I OSK 1257/09

I OSK 1257/09 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2010-04-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2009-09-01
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jolanta Rajewska /przewodniczący/
Leszek Kiermaszek /sprawozdawca/
Małgorzata Pocztarek
Symbol z opisem
6219 Inne o symbolu podstawowym 621
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Wa 1097/08 - Wyrok WSA w Warszawie z 2008-11-28
I OZ 134/09 - Postanowienie NSA z 2009-02-24
Skarżony organ
Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2005 nr 41 poz 398
art. 26 ust. 2
Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jedn.
Dz.U. 2004 nr 116 poz 1203
art. 23 ust. 1a i 1b
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rajewska Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędzia NSA del. Leszek Kiermaszek (spr.) Protokolant Barbara Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 listopada 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 1097/08 w sprawie ze skargi D. C. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 28 listopada 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 1097/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę wniesioną przez D. C. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym. Wyrok ten wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Decyzją z dnia [...] marca 2008 r., nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego "Mazowsze" Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w Warszawie, działając na podstawie art. 13 ust. 6 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.) oraz art. 23 ust. 1a i 1b ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 116, poz. 1203 ze zm.), odmówił D. C. wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym nr [...] położonym w Z. przy ul. [...]. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ stwierdził, że przedmiotowy lokal został przydzielony W. C. decyzją nr [...] Dowódcy Garnizonu w Ł. z dnia [...] grudnia 1991 r. Przy ustalaniu powierzchni mieszkalnej tego lokalu uwzględniono żonę J. C. i syna D. C. Po śmierci W. C., decyzją Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Terenowy w Białymstoku z dnia [...] października 2001 r., nr [...] przedmiotowy lokal został przydzielony żonie zmarłego J. C. Mocą tej decyzji prawo do zamieszkiwania w nim nabył ich syn D. C., jednakże dniu [...] czerwca 2006 r. zmarła J. C., a D. C. utracił uprawnienie do zamieszkiwania w tym lokalu.
Organ wskazał następnie, że zgodnie art. 23 ust. 1a i 1b ustawy o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw, w razie śmierci osoby, której do dnia wejścia w życie powołanej ustawy, tj. do dnia 30 czerwca 2004 r. przydzielono osobną kwaterę stałą, zamieszkałej w lokalu mieszkalnym, będącym w dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej niebędącym kwaterą, wspólnie z nią zamieszkałe w chwili jej śmierci osoby, o których mowa w art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, mają prawo zamieszkiwać w tym lokalu mieszkalnym. W takim przypadku dyrektor oddziału regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wydaje tym osobom decyzje o prawie zamieszkiwania w tym lokalu. Art. 26 ust. 2 powołanej ustawy zawiera zamknięty katalog osób uprawnionych do otrzymania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu, są to: małżonek, wspólnie zamieszkałe dzieci własne, przysposobione oraz przyjęte na wychowanie na podstawie orzeczenia sądu opiekuńczego, jak również dzieci małżonka, do czasu zawarcia związku małżeńskiego, nie dłużej jednak niż do ukończenia dwudziestu pięciu lat życia, chyba że przed tym dniem stały się niezdolne do pracy oraz do samodzielnej egzystencji i nie zawarły związku małżeńskiego. D. C. nie spełnia warunków określonych w tym przepisie, gdyż pomimo że zamieszkiwał w przedmiotowym lokalu w dniu śmierci matki, to ukończył 25 lat.
Na skutek odwołania D. C. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 13 ust. 7 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W jej uzasadnieniu podał, że organ pierwszej instancji prawidłowo uznał, że odwołujący się nie należy do osób uprawnionych w rozumieniu art. 26 powołanej ustawy. Wprawdzie organ pierwszej instancji nie prowadził postępowania wyjaśniającego, czy odwołujący się przed ukończeniem 25 roku życia nie stał się osobą niezdolną do pracy i samodzielnej egzystencji, niemniej jest to oczywiste skoro sam wskazał, że pracuje w Policji. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej stwierdził również, że podawane przez odwołującego się okoliczności, dotyczące jego stanu majątkowego i rodzinnego nie mają znaczenia z punktu widzenia przepisów mających zastosowanie w sprawie i nie mogą stanowić podstawy do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji. Odnosząc się do podnoszonego zarzutu w zakresie nieuwzględnienia w sprawie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, organ stwierdził, że przepis ten ma zastosowanie do odrębnego postępowania i nie może mieć wpływu na decyzję wydaną w trybie art. 23 ust. 1a i 1b tej ustawy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie D.C. zarzucił wydanie powyższej decyzji "z naruszeniem przepisów prawa poprzez nienależyte ustalenie stanu faktycznego, nadinterpretację przepisów prawa poprzez naruszenie prawa" tj. art. 7, art. 9 i art. 107 § 3 Kpa oraz poprzez błędną interpretację art. 23 ust. 1a ustawy o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw. Na tej podstawie wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Udzielając odpowiedzi na skargę Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w motywach wyroku oddalającego skargę na wstępie przywołał treść art. 23 ust. 1 i 1 a ustawy o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw i art. 26 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, a następnie stwierdził, że kwestią nie budzącą wątpliwości w sprawie jest okoliczność, iż D. C. nie jest osobą uprawnioną do zamieszkiwania w spornym lokalu mieszkalnym, stąd organ zasadnie i zgodnie z prawem wydał decyzję o odmowie zamieszkiwania przez skarżącego w tym lokalu.
Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd pierwszej instancji stwierdził, że w toku prowadzonego postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją nie doszło do naruszenia wskazanych przez skarżącego przepisów postępowania administracyjnego oraz przepisu prawa materialnego - art. 23 ust. 1a ustawy o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw. W ocenie tego Sądu zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji odpowiadają prawu.
Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną wniósł D. C., reprezentowany przez adwokata. Zaskarżając ten wyrok w całości, wnoszący skargę kasacyjną oparł ją o zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 23 ust. 1 a i 1 b ustawy o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 26 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej przez błędną wykładnię tych przepisów polegającą na przyjęciu, że dziecko żołnierza, uprawnione do zamieszkiwania w lokalu, traci to uprawnienie z chwilą ukończenia 25 roku życia.
W oparciu o powyższy zarzut wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania.
Negując interpretację dokonaną przez Sąd pierwszej instancji kasator powołał się na decyzję Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w Białymstoku z dnia [...] października 2001 r. wywodząc, że z tej decyzji D. C. czerpie swoje uprawnienie do zamieszkiwania w spornym lokalu. Jego zdaniem dopiero uchylenie tej decyzji mogłoby spowodować utratę uprawnienia. Zwrócił także uwagę, że po śmierci J. C. między Agencją a skarżącym nawiązał się dorozumiany stosunek najmu.
Odpowiadając na skargę kasacyjną Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie od wnoszącego skargę kasacyjną kosztów zastępstwa procesowego. Odnosząc się do zarzutów skargi organ ponownie podkreślił, że D. C., pomimo wspólnego zamieszkiwania z osobą uprawnioną (matką J. C.) w chwili jej śmierci w lokalu niebędącym kwaterą nie był osobą, o której mowa w art. 26 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, bowiem
w dacie śmierci matki miał ukończone 25 lat i nie posiadał orzeczenia stwierdzającego niezdolność do pracy i samodzielnej egzystencji. Organ zwrócił uwagę, że sytuacja skarżącego nie wypełnia przesłanek z art. 23 ust. 1a i 1b ustawy o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, a wobec tego nietrafny jest zarzut kasatora naruszenia tego przepisu oraz art. 26 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.
Polemizując ze stanowiskiem odnośnie uprawnienia D. C. wynikającego z decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego WAM w Białymstoku z dnia [...] października 2001 r. organ stwierdził, że uprawnienie tej osoby do zamieszkiwania w spornym lokalu nie było kwestionowane do chwili, gdy D. C. zamieszkiwał z osobą uprawnioną – J. C. Jednakże zmiana stanu faktycznego, jaką była śmierć matki, spowodowała utratę tego uprawnienia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej Ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Tak rozumiane związanie podstawami skargi kasacyjnej nakłada na autora skargi obowiązek prawidłowego ich określenia. Można i należy tego oczekiwać od sporządzającego skargę kasacyjną, będącego profesjonalnym pełnomocnikiem (art. 175 § 1 Ppsa).
Wniesiona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna, oparta wyłącznie o podstawę z art. 174 pkt 1 Ppsa, nie odpowiada w pełni wszystkim wymogom przewidzianym dla sformalizowanego pisma jakim jest skarga kasacyjna. Sporządzający tę skargę stawiając Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu zarzut naruszenia wskazanych w petitum skargi kasacyjnej przepisów zastrzegł, iż "w szczególności" wymienione normy uzasadniać mają zarzut naruszenia prawa materialnego. Stwierdzić więc trzeba, że podstawa skargi i jej uzasadnienie winny być sformułowane precyzyjnie, jednoznacznie nie pozostawiając miejsca na niedopuszczalne domysły i przypuszczenia. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej nie pozwala na odniesienie się do tych innych, bliżej nie sprecyzowanych zarzutów.
Sformułowany natomiast w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia norm materialnoprawnych nie jest usprawiedliwiony. Przepis art. 23 ust. 1a ustawy z dnia
16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 116, poz. 1203 ze zm.), jest przepisem przejściowym regulującym stosunki prawne powstałe przed wejściem w życie ustawy nowelizacyjnej, tj. przed dniem 1 lipca 2004 r., której skutki prawne trwają po wejściu jej w życie. Przepis ten stanowi, że w razie śmierci osoby, której do dnia wejścia w życie ustawy nowelizacyjnej przydzielono osobną kwaterę stałą, zamieszkałej w lokalu mieszkalnym będącym w dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, niebędącym kwaterą, wspólnie z nią zamieszkałe w chwili jej śmierci osoby, o których mowa w art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.), mają prawo zamieszkiwać w tym lokalu mieszkalnym. Z treści tego przepisu wynika więc, że nie każda osoba, lecz wyłącznie te osoby, które wymienione zostały w art. 26 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sil Zbrojnych RP, po spełnieniu warunków zawartych w art. 23 ust. 1a ustawy nowelizacyjnej, zachowują uprawnienia do uzyskania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu. Do kręgu osób uprawnionych należą przede wszystkim małżonek, a ponadto wspólnie zamieszkałe dzieci własne, przysposobione oraz przyjęte na wychowanie na podstawie orzeczenia sądu opiekuńczego, jak również dzieci małżonka do czasu zawarcia związku małżeńskiego, nie dłużej jednak niż do dnia ukończenia dwudziestu pięciu lat życia, chyba że przed tym dniem stały się niezdolne do pracy oraz do samodzielnej egzystencji i nie zawarły związku małżeńskiego. Zatem prawidłowa wykładnia analizowanych przepisów prowadzi do wniosku, że dziecko osoby, której przed dniem 1 lipca 2004 r. przydzielono lokal mieszkalny będący w dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, po ukończeniu dwudziestu pięciu lat życia traci uprawnienia do uzyskania decyzji o prawie zamieszkiwania (art. 23 ust. 1b ustawy nowelizacyjnej), chyba że przed tym dniem stało się niezdolne do pracy oraz do samodzielnej egzystencji i nie zawarło związku małżeńskiego. W tej sytuacji wbrew odmiennym twierdzeniom autora skargi kasacyjnej, dla sposobu rozumienia przepisu art. 23 ust. 1a ustawy nowelizacyjnej nie ma żadnego znaczenia fakt uwidocznienia w decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego tej osoby jako uprawnionej do zamieszkiwania. Z kolei twierdzenie, że z chwilą śmierci osoby, której przydzielono lokal mieszkalny, jej dziecko stałe z nią zamieszkujące wstępuje w stosunek najmu nie znajduje uzasadnienia, gdyż w świetle regulacji zawartej w aktach prawnych dotyczących zakwaterowania w lokalach będących w dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wyłączone jest stosowanie zasad kodeksowych (art. 691 Kodeksu cywilnego).
Strona wnosząca skargę kasacyjną nie zakwestionowała ustaleń faktycznych przyjętych w zaskarżonym wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający sprawę w granicach skargi kasacyjnej zwolniony jest więc z obowiązku zbadania, czy w toku postępowania poprawnie ustalona została podstawa faktyczna i w konsekwencji czy właściwie zastosowane zostały przepisy stanowiące podstawę prawną orzeczenia administracyjnego.
Z tych wszystkich powodów, wobec braku podstaw branych pod rozwagę z urzędu, Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 Ppsa oddalił skargę kasacyjną.