I OSK 1258/06

I OSK 1258/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-07-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-08-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Lech /sprawozdawca/
Izabella Kulig - Maciszewska /przewodniczący/
Marek Stojanowski
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 2298/05 - Wyrok WSA w Warszawie z 2006-02-27
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Izabella Kulig - Maciszewska Sędziowie NSA Anna Lech (spr.) Marek Stojanowski Protokolant Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. Spółka Jawna w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lutego 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 2298/05 w sprawie ze skargi B. Spółka Jawna w [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. oddala wniosek Głównego Inspektora Transportu Drogowego o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 27 lutego 2006r., sygn. akt VI SA/Wa 22985/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę B. Sp. jawna z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...], w przedmiocie kary pieniężnej.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał na następujący stan sprawy: w dniu 17 maja 2005 r. na drodze krajowej nr 7 w Przejazdowie zatrzymano do kontroli pojazd marki Star o nr rej. [...] należący do spółki jawnej "B". Pojazdem tym wykonywano przewóz towarów niebezpiecznych. Kierowca okazał do kontroli fakturę VAT nr 2239 z dnia 17 maja 2005r., na której jedna z pozycji dotyczy transportu i opłaty za niego. Kierowca nie okazał natomiast wymaganego w tym rodzaju przewozu wypisu z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy.
Ponadto, na podstawie wykresówki z dnia 13 maja 2005r. ustalono, że w czasie miedzy godziną 8:15-16:20 kierowca zarejestrował okres jazdy, który łącznie wyniósł 5 godzin i 50 minut. Stwierdzono też, że w czasie, gdy nie jechał, rejestrował okres innej pracy, który jak oświadczył, użyty był na załadunek i rozładunek przewożonych towarów.
Decyzją z dnia [...], nr [...] podjętą na podstawie art. 92 ust. 1, ust. 4 i art. 93 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz. U. 2004 r., Nr 204, poz. 2088) oraz na podstawie art. 7 ust. 1-5 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 EWG z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, art. 28 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92, poz. 879), art. 7 ust. 1 umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR) sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 94, poz. 1086, 1087), [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na "B" spółka jawna, karę pieniężną w łącznej kwocie 8.200 zł, w tym 8.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, z wyłączeniem taksówek, i 200 zł za przekroczenie przez kierowcę maksymalnego czasu prowadzenia bez przerwy przy wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne - o 1 godzinę i 20 minut.
Od powyższej decyzji spółka złożyła odwołanie, w którym wniosła o stwierdzenie jej nieważności.
Odnosząc się do stwierdzonego przez organ braku licencji podniosła, że towar był przewożony na potrzeby firmy i nie była wykonywana usługa transportowa dla odbiorcy.
Podniesiono także, że nie ma podstaw do nałożenia kary na Spółkę "B", bo to kierowca naruszył przepisy o czasie pracy kierowców i to on podlega karze. Na jego zachowanie przedsiębiorca nie ma wpływu.
Decyzją z dnia [...], nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego, działając na podstawie art. 138 § 1 k.p.a., art. 5, art. 8, art. 11, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 powołanej ustawy o transporcie drogowym, lp. 1.1.1., Ip. 1.11.4 lit. a i b załącznika do tej ustawy, art. 7 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. WEL 370 z 01.12.1985 r. P.001-007), utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy.
Na tę decyzję B. spółka jawna złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o stwierdzenie jej nieważności i uznając, iż decyzja jest niezgodna z prawem.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż w dniu kontroli był wykonywany transport drogowy zgodnie z art. 4 pkt 4c ustawy o transporcie drogowym, a zatem wymagane było okazanie zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne nie zaś, jak błędnie przyjęły organy, licencji na wykonywanie transportu drogowego.
Co do naruszenia skutkującego nałożeniem kary w kwocie 200 zł skarżący zarzucił, że nie ma podstaw do karania w tym zakresie przedsiębiorcy, bo dołożył on wszelkich starań przez przeszkolenie kierowcy i wyposażenie we wszystkie niezbędne atrybuty do wykonywania pracy, a to, jak wykonuje swoje obowiązki kierowca nie może być podstawą karania przedsiębiorcy.
Wyrokiem z dnia 27 lutego 2006r., sygn. akt VI SA/Wa 22985/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę "B" Sp. jawna z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...].
Sąd podniósł, że wystawiona przez skarżącą spółkę faktura VAT przeczy jej twierdzeniom, iż w dniu kontroli wykonywała przewóz na potrzeby własne, bowiem w fakturze tej jest wyszczególniona pozycja "transport" z wyliczoną kwotą opłaty za tę usługę, w związku z czym trafne jest ustalenie obu organów, że w dniu kontroli był wykonywany transport drogowy (a nie przewóz na potrzeby własne) w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy, a w takim przypadku wymagana jest stosownie do art. 5 ust. 1 tej ustawy odpowiednia licencja, którą skarżąca spółka się nie legitymowała.
Niezasadne, w ocenie Sądu pierwszej instancji, są także te zarzuty skargi, w których skarżący podważa rozstrzygnięcie w części dotyczącej kary nałożonej za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, kwestionując ustaloną przez organ odpowiedzialność za stwierdzone naruszenia, podnosząc przy tym, iż wykonującym transport drogowy w tym dniu był kierowca i to on powinien podlegać karze.
W opinii Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie, wykonywanie transportu drogowego, czy też przewozu na potrzeby własne, nie może być rozumiane jako wykonywanie czynności faktycznych związanych z poruszaniem się pojazdu po drogach. Nie chodzi bowiem o wykonywanie tego rodzaju czynności tylko o prowadzenie działalności gospodarczej polegającej na świadczeniu usług transportowych (przewóz osób lub rzeczy), w związku z czym, wykonującym transport drogowy, jak i wykonującym przewóz na potrzeby własne w rozumieniu art., 92 ust. 1 powołanej ustawy o transporcie drogowym, jest przedsiębiorca niezależnie od tego, czy sam prowadził pojazd, czy też czynność ta została powierzona, stosowną umową pracownikowi. Zaś w przedmiotowej sprawie w dniu kontroli transport, był wykonywany przez skarżącą spółkę, która, jak wynika z faktury, wykonywała przewóz towaru do odbiorcy.
Od Wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lutego 2006r., skargę kasacyjną złożył pełnomocnik spółki B., radca prawny L. O., wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpatrzenie skargi oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
1. naruszenie przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie, to znaczy przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powołanej ustawy z Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji w całości, pomimo iż organy obu instancji naruszyły następujące przepisy postępowania administracyjnego, które miały istoty wpływ na wynik sprawy:
a) przepis art. 7 i 77 § 1 k.p.a., poprzez uznanie, iż to na skarżącym spoczywa ciężar udowodnienia, czy kontrolowany przewóz drogowy jest przewozem na potrzeby własne czy transportem drogowym, a w rezultacie – poprzez powstrzymanie się przed zebraniem w sprawie dowodów świadczących o tym, czy pobrana przez skarżącego opłata za transport towaru była usługą czy tylko zwrotem kosztów związanych z przewozem sprzedanego towaru;
b) przepis art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez dowolną ocenę wyjaśnień skarżącego, który podnosił, iż pobrana opłata za transport sprzedanego towaru nie była ceną za usługę, ale zwrotem kosztów związanych z transakcją sprzedaży, a w rezultacie - poprzez brak w uzasadnieniu decyzji wskazania dowodów, które uzasadniały ustalenie, pobrana opłata za transport była usługą, a nie zwrotem kosztów, oraz brak wskazania, dlaczego wyjaśnienia skarżącego uznał za pozbawione wiarygodności;
W przypadku, gdy Naczelny Sąd Administracyjny nie podzieliłby powyższego zarzutu, wskazano na :
2. naruszenie przepisu prawa materialnego przez błędną wykładnię art.
4 pkt 1 i 2 oraz art. 4 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001r. o
transporcie drogowym (Dz. U. nr 125, poz. 1371), polegającą na
uznaniu, iż pobieranie od kontrahenta kosztów przewozu rzeczy
(kosztów transportu) w oparciu o wyodrębnioną pozycję na fakturze VAT jest transportem drogowym, a nie jest niezarobkowym przewozem drogowym (przewozem na potrzeby własne) — podczas gdy pobieranie zwrotu kosztów transportu nie ma charakteru zarobkowego (nie prowadzi do osiągnięcia zysku handlowego), a co za tym idzie nie jest prowadzeniem działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy;
w konsekwencji
3. naruszenie przepisu materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art.
92 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy z dn. 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz. U. nr 125, poz.1371), polegające na uznaniu, iż skarżący winien legitymować się licencją na wykonywanie transportu drogowego, podczas gdy skarżący wykonywał przewóz na potrzeby własne, a co za tym idzie – wystarczającym dokumentem legitymującym do wykonywania kontrolowanego przewozu było zaświadczenie o wykonywaniu przewozu na potrzeby własne.
Ponadto zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
4. naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię:
a) art. 7 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. WE L 370 z dn. 1 grudnia 1985r. P.0001-0007), polegające na uznaniu, iż zobowiązanym do uiszczenia kary za naruszenie zakazu prowadzenia pojazdu, bez przerwy w wymiarze 45 minut, po czteroipółgodzinnym okresie prowadzenia pojazdu przez kierowcę w przewozie drogowym jest wyłącznie przedsiębiorca osobiście wykonujący przewóz drogowy, a nie jest objęty tym zobowiązaniem kierowca wykonujący przewóz drogowy w imieniu przedsiębiorcy;
b) przepisu art. 92 ust. 1 pkt 1-6 ustawy z dn. 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz. U. nr 125, poz. 1371), polegające na uznaniu, iż zobowiązanym do zapłaty kary pieniężnej i w przypadku naruszenia obowiązków i warunków wynikających z powołanej ustawy i innych enumeratywnie wymienionych tam aktów prawnych jest wyłącznie przedsiębiorca, wykonujący przewóz drogowy, a nie jest nim objęty kierowca wykonujący, przewóz drogowy w imieniu przedsiębiorcy;
bądź gdyby Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił powyższego zarzutu:
5. naruszenie przepisów prawa materialnego, przez błędne zastosowanie art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy z dn. 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz. U. nr 125, poz. 1371) w związku z art. 7 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3820/85 z dn. 20 grudnia 1985r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. WE L 370 z dn. 1 grudnia 1985r. P.0001-0007), polegające na uznaniu, iż skarżący: naruszył zakaz prowadzenia pojazdu, bez przerwy w wymiarze 45 minut, po czteroipółgodzinnym okresie prowadzenia pojazdu, a co za tym idzie — zobowiązany jest do zapłaty kary pieniężnej, podczas gdy faktycznie pojazdu tego nie prowadził sam skarżący, ale zatrudniony kierowca — A. B., co oznacza, iż to kierowca, a nie skarżący, naruszył w/w zakaz.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej za niezgodne z postępowaniem administracyjnym uznano oczekiwanie od skarżącej spółki, aby przedstawiła dowody na okoliczność wykonywania przez nią przewozu drogowego na potrzeby własne, bowiem w obowiązującej procedurze prawnej ciężar dowodu spoczywa na organie, który wyłącznie współdziała w tym zakresie ze stroną.
Podniesiono, że faktura nie może być dowodem na okoliczność, iż wykonywano transport drogowy, gdyż świadczy ona tylko o tym, iż nabywca jego towaru zapłacił określoną kwotę pieniędzy za wykonanie transportu. W ocenie skarżącej spółki, w chwili, gdy podniesiono, iż pobrana opłata stanowiła zwrot kosztów transportu sprzedanego towaru do jego nabywcy, to organy administracyjne zobowiązane były do ustalenia, czy pobrana opłata za transport rzeczywiście stanowi równowartość poniesionych przez skarżącego kosztów transportu towaru do nabywcy, a tymczasem organy obu instancji uznały za wystarczające, iż ujawniona w czasie kontroli faktura VAT stanowi dowód wykonywania przez skarżącego transport drogowy, w konsekwencji czego naruszyły przepis art. 7 i art. 77 k.p.a., zgodnie z którym postępowanie administracyjne powinno zmierzać do ustalenia, tak zwanej prawdy obiektywnej.
Podniesiono, że analiza przepisu art. 4 ust. 1 i 2 powołanej ustawy o transporcie drogowym wskazuje, iż transportem drogowym jest wykonywanie i prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi. Stąd, nie można analizować tych przepisów nie odnosząc się pojęcia działalności gospodarczej, przy czym wystarczające w niniejszej sprawie jest odniesienie się do istoty tego rodzaju działalności, czyli dążenie do osiągnięcie zysku (art. 2 ustawy z dn. 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 173, 1807 z późn. zmian.).
W niniejszej sprawie jednak, wbrew temu co sugeruje Główny Inspektor Transportu Drogowego i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, nie miało miejsca dążenie do osiągnięcia zysku, bowiem pobrana opłata, uwidoczniona na fakturze, miała wyłącznie charakter zwrotu kosztów.
Zatem, w ocenie strony skarżącej, nie było podstaw do uznania, iż został naruszony przepis art. 5 ust. 1 powołanej ustawy o transporcie drogowym, co implikowało nałożenie na skarżącego obowiązku zapłaty kary pieniężnej w kwocie 8.000,00 zł. Skarżący w czasie kontroli wykonywał przewóz drogowy na potrzeby własne, co wykazał w załączonym do akt sprawy i wymaganym przez przepis art. 33 powołanej ust. 1 ustawy o transporcie drogowym zaświadczeniu, więc nie miał zastosowania przepis nakładający obowiązek zapłaty kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji (art. 92 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 powołanej ustawy o transporcie drogowym).
Skarżąca spółka podniosła, że w Rozporządzeniu Rady EWG nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. Z dn. 31 grudnia 1985r., L 370 P.0001-0007), nie ma rozróżnienia na kierowców, wykonujących przewóz drogowy w imieniu pracodawcy, oraz na przedsiębiorców wykonujących ten przewóz osobiście. Stąd należy uznać, iż norma in abstracto odnosi się każdego, zatem powinny ją przestrzegać oba wyżej wymienione podmioty. W związku z tym brak jest tu podstawy normatywnej do uznania, iż w sytuacji gdy przewóz drogowy jest wykonywany przez kierowcę w imieniu przedsiębiorcy, normę narusza sam przedsiębiorca. Dokonując bowiem oceny tej sytuacji in concreto to właśnie ten kierowca był zobowiązany do takiego wykonywania pracy, aby nie naruszał w normy prawnej określonej w art. 8 ust 1 rozporządzenia EWG nr 3820/85.
Jednocześnie jednak w ocenie pełnomocnika skarżącej spółki niedopuszczalnym jest przyjęcie, że obowiązki kierowcy związane z zachowaniem okresów przerw w wykonywaniu przewozu drogowego, nie podlegają żadnej sankcji, w związku z czym organy administracji powinny samodzielnie oddziaływać na pracowników, naruszających normy wspólnotowe, a nie wymuszać tego od ich pracodawców. Podkreślono, że w dniu 29 lipca 2005r. ustawodawca wprowadził do ustawy o transporcie drogowym przepis art. 92a ust. 1, pkt 3, w którym to w sposób wyraźny kierowcy zostali wskazani jako odpowiedzialni za prowadzenie pojazdu z zachowaniem norm określonych w rozporządzeniu EWG nr 3820. Potwierdza to, że intencją ustawodawcy jest, aby - obok przedsiębiorców - również kierowcy byli objęci ewentualną sankcją prawną za naruszanie wskazanych tam przepisów.
Ostatecznie skarżąca spółka wskazała, iż przeciw wyłączeniu kierowców, wykonujących przewóz drogowy na rzecz przedsiębiorcy, z zakresu podmiotowego przepisu art. 92 ust. 1 pkt 1-6 powołanej ustawy o transporcie drogowym przemawia brzmienie szeregu innych przepisów ustawy (np. art. 93 ust. 1, art. 87 ust. 3 lub art. 68 ust. 1 pkt 2). W przepisach tych bowiem ustawodawca posługuje się zwrotem "przedsiębiorca wykonujący transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne", zawężając krąg podmiotów wykonujących transport drogowy lub przewóz na potrzebny własne wyłącznie do przedsiębiorców. Stąd uzasadnione przypuszczenie, że podobnego zabiegu legislacyjnego dokonałby w rozważanym przepisie.
W niniejszej sprawie faktycznie prowadzącym pojazd był kierowca, wykonujący przewóz drogowy na rzecz przedsiębiorcy, w związku z czym to na nim, a nie na przedsiębiorcy, spoczywał obowiązek takiego wykonywania swojej pracy, aby nie naruszać w ten sposób normy zawartej w art. ust. 1 i 2 rozporządzenia EWG nr 3820/85.
Odpowiedź na skargę kasacyjną złożył Główny Inspektor Transportu Drogowego, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.
W sprawie nie występują przesłanki nieważności z art. 183 § 2 powołanej powyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna została oparta na obydwu podstawach, wymienionych w art. 174 pkt 1 i 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W niniejszej sprawie zarówno zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 92 ust. 1 pkt 1 – 6 w związku z art. 5 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, jak również zarzut naruszenia art. 7 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. WE L 370 z dn. 1 grudnia 1985r. P.0001-0007), nie mogą zostać uznane za uzasadnione.
Wskazać należy, że odpowiedzialność o jakiej jest mowa w art. 92 ust. 1 ma charakter obiektywny i znajduje zastosowanie do podmiotu wykonującego transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne w przypadku wystąpienia zakazanego ustawą skutku i to niezależnie od tego kto prowadził pojazd samochodowy.
Natomiast w myśl art. 5 ust. 1 powołanej ustawy, podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu. Zdaniem skarżącego Sąd pierwszej instancji niewłaściwie zastosował ten przepis w rozpoznawanej sprawie, bowiem skarżący w dniu kontroli nie wykonywał transportu drogowego, lecz realizował przewóz na potrzeby własne. Przeczy temu faktura VAT wystawiona przez skarżącą spółkę, na której wyszczególniona została pozycja "transport" z wyliczoną kwotą opłaty za tę usługę.
Naczelny Sąd Administracyjny pragnie podkreślić, że w myśl art. 5 ust. 1 ustawy z 1993 r. o VAT spółka jawna jest podatnikiem podatku od towarów i usług. Faktura VAT jest więc dowodem wykonania przez spółkę konkretnej usługi, konkretnego dnia, na rzecz konkretnego podmiotu, uznać zatem należy za niezasadny zarzut strony skarżącej o niewłaściwie dokonanej w zaskarżonym wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ocenie faktury dokumentującej przewóz. Faktura ta bowiem, nie może być dowodem na to, że dokonano jedynie zwrotu kosztów związanych z transakcją sprzedaży, lecz jest dowodem na wykonanie usługi transportowej, o czym zresztą świadczy wyszczególniona pozycja "transport", o czym mowa powyżej.
W związku z powyższym, wbrew temu co twierdzi skarżący w skardze kasacyjnej, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonał w pełni prawidłowej wykładni powołanych przepisów i właściwie je zastosował.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela także stanowiska strony wnoszącej skargę kasacyjną, iż to na kierowcach jako na podmiotach wykonujących bezpośrednio transport drogowy spoczywa odpowiedzialność za stwierdzone w czasie kontroli naruszenia między innymi przepisów dotyczących czasu pracy kierowców.
Wskazać należy, że przepis art. 92 ust. 1 ustawy stwierdza, iż podlega karze pieniężnej ten, kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne (...). Z kolei z definicji krajowego transportu drogowego umieszczonej w art. 4 pkt 1 ustawy wynika, że jest to podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy, bądź naczepy, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zaś przewoźnikiem drogowym jest przedsiębiorca uprawniony do wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego ( art. 4 pkt 15 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym).
W rozpoznawanej sprawie to skarżąca Spółka była dysponentem pojazdu samochodowego i to ona wykonywała transport drogowy, a nie kierowca, który prowadził pojazd.
Jak jednolicie przyjmuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, powołany art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym ustanawia odpowiedzialność administracyjną a nie karnoadministracyjną podmiotów wykonujących transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne. Kary pieniężne wymierzane w postępowaniu administracyjnym, na podstawie ustawy o transporcie drogowym, nie uzależniają nałożenia kary od winy, wystarczające jest stwierdzenie samego faktu nieprzestrzegania nałożonych obowiązków. Za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne odpowiedzialność administracyjną ponosi przedsiębiorca i jego organy. Odpowiedzialność tą ponosi także za skutki działań osób, którymi przy wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje.
Z tego to powodu w art. 92 posłużono się szerokim terminem "kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne", ażeby sankcjami z tego przepisu objąć wszystkie podmioty, które wykonując gospodarczą działalność transportową naruszają prawo. Zarówno te, które są uprawnionymi przewoźnikami, jak i te które tego przymiotu nie mają, a mimo to wykonują działalność polegającą na transporcie drogowym lub przewozów na potrzeby własne, w rozumieniu ustawy. W przeciwnym wypadku nigdy nie można by było nałożyć kary pieniężnej, na przykład z tytułu wykonywania przewozów bez licencji, zezwolenia czy zaświadczenia.
Poprawność takiego rozumowania potwierdza także treść przepisu art. 93 ust. 1 cytowanej ustawy, który mówi, że karę pieniężną nakłada się na przedsiębiorcę wykonującego transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne, a nie – jak twierdzi wnoszący skargę kasacyjną – na kierowcę, który w ramach tego transportu lub przewozu kieruje pojazdem. W istocie kierowca, niezależnie od formy zatrudnienia, wykonuje jedną z czynności składającą się w następstwie na szereg działań, których suma dopiero jest transportem drogowym, w rozumieniu powołanej ustawy o transporcie drogowym. Natomiast sprawą przedsiębiorcy (przewoźnika), o czym była już wyżej mowa, jest zawarcie takich umów oraz przyjęcie takich organizacyjnych rozwiązań, które dyscyplinować będą osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem. W konsekwencji stwierdzić należy, iż za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność to przedsiębiorstwo reprezentowane przez osobę lub organy, które je prowadzą. To na nich spoczywa ciężar administracyjnej odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługują i to niezależnie od charakteru stosunku prawnego łączącego przedsiębiorcę z taką osobą.
Wskazać należy, że zapis art. 92 ust. 1 powołanej ustawy o transporcie drogowym, stanowiący, iż karze z tytułu naruszenia warunków wynikających z przepisów ustawy lub ustaw w tym przepisie wskazanych podlega ten, kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne, został zmieniony przez art. 1 pkt 29 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. (Dz. U. Nr 180, poz.1497) zmieniającej niniejszą ustawę z dniem 21 grudnia 2005r., który po zmianie stanowi, że karze podlega ten, kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub wskazanych w tym artykule przepisów. Przedmiotową zmianą dodany został również art. 92 a, stanowiący, że w przypadku, gdy podczas kontroli drogowej zostaną stwierdzone naruszenia wskazane w tym przepisie, kierowca pojazdu samochodowego realizujący przewóz drogowy podlega karze grzywny.
Naczelny Sąd Administracyjny pragnie jednak podkreślić, że zmiana, o której mowa miała miejsce już po przeprowadzeniu kontroli i wydaniu decyzji będącej przedmiotem oceny, a więc wskazany przepis art. 92a będący wynikiem tej zmiany, nie mógł stanowić podstawy rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.
W związku z powyższym, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie jest możliwym do przyjęcia, że doszło do naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit c powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a., co w skardze kasacyjnej podniosła strona skarżąca.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na postawie art. 184 i art. 207 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.