I OSK 1273/22

Naczelny Sąd Administracyjny2025-06-06
NSAochrona środowiskaŚredniansa
ochrona zwierzątodebranie zwierzątprawo administracyjnepostępowanie administracyjneskarga kasacyjnadoręczenie decyzjiprawo procesoweustawa o ochronie zwierząt

NSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie dotyczącej odebrania zwierząt, uznając zarzuty za niezasadne i podkreślając znaczenie prawidłowego doręczania decyzji stronom postępowania administracyjnego.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M. D. od wyroku WSA w Poznaniu, który uchylił decyzje administracyjne w przedmiocie odebrania zwierząt Fundacji M. Skarżąca zarzucała naruszenie prawa materialnego (art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt) oraz przepisów postępowania (art. 161 § 1 pkt 3 i art. 109 p.p.s.a.). NSA oddalił skargę, uznając zarzuty za niezasadne. Podkreślono, że postępowanie sądowoadministracyjne nie stało się bezprzedmiotowe, a zarzuty dotyczące naruszenia art. 109 p.p.s.a. i k.p.a. w kontekście doręczeń decyzji były nieuzasadnione. Zarzut naruszenia prawa materialnego również uznano za niezasadny z uwagi na niejasne sformułowanie i brak odniesienia do materialnoprawnych przesłanek.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 6 czerwca 2025 r. oddalił skargę kasacyjną M. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który uchylił decyzje administracyjne dotyczące odebrania zwierząt Fundacji M. Skarga kasacyjna opierała się na zarzutach naruszenia prawa materialnego (art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt) oraz przepisów postępowania (art. 161 § 1 pkt 3 i art. 109 p.p.s.a.). W odniesieniu do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, Sąd uznał, że postępowanie sądowoadministracyjne nie stało się bezprzedmiotowe, a zatem art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. nie mógł być naruszony. Zarzuty dotyczące naruszenia art. 109 p.p.s.a. i art. 109 k.p.a. w kontekście doręczenia decyzji stronie P. W. również zostały uznane za niezasadne. Sąd podkreślił, że obowiązek doręczenia decyzji stronie na piśmie wynika z art. 109 § 1 k.p.a. i nie może być zwolniony oświadczeniem strony. W kwestii naruszenia prawa materialnego, Sąd stwierdził, że zarzut dotyczący art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt był niejasny i nie odnosił się do materialnoprawnych przesłanek przepisu. Sąd zwrócił uwagę, że regulacja ta ma zastosowanie zarówno w przypadku pozostawania zwierzęcia u właściciela, jak i opiekuna, a okolicznością bezsporną było, że zwierzę należące do P. W. przebywało pod opieką M. D. na jej posesji. Sąd wskazał również, że ustalenia faktyczne, które mogłyby stanowić podstawę oceny zastosowania prawa materialnego, zostały zakwestionowane przez Sąd I instancji, a wobec braku stosownych zarzutów procesowych, nie zostały podważone. Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a. Na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. odstąpiono od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego od M. D. na rzecz Fundacji M., uznając szczególny przypadek.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, naruszenie art. 109 k.p.a. poprzez brak doręczenia decyzji stronie stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania, które może mieć wpływ na wynik sprawy.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny uchylił decyzje organów administracji, wskazując na naruszenie art. 10 k.p.a. z uwagi na fakt, że decyzje skierowane do M. D. i P. W. nie zostały doręczone P. W., co narusza zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

u.o.zw. art. 7 § ust. 3

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt

Przepis ma zastosowanie w przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu. Pozwala na odebranie zwierzęcia przez policjanta, strażnika gminnego lub przedstawiciela organizacji społecznej.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do oddalenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 193 § zd. 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Umożliwia ograniczenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę kasacyjną do oceny zarzutów skargi.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania.

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa podstawy skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 161 § § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje przypadki umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego, w tym gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe.

p.p.s.a. art. 109

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa przesłanki odroczenia rozprawy w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości zawiadomienia strony lub nieobecności strony spowodowanej nadzwyczajnym wydarzeniem.

k.p.a. art. 109

Kodeks postępowania administracyjnego

Nakłada na organ obowiązek doręczenia decyzji stronom na piśmie.

p.p.s.a. art. 207 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Umożliwia odstąpienie od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego w szczególnych przypadkach.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania (art. 161 § 1 pkt 3 i art. 109 p.p.s.a. oraz art. 109 k.p.a.) są niezasadne. Zarzut naruszenia prawa materialnego (art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt) jest niezasadny z uwagi na niejasne sformułowanie i brak odniesienia do materialnoprawnych przesłanek.

Godne uwagi sformułowania

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. Postępowanie sądowoadministracyjne nie stało się bezprzedmiotowe, zaskarżona do sądu decyzja [...] nie została wyeliminowana z obrotu prawnego, tym samym sąd nie został pozbawiony przedmiotu kontroli, powinien zatem merytorycznie rozpoznać skargę. Obowiązek doręczenia decyzji stronie (lub stronom postępowania) z urzędu decyzji, z powyższego obowiązku nie może zwolnić organu oświadczenie strony. Ocena czy doszło do błędnego zastosowania powoływanych przepisów materialnoprawnych można dokonać wyłącznie na podstawie ustalonego i niekwestionowanego w sprawie stanu faktycznego, a te ustalenia zostały zakwestionowane przez Sąd I instancji, którego stanowisko, wobec braku stosownych zarzutów procesowych, nie zostało podważone.

Skład orzekający

Elżbieta Kremer

przewodniczący sprawozdawca

Krzysztof Sobieralski

członek

Maciej Dybowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących doręczania decyzji administracyjnych stronom postępowania oraz stosowania art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt w kontekście odpowiedzialności opiekuna i właściciela zwierzęcia."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył się do oceny zarzutów, nie wchodząc w szerszą analizę stanu faktycznego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej, jaką jest prawidłowe doręczanie decyzji administracyjnych, co ma kluczowe znaczenie dla ochrony praw stron. Dodatkowo, kontekst ochrony zwierząt czyni ją interesującą dla szerszego grona odbiorców.

Kluczowe znaczenie doręczenia decyzji: NSA wyjaśnia, dlaczego brak formalności może uchylić decyzję administracyjną.

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 1273/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-06-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-07
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Elżbieta Kremer /przewodniczący sprawozdawca/
Krzysztof Sobieralski
Maciej Dybowski
Symbol z opisem
6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
Hasła tematyczne
Ochrona zwierząt
Sygn. powiązane
II SA/Po 303/21 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2022-01-27
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 122
art. 7 ust. 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Kremer (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Maciej Dybowski sędzia NSA Krzysztof Sobieralski Protokolant starszy asystent sędziego Maciej Kozłowski po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 27 stycznia 2022 r. sygn. akt II SA/Po 303/21 w sprawie ze skargi Fundacji M. z siedzibą w M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile z dnia 23 grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie ochrony zwierząt 1) oddala skargę kasacyjną; 2) odstępuje od zasądzenia od M. D. na rzecz Fundacji M. z siedzibą w M. zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 27 stycznia 2022 r. sygn. akt II SA/Po 303/21 po rozpoznaniu skargi Fundacji M. z siedzibą w M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile z dnia 23 grudnia 2020 r., którą utrzymana została w mocy decyzja Prezydenta Miasta Piły z dnia 28 stycznia 2020 r. w przedmiocie ochrony zwierząt w pkt 1 uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ja decyzję Prezydenta Miasta Piły z dnia 28 stycznia 2020 r. oraz w pkt 2 zasądził od Samorządowego Kolegium odwoławczego w Pile na rzecz skarżącej kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wyrok zapadł na tle następujących okoliczności sprawy:
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Pile, po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez Fundację utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Piły z dnia 28 stycznia 2020 r. wydaną na wniosek Fundacji na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U z 2019 r., poz. 122 z póź. zm.), którą: w pkt 1 odmówiono wydania decyzji o czasowym odebraniu dnia 27 marca 2019 r. z terenu nieruchomości w Pile przy ul. [...], przez Fundację M. z siedzibą w M. przy ul. [...], następujących psów, należących do pani M. D.: [...] oraz należącego do P. W. [...] przekazaniu ich pod piekę Fundacji. W pkt 2 odmówiono obciążenia M. D. i P. W. kosztami transportu, leczenia i utrzymania ww. zwierząt przez Fundację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wydając zaskarżony wyrok uchylił decyzję obu organów, w uzasadnieniu wskazując na naruszenie art. 10 k.p.a., albowiem decyzje obu organów mimo, że skierowane do M. D. i P. W. nie zostały doręczone P. W., a nadto Sąd nie podzielił poczynionych przez organ ustaleń faktycznych co do stanu wszystkich psów, podnosząc, że nie wszystkie zabrane psy znajdowały się w takim stanie, który uzasadniałby ich odebranie w trybie art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt.
Skargę kasacyjną wniosła M. D., zarzucając naruszenie:
1) przepisów prawa materialnego w postaci art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt, poprzez błędną zastosowanie wyżej wskazanych przepisów, czego skutkiem było uznanie, że w sprawie zasadnym było odebranie przez Fundację [...] M. D., gdy jak sam Sąd stwierdza właścicielem psa była P. W.;
2) przepisów postępowania, mających wpływ na wydane orzeczenie, a polegających na naruszeniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez jego błędne niezastosowanie, gdy w sprawie w związku z postanowieniem Prokuratury Rejonowej w Pile, dziewięć z zabranych przez Fundację psów zostało zwróconych im właścicielom (w tym [...]) w związku z czym postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe;
3) przepisów postępowania, mających wpływ na wydane orzeczenie, a polegających na naruszeniu art. 109 p.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie, czego skutkiem było uznanie, że P. W. nie doręczono w sprawie błędnie decyzji organu I instancji, gdy w toku jej przesłuchania (nagranie z przesłuchania w aktach sprawy) pytana była, czy chce występować w sprawie w charakterze strony, i wskazała, że wystarczającym będzie doręczanie korespondencji w sprawie M. D.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o:
1) uchylenie skarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sadowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania, ewentualnie o zmianę skarżonego wyroku poprzez oddalenie skargi Fundacji;
2) zasądzenie zwrotu kosztów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym oraz Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego w sprawie, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Fundacja wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej oraz obciążenie skarżącej kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Ponadto wniesiono o:
I) dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z:
1) wyroku Sądu Rejonowego w Pile z dnia 25 maja 2021 r. oraz wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 14 lutego 2022 r. na okoliczność ustalenia, że M. D. znęcała się nad suczką rasy [...], co doprowadziło suczkę do stanu bezpośredniego zagrożenia życia oraz zdrowia;
2) postanowienia Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Brzezinach o przedstawieniu M. D. zarzutów wraz z informacją o przesłaniu do Sądu aktu oskarżenia na okoliczność toczącego się postępowania karnego dotyczącego znęcania się nad psami będącymi przedmiotem niniejszego postępowania;
II) zwrócenie się do:
1) Sądu Rejonowego w Pile z wnioskiem o nadesłanie akt sprawy II K 474/19 oraz przeprowadzenie dowodu z dokumentów znajdujących się w aktach ww. sprawy na okoliczność ustalenia stanu zdrowia suczki rasy [...] oraz przyczyn tego stanu;
2) Sądu Rejonowego w Pile z wnioskiem o nadesłanie akt sprawy II K 883/21 oraz przeprowadzenie dowodu z dokumentów znajdujących się w aktach ww. sprawy na okoliczność ustalenia stanu zdrowia 11 pozostałych psów oraz przyczyn tego stanu.
W piśmie z dnia 22 maja 2025 r. skarżąca kasacyjnie wniosła o przeprowadzenie dowodów z następujących dokumentów:
1) odpisu wyroku Sądu Rejonowego w Pile z dnia 24 kwietnia 2025 r. sygn. akt II K 883/21 celem wykazania, że skarżąca została uniewinniona od stawianych jej zarzutów znęcania się nad odebranymi jej w ramach interwencji zwierzętami;
2) opinii weterynaryjnej sporządzonej do sprawy o sygn. akt II K 883/21 toczącej się przed Sądem Rejonowym w Pile, celem wykazania, że w przypadku odbieranych psów (objętych postępowaniem II K 883/21) nie zachodziły żadne okoliczności z art. 6 ust. 2 ustawy o ochronie zwierząt;
3) wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 20 lipca 2023 r. sygn. akt XVII Ka 331/23 wraz z uzasadnieniem celem wykazani, że aktualnie Sąd Okręgowy w Poznaniu nakazał prowadzenie postępowania karnego wobec osób, które zorganizowały interwencyjny odbiór zwierząt objęty niniejszym postępowaniem sądowoadministracyjnym, w związku z zarzutami przywłaszczenia psów objętych interwencją;
4) protokołu z rozprawy karnej, na której świadek L. A. wskazywała, że zeznania osób powiązanych z Fundacją były fałszywe, nadto że przedstawiona przez Fundację dokumentacja dotycząca sprawy nie jest wiarygodna.
Jednocześnie skarżąca kasacyjnie poinformowała, że w Sądzie Rejonowym w Pile (po wydaniu wyroku o sygn. akt XVII Ka 331/23) prowadzone jest pod sygn. akt II K 184/24 postępowanie karne przeciwko A. C., A. N. oraz M. K. dotyczące zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 284 § 1 k.k., art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 284 § 2 k.k.
Z kolei w piśmie z dnia 5 czerwca 2025 r. skarżąca Fundacja wniosła o przeprowadzenie dowodu z załączonych dokumentów oraz zdjęć i nagrań wykonanych w trakcie interwencji ujawniających stan zwierząt i warunki ich bytowania:
1) odpisu wyroku Sądu Rejonowego Pile z dnia 25 maja 2021 r. uznającego M. D. za winną znęcania się nad [...] odebranym w wyniku przedmiotowej interwencji, w tym utrzymywanie go w stanie nieleczonej choroby i w stanie rażącego niechlujstwa i zaniedbania;
2) opinii biegłej sądowej D. W., której opinię Sąd Rejonowy w Pile w sprawie II K 883/21 wyłączył na podstawie nieuprawnionych i nieprawdziwych wniosków strony społecznej, tj. C., którego celem działalności jest głównie ochrona praw właścicieli zwierząt, a zwłaszcza hodowców;
3) wniosku pełnomocnika Fundacji z dnia 20 czerwca 2024 r. stanowiącego odpowiedź na wyłączenie biegłej D. W. w sprawie II K 883/21 wraz z opinią biegłej W.;
4) odpisu wyroku Sądu Rejonowego w Pile z dnia 25 listopada 2022 r. sygn. akt II K 226/21, który uniewinnił kolejne trzy osoby, a którym to M. D. zarzuciła rzekomy zabór zwierząt. W wyniku apelacji sprawa ponownie wróciła do Sądu Rejonowego w Pile;
5) wyroku Sądu Rejonowego w Pile z dnia 11 stycznia 2021 r. sygn. akt II Kp 292/20 utrzymującego w mocy postanowienie Prokuratora Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim sygn. akt PR 3 Ds. 105.2020 w przedmiocie umorzenia dochodzenia dokonania rzekomego zaboru przez ówczesny zarząd Fundacji;
6) protokołu rozprawy głównej sygn. akt II K 883/21 z dnia 11 kwietnia 2023 r. poddający w wątpliwość i wiarygodność świadka L. A.;
7) dokumentacji weterynaryjnej odebranych psów, potwierdzająca choroby przewlekłe w tym zagrażające życiu i zdrowiu odebranych zwierząt;
8) dokumentacji weterynaryjnej odebranych psów z hodowli, zabezpieczona u oskarżonej M. D. w wyniku przeszukania posesji w sprawie karnej sygn. akt PR.2Ds.492.2019, II K 474/19;
9) postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 4 listopada 2022 r. sygn. akt XVII Kz 544/22 uchylające postanowienie Sądu Rejonowego w Pile w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie znęcania się nad zwierzętami przez M. D.;
10) skargi Fundacji do Ministra Sprawiedliwości dotycząca licznych nieprawidłowości i stronniczo prowadzonego postępowania;
11) kopii wyroku w sprawie rzekomego znęcania się nad dzieckiem przez członka Fundacji M. K., którego treść wyraźnie wskazuje na motywy działania świadka M. O.;
12) kopii z akt postępowania administracyjnego, w których pełnomocnik Fundacji ujawnił mataczenie w sprawie interwencji u M. D. potwierdzające celowe działanie organów;
13) pisma Fundacji w sprawie usunięcia materiału dowodowego z akt w postaci nagrań i zdjęć wykonanych przez Fundację w dniu interwencji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jest niezasadna.
W myśl art. 193 zd. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.), dalej "p.p.s.a.", uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, daje Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu możliwość, w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej, ograniczenia się w uzasadnieniu wyroku, jedynie do oceny zasadności podniesionych w niej zarzutów.
W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, korzystając z tego rodzaju możliwości, wobec oddalenia skargi kasacyjnej, w uzasadnieniu swojego wyroku ograniczył się do oceny zasadności podniesionych w niej zarzutów.
Zgodnie z art.183 § 1 p.p.s.a Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. Natomiast zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Pierwszą podstawę kasacyjną, której dotyczy art. 174 pkt 1 p.p.s.a., stanowi naruszenie prawa materialnego. Właściwe sformułowanie tej podstawy kasacyjnej w przypadku zaskarżania wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego powinno się sprowadzać do powołania jako naruszonego art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z odpowiednimi przepisami prawa materialnego, a także wskazania, w jakiej formie i dlaczego te przepisy zostały naruszone. W art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zawarta została druga podstawa kasacyjna dotycząca naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ta podstawa kasacyjna służy przede wszystkim zakwestionowaniu ustaleń faktycznych dokonanych w sprawie będącej przedmiotem sądowej kontroli. Właściwe sformułowanie tej podstawy kasacyjnej powinno sprowadzać się do powołania jako naruszonego art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z odpowiednimi przepisami kodeksu postępowania administracyjnego dotyczącymi postępowania dowodowego, tj. zarówno przepisów nakładających na organ obowiązek w sposób wyczerpujący zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego a także oceny przez organ przeprowadzonego postępowania dowodowego, celem wykazania czy dana okoliczność została udowodniona. Prawidłowe sformułowanie zarzutów skargi kasacyjnej nie może się ograniczać tylko do podstaw kasacyjnych z art. 174, tj. pkt 1 i/lub pkt 2, ale powinno obejmować stosowną podstawę z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a do lit. c p.p.s.a. w związku z właściwymi dla danej sprawy przepisami prawa materialnego lub właściwymi przepisami postępowania, spełnienie powyższych wymogów dotyczących zarzutów skargi kasacyjnej jest niezbędne, albowiem Naczelny Sąd Administracyjny (inaczej niż Wojewódzki Sąd Administracyjny, który zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną) zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
To krótkie przypomnienie podstawowych zasad dotyczących wymogów jakie ma spełniać skarga kasacyjna stało się konieczne z uwagi na treść zarzutów i sposób ich sformułowania w rozpoznawanej sprawie.
Przechodząc do zarzutów skargi kasacyjnej, w pierwszej kolejności należy się odnieść do zarzutów opartych o podstawę z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. czyli zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania.
I tak w zarzucie sformułowanym w pkt 2 wskazano na naruszenie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. mających wpływ na wydane orzeczenie, a polegające na naruszeniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez jego błędne niezastosowanie, gdy w sprawie w związku z postanowieniem Prokuratury Rejonowej w Pile dziewięć z zabranych przez Fundację psów zostało zwróconych ich właścicielom (w tym [...]) w związku z tym postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Aby odnieść się do tego zarzutu w pierwszej kolejności należy przedstawić treść powołanego przepisu. Art. 161 § 1 p.p.s.a. stanowi, że Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania: 1) jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę; 2) w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania; 3) gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Powołany przepis reguluje wypadki umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego (a nie postępowania administracyjnego). W niniejszej sprawie postępowanie sądowoadministracyjne nie stało się bezprzedmiotowe, zaskarżona do sądu decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile nie została wyeliminowana z obrotu prawnego, tym samym sąd nie został pozbawiony przedmiotu kontroli, powinien zatem merytorycznie rozpoznać skargę. Stąd też sformułowany zarzut dotyczący naruszenia art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w sposób oczywisty jest niezasadny.
Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut skargi kasacyjnej sformułowany w pkt 3, w którym na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., a więc naruszeniu przepisów postępowania mających wpływ na wydane orzeczenie, wskazano na naruszenie art. 109 p.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie, czego skutkiem było uznanie, że P. W. nie doręczono w sprawie błędnie decyzji organu I instancji, podczas gdy w toku jej przesłuchania pytana była czy chce występować w sprawie w charakterze strony i wskazała, że wystarczającym będzie doręczenie korespondencji M. D. Powołany art. 109 p.p.s.a. stanowi: "Rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd stwierdzi nieprawidłowość zawiadomienia którejkolwiek ze stron albo jeżeli nieobecność strony lub jej pełnomocnika jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć, chyba że strona lub jej pełnomocnik wnieśli o rozpoznanie sprawy w ich nieobecności." Powołany art. 109 p.p.s.a. nie został przez Sąd naruszony, albowiem nie zachodziła żadna z okoliczności wskazanych w tym przepisie, która powodowała by konieczność odroczenia rozprawy.
Natomiast w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano na naruszenie art. 109 k.p.a. a nie art. 109 p.p.s.a. Powołany art. 109 k.p.a., w aktualnym brzmieniu stanowi w § 1, że Decyzję doręcza się stronom na piśmie. § 2. W przypadkach wymienionych w art. 14 § 2 decyzja może być stronom ogłoszona ustnie. (art. 14 § 2. Sprawy mogą być załatwiane ustnie, telefonicznie, za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. z 2020 r. poz. 344) lub za pomocą innych środków łączności, gdy przemawia za tym interes strony, a przepis prawny nie stoi temu na przeszkodzie. Treść oraz istotne motywy takiego załatwienia powinny być utrwalone w aktach w formie protokołu lub podpisanej przez stronę adnotacji). W wykonaniu obowiązku, o którym mowa w art. 109 § 1 k.p.a., właściwy organ administracji publicznej obowiązany jest do doręczenia stronie (lub stronom postępowania) z urzędu decyzji, z powyższego obowiązku nie może zwolnić organu oświadczenie strony. Jeżeli zatem w prowadzonym postępowaniu administracyjnym, organ w oparciu o właściwe dla danej sprawy przepisy materialnoprawne ustali strony tego postępowania, to konsekwencją tych ustaleń jest obowiązek doręczenia decyzji stronom na piśmie.
Mając powyższe na uwadze, zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 109 p.p.s.a. jest niezasadny, niezasadny jest również odnośnie naruszenia art. 109 k.p.a. W konsekwencji należy stwierdzić, że tak sformułowane zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania nie mogły być uwzględnione, zarzuty te nie wskazały na naruszenie przez Sąd I instancji przepisów postępowania, a przede wszystkim nie podważyły stanowiska Sądu I instancji co do oceny stanu faktycznego w sprawie ustalonego przez organ, a nawet nie podjęły takiej próby. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylając zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji dokonał bowiem częściowo odmiennej oceny zebranego materiału dowodowego, a w konsekwencji zakwestionował w części poczynione przez organ ustalenia dotyczące stanu faktycznego sprawy. Jednak wobec braku w skardze kasacyjnej właściwych zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny nie miał podstawy prawnej do wypowiedzenia się w tej kwestii.
Z kolei zarzut skargi kasacyjnej sformułowany w pkt 1 oparty został na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. czyli naruszeniu prawa materialnego w postaci art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt przez błędne zastosowanie wskazanych przepisów, czego skutkiem było uznanie, że w sprawie zasadnym było odebranie przez Fundację psa [...] M. D., gdy jak sam Sąd stwierdza właścicielem psa była P. W.
Powołany art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt ma następującą treść: "W przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu, policjant, strażnik gminny lub upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, odbiera mu zwierzę, zawiadamiając o tym niezwłocznie wójta (burmistrza, prezydenta miasta), celem podjęcia decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia." Natomiast odnosząc się do powyższego zarzutu to w pierwszej kolejności należy stwierdzić, że zarzut ten został sformułowany w sposób zupełnie niejasny, albowiem wskazując na naruszenie przez Sąd art. 7 ust. 3 przez błędne zastosowanie wskazanego przepisu, skarżąca kasacyjnie uzasadnia to naruszenie niekonsekwencją stanowiska Sądu, polegającą na uznaniu, że zasadnym było odebranie psa [...] M. D. podczas gdy Sąd stwierdził, że właścicielem psa była P. W. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że regulacja zawarta w art. 7 ust. 3 ustawy ma zastosowanie zarówno w tym w przypadku gdy zwierzę pozostaje u właściciela lub opiekuna. Okolicznością bezsporną było, że [...] będąca własnością P. W. znajdowała się pod opieką M. D. i przebywała na terenie jej nieruchomości położonej w Pile przy ul. [...]. Prezydent Miasta Piły decyzję z dnia 28 stycznia 2020 r. o odmowie wydania decyzji o czasowym odebraniu zwierząt skierował zarówno do M. D. jak i do P. W., lecz decyzję doręczył tylko M. D., również decyzja SKO w Pile została doręczona tylko M. D. Sąd I instancji zwrócił uwagę, że nie doręczając decyzji jednej ze stron, tj. P. W. doszło do naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Stąd też uzasadnienie zarzutu kasacyjnego naruszenia art. 7 ust. 3 ustawy przez Sąd I instancji jest niezasadne. Dodatkowo należy zwrócić uwagę, że zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 7 ust. 3 ustawy przez błędne zastosowanie został w uzasadnieniu ograniczony tylko do wskazanego wyżej faktu związanego z własnością psa [...], natomiast brak w uzasadnieniu tego zarzutu jakiegokolwiek odniesienia się i uzasadniania do materialnoprawnych przesłanek zawartych w art. 7 ust. 3 ustawy. A nadto zauważyć należy, że będąca przedmiotem kontroli sądowej zaskarżona decyzja dotyczyła wymienionych szczegółowo dwunastu psów, w tym [...], a zarzut naruszenia art. 7 ust. 3 ustawy poprzez błędne zastosowanie ograniczony został tylko tego jednego psa i tylko we wskazanym zakresie.
W konkluzji należy zwrócić uwagę, że generalnie oceny czy doszło do błędnego zastosowania powoływanych przepisów materialnoprawnych można dokonać wyłącznie na podstawie ustalonego i niekwestionowanego w sprawie stanu faktycznego, a te ustalenia zostały zakwestionowane przez Sąd I instancji, którego stanowisko, wobec braku stosownych zarzutów procesowych, nie zostało podważone
Z powodów wskazanych wyżej Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna jest niezasadna, a w konsekwencji zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu stał się prawomocny, czyli sprawa wróci do organu I instancji. W takich okolicznościach składane w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym dodatkowe dowody w sprawie zarówno przez skarżącą kasacyjnie jak i skarżącą Fundację, pozostają w aktach sądowoadministracyjnych, mając na uwadze, że sprawę będzie ponownie prowadzona przez organ, to dowody te powinny być złożone w postępowaniu administracyjnym.
Mając na uwadze sformułowane w skardze kasacyjnej zarzuty oraz wynikającą z art. 183 § 1 p.p.s.a. zasadę zgodnie z którą Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, skarga kasacyjna z wskazanych z wyżej powodów jest niezasadna i dlatego na podstawie art. 184 p.p.s.a. została oddalona.
Na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. odstąpiono od zasądzenia od M. D. na rzecz Fundacji M. z siedzibą w M. zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości, uznając że zachodzi szczególny przypadek o którym mowa w tym przepisie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI