I OSK 1245/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną Prezydenta Miasta, potwierdzając rażącą przewlekłość postępowania w sprawie odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości.
Skarżący domagali się odszkodowania za nieruchomości zajęte pod drogi publiczne, zgłaszając wniosek w 2005 r. Po latach organ wydał decyzję o nabyciu nieruchomości, ale postępowanie o odszkodowanie toczyło się latami. WSA stwierdził rażącą przewlekłość i umorzył postępowanie w części dotyczącej zobowiązania do wydania decyzji, oddalając skargę w pozostałej części. Prezydent Miasta wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów o rażącej przewlekłości i wadliwe uzasadnienie. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że mimo pewnych uchybień w uzasadnieniu WSA, rozstrzygnięcie o rażącej przewlekłości było zasadne ze względu na długotrwałe i niekoncentrowane działania organu.
Sprawa dotyczyła skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta m.st. Warszawy w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomości zajęte pod drogi publiczne. Skarżący złożyli pierwotny wniosek w 2005 r. Po latach, w 2017 r. i 2018 r. zapadły decyzje o nabyciu nieruchomości przez gminę, jednak postępowanie o odszkodowanie nadal się nie toczyło. Skarga na przewlekłość została wniesiona w 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że Prezydent dopuścił się rażącego naruszenia prawa poprzez przewlekłe prowadzenie postępowania, umorzył postępowanie w części dotyczącej zobowiązania do wydania decyzji (gdyż decyzja odszkodowawcza została wydana w międzyczasie) i oddalił skargę w pozostałej części. Prezydent Miasta wniósł skargę kasacyjną, kwestionując uznanie przewlekłości za rażącą oraz zarzucając wadliwość uzasadnienia wyroku WSA. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że mimo pewnych uchybień w uzasadnieniu WSA dotyczących rażącego charakteru przewlekłości, rozstrzygnięcie to było zasadne. NSA wskazał na znaczące zwłoki organu w wystąpieniu o niezbędne decyzje, długi czas oczekiwania na operat szacunkowy oraz brak koncentracji działań, co uzasadniało stwierdzenie rażącej przewlekłości. Sąd podkreślił, że sama długość postępowania nie jest jedyną przesłanką, ale całokształt okoliczności, w tym nieuzasadnione opóźnienia i niecelowe działania organu, przemawiają za takim wnioskiem.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, przewlekłe prowadzenie postępowania może być uznane za rażące naruszenie prawa, jeśli jest znaczne, oczywiste, uporczywe i nie daje się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa, co wynika z analizy całokształtu okoliczności sprawy, w tym zwłoki organu, jego działań oraz stopnia przekroczenia terminów.
Uzasadnienie
NSA potwierdził, że rażąca przewlekłość postępowania administracyjnego może mieć miejsce, gdy organ wykazuje znaczące, nieuzasadnione opóźnienia, brak koncentracji działań i niecelowe działania, co podważa zaufanie do organów władzy publicznej i narusza zasadę szybkości postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (8)
Główne
p.p.s.a. art. 149 § 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis regulujący możliwość stwierdzenia przez sąd przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ i jego rażącego naruszenia prawa.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna orzekania przez NSA po rozpoznaniu skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis określający wymogi dotyczące uzasadnienia orzeczenia sądu.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis określający zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
k.p.a. art. 12 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada szybkości postępowania.
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów władzy publicznej.
k.p.a. art. 37 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczący ponaglenia w przypadku bezczynności lub przewlekłości organu.
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną art. 73
Przepis dotyczący nabycia z mocy prawa nieruchomości pod drogi publiczne.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rażąca przewlekłość postępowania administracyjnego uzasadniona długotrwałymi, niekoncentrowanymi i niecelowymi działaniami organu. Wadliwość uzasadnienia wyroku WSA nie miała istotnego wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 149 § 1a p.p.s.a. przez WSA (uznanie rażącej przewlekłości). Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. przez WSA (lakoniczne uzasadnienie).
Godne uwagi sformułowania
stan rażącego naruszenia prawa jest znaczny, oczywisty, uporczywy i nie daje się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa brak koncentracji materiału dowodowego i działań organu zwłoka organu wynosząca co najmniej 8 miesięcy w wystąpieniu o nadesłanie opisanych decyzji 11 miesięczna zwłoka w zleceniu sporządzenia operatu szacunkowego lakoniczne stwierdzenie tego faktu, co pozostaje w sprzeczności z wymogami art. 141 § 4 p.p.s.a.
Skład orzekający
Jolanta Rudnicka
przewodniczący-sprawozdawca
Karol Kiczka
członek
Dariusz Chaciński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie rażącej przewlekłości postępowania administracyjnego, ocena działań organów administracji w sprawach odszkodowawczych za nieruchomości, znaczenie koncentracji działań i terminowości."
Ograniczenia: Każda sprawa o przewlekłość jest oceniana indywidualnie na podstawie całokształtu okoliczności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak długo może trwać postępowanie administracyjne w sprawach odszkodowawczych za nieruchomości i jak sąd ocenia rażącą przewlekłość, co jest istotne dla obywateli i profesjonalistów.
“Nawet 30 lat na odszkodowanie? NSA ocenia rażącą przewlekłość Prezydenta Warszawy.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OSK 1245/22 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2023-10-10 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-07-01 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Dariusz Chaciński Jolanta Rudnicka /przewodniczący sprawozdawca/ Karol Kiczka Symbol z opisem 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę 659 Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane I SAB/Wa 304/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-02-21 Skarżony organ Prezydent Miasta Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1634 art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Karol Kiczka sędzia del. WSA Dariusz Chaciński Protokolant starszy asystent sędziego Artur Dral po rozpoznaniu w dniu 10 października 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Prezydenta m. st. Warszawy od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lutego 2022 r., sygn. akt I SAB/Wa 304/21 w sprawie ze skargi I. G., E. G. i R. G. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta m.st. Warszawy w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomości oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 21 lutego 2022 r., sygn. akt I SAB/Wa 304/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie ze skargi I. G., E. G. i R. G. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta m.st. Warszawy w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość orzekł o: stwierdzeniu, że Prezydent m.st. Warszawy dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 1 sentencji wyroku); umorzył postępowanie dotyczące zobowiązania Prezydenta m.st. Warszawy do rozpoznania wniosku z 29 grudnia 2005 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomości warszawskie, ozn. jako działki ewidencyjne o nr: [...] z obrębu [...], zajęte pod drogi publiczne (pkt 2 sentencji wyroku); oddalił skargę w pozostałej części (pkt 3 sentencji wyroku); zasądził od Prezydenta m.st. Warszawy na rzecz skarżących I. G., E. G. i R. G. solidarnie kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt 4 sentencji wyroku). Wyrok ten zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym: Pismem z 9 sierpnia 2021 r. I. G., E. G. oraz R. G. (dalej: "Skarżący"), reprezentowani przez adwokata, wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej: "Sąd I instancji") skargę na przewlekłość Prezydenta m.st. Warszawy (dalej: "Prezydent") w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za grunty zajęte pod drogi publiczne, oznaczone jako: działka nr [...], z obrębu [...], o powierzchni 147 m², położona przy ulicy [...] w Warszawie, w dzielnicy [...], oraz działka nr [...], z obrębu [...], o powierzchni 65 m² i działka nr [...] z obrębu [...], o powierzchni 13 m², położone przy ulicy [...] w Warszawie, w dzielnicy [...]. Skarżący wskazali, że roszczenie o odszkodowanie zostało zgłoszone pismem z 30 grudnia 2005 r., a organ nie załatwił sprawy przedmiotowego roszczenia w terminie prawem przewidzianym. Skarżący podnieśli, że po formalnym przejęciu spornych gruntów na własność m.st. Warszawy, co nastąpiło na podstawie decyzji Wojewody Mazowieckiego z 30 listopada 2017 r. oraz po wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania, co miało miejsce 30 maja 2018 r., Prezydent niniejszej sprawy do chwili obecnej nie załatwił, co świadczy - zdaniem Skarżących- o opieszałości organu i przewlekłym prowadzeniu postępowaniu. Skarżący wnieśli zatem o: 1) zobowiązanie Prezydenta do załatwienia sprawy w terminie miesiąca od doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2) stwierdzenie że przewlekłość organu miała charakter rażący; 3) przyznanie od organu na rzecz Skarżących sumy pieniężnej w wysokości 20.000 złotych; 4) rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym; 5) oraz zasądzenie od organu na rzecz Skarżących zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Prezydent wniósł o jej oddalenie. Podniósł, że w czasie trwania postępowania w przedmiotowej sprawie podjął szereg czynności mających na celu zebranie kompletnego materiału dowodowego, a w chwili obecnej dokonuje jego analizy celem przygotowania ostatecznego projektu rozstrzygnięcia. Prezydent wniósł o oddalenie skargi. Opisanym powyżej wyrokiem z 21 lutego 2022 r., sygn. akt I SAB/Wa 304/21 Sąd I instancji orzekł, jak na wstępie. Sąd I instancji wskazał, że na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. umorzył postępowanie sądowe w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu (pkt 2 sentencji wyroku), gdyż jak wynika z akt administracyjnych sprawy Prezydent decyzją z 7 października 2021 r., nr 390/BM/WWO/DW/2021, ustalił na rzecz Skarżących odszkodowanie za sporne nieruchomości (działki o nr: [...] oraz [...]) w łącznej kwocie 114 300,00 złotych. Zdaniem Sądu I instancji, w sytuacji, bowiem wydania przez organ stosownego aktu w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie przez sąd, to sąd nie może zastosować trybu przewidzianego w art. 149 § 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej "p.p.s.a."), tj. zobowiązać organu do wydania w zakreślonym terminie decyzji w sprawie. Sąd zaznaczył, że chociaż wydanie przez organ rozstrzygnięcia w toku postępowania sądowego, po wniesieniu skargi, czyni z natury rzeczy niemożliwym zobowiązanie organu do działania, o tyle nie zwalnia to wojewódzkiego sądu administracyjnego z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., w zakresie orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy bezczynność, bądź przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa Oceniając zatem przesłanki wynikające z art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd I instancji doszedł do przekonania, że przewlekłość organu w rozpoznaniu niniejszej sprawy miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 1 sentencji wyroku). W ocenie Sądu I instancji, z nadesłanych do Sądu akt sprawy wynika bowiem, że Prezydent procedował opieszale, niesprawnie i nieskutecznie, a podejmowane przez niego czynności nie cechowała płynność działania, lecz były one podejmowane w bardzo dużych odstępach czasu, co w sposób nieuzasadniony przedłużyło termin załatwienia sprawy. W okolicznościach sprawy Sąd I instancji zauważył również, że Prezydent nie dotrzymał terminów załatwienia sprawy określonych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2021 poz. 2052; dalej "k.p.a."), jak i nowych terminów określanych przez niego osobiście oraz dodatkowego terminu załatwienia sprawy wskazanego przez Wojewodę Mazowieckiego w postanowieniu z 25 czerwca 2020 r. uznającym za uzasadnione ponaglenie Skarżących. Opisane działanie organu, zdaniem Sądu I instancji, godzi niewątpliwie w zasadę szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.), co z kolei prowadzić musi do podważenia zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej (art. 8 k.p.a.). Z tych względów, w ocenie Sądu I instancji, zaistniała w sprawie przewlekłość Prezydenta nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Jednocześnie Sąd I instancji zaznaczył, że uwzględnił w sprawie okoliczność okresowego zawieszenia terminów procesowych spowodowanych przez COVID-19. Ponadto, zdaniem Sądu I instancji, niezaistniały uzasadnione powody do przyznania Skarżącym sumy pieniężnej, na podstawie art. 149 § 2 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Prezydent, zaskarżając go w części, tj. w jego pkt 1, w którym Sąd I instancji uznał, że Prezydent dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: 1. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 149 § 1a p.p.s.a. w zw. z art. 12 § 1 oraz 37 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji uznanie, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, w sytuacji, gdy organ w postępowaniu podejmował czynności niezbędne do wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych, które są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy i jednocześnie nie podejmował czynności pozornych, zbędnych i nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy; 2. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. przez brak wyczerpującego uzasadnienia twierdzenia, że zaistniała w sprawie przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej Prezydent opisał czynności, jakie podejmował w sprawie oraz zaznaczył, że sama długość trwania postępowania nie jest jedyną i nadrzędną przesłanką skutkującą przyjęciem rażącego naruszenia prawa. Jednocześnie Prezydent zarzucił, że Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku przeprowadził analizę uzasadniającą istnienie przewlekłości organu, jednak w zakresie istnienia rażącego naruszenia prawa poprzestał na lakonicznym stwierdzeniu tego faktu, co pozostaje w sprzeczności z wymogami art. 141 § 4 p.p.s.a. Wobec powyższego wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w części, tj. w zakresie punktu 1 i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji albo uchylenie zaskarżonego wyroku w części tj. w zakresie punktu 1 i wydanie przez Naczelny Sąd Administracyjny na zasadzie art. 188 p.p.s.a. orzeczenia reformatoryjnego oddalającego skargę w tym zakresie. Jednocześnie wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej. Wyrok Sądu I instancji został zaskarżony w tej części, w której Sąd ten stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta m.st. Warszawy miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Skarżący kasacyjnie organ uzasadniając zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 149 § 1a p.p.s.a., nie zgadzając się z oceną, że doszło do przewlekłości postępowania w stopniu rażącym, powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, podnosi, że podejmował liczne czynności w sprawie a sama długość trwania postępowania nie jest jedyną i nadrzędną przesłanką skutkującą przyjęciem rażącego naruszenia prawa. W ocenie skarżącego kasacyjnie organu, podejmował on czynności w sprawie a przekroczenie terminów spowodowane było nie tylko gromadzeniem materiału dowodowego, ale w znacznej mierze niezbędną analizą stanu prawnego. Odnosząc się do powyższego w pierwszej kolejności podnieść należy, że ustawodawca nie zdefiniował kryteriów stanu rażącego naruszenia prawa, dokonanie kwalifikacji bezczynności lub przewlekłości pozostawiono uznaniu sądu orzekającego. Uznanie to zaś cechuje brak sztywnych ram wartościowania danego stanu rzeczy, opiera się ono na analizie całokształtu okoliczności sprawy, przy uwzględnieniu pewnych wskazań ustawowych, zasad doświadczenia życiowego i zawodowego. Taka kwalifikacja będzie więc zasadna, gdy stan bezczynności lub przewlekłości jest znaczny, oczywisty, uporczywy i nie daje się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa. Przy ocenie sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca, podstawowe znaczenie mają okoliczności, jakie spowodowały zwłokę organu, jego działania w toku rozpoznawania sprawy oraz stopień przekroczenia terminów. Odnosząc powyższe do okoliczności rozpoznawanej sprawy z jej akt wynika, że T. i E. małż. G. we wniosku z 30 grudnia 2005 r. domagali się odszkodowania za położone w Warszawie działki nr [...] o pow. 147 m2 przy ul. [...] oraz nr [...] o pow. 65 m2 i nr [...] o pow. 13 m2 przy ul. [...]. W dniu 30 listopada 2017 r. Wojewoda Mazowiecki na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną ( Dz.U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) wydał decyzję nr 5158/2017 stwierdzającą nabycie przez gminę Warszawa – [...] z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1998 r. prawa własności nieruchomości zajętej pod część ulicy [...] w Warszawie, oznaczonej w ewidencji gruntów, jako działki nr [...]. Decyzja ta stała się ostateczna 21 grudnia 2017 r. ( k.64 akt adm.) oraz decyzję 5157/2017 r. stwierdzającą nabycie przez gminę Warszawa – [...] z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1998 r. prawa własności nieruchomości zajętej pod część ulicy [...] w Warszawie oznaczonej w ewidencji gruntów, jako działka nr [...]. Decyzja ta stała się ostateczna 3 stycznia 2018 r. ( k.70 akt adm.). Mimo wydania ww. decyzji ostatecznych organ nie podjął postępowania z wniosku z dnia 30 grudnia 2005 r. Z akt wynika, że w dniu 19 kwietnia 2018 r. Skarżący złożyli wniosek o wskazanie numeru sprawy pod którym zarejestrowano wniosek i żądali udostępnienia akt sprawy. Dopiero wówczas pismem z dnia 30 maja 2018 r. skarżących zawiadomiono o wszczęciu postępowania i wezwano do złożenia dokumentów wykazujących dziedziczenie po zmarłym T. G. Skarżący (ich pełnomocnik), otrzymali powyższe pismo organu w dniu 7 czerwca 2018r. i złożyli wymagane dokumenty w dniu 26 czerwca 2018 r. ( akt poświadczenia dziedziczenia, kopię aktu notarialnego kupna działek z 14 kwietnia 1975 r. oraz zaświadczenie Sądu Rejonowego dla Warszawy Mokotowa w Warszawie IX Wydział Ksiąg Wieczystych o przysługujących E. i T. małż. G. tytule własności do przedmiotowych działek). Zauważyć należy, że od wydania decyzji w dniu 30 listopada 2017 r. i wszczęciu postępowania 30 maja 2018 r. organ wprawdzie podjął działania w kierunku uzyskania wymienionych decyzji z klauzulą ostateczności, zwracając się w dniu 30 maja 2018 r. do Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego o nadesłanie decyzji z klauzulą ostateczności, lecz przez okres prawie 8 miesięcy biernie oczekiwał na te decyzje, nie ponaglając Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego. Uczynił to po ponagleniu przez pełnomocnika skarżących pismem z dnia 11 stycznia 2019 r. Dopiero bowiem w dniu 16 stycznia 2019 r. organ zwrócił się do Wojewody o nadesłanie decyzji z 30 listopada 2017 r. wraz z klauzulą ich ostateczności ( k. 62 akt adm.). Z akt nie wynika data doręczenia Prezydentowi decyzji Wojewody z dnia 30 listopada 2017 r., lecz przyjąć należy, że organ najpóźniej w dniu 30 maja 2018 r. miał już wiedzę o wydaniu tych decyzji. Z rozdzielnika decyzji z 30 listopada 2017 r. wynika, że zostały doręczone Prezydentowi m.st. Warszawy. Nie można przyjąć, jak to czyni w skardze kasacyjnej pełnomocnik organu, że dopiero od daty doręczenia decyzji wraz z klauzulą ostateczności tj. od 1 kwietnia 2019 r. można oceniać działania organu pod kątem sprawności postępowania. Zwłoka organu wynosząca co najmniej 8 miesięcy w wystąpieniu o nadesłanie opisanych decyzji z 30 listopada 2017 r. była nadmierna i rażąca. Na brak koncentracji materiału dowodowego i działań organu wskazuje również i to, że organ mógł się zwrócić równocześnie do geodezji ( pismo z dnia 8 maja 2019 r.) i do archiwum ( co uczynił dopiero pismem z dnia 4 lipca 2019 r.). Wszystkie odpowiedzi nadesłano do dnia 13 listopada 2019 r. W dniu 15 stycznia 2020 r. skarżący złożyli ponaglenie w związku z bezczynnością organu, zaś postanowieniem z dnia 25 czerwca 2020 r. Wojewoda uznał ponaglenie za uzasadnione i wyznaczył 2 miesięczny termin do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Jak dalej wynika z akt sprawy dopiero w dniu 9 września 2020 r. organ wystąpił do biegłego rzeczoznawcy o sporządzenie operatu szacunkowego. Uczynił to zatem po prawie 11 miesiącach od 13 listopada 2019 r., kiedy otrzymał ostatnią odpowiedź na kierowane przez niego zapytania (k.137 akt adm.). Tego rodzaju działanie musi być postrzegane i oceniane jako rażąca przewlekłość, uwzględniając też i czas, kiedy akta były przekazane Wojewodzie z ponagleniem. W dalszej kolejności w dniu 8 stycznia 2021 r. został sporządzony operat, który stronom udostępniono po ponad dwóch miesiącach tj. 23 marca 2021 r.(k.212 akt adm.). Na uwagi skarżących rzeczoznawca udzielił odpowiedzi 15 kwietnia 2021 r. W dniu 17 maja 2021 r. odbyło się przesłuchanie stron w siedzibie organu, zaś 22 czerwca 2021 r. strony zawiadomiono w trybie art.10 k.p.a. Jednakże w dniu 14 lipca 2021 r. wezwano skarżących do złożenia wyjaśnień dotyczących obowiązywania małżeńskiej wspólności ustawowej i złożenia oryginału aktu notarialnego z dnia 18 lipca 1975 r. dotyczącego zakupu przez małż. G. przedmiotowych działek. Organ wezwanie to wystosował pomimo znajdującego się od czerwca 2018 r. w aktach sprawy zaświadczenia Sądu Rejonowego dla Warszawy Mokotowa w Warszawie IX Wydział Ksiąg Wieczystych, z którego w sposób nie budzący jakichkolwiek wątpliwości wynika, że T. G. oraz jego żona E. G. nabyli na zasadach wspólności ustawowej małżeńskiej opisaną nieruchomość, co jest – gdy chodzi o przedmiot nabycia - też zgodne z nadesłaną dokumentacją geodezyjną. Ponadto z żądaniem nadesłania oryginału umowy notarialnej nabycia przedmiotowych działek z 17 maja 1975 r. organ zwrócił się do sądu wieczystoksięgowego dopiero 14 lipca 2021 r. Organ (jeśli uznał za niewystarczające zaświadczenie z sądu wieczystoksięgowego wskazujące osoby, którym przysługiwał tytuł własności) mógł znacznie wcześniej zażądać z tego sądu odpisu umowy kupna przedmiotowej nieruchomości, co uczynił dopiero po sporządzeniu operatu szacunkowego i po powiadomieniu stron w trybie art. 10 k.p.a., czyli w dniu 14 lipca 2021 r. Nadmienić trzeba, że akt notarialny z 18 lipca 1975 r. został przesłany do organu wraz z dokumentacją geodezyjną, jako załącznik do pisma z dnia 13 czerwca 2019 r., a wpłynął do organu 18 czerwca 2019 r. Ten brak skoncentrowanych działań organu i jego opieszałość doprowadziły do wydania decyzji w sprawie w dniu 7 października 2021 r., dopiero po złożeniu skargi z dnia 9 sierpnia 2021 r. na przewlekłe prowadzenie postępowania. Z powyższego wynika, że organ podejmował okresowo działania, lecz nie były one skoncentrowane, a niektóre z nich niecelowe. Skoro bowiem decyzjami z dnia 30 listopada 2017 r. orzeczono o stwierdzeniu nabycia z mocy prawa własności przedmiotowych działek przez gminę z dniem 1 stycznia 1999 r. to wyjaśnianie okoliczności, które miały dowodzić, czy nastąpiło przejęcie przez gminę przedmiotowych działek, w postępowaniu o odszkodowanie, było zbędne. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że za przyjęciem, iż doszło do przewlekłego prowadzenia postępowania w stopniu rażącym przemawiają przede wszystkim zwłoka organu wynosząca co najmniej 8 miesięcy w wystąpieniu o nadesłanie opisanych decyzji z 30 listopada 2017 r., 11 miesięczna zwłoka w zleceniu sporządzenia operatu szacunkowego, jak również oczywisty, i wyraźny brak koncentracji działań organu w gromadzeniu materiału dowodowego. Zasadnie zatem Sąd I instancji orzekł o tym, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało w niniejszej sprawie charakter rażący, co czyni niezasadnym zarzut naruszenia art. 149 § 1a p.p.s.a. Gdy chodzi o zarzut naruszenia art.141 § 4 p.p.s.a., to należy przyznać rację autorowi skargi kasacyjnej, że uzasadnienie Sądu I instancji zostało sporządzone w sposób lakoniczny, nie wyjaśniający motywów, którymi kierował się ten Sąd orzekając o rażącym charakterze przewlekłości. Sąd w zaskarżonym wyroku nie odniósł się do okoliczności tej konkretnej sprawy, nie wskazał, które z nich przemawiają za rażącym charakterem przewlekłości. Uzasadnienie, gdy chodzi o wskazanie motywów, którymi kierował się Sąd I instancji jest zatem wadliwie. Naczelny Sąd Administracyjny mając na względzie charakter tej sprawy (przewlekłość postępowania) i prawidłowe rozstrzygnięcie, uznał, że to uchybienie Sądu Wojewódzkiego, nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, a tego wymaga art. 174 pkt 2 p.p.s.a., gdy chodzi o skuteczność zarzutu naruszenia przepisów postępowania. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art.184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI