouczona, że w przypadku zmian mających wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego w szczególności, wyjazdu członka poza granice Polski oraz uzyskania dochodu, osoba ubiegająca się jest obowiązana niezwłocznie powiadomić o tych zmianach podmiot realizujący świadczenie. We wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego zostało również wskazane, że niepoinformowanie organu właściwego, prowadzącego postępowanie w sprawie świadczenia wychowawczego o zmianach, o których mowa powyższej, może skutkować powstaniem nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego, a w konsekwencji - koniecznością jego zwrotu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie.
Skuteczne pouczenie, to takie pouczenie, które było sformułowane i przedstawione konkretnemu adresatowi w taki sposób, że - zgodnie z zasadami racjonalności i doświadczenia życiowego - można przyjąć, że ów adresat miał świadomość pobierania nienależnego świadczenia. W konsekwencji, ocena świadomego działania świadczeniobiorcy wymaga ustalenia, czy były mu znane odpowiednie przepisy prawa, to jest czy był skutecznie powiadomiony o okolicznościach, których zaistnienie miało wpływ na istnienie uprawnienia, przy czym owa skuteczność oznacza formę pisemną, z użyciem języka zrozumiałego dla świadczeniobiorcy, z równoczesnym wskazaniem grożących stronie sankcji za wprowadzenie organu w błąd. W niniejszej sprawie, kwestia skuteczności pouczenia nie budzi wątpliwości.
W ocenie Ministra, organ I instancji prawidłowo wskazał, że w związku z przyznaniem prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko L. W. (...) wyłącznie w wysokości dodatku dyferencyjnego na okres od 1 stycznia 2017 r. do 30 kwietnia 2017 r. oraz na dziecko K. W. na okres od 1 maja 2016 r. do 30 kwietnia 2017 r. należy uznać, iż świadczenie wychowawcze wypłacone za ww. okresy w pełnej kwocie jest świadczeniem nienależnie pobranym i podlega zwrotowi wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie naliczanymi od pierwszego dnia miesiąca, następującego po dniu wypłaty świadczenia wychowawczego.
Nienależnie pobrane świadczenie wychowawcze podlega egzekucji w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz podlegają potrąceniu z wypłacanych świadczeń rodzinnych, wypłacanych zasiłków dla opiekunów, o których mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, oraz wypłacanego świadczenia wychowawczego, w myśl art. 25 ust. 7 i 8 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.
Minister zaznaczył ponadto, że zgodnie z art. 25 ust. 10 ustawy, organ właściwy, który wydał decyzję w sprawie nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego, może umorzyć kwoty nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny. Zastosowanie powyższych ulg odbywa się na wniosek osoby zobowiązanej i pozostaje do uznania organu.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej: Sąd I instancji) wniosła Skarżąca.
Opisanym na wstępie wyrokiem z dnia 28 października 2022 r., sygn. akt I SA/Wa 2601/21- Sąd I instancji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") oddalił wniesioną skargę.
Na początku Sąd I instancji wskazał, że podstawę decyzji organów obu instancji stanowiły przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, w tym zwłaszcza jej art. 16 ust. 10, zgodnie z którym Wojewoda ustala i dochodzi zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego w sprawach, w których mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Przepisy art. 25 stosuje się odpowiednio. Stosownie z kolei do art. 25 ust. 1 i ust. 2 pkt 6 oraz ust. 3 i 9 ustawy, osoba, która pobrała nienależne świadczenie wychowawcze, jest obowiązana do jego zwrotu. Przy czym, za nienależnie pobrane świadczenie wychowawcze uważa się m. in. świadczenie wychowawcze wypłacone mimo braku prawa do tego świadczenia. Chodzi tu o sytuację, gdy matka, ojciec, opiekun faktyczny lub opiekun prawny dziecka lub członek rodziny tych osób w dniu wydania decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze lub po dniu jej wydania przebywają poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Wówczas organ właściwy (wójt, burmistrz, prezydent miasta) występuje do wojewody o ustalenie, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Pozytywne ustalenie wojewody w tym zakresie stanowi obligatoryjną przesłankę do wydania przez właściwy organ, który przyznał i wypłacił świadczenie wychowawcze decyzji o uchyleniu decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu wskazanego wyżej innego państwa w zakresie świadczeń na rodzinę w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. W takim przypadku świadczenie wychowawcze jest nienależne za okres od dnia, w którym wyżej wymienione osoby stały się uprawnione do świadczeń na rodzinę w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, do dnia wydania decyzji o uchyleniu decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze.
Dalej Sąd I instancji podał, że cytowane wyżej przepisy wyraźnie wskazują, że w granicach materialnych rozpoznawanej sprawy, pozostaje jedynie kwestia orzeczenia przez właściwy organ administracji publicznej o nienależnie pobranym świadczeniu wychowawczym i obowiązku jego zwrotu. Decyzja orzekająca w powyższym zakresie jest aktem ściśle związanym ze stanem faktycznym, na który składają się trzy elementy. Po pierwsze, przyznanie przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) świadczenia wychowawczego. Po drugie, stwierdzenie przez wojewodę, że w konkretnej sprawie po przyznaniu świadczenia wychowawczego znajdują zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Po trzecie, uchylenie z tej przyczyny przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) wcześniejszej decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze. Zaistnienie drugiego i trzeciego elementu implikuje wydanie decyzji orzekającej o nienależnie pobranym świadczeniu wychowawczym i obowiązku jego zwrotu. Przy czym jest to sprawa administracyjna materialnie i procesowo odrębna (autonomiczna) od sprawy stwierdzenia zaistnienia koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego oraz sprawy uchylenia decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze.
Zdaniem Sądu I instancji, w rozpoznawanej sprawie wszystkie ww. elementy zaistniały, bowiem świadczenie wychowawcze przyznane Skarżącej na dzieci L. S. i K. W. odpowiednio decyzjami Prezydenta z 13 lipca 2016 r. i 10 stycznia 2017 r. zostało następnie uchylone decyzją tego organu z 30 października 2019 r. w okresie odpowiednio od 1 maja 2016 r. do 30 kwietnia 2017 r. oraz od 1 stycznia 2017 r. do 30 kwietnia 2017 r. w związku z zastosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. W konsekwencji Wojewoda, jako organ właściwy do wydania rozstrzygnięcia w tym przedmiocie, informacjami z 17 grudnia 2019 r. odmówił Skarżącej prawa do świadczenia wychowawczego w formie dodatku dyferencyjnego za sporne okresy. Powyższego skarżąca nie zakwestionowała. Tym samym wskazane powyżej obiektywne elementy stanu faktycznego stanowią obligatoryjne przesłanki dla sprawy stwierdzenia nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego i obowiązku jego zwrotu, a zatem prawidłowo zastosowano w sprawie art. 25 ust. 2 pkt 3 ustawy.
Dalej Sąd I instancji podał, że organy słusznie uznały także, że Skarżąca była pouczona o tym, że co do zasady świadczenie w kraju nie przysługuje, jeśli przysługuje ono za granicą, a także o konieczności niezwłocznego powiadomienia organu właściwego o wyjeździe członka rodziny za granicę, a niezwłoczne niepoinformowanie o tym fakcie może skutkować koniecznością zwrotu pobranych świadczeń. Z obowiązku tego jednak strona się nie wywiązała. Uznać zatem należy, że w ten sposób skarżąca wprowadziła w błąd organ przyznający świadczenia wychowawcze i było to działanie świadome. Jak jednolicie przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, świadomym wprowadzeniem w błąd jest sytuacja, w której osoba ubiegająca się oświadczenie dąży do wywołania mylnego wyobrażenia organu o stanie jej uprawnień lub się na to godzi, podając nieprawdziwe fakty lub zatajając istotne dla sprawy okoliczności. Składając wniosek o przyznanie świadczenia i nie informując jednocześnie organu, że ojciec dziecka pracuje poza granicami kraju w Wielkiej Brytanii, skarżąca zataiła istotne dla sprawy okoliczności, czym wypełniła również przesłankę z art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy. W tej sytuacji okoliczności, na które powołuje się skarżąca w skardze nie mają prawnego znaczenia.
Odnośnie podniesionej w skardze kwestii zaliczenia niezaangażowanego w utrzymanie i wychowanie dziecka jego ojca, zdaniem Sądu I instancji, biologiczny ojciec, matka i dziecko zawsze powinni być traktowani jako członkowie rodziny w myśl rozporządzenia 883/2004. Zgodnie bowiem z art. 1 lit. i rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. określenie "członek rodziny" oznacza: każdą osobę określoną lub uznaną za członka rodziny lub określoną jako członek gospodarstwa domowego przez ustawodawstwo, na mocy którego przyznawane są świadczenia. Ustawodawstwo unijne odsyła zatem do przepisów krajowych. Zgodnie zaś art. 3 pkt 16 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U z 2017 r. Dz. U. poz. 1952 ze zm., dalej: "u.ś.r."), który będzie miał w tej sprawie zastosowanie, ilekroć w tej ustawie jest mowa o "rodzinie - oznacza to odpowiednio następujących członków rodziny: małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz pozostające na utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25 roku życia, a także dziecko, które ukończyło 25 rok życia legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2016 r. poz. 162 i 972); do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko". W świetle przywołanej definicji legalnej "rodziny", jej członkiem jest niewątpliwie ojciec dziecka, przy czym ustawodawca nie stawia jakichkolwiek dalszych wymagań, w szczególności, aby był to rodzic "wspólnie zamieszkujący", "prowadzący wspólne gospodarstwo domowe", "uczestniczący w wychowaniu dziecka", itp. Skoro powołana ustawa nie wprowadza żadnych dodatkowych kryteriów (warunków) zaliczenia ojca dziecka do grona członków rodziny, to niedopuszczalne jest konstruowanie takich kryteriów (warunków) w drodze wykładni pozajęzykowej. Tym bardziej wówczas, gdy tak jak w analizowanym przypadku, przedmiotem wykładni jest przepis prawny stanowiący definicję legalną. Taką definicję cechuje bowiem szczególna waga interpretacyjna, która przejawia się m.in. w tym, że sformułowanego przez definicję legalną znaczenia terminu definiowanego (w rozpatrywanej sprawie znaczenie terminu "rodzina") nie wolno przełamać nawet w sytuacji, gdyby treść językowa tej definicji podważała inne założenia o racjonalnym prawodawcy (M. Zieliński, Wykładnia prawa. Zasady - reguły - wskazówki, Warszawa 2017, s. 190-191, Nb 380-381). Należy także zauważyć, że przedstawiona wyżej ocena prawna jest zbieżna z utrwalonym w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowiskiem, zgodnie z którym w zakresie świadczeń rodzinnych ustawodawca określając pojęcie rodziny uwzględnia status prawny, nie zaś stan faktyczny lub przesłankę wspólnego gospodarowania. Zatem bez znaczenia dla ustalenia, czy określona osoba wchodzi w skład rodziny w rozumieniu powołanych przepisów, jest w szczególności fakt wspólnego zamieszkiwania, gospodarowania i wspólnego wychowywania dziecka. Powołane przepisy nie przewidują możliwości badania faktycznych okoliczności dotyczących statusu rodziny. W przypadku osób pozostających ze sobą w stosunku pokrewieństwa, niezależnie od łączących ich więzi emocjonalnych, materialnych czy też innych okoliczności faktycznych jak wspólne zamieszkiwanie, powinni być oni traktowani jako członkowie rodziny. Z samego pokrewieństwa wynikają określone konsekwencje prawne, np. uprawnienie do sprawowania władzy rodzicielskiej lub obowiązek alimentacyjny (art. 93 i 128 k.r.i.o), bowiem na gruncie polskiego prawa rodzinnego obowiązek alimentacyjny stanowi zobowiązanie prawne wynikające z mocy prawa z różnych powiązań rodzinnych. Zatem ojciec dziecka, niezależnie od jego miejsca zamieszkania, oceny sposobu jego zachowania i postępowania w stosunku do własnego dziecka, jest zawsze dla niego rodziną w sensie prawnym, a właśnie ta kwestia ma w przedmiotowej sprawie znaczenie. Powyższa analiza pozwala tym samym uznać za nieprawidłowe stanowisko skarżącej w zakresie stosowania przepisów o koordynacji.
Podsumowując, w ocenie Sądu I instancji, a wbrew zarzutom skargi, postępowanie w niniejszej sprawie prowadzone było prawidłowo, z poszanowaniem reguł procesowych, a organ dostatecznie wyjaśnił i wykazał w uzasadnieniu co przesądziło o rozstrzygnięciu. Sąd nie znalazł zatem podstaw do kwestionowania prawidłowości przeprowadzonego przez organy postępowania i trafności jego oceny. Postępowanie zostało przeprowadzone w sposób budzący zaufanie do tych organów. Organ wyjaśnił też stronie zasadność przesłanek, którymi kierował się w toku postępowania. Przeprowadzone postępowanie i podjęte rozstrzygnięcie w pełni odpowiadają przepisom postępowania oraz przepisom prawa materialnego, o czym szerzej powyżej.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Skarżąca, zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, a to:
a) naruszenie art. 22 ustawy poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji uznanie, że Skarżąca nienależnie pobrała świadczenie, podczas gdy świadczenie było jej należne, dzieci znajdowały się pod jej wyłączną opieką, był to jej jedyny dochód na utrzymanie rodziny, który w całości przeznaczała na utrzymanie dzieci, a prawidłowe zastosowanie tego przepisu winno skutkować uznaniem, że świadczenie wychowawcze wypłaca się temu z rodziców, który faktycznie sprawuje opiekę na dzieckiem i na ten cel je przeznacza, tj. Skarżącej, która od urodzenia dzieci wyłącznie sama, nieprzerwanie sprawuje nad nimi opiekę, co więcej nie wprowadziła świadomie w błąd, organu wypłacającego świadczenia;
b) naruszenie art. 25 ustawy poprzez błędne uznanie, że w przypadku Skarżącej zachodzi przesłanka świadczeń nienależnie pobranych, podczas gdy dziecko mieszkało wspólnie ze Skarżącą, która sprawowała nad nią faktyczną opiekę, czym spełniała przesłanki ustawowe do otrzymania świadczenia;
c) naruszenie art. 25 ust. 1 w zw. z ust. 2 pkt 3) ustawy poprzez ich błędne zastosowanie i polegające na wadliwym przyjęciu, że świadczenie wychowawcze pobrane przez Skarżącą w spornym okresie jest świadczeniem nienależnie pobranym, pomimo, że nie doszło do podwójnego pobrania świadczeń za ten sam okres przez Skarżącą z dwóch źródeł, co więcej świadczenie pobrane w Polsce było jedynym jakie otrzymała Skarżąca, i które wydatkowała na utrzymanie dzieci i wystąpiła o nie w dobrej wierze;
d) naruszenie, art. 25 ust. 2 pkt 3) ustawy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji uznanie, że pobrane świadczenie jest świadczeniem nienależnie pobranym, podczas gdy organ zarówno I jak i II instancji nie dokonał ustaleń w zakresie okoliczności, że ojciec dziecka K. W. nie uzyskał we wskazanym terminie uprawnień do świadczeń na swoją rodzinę w obcym państwie, a jeżeli takie świadczenie w ogóle uzyskał (co nie jest Skarżącej wiadome), to nie był do niego uprawniony, nie przekazał tych świadczeń Skarżącej na utrzymanie dzieci, jako, że Skarżąca zmuszona była wystąpić do Sądu z roszczeniem o alimenty;
e) naruszenie art. 25 ust.2 pkt 2 ustawy poprzez jego zastosowanie i błędne przyjęcie, że świadczenie wychowawcze zostało przyznane i wypłacone na podstawie fałszywych zeznań lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą to świadczenie kiedy to faktycznie Skarżąca miała świadomość, że nie przebywa on już zagranicą, o jego stałym i jedynym miejscu pobytu dowiedziała się dopiero wówczas kiedy otrzymała odpowiedź, na pozew o alimenty z zakładu karnego 12 grudnia 2016 r.;
f) naruszenie art. 4 ust. 1 i 2 w związku z art. 22 ustawy poprzez błędną interpretację i nieprawidłowe uznanie, że kryterium przyznania świadczenia wychowawczego jest okoliczność czy ojciec, matka lub opiekun faktyczny lub prawny i dziecka lub członek rodziny tych osób w dniu wydania decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze, lub po dniu jej wydania przebywają poza granicami RP w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, podczas gdy jest nim miejsce faktycznego przebywania dziecka u danego rodzica, gdyż ustawa posługuje się sformułowaniem opieka nad dzieckiem i w samej rzeczy zwrot ten na gruncie ustawy należy rozumieć jako faktyczną pieczę nad dzieckiem;
g) naruszenie art. 16 ust. 6 ustawy poprzez jego błędne zastosowanie, a w konsekwencji oddalenie skargi w sprawie stwierdzenia nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego zarówno na dziecko K. W. jak i na L. S., która to decyzja została wydana przedwcześnie, bez wyjaśnienia kluczowych okoliczności sprawy, a to ustalenia przesłanek warunkujących orzeczenie stwierdzenia nienależnie pobranego świadczenia, bez uwzględnienia faktu, że ojciec K. W., nie jest członkiem rodziny Skarżącej, przy jednoczesnym bezkrytycznym przyjęciu stanowiska, że skoro pracuje w Wielkiej Brytanii, to w stosunku do rodziny Skarżącej mają zastosowanie brytyjskie przepisy dot. świadczeń rodzinnych i w sprawie mają zastosowanie przepisy koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego pomimo, że w niniejszej sprawie w rzeczywistości przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w ogóle nie mogły mieć zastosowania, a co za tym idzie zaskarżona decyzja organu I instancji utrzymana następnie decyzją organu II instancji w ogóle nie powinna zostać wydana szczególnie, że nie doszło do pobierania przez Skarżącą świadczenia na dzieci w Wielkiej Brytanii za ten sam okres, za który otrzymywała je w Polsce;
h) naruszenie art. 16 ust. 10 w zw. z ust. 5 ustawy poprzez ich błędne zastosowanie polegające na wadliwym przyjęciu, że sama możliwość uzyskania przez ojca świadczeń związanych z utrzymaniem rodziny (do której nie należał) na terenie Anglii przesądza o nienależności pobranych świadczeń;
i) naruszenie art. 3 pkt. 16 u.ś.r. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że ojciec K. W. i L. S. (były partner Skarżącej), powinien zostać zaliczony do rodziny Skarżącej, podczas gdy w rzeczywistości co najmniej od maja 2016 r. nie jest członkiem rodziny Skarżącej, bowiem w tym czasie Skarżąca ostatecznie rozstała się z nim, wystąpiła ograniczenie jego władzy rodzicielskiej, szczególnie, że w trakcie jej zamieszkiwania w Wielkiej Brytanii w sposób ciągły znęcał się; nad dziećmi i Skarżącą, dlatego Skarżąca podjęła decyzje o ucieczce od swego oprawcy i przeprowadziła się do Polski, a będąc już w Polsce 12 maja 2016 r. Skarżąca została uznana za osobę bezrobotną, jednocześnie wraz ze swoimi dziećmi zameldowała się w mieszkaniu, złożyła zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa przez A. W., który wkrótce został skazany na karę pozbawienia wolności za czyny również popełnione w Anglii polegające na znęcaniu się nad Skarżącą, wkrótce! również Skarżąca złożyła pozew o alimenty, a odpowiedź na ten pozew złożył on przebywając już w zakładzie karnym, trudno wręcz znaleźć uzasadnienie dla stanowisko, jakoby to świadczenie otrzymane w tych okolicznościach przez A. W. na małoletnie dzieci było tym należnym, mimo iż nie zostało na nie wydatkowane, A. W. nie przekazywał żadnego wsparcia dla dzieci, nawet jeżeli takowe pobrał w Anglii, co w konsekwencji doprowadziło organy, a później Sąd I instancji do błędnych ustaleń;
j) naruszenie art. 68 rozporządzenia parlamentu europejskiego i rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.U. L 166, 30,4.2004, p. l) poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że w niniejszej sprawie należy udzielić pierwszeństwa przepisom brytyjskim tj. państwu właściwemu według miejsca zamieszkania rodziców dziecka, podczas gdy w rzeczywistości co najmniej od maja 2016 r. Skarżąca nie zamieszkiwała w Anglii, natomiast co najmniej od października 2016 r. ojciec K. W. na stałe już przebywał w Polsce, gdzie również odbywał karę pozbawienia wolności, a co za tym idzie Skarżąca nie otrzymywała na dzieci w spornym okresie świadczeń z Anglii, a wraz dziećmi zamieszkała Polsce i wyłącznie tu korzystała ze wsparcia, ww. przepis nie mógł mieć zastosowania.
Zarzuciła również naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
a) art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U z 2022 r. poz. 2492 ze zm., dalej: "p.u.s.a.") w zw. z art. 145 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 i 135 p.p.s.a. przez nieuwzględnienie skargi mimo, iż zaskarżone decyzje w sposób istotny naruszały wskazane w zarzutach przepisy prawa, a ponadto:
- art. 6, 8 i 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000, ze zm., dalej: "k.p.a.") poprzez pominięcie przez organy w fazie procedowanie zastosowania się do zasady określającej podstawę jego działania na podstawie i zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, a w konsekwencji wydania decyzji na podstawie przepisów, które nie mają zastosowania w niniejszej sprawie, a także przeprowadzenia postępowania w sprawie uznania świadczenia za nienależnie pobrane i zobowiązania do jego zwrotu w sposób niestaranny, a co za tym idzie niepoprawny merytorycznie, z naruszeniem zasady zaufania, która powinna się przejawiać nie tylko w bezstronności rozstrzygnięć i dbałości o wyjaśnienie wszelkich głównie prawnych aspektów sprawy, lecz także przeciwko naruszeniu interesów strony postępowania; ponadto działania organów państwa są prawidłowe i odpowiadają prawu, co nie znalazło odzwierciedlenia w przedmiotowym postępowaniu z uwagi na:
- wydanie decyzji nakazującej zwrot nienależnie pobranych świadczeń wychowawczych w kwocie 6.979,48 zł w sytuacji gdy obowiązek zwrotu takiego świadczenia obciąża tylko tego, kto przyjął świadczenie w złej wierze, wiedząc, że mu się ono nie należy;
- brak uznania przez organy z obu instancji, że świadczenie zostało spożytkowane na pokrycie wydatków związanych z zaspokojeniem potrzeb dziecka - brak jest podstaw do
żądania zwrotu świadczenia zrealizowanego zgodnie z jego przeznaczeniem, prowadzących do wydania zaskarżonej decyzji pomimo, że wypłacone świadczenie wychowawcze nie zostało nienależnie pobrane, a co za tym idzie zwrot udzielonego świadczenia za skazany okres jest pozbawiony podstaw faktycznych i prawnych;
- art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez naruszenie zasady zgodnie, z którą organy prowadzące postępowanie mają obowiązek zebrania i rozpatrzenia dostępnego materiału dowodowego, tak aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodnie z rzeczywistością oraz zobowiązane są rozstrzygnąć sprawę w oparciu o całokształt materiału dowodowego, poprzez pominięcie faktu, że ze względu na trudną w tamtym czasie sytuację finansową Skarżącej - była ona matką samotnie wychowującą dzieci z dochodem na poziomie 1870, środki które otrzymywała tj. kwota łącznie 208,15 z miesięcznie były przeznaczane w całości na potrzeby dziecka, w sytuacji gdy istnienie tych okoliczności powinno skutkować stwierdzeniem, że w sprawie nie doszło do nienależnego pobrania
świadczenia przez skarżącą, ą organ winien dokonywać oceny wszystkich dowodów oraz przedstawić ją w decyzji;
- naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na naruszeniu zasady prawdy obiektywnej polegającej na wydaniu wyroku pomimo, że w sprawie pozostawały niewyjaśnione kluczowe dla sprawy okoliczności faktyczne przesądzające o tym, że istniały podstawy do uchylenia decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze, a przede wszystkim do wydania decyzji nakazującej zwrot nienależnie pobranych świadczeń, bowiem organy pominęły kluczowe w sprawie okoliczności takie jak:
W roku 2016 r. A. W. był osadzony w zakładzie karnym (został zatrzymany w dniu 7 października 2016 r.), w dniu 12 grudnia 2016 r. sporządził i nadał z zakładu karnego odpowiedź na pozew o alimenty, która to odpowiedź wpłynęła do Sądu 19 grudnia 2016 r., a co za tym idzie organ błędnie ustalił, jakoby w okresie od 24 listopada 2014 r. do 5 kwietnia 2017 r. A. W. nieprzerwanie przebywał w Wielkiej Brytanii, co więcej świadczył tam prace, Skarżąca co najmniej od maja 2016 r. nie przebywała z nim i ostatecznie rozstała się z nim najpóźniej w maju 2016 r., bowiem ten znęcał się nad nią i nieustannie bił ją i dziecko. Skarżąca podjęła decyzję o powrocie do Polski i zamieszkała u swoich rodziców, gdzie zameldowała siebie i swoje dzieci, a następnie 12 maja 2016 r. otrzymała decyzję o uznaniu jej za osobę bezrobotną, a 26 października 2016 r. złożyła w Sądzie pozew o alimenty na rzecz małoletniego syna K. W. pozywając A. W., który po powrocie do Polski, lecz w dacie składania pozwu przebywał już w zakładzie karnym, a co za tym idzie nie sposób zgodzić się z twierdzeniami organu zarówno I jak i II instancji, jakoby po pierwsze od 24 listopada 2014 r. do 5 kwietnia 2017 r. przebywał on w Wielkiej Brytanii, bowiem w tym okresie w Anglii przebywać nie mógł (przebywał wówczas w Polsce), a po wtóre Skarżąca jako matka dzieci była jedyną uprawnioną do pobierania świadczenia wychowawczego w stosunku do niej nie miały zastosowanie jakiekolwiek przepisy dot. koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, przebywała w Polsce, i nie pobierała świadczenia w Anglii.
- Skarżąca nie składała odwołania od decyzji Prezydenta o uchyleniu decyzji przyznających świadczenia, bowiem jak ją wówczas wprowadzono w błąd taka decyzja nie stanowi zagrożenia dla Skarżącej, a jedynie oznacza, że sprawa zostanie przeniesiona i rozpoznana przez Wojewodę, który ma kompetencję do rozpoznania tej sprawy, dlatego wszelkie swoje uwagi i wnioski Skarżąca wyraża w tym postępowaniu, nie oznacza to jednak jak przyznał organ, że Skarżąca nie kwestionowała tego rozstrzygnięcia,
b) art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. a art. 145 § 1 pkt. 1 lit a i c p.p.s.a. poprzez nie odniesienie się do wszystkich zarzutów skargi oraz nienależyte i niewyczerpujące wyjaśnienie Skarżącej w uzasadnieniu decyzji okoliczności faktycznych i prawnych, mających wpływ na ustalenie obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego w kwocie 6.979,48 zł.
Wobec powyższego Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Ponadto wniosła o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W piśmie z 13 marca 2023 r. Skarżąca zrzekła się przeprowadzenia rozprawy.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Nadto, zrzekł się przeprowadzenia rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie podać należy, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a., ponieważ Skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy, a druga strona, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.
W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpatrywanej sprawie nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania sądowego, określone w art. 183 § 2 pkt 1-6 p.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów wyartykułowanych w podstawach skargi kasacyjnej.
Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. dotyczy naruszenia przepisów postępowania, ale tylko takiego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W skardze kasacyjnej sformułowane zostały zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego jak i przepisów postępowania.
Na wstępie należy zaznaczyć, że zarzut naruszenia art. 8 k.p.a. zawarty w petitum skargi kasacyjnej został wadliwie skonstruowany. Przepis ten dzieli się na mniejsze jednostki redakcyjne. Skarżąca kasacyjnie nie wskazała konkretnego przepisu, z podaniem numeru właściwej jednostki redakcyjnej aktu prawnego, który, w jej ocenie, naruszył Sąd I instancji. Zatem nie sprecyzowała zarzutu, nie przytoczyła właściwie podstaw kasacyjnych, a tym samym uniemożliwiła ustalenie granic zaskarżenia. Skoro zatem art. 8 k.p.a. dzieli się na mniejsze jednostki redakcyjne, to Skarżąca kasacyjnie musi wskazać chociażby konkretny paragraf, który - zdaniem strony wnoszącej skargę kasacyjną - został naruszony przez sąd wydający zaskarżone orzeczenie. Pogląd ten jest obecnie powszechnie akceptowalny w orzecznictwie (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 1997 r., sygn. akt III CKN 29/97, OSNC 1997 nr 6-7, poz. 96; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 stycznia 2008 r., sygn. akt I OSK 2034/06; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 2520/10; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 2022 r., sygn. akt I OSK 2360/19; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 2022 r., sygn. akt I OSK 2362/19, wyroki dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http:/orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej jako "CBOSA").
Naczelny Sąd Administracyjny, z uwagi na dyspozycję art. 183 § 1 p.p.s.a., nie może, we własnym zakresie korygować, konkretyzować czy też uściślać zarzutów skargi kasacyjnej. Natomiast to autor skargi kasacyjnej winien przywołać podstawy kasacyjne (art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), a mianowicie wskazać konkretne przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania, które jego zdaniem naruszył Sąd I instancji. Stanowi to jego powinność, gdyż jest on profesjonalnym pełnomocnikiem strony (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 sierpnia 2008 r., sygn. akt II FSK 557/07; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lutego 2014 r., sygn. akt II GSK 1669/12; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 1799/12; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 1977/12; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 marca 2022 r., sygn. akt I OSK 1151/21, źródło CBOSA). Podobne uwagi można odnieść do art. 77 k.p.a.
Zauważyć jednak należy, że istota sporu koncentruje się wokół prawidłowego ustalenia okresów zatrudnienia i przebywania ojca dzieci na terytorium Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej a tym samym ustalenia czy w przedmiotowej sprawie mają zastosowanie o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w okresie od 1 maja 2016 r. do 30 kwietnia 2017 r.
Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy.
Skarżąca kasacyjnie powołując przepis art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. zarzuca zasadnie, że organ prowadzący postępowanie nie przeprowadził właściwie postępowania dowodowego w zakresie weryfikacji okresów zatrudnienia i przebywania ojca dzieci na terytorium Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej. Jak wynika bowiem z akt sprawy, w szczególności z pisma procesowego Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z 12 października 2023 r. okres w którym zastosowanie miały przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego może być inny niż wskazany w dotychczasowych rozstrzygnięciach Wojewody Podkarpackiego oraz decyzji Ministra (s. 2 pisma). Ponadto Wojewoda Podkarpacki w dniu 12 lutego 2021 r. otrzymał informację z brytyjskiej instytucji, że A. W. do dnia 19 grudnia 2016 r. był uprawniony do świadczeń przewidzianych ustawodawstwem brytyjskim a następnie opuścił terytorium Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej.
W sprawie zatem doszło do naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej zarzutów przepisów postępowania. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wynik przeprowadzonej w niniejszej sprawie przez Sąd I instancji kontroli działalności organów administracji nie uprawniał do stwierdzenia, że Minister prawidłowo rozstrzygnął sprawę z punktu widzenia zasad postępowania określonych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Z akt sprawy wynika, że organy nie dokonały wszelkich niezbędnych ustaleń dotyczących ustalenia właściwych okresów aktywności zawodowej A. W. na terytorium Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej. Powyższe oznacza, że Sąd I instancji nie właściwie ocenił, że organy, rozpatrując sprawę, zebrały wyczerpująco cały materiał dowodowy i poddały go ocenie zgodnie z regułami wynikającymi z przepisów art. 7, art. 77 § 1 i 80 k.p.a., a uzasadnienie decyzji odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a.
Ponownie rozpatrując sprawę organy powinny uwzględnić wykładnię i wskazania zawarte w niniejszym wyroku. Pozostałe zarzuty kasacyjne nie mogły być ocenione jako przedwczesne.
Z podanych przyczyn, na podstawie art. 188 p.p.s.a., uchylono zaskarżony wyrok Sądu I instancji oraz decyzje obu instancji.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.