I OSK 1264/09
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej S. G. od wyroku WSA w Krakowie, który oddalił jego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie w przedmiocie zasiłku okresowego. Skarżący wnioskował o przyznanie wyższego zasiłku, argumentując, że jego miesięczny dochód jest niski, a koszty utrzymania wysokie. Organy pomocy społecznej przyznały mu zasiłek w niższej kwocie, wskazując na niewywiązanie się z kontraktu socjalnego oraz możliwości finansowe ośrodka. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. W skardze kasacyjnej S. G. zarzucił naruszenie prawa materialnego (niewłaściwe zastosowanie i błędna wykładnia przepisów o pomocy społecznej) oraz przepisów postępowania (art. 141 § 4 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że WSA prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego, a granice uznania administracyjnego nie zostały przekroczone. Podkreślono subsydiarny charakter pomocy społecznej, obowiązek współdziałania beneficjenta oraz możliwość ograniczenia świadczenia w przypadku niewywiązania się z kontraktu socjalnego. NSA stwierdził również, że choć uzasadnienie WSA mogło być lakoniczne, nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, a brak środków finansowych na pomoc społeczną jest faktem powszechnie znanym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja zasad przyznawania zasiłków okresowych w kontekście niewywiązania się z kontraktu socjalnego oraz zakresu kontroli sądów administracyjnych nad uznaniem administracyjnym.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i przepisów ustawy o pomocy społecznej z 2004 r. (choć zasady pozostają aktualne).
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ pomocy społecznej, przyznając zasiłek okresowy, może ograniczyć jego wysokość poniżej maksymalnej, powołując się na niewywiązanie się świadczeniobiorcy z kontraktu socjalnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ może ograniczyć wysokość zasiłku okresowego w takiej sytuacji, gdyż niewywiązanie się z kontraktu socjalnego stanowi podstawę do ograniczenia świadczenia.
Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego. Pomoc społeczna ma charakter subsydiarny, a beneficjent ma obowiązek współdziałania. Niewywiązanie się z kontraktu socjalnego uzasadnia przyznanie zasiłku w niższej wysokości.
Czy sąd administracyjny może badać samo uznanie administracyjne przy ustalaniu wysokości zasiłku okresowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sądy administracyjne kontrolują, czy organy działały w ramach uznania administracyjnego i czy nie przekroczyły jego granic, ale nie mogą badać samego uznania administracyjnego.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że sądy administracyjne sprawują kontrolę zgodności działania administracji z prawem, a nie zastępują organów w zakresie uznania administracyjnego. W tej sprawie sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że granice uznania nie zostały przekroczone.
Czy uzasadnienie wyroku WSA narusza art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niewyjaśnienie podstawy faktycznej dotyczącej możliwości finansowych organu?
Odpowiedź sądu
Nie, uchybienie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ sąd pierwszej instancji skupił się na niewywiązaniu się skarżącego z kontraktu socjalnego, a brak środków finansowych na pomoc społeczną jest faktem powszechnie znanym.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że choć uzasadnienie WSA mogło być lakoniczne w kwestii wyjaśnienia podstawy faktycznej dotyczącej środków finansowych, to nie miało to istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż głównym argumentem było niewywiązanie się skarżącego z kontraktu socjalnego.
Przepisy (12)
Główne
u.p.s. art. 2
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 3 § ust. 1
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 38
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 38 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 38 § ust. 2 pkt 1
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 38 § ust. 5
Ustawa o pomocy społecznej
Pomocnicze
u.p.s. art. 5
Ustawa o pomocy społecznej
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 108
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
u.s.k.o. art. 17 § ust. 1
Ustawa o samorządowych kolegiach odwoławczych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewywiązanie się skarżącego z kontraktu socjalnego uzasadnia przyznanie zasiłku okresowego w niższej wysokości. • Pomoc społeczna ma charakter subsydiarny i wymaga współdziałania beneficjenta. • Sądy administracyjne kontrolują granice uznania administracyjnego, a nie samo uznanie.
Odrzucone argumenty
Organ pomocy społecznej arbitralnie ustalił wysokość zasiłku. • Sąd pierwszej instancji nie wyjaśnił podstaw faktycznych dotyczących możliwości finansowych organu. • Uznanie administracyjne powinno być interpretowane jako domniemanie pozytywnego załatwienia sprawy, o ile interes społeczny nie stoi temu na przeszkodzie.
Godne uwagi sformułowania
pomoc państwa ma jedynie charakter subsydiarny • organy pomocy społecznej nie wyręczają obywatela z obowiązku utrzymywania się w trudnej życiowo sytuacji, ale wymagają od niego także określonej aktywności w pokonywaniu niepomyślności życiowych • celem pomocy społecznej nie jest utrzymywanie na koszt podatników osób i rodzin, które nie chcą podjąć trudu wyjścia z ciężkiej sytuacji materialnej • sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę zgodności działania administracji z prawem i z tego powodu nie mogą badać samego uznania administracyjnego ale jedynie to, czy organy administracji mogły działać w ramach uznania i czy granic takiego uznania nie przekroczyły
Skład orzekający
Izabella Kulig - Maciszewska
sędzia
Jolanta Rajewska
przewodniczący
Stanisław Marek Pietras
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zasad przyznawania zasiłków okresowych w kontekście niewywiązania się z kontraktu socjalnego oraz zakresu kontroli sądów administracyjnych nad uznaniem administracyjnym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i przepisów ustawy o pomocy społecznej z 2004 r. (choć zasady pozostają aktualne).
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje praktyczne zastosowanie przepisów o pomocy społecznej i rolę sądów administracyjnych w kontroli decyzji uznaniowych, co jest istotne dla prawników procesowych i specjalistów prawa administracyjnego.
“Niewywiązanie się z kontraktu socjalnego może ograniczyć wysokość zasiłku okresowego – NSA wyjaśnia granice uznania administracyjnego.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.