I OSK 1255/07

Naczelny Sąd Administracyjny2008-09-09
NSAAdministracyjneŚredniansa
ewidencja gruntówzmiana oznaczeniadrogapostępowanie administracyjnewznowienie postępowaniadowodywiarygodność dokumentówkserokopiamapa ewidencyjnaNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie dotyczącej wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów, uznając przedstawione dowody za niewiarygodne z powodu ich nieautentyczności.

Sprawa dotyczyła wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego w celu wprowadzenia oznaczenia "dr" (droga) dla działki nr [...] w ewidencji gruntów. Skarżący przedstawili kserokopie map jako dowód, jednak organy i sąd uznali je za niewiarygodne, ponieważ odręczne dopiski "dr" były różne i niepotwierdzone, a kserokopie nie były uwierzytelnione. NSA oddalił skargę kasacyjną, podkreślając potrzebę wiarygodności dowodów w trybie nadzwyczajnym.

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Głównego Geodety Kraju. Przedmiotem sporu było wprowadzenie oznaczenia użytku gruntowego "dr" (droga) dla działki nr [...] w ewidencji gruntów. Skarżący K. i I. L. domagali się zmiany oznaczenia, powołując się na dokumenty z księgi wieczystej. Wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego oparto na art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., wskazując na nowe dowody w postaci kserokopii map ewidencyjnych. Organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny uznali te dowody za niewiarygodne, ponieważ odręczne dopiski "dr" na mapach były różne, niepotwierdzone co do daty powstania i nie stanowiły dowodu na istnienie takiego oznaczenia w momencie wydawania pierwotnych decyzji. Dodatkowo, kserokopie nie były uwierzytelnione, co podważało ich moc dowodową. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, podzielił stanowisko Sądu I instancji. Podkreślono, że instytucja wznowienia postępowania ma charakter nadzwyczajny i wymaga przedstawienia wiarygodnych dowodów, które nie budzą wątpliwości. Sąd wskazał, że różnice w odręcznych dopiskach na kserokopiach świadczą o ich nieautentyczności lub wielokrotnym wprowadzaniu zmian, co nie może stanowić podstawy do uchylenia ostatecznej decyzji administracyjnej i podważenia pewności obrotu prawnego. W konsekwencji, skarga kasacyjna została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, nieuwierzytelnione kserokopie dokumentów, zwłaszcza jeśli zawierają niejednoznaczne lub potencjalnie sfałszowane odręczne dopiski, nie mogą być uznane za wiarygodne dowody uzasadniające wznowienie postępowania administracyjnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kserokopie nieposiadające uwierzytelnienia nie mogą korzystać z mocy dowodowej oryginału, gdyż łatwo podlegają sfałszowaniu. Różnice w odręcznych dopiskach na załączonych kserokopiach świadczą o ich nieautentyczności lub wielokrotnym wprowadzaniu zmian, co dyskwalifikuje je jako podstawę do wznowienia postępowania w trybie nadzwyczajnym, który wymaga szczególnej wiarygodności dowodów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (14)

Główne

k.p.a. art. 145 § 1 pkt 5

Kodeks postępowania administracyjnego

Wskazuje, że wznowienie postępowania jest możliwe, gdy wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane jednak organowi, który wydał decyzję. Wymaga kumulatywnego spełnienia trzech przesłanek: nowe okoliczności/dowody, istnienie ich w dniu wydania decyzji, nieznajomość ich przez organ.

P.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres rozpoznania sprawy przez NSA (w granicach skargi kasacyjnej).

P.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa podstawy skargi kasacyjnej (naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania).

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez NSA.

Pomocnicze

k.p.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit c

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Reguluje zasadę swobodnej oceny dowodów przez organ administracji.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek działania organów w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organów prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.

k.p.a. art. 75 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 76 § § 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy dokumentów urzędowych i ich mocy dowodowej.

k.p.a. art. 16 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Reguluje zasadę trwałości decyzji ostatecznych i dopuszczalność ich weryfikacji.

k.p.a. art. 145a § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy przesłanek wznowienia postępowania.

Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art. 145 § 1 pkt. 5

Prawdopodobnie odnosi się do k.p.a. z 1960 r. w brzmieniu obowiązującym w 2000 r.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewiarygodność przedstawionych przez skarżących dowodów w postaci nieuwierzytelnionych kserokopii z odręcznymi, różniącymi się dopiskami, które nie mogły stanowić podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. poprzez niestwierdzenie naruszenia przepisów postępowania administracyjnego przez organy. Zarzut naruszenia przez organy art. 80 k.p.a. (przekroczenie granicy swobodnej oceny dowodów). Twierdzenie, że organy miały obowiązek przeprowadzić dalsze postępowanie dowodowe w celu wyjaśnienia prawdziwości oznaczeń na mapach.

Godne uwagi sformułowania

dokument w postaci nieuwierzytelnionej kserokopii nie może korzystać z mocy dowodowej ponieważ łatwo podlega sfałszowaniu instytucja wznowienia postępowania administracyjnego ma więc charakter nadzwyczajny Przedstawiony dowód, w tak wszczętym postępowaniu, musi być wiarygodny i nie może budzić wątpliwości zasada swobodnej oceny dowodów polega bowiem na ustalaniu prawdy na podstawie materiału dowodowego

Skład orzekający

Marek Stojanowski

przewodniczący

Irena Kamińska

sprawozdawca

Wojciech Mazur

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wiarygodność dowodów w postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza w trybie nadzwyczajnym (wznowienie postępowania). Zasady oceny dowodów, w tym znaczenie uwierzytelnienia kserokopii i analiza odręcznych dopisków na dokumentach."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z ewidencją gruntów i budynków oraz interpretacją art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w kontekście dowodów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczowe zasady postępowania dowodowego w administracji, szczególnie w kontekście nadzwyczajnych trybów postępowania, co jest istotne dla praktyków prawa. Brak nietypowych faktów obniża jej atrakcyjność dla szerszej publiczności.

Niewiarygodne kserokopie kontra ewidencja gruntów: kiedy sąd odrzuca dowody?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 1255/07 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2008-09-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-08-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Irena Kamińska /sprawozdawca/
Marek Stojanowski /przewodniczący/
Wojciech Mazur
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne
Ewidencja gruntów
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 84/07 - Wyrok WSA w Warszawie z 2007-03-12
Skarżony organ
Główny Geodeta Kraju
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 145 par. 1 pkt. 5
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie sędzia NSA Irena Kamińska (spr.) sędzia del. WSA Wojciech Mazur Protokolant Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 9 września 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. L. i I. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 marca 2007 r. sygn. akt IV SA/Wa 84/07 w sprawie ze skargi K. L. i I. L. na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...], nr [...], w przedmiocie uchylenia decyzji administracyjnej po wznowieniu postępowania oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
I OSK 1255/07
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 marca 2007 r. oddalił skargę K. L. i I. L. na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów.
W uzasadnieniu wyroku przestawiono następujący stan faktyczny sprawy.
Prezydent Miasta R. decyzją z dnia [...] odmówił wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków miasta R. polegającej na wprowadzeniu do tej ewidencji użytku gruntowego "dr" dla działki nr [...] z obrębu [...].
Następnie, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa M. decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Skargę od tej decyzji do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli K. i I. L.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 maja 2003 r. oddalił ich skargę (sygn. akt II SA 3023/01).
Pismem z dnia [...] K. i I. L. wystąpili z wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa M. z dnia [...]. Jako podstawę wznowienia postępowania wnioskodawcy wskazali art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Do wniosku o wznowienie postępowania wnioskodawcy dołączyli sześć kopii map ewidencyjnych i zasadniczych, które w ich ocenie stanowiły dowód sfałszowania map.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa M. decyzją z dnia [...] odmówił uchylenia decyzji z dnia [...], zaś Główny Geodeta Kraju decyzją z dnia [...] utrzymał powyższą decyzje w mocy uznając, że przedłożone kopie były z urzędu znane organowi, a więc nie mogą stanowić przesłanki do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na skutek skargi K. i I. L., wyrokiem z dnia 7 listopada 2005r. wydanym w sprawie sygn. akt IVSA/Wa 287/05 uchylił decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] oraz utrzymana nią w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...]. W ocenie Sądu organy wydające decyzje nie ustosunkowały się do stwierdzenia skarżących, że w dokumentach księgi wieczystej KW [...] znajduje się wypis z ewidencji gruntów i budynków z dnia [...], a mapa ewidencyjna nr Ks. ew. [...], w których działka nr [...] została oznaczona symbolem "dr".
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa M., ponownie rozpatrując sprawę, decyzją z dnia [...] odmówił ponownie uchylenia decyzji z dnia [...]. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w księdze wieczystej KW [...] znajduje się wypis i wyrys z ewidencji gruntów i budynków sporządzony przez geodetę uprawnionego, na którym znajduje się klauzula, że zgodny jest z mapą ewidencyjną nr Ks.ew. [...] z dnia [...]. Wyrys i wypis są sporządzone dla działki nr [...]. Na dokumencie tym działka [...] pokazana została jedynie jako działka przylegająca do działki [...]. Wszystkie oznaczenia znajdujące się na powyższym wypisie i wyrysie sporządzone są przy pomocy szablonów kreślarskich, w tym także oznaczenie "dr" w działce nr [...]. Jedynie na działce nr [...] dopisane zostało odręcznie oznaczenie "dr:"
Od decyzji tej K. i I.L. złożyli odwołanie.
Główny Geodeta Kraju, na skutek złożonego odwołania, decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa M. Organ odwoławczy podniósł, iż z materiału dowodowego wynika, że podział dotyczył nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] i nie dotyczył działki nr [...], a na mapie podziałowej, stanowiącej załącznik do decyzji z dnia [...] o podziale nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], jedynie działka nr [...] i nr [...] oznaczone zostały symbolem "dr", nie została oznaczona tym symbolem przyległa do nich działka nr [...], jedynie dodatkowo pokazana na mapie podziałowej. Natomiast wyrys z ewidencji gruntów z dnia [...] wydano dla działki nr [...] ( a nie dla działki nr [...]), a jedynie dodatkowo pokazano na nim działki nr [...] oraz nr [...]. Wyrys ten wraz z wypisem zostały sporządzone przez geodetę uprawnionego przy pomocy szablonu technicznego. Jedynie w miejscu działki nr [...] dopisano odręcznie oznaczenie "dr", przy czym brak jest jakichkolwiek potwierdzeń organu, że poprawka lub zmiana nastąpiła przed potwierdzeniem przez organ zgodności wyrysów z treścią ewidencji gruntów. Brak jakichkolwiek dowodów, że dopisek ten powstał przed wydaniem tego wyrysu przez organ, nie daje podstaw do uznania przedłożonego dokumentu jako wiarygodnego, ponieważ dopisek ten mógł zostać dokonany w dowolnym późniejszym terminie.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] złożyli K. i I. L. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji jak i decyzji ją poprzedzającej.
Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 12 marca 2007 r. podkreślił, że postępowanie administracyjne, będące przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie, toczyło się w jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania. Wznowienie postępowania jako instytucja procesowa, ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, która zakończona została decyzją ostateczną i w stosunku, do której zaistniała jedna ze wskazanych w art. 145 § 1 i art. 145a § 1 k.p.a. okoliczności będących podstawami wznowienia postępowania.
Wniosek o wznowienie postępowania dotyczył postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa M. z dnia [...], którą to decyzją utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] odmawiającą wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków miasta R. polegającej na wprowadzeniu do tej ewidencji użytku gruntowego "dr" dla działki nr [...] z obrębu [...]. Decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa M. z dnia [...] była przedmiotem zaskarżenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 15 maja 2003r. wydanym w sprawie sygn. akt II S.A. 3023/01 skargę oddalił. W orzecznictwie przyjmuje się, jak podkreślił Sąd I instancji, dopuszczalność wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną, co do której sąd administracyjny oddalił skargę, jeżeli po wydaniu wyroku przez sąd zostaną ujawnione istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne, istniejące w czasie wydawania decyzji i jej kontroli przez sąd, a nieznane zarówno organowi, który wydał decyzję, jak i sądowi. Wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Wojewódzkiego inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa M. z dnia [...] oparty został na art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., w związku z ujawnieniem przez skarżących wśród zgromadzonych dokumentów w urządzonej księdze wieczystej KW[...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w R. dla działki nr [...] wypisu z rejestru gruntów - opis i mapa z wypisu z rejestru gruntów z dnia [...] zarejestrowanej w składnicy za nr [...] w dniu [...], wydanej przez Prezydenta Miasta R., gdzie działki o nr[...] i nr [...] oznaczone są symbolem "dr" - drogi. Załączone do wniosku o wznowienie postępowania dowody w formie załączników są kserokopiami. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego dopuszczają, jak wyjaśniał Sąd, możliwość posłużenia się odpisem dokumentu oryginalnego. Jednakże zgodnie z obowiązującym orzecznictwem sądowym kserokopia może korzystać z mocy dokumentu oryginalnego tylko wtedy, gdy jest ona uwierzytelniona. Kserokopie dokumentów złożone przez skarżących przy wniosku o wznowienie postępowania nie są uwierzytelnione. Dokument oryginalny w procesie odtwarzania w drodze kserokopii może ulec sfałszowaniu. Dlatego też dokument w postaci nieuwierzytelnionej kserokopii nie może, zdaniem Sądu, korzystać z mocy dowodowej oryginału dokumentu. W toku postępowania administracyjnego zostało przeprowadzone badanie księgi wieczystej KW Nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w R. dla działki nr [...] położonej w R. przy ul. [...]. Jak wynika z notatki sporządzonej z tych badań w zbiorze dokumentów tej księgi znajduje się m. in. wyrys z ewidencji gruntów wraz z wypisem z rejestru gruntów sporządzony dla działki nr [...] w [...] [...]r. Wyrys sporządzony został przy pomocy szablonów do opisów, poświadczony jest przez Prezydenta m. R. dnia [...] jako kopia planu Nr [...] – [...] z dnia [...]. Na wyrycie przybita jest klauzula, że służy za podstawę wpisu do KW. Wyrys przedstawia oprócz działki nr [...] również działki nr [...] i nr [...]. Na działce nr [...] zamieszczony jest opis użytku szablonem "dr". Natomiast na działce nr [...] zamieszczony jest odręczny opis użytku "dr". W tej sytuacji Sąd podziela pogląd organu, że skoro na wyrycie tym brak jest jakichkolwiek dowodów, iż odręczny dopisek powstał przed wydaniem tego wyrysu przez organ, to dokument ten w zakresie odręcznego opisu użytku "dr" dla działki nr [...] jest niewiarygodny i nie może być podstawą uchylenia ostatecznej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa M. z dnia [...]. Zauważyć również należy, że na dowodach stanowiących załączniki nr 1 i nr 6 do wniosku o wznowienie postępowania, na działce nr [...] zaznaczony jest odręcznie opis użytku "dr". Zarówno wyrys z mapy ewidencyjnej na załączniku nr 1 jak i mapa na załączniku nr 6 są poświadczone za zgodność z oryginałem przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] i zaewidencjonowanym pod nr [...] – [...]. Jednakże na obu tych załącznikach na działce nr [...] odręczne dopiski opisu użytku "dr" są różne, umieszczone są w różnym miejscu i różnią się pismem. Świadczy to, że dopisek ten nie był raz uczyniony na oryginale przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, ale był uczyniony, co najmniej dwa razy.
Skargę kasacyjną od tego wyroku złożyli skarżący, zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. W ich ocenie, Sąd I instancji naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez niestwierdzenie naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w toku postępowania prowadzonego najpierw przez Głównego Geodetę Kraju, a następnie przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa M. W ocenie autora skargi kasacyjnej, naruszenie przepisów postępowania administracyjnego polegało na przekroczeniu przez organy granicy swobodnej oceny dowodów, o jakiej mowa w art. 80 k.p.a. poprzez bezpodstawne przyjęcie, że dokumenty w postaci wypisu i wyrysu z ewidencji budynków dotyczące działki nr [...] położonej w R. znajdujące się w księdze wieczystej KW [...] Sądu Rejonowego w R. oraz będące podstawą wyroku Sadu Okręgowego w R. z dnia [...] oraz wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 listopada 2005 r. nie są dokumentami wiarygodnymi, na których można było oprzeć rozstrzygnięcie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił pogląd organów, że ujawnienie na przedstawionym wyrysie z ewidencji gruntów i budynków faktu, iż oznaczenia na mapie użytku geodezyjnego dla działki nr [...] ,,dr" (droga) zostało wpisane bez użycia szablonu w przeciwieństwie do oznaczenia sposobu użytkowania innych działek położonych w pobliżu oznacza, że wypis i wyrys z ewidencji gruntów budynków są niewiarygodne i nie uzasadniają uwzględnienia żądania skarżących domagających się przywrócenia dla tej działki oznaczenia użytku ,,dr" w miejsce ,,tereny zabudowy mieszkalnej", które to oznaczenie zostało wprowadzone niezgodnie z prawem. Zdaniem skarżących, powszechnie obowiązujące przepisy nie uzależniają uznania za jedynie wiążące wpisania na mapie i w wyrysie ewidencji gruntów i budynków oznaczenia użytku nieruchomości przy pomocy szablonu. W związku z tym, nie można podzielić poglądu zaprezentowanego przez organy administracji publicznej obu instancji, a następnie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zaskarżonym wyroku, że wpisanie użytku działki nr [...] bez użycia szablonu, odręcznie budzi wątpliwości, co do prawdziwości tego oznaczenia i co do prawdziwości tego dokumentu w tej części. Pełnomocnik skarżących podkreślił dodatkowo, że zgodnie z przepisem art. 76 k.p.a. dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w zakresie ich działania stanowią dowód tego zostano w nich urzędowo stwierdzone. Jest możliwe, jak argumentował dalej pełnomocnik skarżących, przeprowadzenie dowodu przeciw treści dokumentu urzędowego, jednakże dowód taki w niniejszej sprawie nie został przeprowadzony, a twierdzenia organów opierają się jedynie na ich domniemaniach. Organy administracji publicznej mają obowiązek przeprowadzić postępowanie administracyjne zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisu art. 7 k.p.a. wobec czego uważając, że oznaczenie użytku widoczne w dokumentach budzi wątpliwości do ich prawdziwości powinny były podjąć wszelkie czynności umożliwiające ocenę, czy wpisane oznaczenie jest zgodne z innymi dokumentami, czy faktycznie zostało naniesione później przez inne osoby. Wyjaśnienie tych okoliczności i przeprowadzenie, co do nich postępowania dowodowego było obowiązkiem organów administracji wynikającym z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w tym m.in. art. 7 i 8 oraz art. 75 § 1 i 77 § 1. Nie podjęcie tych czynności w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego oznacza istotne naruszenie przepisów postępowania, które miało oczywisty wpływ na wynik sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dostrzegając tego naruszenia i oddalając skargę skarżących naruszył przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. Tym bardziej, że strona skarżąca przedstawiła na rozprawie dokumenty potwierdzające, iż oznaczenie użytku działki nr [...] jako ,,dr" istniało wcześniej i nigdy w sposób niezgodny z przepisami prawa nie zostało zmienione. Sąd I instancji pominął również zgłaszane zastrzeżenia, co do prawidłowości oznaczenia użytku działki nr [...]. Sąd pominął także, iż kwestionowane dokumenty stały się podstawą prawomocnych wyroków Sądu Okręgowego w R. z dnia [...] oraz wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 listopada 2005 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw prawnych.
Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod uwagę tylko enumeratywnie wymienione przesłanki nieważności postępowania wymienione w § 2 tego przepisu, które w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie nie występują. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem skarżącego – uchybił Sąd, uzasadnienia ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego – wskazania dodatkowo, że wytknięte naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Skargę kasacyjną kierowaną do Naczelnego Sądu Administracyjnego można, zgodnie z art. 174 P.p.s.a., oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego polegającej na błędnej jego wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu albo na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Rozważania w niniejszej sprawie rozpocząć należy od przybliżenia instytucji wznowienia postępowania administracyjnego, jako instytucji weryfikowania rozstrzygnięć administracyjnych w trybie nadzwyczajnym. W postępowaniu administracyjnym jedną z zasad ogólnych jest trwałość decyzji administracyjnych. Zasada ta wyraża się w tym, że decyzje ostateczne w odróżnieniu od decyzji nieostatecznych mogą być weryfikowane tylko w przypadkach wyraźnie przewidzianych w kodeksie. Stosownie do treści art. 16 § 1 K.p.a. decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych. Przepis ten reguluje więc zasadę pozainstancyjnej weryfikacji decyzji ostatecznych, konstytuując zarazem dopuszczalność ich uchylenia lub zmiany tylko w przypadkach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Zasada ta zapewnia trwałość decyzji ostatecznych i przyczynia się do gwarantowania pewności obrotu prawnego.
Instytucja wznowienia postępowania administracyjnego ma więc charakter nadzwyczajny. Dotyczy bowiem kontroli prawidłowości wydanej decyzji ostatecznej. Przesłanki na podstawie których możliwe jest wznowienie postępowania administracyjnego zostały określone w sposób enumeratywny w art. 145 § 1 i art. 145 a K.p.a. Enumeratywne wyliczenie podstaw wznowienia powoduje, iż przyczyny żądania uruchomienia tej procedury zostały ograniczone jedynie do tych wymienionych w art. 145 § 1 i 145 a K.p.a. Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane jednak organowi, który wydał decyzję. Przesłanka ta dotyczy więc nowych, istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, które musiały istnieć w dniu wydania decyzji, ale nie były one znane organowi, który ją wydał. Przepis ten może więc mieć zastosowanie, gdy spełnione są łącznie trzy przesłanki. Po pierwsze, gdy ujawnione okoliczności faktyczne i dowody istotne dla sprawy są nowe. Po drugie istnienie nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów musiało mieć miejsce w dniu wydania decyzji ostatecznej. Po trzecie nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję. Artykuł 145 § 1 pkt 5 K.p.a. wymaga kumulatywnego spełnienia wymienionych powyżej przesłanek.
W rozpoznawanej sprawie, skarżący składając wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego wskazali nowe dowody w postaci sześciu kopii map ewidencyjnych i zasadniczych, które w ich ocenie, świadczą o sfałszowaniu map ewidencyjnych. Zdaniem skarżących, w księdze wieczystej KW [...] znajduje się wypis i wyrys z ewidencji gruntów i budynków z dnia [...] sporządzony dla działki [...] i potwierdzony za zgodność z ewidencją, na którym działka [...] wykazana została jako droga.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podzielił stanowisko Głównego Geodety Kraju, że wyrys ten wraz z wypisem został sporządzony przez geodetę uprawnionego przy pomocy szablonu technicznego. Podkreślił jednak, iż tylko w miejscu działki nr [...] dopisano odręcznie oznaczenie ,,dr", co oznacza, że przy braku jakichkolwiek potwierdzeń organu, iż poprawka lub zmiana ta nastąpiła przed potwierdzeniem przez organ zgodności wyrysu z treścią ewidencji gruntów nie można dowodów to wywodzących traktować za wiarygodne. Dodatkowo wskazać trzeba, że załączone przez skarżących do wniosku o wznowienie postępowania dowody są nieuwierzytelnionymi kserokopiami. Dokument zaś w postaci nieuwierzytelnionej kserokopii nie może, jak zaznaczył Sąd, korzystać z mocy dowodowej ponieważ łatwo podlega sfałszowaniu. Okoliczność ta tym bardziej stwarzała dla organu podstawy do uznania przedstawionych dowodów za niewiarygodne, zwłaszcza w sytuacji weryfikowania rozstrzygnięć administracyjnych w trybie nadzwyczajnym. Przedstawiony dowód, w tak wszczętym postępowaniu, musi być wiarygodny i nie może budzić wątpliwości dlatego, że zmierza do usunięcia z obrotu prawnego decyzji ostatecznej. Wskazać należy, iż usuwanie w każdym przypadku decyzji ostatecznej z obrotu prawnego rodziłoby zagrożenie dla jego pewności, jak też dla pewności i ochrony jego uczestników. Byłoby to więc sprzeczne z zasadą trwałości decyzji ostatecznych przyjętą na gruncie art. 16 K.p.a. Warto zauważyć również, iż na działce nr [...] zamieszczony był opis użytku szablonem ,,dr", natomiast na działce nr [...] zamieszczony był tylko odręczny opis użytku - ,,dr". Niezasadny jest zatem zarzut skargi kasacyjnej sugerujący naruszenie przez Sąd art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie trafnie przyjął brak podstaw do uchylenia decyzji organu z powodu naruszenia art. 80 K.p.a. Zasada swobodnej oceny dowodów polega bowiem na ustalaniu prawdy na podstawie materiału dowodowego. Organ nie może być w myśl tej zasady skrępowany żadnymi przepisami co do wartości poszczególnych rodzajów dowodów. Musi on swobodnie, tj. zgodnie z własną oceną wyników postępowania dowodowego (wyjaśniającego) w danej sprawie ustalić stan faktyczny. Zasada swobodnej oceny dowodów jest przeciwieństwem legalnej (formalnej) teorii dowodowej, zgodnie z którą organ administracji publicznej jest związany przepisami prawa co do przyjęcia za miarodajne lub odrzucenia niektórych dowodów oraz przyznania pewnym dowodom wyższej mocy dowodowej przed innymi. Organ dokonując oceny wyników postępowania dowodowego jest zobowiązany mieć na względzie wiarygodność każdego z dowodów, jak też jego moc dowodową.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie słusznie przyjął, że kserokopia dokumentu może korzystać z mocy dokumentu oryginalnego tylko wtedy gdy jest ona uwierzytelniona. Prowadząc postępowanie dowodowe organ jest bowiem zobligowany zebrać i rozpatrzeć w sposób wyczerpujący zgromadzony materiał dowodowy, a zatem nie jest przy tym zwolniony od oceny wiarygodności zgromadzonych dowodów. Dlatego też zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przez organy art. 7, 8, 11, 75 § 1, 76 § 1 i 2 oraz art. 77 § 1 K.p.a. jest chybiony. W rozpoznawanej sprawie, organy administracji publicznej przeprowadziły postępowanie dowodowe zgodnie z obowiązującymi je wymogami przyjętymi na gruncie Kodeksu postępowania administracyjnego. Załączone przez skarżących dowody nie mogły zostać uznane za wiarygodne skoro na wyrycie brak było jakichkolwiek dowodów, co do tego, że odręczny dopisek powstał przed wydaniem tego wyrysu przez właściwy organ. Na załącznikach wniosku skarżących o wznowienie postępowania nr 1 i nr 6 widać, iż na działce nr [...] opis użytku ,,dr" został zaznaczony odręcznie. Ponadto na obu wymienionych załącznikach na działce nr [...] odręczne dopiski opisu użytku ,,dr" są różne, umieszczone w różnych miejscach i różnym pismem. To natomiast świadczy, jak słusznie wskazał Sąd, że dopisek tego rodzaju nie był uczyniony na oryginale przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego raz, ale był uczyniony co najmniej dwa razy. Okoliczność ta więc nie mogła być podstawą, jak trafnie wywiódł Sąd I instancji, do uchylenia ostatecznej decyzji administracyjnej i zachwiania w tym zakresie pewności obrotu prawnego dla innych jego uczestników.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI