II SA/Rz 1226/19

II SA/Rz 1226/19 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2020-01-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-10-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Joanna Zdrzałka
Magdalena Józefczyk /sprawozdawca/
Piotr Godlewski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
I OSK 1257/20 - Wyrok NSA z 2023-10-06
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2019 poz 341
art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. a) i ust. 2 pkt 1 lit. b) , art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. a)
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka WSA Magdalena Józefczyk /spr./ Protokolant starszy sekretarz sądowy Sylwia Opioła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi P. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne -skargę oddala-
Uzasadnienie
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej: "SKO", "Kolegium", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Starosty Powiatu [...] (dalej: "Starosta" lub "organ I instancji") z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...], wydaną w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne.
W podstawie prawnej organ powołał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 z późn zm.) – dalej: "K.p.a.".
Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu:
Decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...], Starosta Powiatu [...] skierował PL (dalej: "skarżącego") na badania psychologiczne w zakresie psychologii transportu, przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami.
Organ I instancji podał, że wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] maja 2019 r. [...] skarżący został uznany za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu prowadzenia pojazdu mechanicznego znajdując się w stanie nietrzeźwości. To zaś, w świetle art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. a) w zw. z 82 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 341 z późn. zm.) – dalej: "u.k.p.", obligowało do skierowania skarżącego na badania psychologiczne.
PL wniósł odwołanie od tej decyzji argumentując, że rozstrzygnięcie organu I instancji wydano na podstawie wadliwie ustalonego stanu faktycznego sprawy, a uzasadnienie decyzji nie spełnia wymogów stawianych art. 107 § 3 K.p.a. Starosta zignorował wnioski dowodowe skarżącego i błędnie przyjął, że po stronie skarżącego istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Z przepisów u.k.p. wynika, że administracyjnoprawny nakaz poddania się sprawdzeniu stanu zdrowia winien mieć zastosowanie tylko, gdy istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy. Okoliczności ustalone przez organ muszą z dużym prawdopodobieństwem wskazywać, że w stosunku do kierującego mogą występować przeciwwskazania zdrowotne co do jego udziału w ruchu. Skarżący podniósł, że zdarzenie z dnia 4 lutego 2019 r. stanowiło "wypadek losowy" nie związany ani z umiejętnościami kierowania pojazdem, ani też ze stanem zdrowia. Zdaniem skarżącego, został już dostatecznie ukarany w postępowaniu karnym, stężenie alkoholu w wdychanym powietrzu nieznacznie przekroczyło dopuszczalną normę, a on sam nie miał świadomości, że znajduje się w stanie po użyciu alkoholu. Regulacje u.k.p. nie wprowadzają automatyzmu, aby w każdym przypadku starosta po uzyskaniu zawiadomienia wydawał decyzję o skierowaniu na badania.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy opisaną wyżej decyzję Starosty, podzielając w całości stanowisko organu I instancji.
Organ odwoławczy podał, że zarzuty skarżącego uznać należało za bezzasadne. Z przepisu art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. a) u.k.p. wynika jednoznaczny obowiązek organu do wydania decyzji o skierowaniu kierowcy na badanie psychologiczne, w sytuacji zaistnienia okoliczności wskazanych w przepisie, obejmujących m.in. kierowanie pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu. Wbrew twierdzeniem odwołującego się, wyniki badań lekarskich lub opinia pracodawcy nie mogą stanowić przesłanki do odstąpienia od wydania decyzji, a przesłankę do skierowania skarżącego na badania stanowiło prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości, co wynika z wyroku Sądu Rejonowego w [...].
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, PL wniósł o stwierdzenie nieważności, względnie uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz umorzenie postępowania administracyjnego, a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania.
Zdaniem skarżącego, decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego została wydana z naruszeniem art. 6, art. 7 i art. 15 K.p.a. Powtarzając argumentację sformułowaną w odwołaniu skarżący podniósł dodatkowo, że od 4 czerwca 2018 r. decyzję o skierowaniu na badania, stosownie do art. 99 ust. 2 pkt 1 lit. b) u.k.p., organ winien wydać w oparciu o (niefunkcjonującą jeszcze) ewidencję CEPIK2.0, a nie na podstawie odpisu wyroku sądu powszechnego. Skierowanie kierowcy na badania w oparciu o treść wyroku sądu stanowi w ocenie skarżącego naruszenie zasady praworządności oraz art. 135a u.k.p. Skarżący zarzucił, że we wskazanym wyroku Sąd Rejonowy w [...] nie orzekł względem skarżącego zakazu prowadzenia pojazdów, a zatem w sprawie nie zachodziła również przesłanka określona w art. 182 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 1950 z późn. zm.), obligująca Sąd do przesłania odpisu wyroku Staroście. W ocenie skarżącego powyższe okoliczności oznaczają, że rozstrzygnięcia organów administracji uznać należy za niedopuszczalne, a postępowanie należy umorzyć jako bezprzedmiotowe. Organ nie powinien bowiem znaleźć się w posiadaniu odpisu wyroku sądu powszechnego, który jak wynika z uzasadnienia decyzji, został uznany za wiążący przez organy administracji w kontekście skierowania kierowcy na badania psychologiczne.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zajęte stanowisko.
Na podstawie informacji uzyskanych od organu ustalono, że skarżący zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty Powiatu [...] z dnia [...] lipca 2019 r. o skierowaniu na badania psychologiczne. Decyzją z dnia [...] października 2019 r. nr [...] Kolegium odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji. Jak podał organ odwoławczy w pismach z dnia 18 listopada i 3 grudnia 2019 r., skarżący nie zwrócił się o ponowne rozpatrzenie sprawy, ani nie wniósł skargi na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.) –dalej: "P.p.s.a.". Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach. W myśl art. 151 P.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
Poddawszy zaskarżoną decyzję ocenie legalności w granicach wyznaczonych wyżej powołanymi przepisami Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stan faktyczny ustalony przez organy nie budzi wątpliwości po stronie Sądu i może stanowić podstawę do poddania zaskarżonej decyzji kontroli jej legalności. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...], wydaną w przedmiocie skierowania skarżącego na badania psychologiczne w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami w zakresie uprawnień kategorii B.
Zgodnie z art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.k.p., badaniu psychologicznemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, zwanym dalej "badaniem psychologicznym w zakresie psychologii transportu", podlega kierujący motorowerem, pojazdem silnikowym lub tramwajem, jeżeli kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu. Stosownie zaś do art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. a) u.k.p., starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu, jeżeli kierowała pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu.
Nie ulega wątpliwości, że przytoczone regulacje nie pozostawiają uznaniu organów administracji kwestii skierowania osoby na badania psychologiczne wobec dopuszczenia się przez nią kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu. Świadczy o tym użycie przez ustawodawcę kategorycznych stwierdzeń "podlega kierujący" oraz "wydaje decyzję administracyjną". Wobec zarzutów skarżącego należy również podkreślić, że stan zdrowia kierującego pojazdem jest bez znaczenia dla organu w kontekście zaistnienia przesłanek do skierowania kierowcy na badania psychologiczne na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. a) w zw. z art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.k.p. Istotne jest jedynie to, czy kierowca dopuścił się kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu.
Wbrew twierdzeniom skarżącego, dowodem popełnienia przez kierowcę czynu polegającego na prowadzeniu pojazdu w stanie nietrzeźwości lub w stanie po użyciu alkoholu, jest wyrok sądu powszechnego. Wyrok sądu powszechnego oraz jego odpisy są dokumentami urzędowymi w rozumieniu art. 76 § 1 K.p.a. i stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Nie ma przy tym znaczenia, że w opisywanej sprawie prawomocnym wyrokiem z dnia [...] maja 2019 r. [...] Sąd Rejonowy w [...] warunkowo umorzył postępowanie karne przeciwko skarżącemu, oskarżonemu o to, że w dniu [...] lutego 2019 r. w [...] będąc w stanie nietrzeźwości wynoszącym 0,30 mg/l zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu, w ruchu lądowym prowadził samochód osobowy marki [...]. Warunkowe umorzenie postępowania karnego jest bowiem możliwe w sytuacji, kiedy okoliczności popełnienia przestępstwa zostały wyjaśnione i nie budzą wątpliwości. Treść ww. wyroku sądu powszechnego wiąże organy administracji oraz skład orzekający w niniejszej sprawie co do okoliczności faktycznych stanowiących podstawę do wydania zaskarżonej decyzji.
Nie można skutecznie podważyć legalności opisanych wyżej rozstrzygnięć organów administracji z tego tylko powodu, że zgodnie z art. 99 ust. 2 pkt 1 lit. b) u.k.p., starosta wydaje decyzję administracyjną, o której mowa w ust. 1, z urzędu, na podstawie informacji uzyskanych od administratora danych i informacji zgromadzonych w ewidencji - w zakresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 lit. a, pkt 3 lit. a-c oraz pkt 4 i 5. Ustawowo określoną przesłanką do wydania decyzji o skierowaniu kierowcy na badania psychologiczne jest fakt kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu (art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. a) u.k.p.). Podstawowym i zasadniczym dowodem zaistnienia tego rodzaju okoliczności jest natomiast wyrok sądu powszechnego, a nie wyłącznie informacje zamieszczone w (funkcjonującym lub nie) systemie teleinformatycznym. Dane w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców są informacją wtórną względem wyroku sądu powszechnego. W świetle przepisów u.k.p., dane w systemie CEPiK mogą i powinny stanowić podstawę do wydania decyzji, niemniej brak stosownych informacji w systemie nie może stanowić przeszkody do wydania kwestionowanej decyzji wobec kierowcy, którego sąd uznał winnym zarzucanego mu czynu prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości. Innymi słowy, ratio legis u.k.p. oraz zasady demokratycznego państwa prawnego nie mogą dopuścić do sytuacji, w której organ dysponując odpisem prawomocnego wyroku sądu powszechnego winien odstąpić od wydania decyzji administracyjnej o skierowaniu kierowcy na badania psychologiczne z tego tylko powodu, że treść tego wyroku nie została wprowadzona do Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców, a sam organ informację o dopuszczeniu się przez kierowcę czynu prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości uzyskał nie z systemu teleinformatycznego a z doręczonego w formie papierowej odpisu wyroku sądu. tego też powodu brak jest podstaw do uznania za zasadne zarzutów skarżącego związanych brakiem podstaw prawnych do przesłania Staroście wyroku Sądu Rejonowego w [...] oraz celu, w jakim został organowi przekazany. W świetle poczynionych wyżej uwag jest to bez znaczenia dla załatwienia sprawy, a zatem nie mogło zostać uznane przez Sąd za naruszenie przepisów procedury, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd skargę oddalił.