I OSK 1268/23

I OSK 1268/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-02-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Wesołowska /sprawozdawca/
Iwona Bogucka
Monika Nowicka /przewodniczący/
Symbol z opisem
6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 1707/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-11-29
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Dnia 5 lutego 2025 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Monika Nowicka Sędziowie: sędzia NSA Iwona Bogucka sędzia del. WSA Anna Wesołowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2025 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej I.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 listopada 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 1707/22 w sprawie ze skargi I.K. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] czerwca 2022 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 29 listopada 2022 r. IV SA/WA 1707/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę I.K. (Skarżąca) na decyzję Wojewody Mazowieckiego (Wojewoda) z [...] czerwca 2022 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości.
Skarżąca zaskarżyła wyrok Sądu pierwszej instancji skargą kasacyjną w całości zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
1. art 145 § 1 pkt 1 lit c w zw. z art 134 § 1 i art 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art 33 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, art 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego i art 124 ust 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami - przez ich niezastosowanie, mimo że złożony przez E. Operator spółka akcyjna z siedzibą w G. wniosek o wydanie decyzji o ograniczeniu praw do nieruchomości nie spełniał wymagań ustalonych w przepisach prawa i wnioskodawczynię należało wezwać do jego uzupełnienia,
2. art. 145 § 1 pkt 1 lit c w zw. z art 134 par. 1 i art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art 124 ust 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami - przez ich niezastosowanie, mimo że pełnomocnictwo z 24 czerwca 2020 r. nie obejmowało rokowań, o których mowa w art. 124 ust 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, więc rokowań tych w rzeczywistości nie przeprowadzono.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła również naruszenie prawa materialnego, a to art 124 ust 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami - przez błędną jego wykładnię, iż przepis ten ma także zastosowanie do przebudowy istniejącej sieci elektroenergetycznej, a nie wyłącznie do budowy nowej oraz obejmuje zarówno roboty inwestycyjne celu publicznego realizowane od podstaw, jak i polegające na przebudowie już istniejącej inwestycji.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz poprzedzającej go decyzji Wojewody i Starosty oraz o przyznanie od Wojewody zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wniosła również o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z załączonego do skargi kasacyjnej dokumentu pt Informacja odpowiadająca odpisowi pełnemu z rejestru przedsiębiorców E. spółka akcyjna z siedzibą w G. (numer KRS [...]) - na fakt, że złożony przez Wnioskodawcę wniosek o wydanie decyzji o ograniczeniu praw do nieruchomości nie spełniał wymagań ustalonych w przepisach prawa.
W uzasadnieniu Skarżąca wskazała, że wbrew stanowisku stołecznego WSA z akt postępowania administracyjnego nie wynika, jakoby A.S. była należycie umocowana do reprezentacji spółki będącej inwestorem, tak na etapie prowadzenia rokowań ze Skarżącą, jak i w toczącym się postępowaniu administracyjnym w trybie art. 124 u.g.n. Z treści pełnomocnictwa wynika, że udzielono go 29 kwietnia 2021 r. W imieniu inwestora podpisali je panowie M.M. i I.K., zgodnie z zasadami prokury oddziałowej łącznej, wymagającymi w przypadku E. SA współdziałania przynajmniej dwóch prokurentów. Z danych Krajowego Rejestru Sądowego wynika, iż M.M. w charakterze prokurenta spółki akcyjnej E. wpisany został do rejestru przedsiębiorców 1 czerwca 2016 r., wykreślony 15 kwietnia 2021 r. i ponownie wpisany 24 maja 2021 r. Tak się akurat składa, że dzień podpisania przezeń pełnomocnictwa dla A.S. wypada w okresie między 15 kwietnia a 24 maja 2021 r. Być może z dokumentów będących podstawą ostatniego wpisu wynika co innego, niemniej to co znajduje się w aktach sprawy żadną miarą nie uzasadnia kompetencji M.M. do występowania 29 kwietnia 2021 r. w roli prokurenta E. S.A. Wydruk z KRS znajdujący się w aktach sprawy jest odpisem aktualnym na 5 czerwca 2021 r., a więc na dzień wypadający po dacie złożenia podpisu pod pełnomocnictwem - stąd za jego pomocą dowodzić czegokolwiek w podnoszonej tu kwestii nie sposób.
Skarżąca zwróciła również uwagę że wszystkie znajdujące się w aktach pełnomocnictwa (dla A.S., A.K. i S.C.) mają postać odpisów poświadczeń notarialnych dokumentu, nie są jednak notarialnymi poświadczeniami podpisów. Innymi słowy notariusz poświadczał jedynie zgodność odpisu z okazanym mu dokumentem (formuła taka widnieje na wszystkich trzech odpisach). Owym dokumentem mogła być jednak kserokopia, bo i odpis takowej notariusz ma prawo sporządzić oraz wydać, jeśli tego życzy sobie osoba zgłaszająca się do jego kancelarii. Nie wiadomo więc, czy pisma te spełniają przewidziany w art. 33 § 3 K.p.a. wymóg dołączenia do akt urzędowo poświadczonego odpisu pełnomocnictwa (a nie urzędowo poświadczonego odpisu kserokopii pełnomocnictwa).
Skarżąca wyjaśniła, że możliwości istotnego wpływu na wynik sprawy upatruje w tym, że Starosta winien był - zgodnie z art. 64 § 2 K.p.a. - wezwać Wnioskodawcę do usunięcia braków złożonego pisma. Nie wiadomo, czy spółce udałoby się uczynić zadość temu żądaniu, co w świetle przywołanego przepisu skutkowałoby pozostawieniem wniosku bez rozpoznania. Jeśli Wnioskodawca nie był należycie reprezentowany w momencie złożenia wniosku z art. 124 ust 2 u.g.n. ani później w toku postępowania, do wydania zaskarżonych decyzji w ogóle by nie doszło.
Skarżąca wskazała, że w przedmiotowej sprawie rokowań z art. 124 ust 3 u.g.n. nie sposób uznać za przeprowadzone z uwagi na fakt, że pełnomocnictwo z 24 czerwca 2020 r. wystawione przez spółkę akcyjną E. na nazwisko S.C. czynności rokowań nie obejmowało. W punkcie drugim tego dokumentu mowa jest jedynie o upoważnieniu do zawarcia porozumień w sprawie ustanowienia służebności przesyłu dotyczących nieruchomości, które będą objęte robotami budowlanymi prowadzonymi na podstawie umów, bądź w wyjątkowych przypadkach porozumień w sprawie zawarcia innych umów niż umowy służebności przesyłu. W świetle prawa cywilnego czym innym jest wspomniane w pełnomocnictwie zawarcie porozumienia, a czym innym oferta, negocjacje itp. działania - a o nich pełnomocnictwo milczy. Nadto z akt sprawy wynika, iż Wnioskodawca ustami swych przedstawicieli ze spółki M. proponowała Skarżącej do wyboru dwie możliwości: ustanowienie służebności przesyłu albo coś, co w pismach tego podmiotu nazywane jest "odpłatnym oświadczeniem woli" (cokolwiek miałoby to znaczyć). Należało więc zbadać, czy owe "odpłatne oświadczenie woli" w ogóle mieści się w pojęciu "wyjątkowego przypadku" wzmiankowanego w pełnomocnictwie - czego ani organy administracji, ani Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w ogóle nie badały. Na czym bowiem owa wyjątkowość miałaby tu polegać? Nie wiadomo - choć wydaje się, że przy kwestiach tak poważnych jak ograniczenie prawa własności treść czynności prawnych typu pełnomocnictwo należy interpretować ściśle a nie rozszerzające, nie mówiąc już że rozszerzające w takim stopniu, jak uczyniono tutaj.
Zdaniem Skarżącej możliwość istotnego wpływu na wynik sprawy polega na pominięciu istotnego elementu procedury uzyskiwania zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej. Rokowania z właścicielem nieruchomości, na której mają być wykonywane prace opisane w art. 124 ust 1 u.g.n., stanowią przesłankę konieczną uwzględnienia wniosku. Tu po upływie czasu potrzebnego na usunięcie uchybień co do umocowania toczyłyby się one najpewniej w innych okolicznościach, jak choćby zmieniająca się dynamicznie sytuacja rynkowa, rosnąca inflacja itd. Propozycje spółki E. mogłyby wówczas opiewać na wyższe kwoty, a w efekcie skończyć wynikiem zgoła odmiennym. Wtedy postępowanie administracyjne byłoby niepotrzebne ergo wszczęte pozostawałoby umorzyć.
Skarżąca wskazała, że w jej ocenie dokonana przez sąd meriti wykładnia art. 124 ust 1 u.g.n., jakoby miał on także zastosowanie do przebudowy istniejącej sieci energetycznej, a nie wyłącznie do budowy nowej sieci przesyłowej, jest błędna. Literalna wykładnia przepisu nie pozostawia wątpliwości, iż dotyczy on jedynie zakładania i przeprowadzania na nieruchomości określonych w nim instalacji, a nie przebudowy instalacji już na gruncie posadowionych. Skarżąca wskazała, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przywołuje wyimki z orzecznictwa i nie można odmówić mu racji. Podkreśliła, iż czyni to wycinkowo, pomijając orzeczenia sądów idące w kierunku zgoła przeciwnym. I to orzeczenia samego Naczelne Sądu Administracyjnego! A ten stwierdza ni mniej ni więcej: "Wskazać trzeba, że ograniczenie prawa własności nieruchomości w trybie art. 124 u.g.n. może odnosić się jedynie do przyszłych, dopiero planowanych budów lub wyjątkowo w trakcie realizacji inwestycji. Wydanie na podstawie art. 124 ust 1 u.g.n. zezwolenia odnoszącego się do już istniejących urządzeń jest niedopuszczalne (zob. wyrok NSA z 22 sierpnia 2017 r., sygn. akt I OSK 2960/15, LEX nr 2401731). Zezwolenie może dotyczyć również rozbudowy, jeśli obejmuje ona np. budowę nowych odcinków przewodów lub nowych urządzeń. Można również uznać, że dotyczy ich przebudowy, ale w takim zakresie, w jakim przekracza ona zwykłe prace konserwatorskie, bieżące remonty czy usuwanie awarii (zob. np. wyroki NSA: z 31 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 2618/16 i z 4 października 2017 r., sygn. akt I OSK 3182/15, wyroki dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym - https://orzeczenia.gov.pl.). Konserwacja urządzeń przesyłowych i ich remont uregulowana jest odrębnie w art 124b u.g.n. Ponadto w orzecznictwie wskazuje się, że zakres zastosowania art 124 ust 1 u.g.n. musi pozostawać w zgodzie z konstytucyjnymi standardami ograniczania prawa własności wynikającymi z art 64 ust 3 i art 31 ust 3 Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Materialne warunki ograniczenia prawa własności określa art. 31 ust 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, stanowiący, że ograniczenia praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo praw i wolności innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, a co wynika z wniosku [...] S.A. z siedzibą w G. z [...] czerwca 2018 r., zakres prac, jakie mają być wykonane w ramach inwestycji obejmujących linię elektroenergetyczną 110kV pomiędzy GPZ [...] oraz GPZ [...] nie spełnia przesłanki założenia, względnie przeprowadzenia nowego urządzenia na nieruchomości. We wniosku wskazano, że prace będą obejmować: wymianę przewodów odgromowych na OPGW 48J wraz z osprzętem, regulację naciągów przewodów roboczych, wymianę istniejącej izolacji porcelanowej na kompozytową i renowację stanowisk słupowych Wskazać zatem trzeba, że zgodnie z art. 3 pkt 7a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm. - dalej jako "p.b. ") przebudowa, to "wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji". Remontem w ujęciu art 3 pkt 8 p.b. są zaś roboty budowlane zmierzające do odtworzenia stanu pierwotnego obiektu budowlanego - nawet przy zastosowaniu innych materiałów niż użyte pierwotnie. Oznacza to zatem, że jeżeli zaplanowane przedsięwzięcie inwestora polega wyłącznie np. na wymianie przewodów odgromowych - a nie np. na zwiększeniu liczby przewodów, renowacji słupów - to taka inwestycja stanowi remont istniejącej linii napowietrznej w powyższym rozumieniu, gdyż polega wyłącznie na odtworzeniu jej stanu pierwotnego, i nie mieści się w obrębie znaczenia, jakie przypisuje się "założeniu i przeprowadzeniu" przewodów i urządzeń elektroenergetycznych (tak w uzasadnieniu wyroku NSA z 13 lipca 2021 r., sygn. I OSK 2637/20).
W ocenie Skarżącej w przedmiotowej sprawie Sąd I instancji dokonał prawidłowej wykładni art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, stwierdzając, że wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości przez właściciela po zrealizowaniu na niej inwestycji jest niedopuszczalne. Skoro zatem na przedmiotowej nieruchomości urządzenia elektroenergetyczne już istnieją, to wszczęte wnioskiem inwestora postępowanie o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości przez jej właściciela, w trybie art. 124 ust 1 powołanej ustawy, podlegało jako bezprzedmiotowe umorzeniu na podstawie art. 105 kpa. Skoro cel publiczny został już na nieruchomości zrealizowany, to uregulowanie stosunków prawnych związanych z dysponowaniem nieruchomością nie może nastąpić decyzją o ograniczeniu praw właściciela nieruchomości. Oznacza to, że ograniczenie prawa własności nieruchomości w trybie art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. z 2016 r. Dz. U. poz. 2147, ze zm.) może odnosić się jedynie do przyszłych, dopiero planowanych instytucji przesyłowych. Unormowanie to nie może być natomiast stosowane dla uregulowania korzystania z nieruchomości w związku ze zwykłą eksploatacją już istniejących instalacji przesyłowych na nieruchomości. Zezwolenie wynikające z art. 124 ust 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami może zatem zostać wydane przed rozpoczęciem na danej, ściśle określonej nieruchomości konkretnego procesu inwestycyjnego lub wyjątkowo w trakcie realizacji inwestycji. Wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości przez właściciela przez wydanie zezwolenia z art 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami w odniesieniu do już istniejących urządzeń jest niedopuszczalne. Zakres zastosowania powołanego art. 124 musi bowiem pozostawać w zgodzie z konstytucyjnymi standardami ograniczania prawa własności wynikającymi z art. 64 ust 3 i art. 31 ust 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (uzasadnienie wyroku NSA z 22 sierpnia 2017 r., sygn. I OSK 2960/15).
Stołeczny WSA uzasadnia swój pogląd tym, że inna (...) interpretacja uniemożliwiałaby przebudowę jakiejkolwiek linii energetycznej. Zdaniem skarżącej rolą sądu administracyjnego nie jest doszukiwanie się w przepisie treści, której ustawodawca wcale tam nie zawarł tylko dlatego, że odmienna wykładnia rodziłaby w praktyce określone skutki. Zresztą dlaczego inna interpretacja miałaby wykluczać przebudowę jakiejkolwiek linii energetycznej? A może jest to zabieg celowy, mający skłonić przedsiębiorców energetycznych do oferowania właścicielom zajmowanych gruntów sensownych pieniędzy a nie groszy?
Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku.
Postawione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania koncentrują się w istocie na prawidłowości pełnomocnictw udzielonych przez Uczestnika postępowania, Spółkę E. SA, w postępowaniu poprzedzającym wszczęcie postępowania administracyjnego (zarzut objęty punktem 2 petitum skargi kasacyjnej) jak również w postępowaniu przed organem administracji (zarzut objęty punktem 1 petitum skargi kasacyjnej).
Zgodnie z przywołanym przez Skarżącą jako wzorzec kontroli art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Z brzmienia przywołanego przez Skarżącą przepisu wynika zatem, że znajduje on zastosowanie jedynie w razie uwzględnienia skargi, tj. w przypadku stwierdzenia przez sąd niezgodności z prawem zaskarżonego aktu. Przesłanką zastosowania tegoż przepisu jest bowiem stwierdzenie naruszenia prawa materialnego lub procesowego nie tylko w zaskarżonym akcie lub czynności ale także w aktach lub czynnościach poprzedzających, jeżeli tylko miało to miejsce w granicach danej sprawy. Zgodnie przyjmuje się, że art. 135 p.p.s.a. nie znajduje zastosowania w razie oddalenia skargi, a takie rozstrzygnięcie zaskarżono skargą kasacyjną. W takich zaś sytuacjach naruszenie tego przepisu nie może być przedmiotem skutecznego zarzutu skargi kasacyjnej (por. stanowisko wyrażone w wyroku NSA z 5 lipca 2022 r. I OSK 1286/19 i przywołane w nim orzecznictwo oraz doktryna).
Stawiając Sądowi Wojewódzkiemu zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit c w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 33 § 3 i art. 64 § 2 k.p.a. Skarżąca wywodziła, że pełnomocnictwo udzielone A.S. na podstawie którego złożyła ona wniosek o wydanie decyzji podpisane zostało przez osobę nieposiadającą w tej dacie upoważnienia do reprezentacji Uczestnika. Na poparcie swoich twierdzeń Skarżąca przedłożyła do akt sprawy pełny odpis z Krajowego Rejestru Sądowego Uczestnika podkreślając, że odpis znajdujący się w aktach sprawy, a datowany na 5 czerwca 2021 r. był odpisem aktualnym a więc niezawierającym danych dotyczących podnoszonej przez nią wadliwości.
Wobec złożenia przez Skarżącą wniosku o dopuszczenie dowodu z dołączonego do skargi odpisu pełnego z KRS Uczestnika postępowania wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 106 § 5 p.p.s.a. w związku z art. 243 2 k.p.c. dokumenty znajdujące się w aktach sprawy lub do nich dołączone stanowią dowody bez wydawania odrębnego postanowienia.
Rzeczywiście, z przedłożonego przez Skarżącą odpisu pełnego z KRS wynika, że M.M. w dacie udzielania pełnomocnictwa A.S. nie był prokurentem Uczestnika. W aktach sprawy, co przyznaje jednak sama Skarżąca, nie znajdował się żaden dokument, z którego wynikałby brak umocowania M.M. do działania w imieniu Uczestnika. Nie można zatem stawiać Sądowi Wojewódzkiemu zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a. polegającego na pominięciu tejże okoliczności. Akta sprawy, na podstawie których orzekał Sąd pierwszej instancji nie zawierały pełnego odpisu z KRS przedstawionego dopiero na etapie skargi kasacyjnej.
Sąd kasacyjny zwraca również uwagę, że w toku postępowania administracyjnego (16 lipca 2021 r.) przeprowadzona została rozprawa. W jej trakcie Uczestnika reprezentował A.K., który złożył pełnomocnictwo udzielone mu 21 czerwca 2021 r. przez M.M. i I.K. Uwzględniając przedłożony przez Skarżącą odpis pełny z KRSu uznać należy, że w dacie tej obaj prokurenci uprawnieni byli do reprezentowania Uczestnika.
Zwrócić w tym miejscu należy uwagę na przepisy kodeksu cywilnego dotyczące działania przez osobę działającą bez umocowania. Zgodnie z art. 104 k.c. jednostronna czynność prawna dokonana w cudzym imieniu bez umocowania lub z przekroczeniem jego zakresu jest nieważna. Jednakże gdy ten, komu zostało złożone oświadczenie woli w cudzym imieniu, zgodził się na działanie bez umocowania, stosuje się odpowiednio przepisy o zawarciu umowy bez umocowania. W przypadku zawarcia umowy bez umocowania, jej ważność uzależniona jest od jej potwierdzenia przez osobę, w której imieniu umowa została zawarta, przy czym druga strona może wyznaczyć osobie, w której imieniu umowa została zawarta, odpowiedni termin do potwierdzenia umowy (art. 103 § 1 i § 2 k.c.).
W realiach niniejszej sprawy niewątpliwe jest, że organ zgodził się na działanie A.S. w imieniu Uczestnika. Następnie w toku rozprawy administracyjnej Uczestnik reprezentowany przez A.K. podtrzymał złożony wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego co nawet w razie przyjęcia wadliwości pełnomocnictwa udzielonego A.S. uznać należy za potwierdzenie czynności. Potwierdzenie czynności dokonanych przez osobę działającą bez pełnomocnictwa ma charakter uniwersalny w tym znaczeniu, że obejmuje zarówno formę jak i termin dokonania czynności oraz przewidziane w niej skutki (por. w zakresie możliwości potwierdzenia przez mocodawcę czynności wyrok NSA z 19 listopada 2010 r., sygn. akt II OSK 1753/09, wyrok WSA w Opolu z 6 stycznia 2009 r. sygn. akt II SA/Op 238/08, wyrok NSA z 13 listopada 2007 r. II OSK 1433/06 i z 29 listopada 2013 r. II OSK 1544/12).
Argumenty Skarżącej dotyczące możliwości przedłożenia przez Uczestnika zamiast notarialnie poświadczonych odpisów oryginałów pełnomocnictw jedynie notarialnie poświadczonych kopii opierają się jedynie na jej domniemaniach. Skarżąca jedynie sugeruje, że dokumentem poświadczonym przez notariusza mogła być kopia pełnomocnictwa a nie oryginał, nie przedstawia jednak żadnych dowodów potwierdzających swoje przypuszczenia.
W konsekwencji brak jest podstaw do postawienia Sądowi Wojewódzkiemu zarzutu niedostrzeżenia naruszenia przez organy art. 64 § 2 w związku z art. 33 § 3 k.p.a.
Odnosząc się do zarzutu objętego punktem 2 petitum skargi kasacyjnej, w którym Skarżąca kwestionuje umocowanie S.C. do reprezentowania Uczestnika w toku negocjacji poprzedzających wystąpienie z wnioskiem o wydanie decyzji w trybie art. 124 ust. 1 ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1899 z późn. zm., dalej "u.g.n.") Sąd kasacyjny wskazuje, że dokument ten nie znajduje się w aktach administracyjnych sprawy. W konsekwencji, analogicznie jak w przypadku zarzutu objętego punktem 1 petitum skargi kasacyjnej, Sąd Wojewódzki nie mógł naruszyć art. 134 § 1 p.p.s.a. nie dostrzegając przywołanych przez Skarżącą wadliwości dokumentu analizowanego przez nią w skardze kasacyjnej. Sąd kasacyjny zwraca uwagę, że w skardze Skarżąca nie podnosiła zarzutów dotyczących zakresu pełnomocnictwa udzielonego S.C. do reprezentowania Uczestnika w toku czynności poprzedzających wystąpienie z wnioskiem o wydanie decyzji. Wskazywała jedynie, że czynności te wykonywane były przed datą udzielenia pełnomocnictw A.S. i A.K. Jak natomiast wynika z akt administracyjnych, Skarżąca jeszcze na etapie rokowań a następnie w toku postępowania administracyjnego stanowczo wyrażała swój sprzeciw co do planowanej inwestycji (notatka z rozmowy z 22 lutego 2021 r. pismo z 12 lutego 2022 r., stanowisko wyrażone w mailu z 8 marca 2022 r.). Sprzeciw ten nie był jednak uzasadniany rzekomymi wadliwościami pełnomocnictwa, nie wynika również z oświadczeń Skarżącej, by oczekiwała przedstawienia innej propozycji.
Na marginesie Sąd kasacyjny zwraca uwagę, że Skarżąca podkreślając, że w pełnomocnictwie przedstawionym jej na etapie rokowań mowa była o upoważnienie do zawarcia porozumień w sprawie ustanowienia służebności przesyłu pomija okoliczność, że w ramach negocjacji proponowano jej właśnie zawarcie takiego porozumienia, a więc porozumienia objętego wprost przywoływaną przez nią treścią pełnomocnictwa.
Nie można zatem stawiać Sądowi pierwszej instancji zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit c w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 124 ust 3 u.g.n.
Niezasadny jest zarzut naruszenia prawa materialnego, to jest art. 124 ust. 1 u.g.n. poprzez przyjęcie, że przepis ten ma zastosowanie również do przebudowy istniejącej sieci a nie wyłącznie do budowy nowej oraz obejmuje zarówno roboty inwestycyjne celu publicznego realizowane od podstaw jak i polegające na przebudowie już istniejącej inwestycji.
Skarżąca na poparcie swojego stanowiska przedstawiła obszerne fragmenty wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 lipca 2021 r. I OSK 2637/20 oraz z 22 sierpnia 2017 r. I OSK 2960/15.
Sąd kasacyjny wyjaśnia zatem, że jak wynika z przywołanego przez Skarżącą fragmentu wyroku z 13 lipca 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż ze stanu faktycznego sprawy wynika, że planowane prace nie polegają na przebudowie a nie na remoncie linii energetycznej. W niniejszej sprawie nie były kwestionowane ustalenia faktyczne przyjęte przez Sąd Wojewódzki za podstawę kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, w świetle których planowana inwestycja stanowi przebudowę.
Przywołany przez Skarżącą wyroku z 22 sierpnia 2017 r. dotyczył natomiast sytuacji, w której cel publiczny został już zrealizowany. Inwestor już po wykonaniu inwestycji wystąpił o udzielenie zezwolenia w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. W niniejszej sprawie natomiast Uczestnik postępowania dopiero planuje zrealizowanie przebudowy linii energetycznej.
Problematyka wykładni art. 124 ust. 1 u.g.n. w zakresie możliwości jego stosowania do prac polegających na przebudowie linii energetycznej była wielokrotnie przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego. Już w przywoływanym zresztą przez Skarżącą wyroku z 13 lipca 2021 r. zacytowano orzeczenia, z których wynika, że analizowany przepis dotyczy również przebudowy, ale w takim zakresie, w jakim przekracza ona zwykłe prace konserwatorskie, bieżące remonty czy usuwanie awarii. Analogiczne stanowisko wyrażał również Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z 12 kwietnia 2022 r. I OSK 1305/22, 17 listopada 2022 r. I OSK 2248/21 czy 27 kwietnia 2023 r. I OSK 644/22.
Jak zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 12 kwietnia 2022 r. (a skład orzekający stanowisko to w pełni podziela) "Nietrafnie autor skargi kasacyjnej przyjmuje, że ustawodawca w art. 124 ust. 1 ugn ograniczył możliwość udzielenia zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej jedynie do zakładania (wznoszenia) nowych linii. Ani wykładnia językowa, ani systemowa czy celowościowa art. 124 ust. 1 ugn, nie prowadzą do rezultatu, wskazywanego w skardze kasacyjnej. Jest wręcz przeciwnie - zarówno wzgląd na interes właścicieli nieruchomości bądź użytkowników wieczystych, których dotyczą postępowania o udzielenie zezwolenia na podstawie art. 124 ust. 1 ugn; wzgląd na interes inwestorów ubiegających się o owe zezwolenia, jak i wzgląd na interes publiczny, przemawiają za przyjęciem, że zezwolenie wydane na podstawie art. 124 ust. 1 ugn może dotyczyć zarówno linii nowo tworzonych, jak i linii już istniejących, których dotyczy budowa, rozbudowa bądź przebudowa." W cytowanym wyroku zwrócono uwagę, że za możliwością wydania decyzji na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. w przypadku rozbudowy bądź przebudowy istniejącej linii elektroenergetycznej, opowiada się utrwalone orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyroki z 1 października 2010 r. 6 grudnia 2016 r. I OSK 1509/16; 31 maja 2017 r. I OSK 2618/16; 17 listopada 2017 r. I OSK 983/17; 7 lutego 2020 r. I OSK 2376/18) oraz doktryna (por. M. Wolanin w: J. Jaworski, A. Prusaczyk, A. Tułodziecki, M. Wolanin, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, C.H. Beck 2021, s. 702, nb 2).
Odnosząc się do argumentu Skarżącej, że prezentowana przez nią wykładnia może potwierdzać celowy zabieg mający skłonić przedsiębiorców energetycznych do oferowania właścicielom zajmowanych gruntów "sensowych pieniędzy a nie groszy" Sąd kasacyjny zwraca uwagę, że kwestia odszkodowania w przypadku tzw. małego wywłaszczenia o jakim mowa w art. 124 u.g.n. uregulowana została w rozdziale 5 działu III u.g.n. Przyjęcie wykładni, że art. 124 ust. 1 u.g.n. dotyczy również przebudowy linii energetycznej nie wpływa zatem na wysokość ustalenia odszkodowania.
Mając na uwadze powyższe wywody Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. Uzasadnienie zostało sporządzone stosownie do wymogów określonych w art. 193 zdanie 2 p.p.s.a zgodnie z którym uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej.
W niniejszej sprawie pełnomocnik Skarżącej – na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. – zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o jej przeprowadzenie, stąd też rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a.