I OSK 1245/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną kierowcy, który kwestionował cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami z powodu popełnienia trzech wykroczeń drogowych w okresie próbnym.
Kierowca J.K. złożył skargę kasacyjną od wyroku WSA w Lublinie, który oddalił jego skargę na decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Podstawą decyzji było popełnienie przez kierowcę trzech wykroczeń drogowych w okresie dwóch lat od uzyskania prawa jazdy. Skarżący zarzucał m.in. naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym kwestionował obowiązywanie przepisu stanowiącego podstawę cofnięcia uprawnień. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za niezasadne i podzielając stanowisko WSA co do prawidłowości zastosowania przepisów.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej J.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który utrzymał w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Podstawą decyzji było popełnienie przez skarżącego trzech wykroczeń drogowych w okresie dwóch lat od uzyskania prawa jazdy: jednego z art. 92a k.w. (przekroczenie prędkości o 31-40 km/h) oraz dwóch z art. 86 § 1 k.w. (spowodowanie zagrożenia w ruchu drogowym). Skarżący w skardze kasacyjnej podniósł szereg zarzutów, w tym naruszenie przepisów prawa materialnego (m.in. art. 140 ust. 1 pkt 3a Prawa o ruchu drogowym) oraz przepisów postępowania (m.in. art. 6, 7, 77, 80, 104, 105, 107, 108, 15 k.p.a.). Kwestionował również obowiązywanie przepisu stanowiącego podstawę cofnięcia uprawnień w dacie wydania decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, oddalił ją. Sąd uznał, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania były wadliwie sformułowane, ponieważ skarżący powoływał się na przepisy k.p.a. zamiast na przepisy p.p.s.a. NSA szczegółowo analizował kwestię obowiązywania art. 140 ust. 1 pkt 3a Prawa o ruchu drogowym, wskazując, że mimo uchylenia tego przepisu przez nowelizację, jego stosowanie mogło być nadal aktualne do czasu wdrożenia określonych rozwiązań technicznych, co nie nastąpiło. Sąd podzielił stanowisko WSA co do prawidłowości zastosowania przepisów i uznał, że istniał ważny interes społeczny do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. W konsekwencji, skarga kasacyjna została oddalona.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, przepis ten mógł mieć zastosowanie, ponieważ wejście w życie jego uchylenia zostało przesunięte w czasie do momentu wdrożenia określonych rozwiązań technicznych, co nie nastąpiło.
Uzasadnienie
NSA analizował przepisy nowelizujące Prawo o ruchu drogowym i ustawę o kierujących pojazdami, wskazując, że stosowanie uchylającego przepisu art. 140 ust. 1 pkt 3a P.r.d. było warunkowane wdrożeniem rozwiązań technicznych, które nie zostały wdrożone, co skutkowało przesunięciem utraty mocy obowiązującej tego przepisu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (17)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.r.d. art. 140 § 1 pkt 3a lit. b
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym
Przepis ten mógł mieć zastosowanie w sprawie, mimo jego uchylenia, do czasu wdrożenia określonych rozwiązań technicznych.
Pomocnicze
k.w. art. 86 § § 1
Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń
k.w. art. 92a
Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń
k.p.a. art. 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 104 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 105 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 1, § 3, § 4, § 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 108 § § 1, § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
u.k.p. art. 125 § pkt 10 lit. g, pkt 13, pkt 16
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami
u.k.p. art. 139 § pkt 3
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami
Ustawa z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw art. 14 § ust. 1, ust. 2
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 140 ust. 1 pkt 3a P.r.d. w zw. z art. 92a k.w.) przez błędne przyjęcie popełnienia trzech wykroczeń. Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 140 ust. 1 pkt 3a P.r.d. z uwagi na jego rzekome nieobowiązywanie. Naruszenie art. 6 i 7 k.p.a. w zw. z art. 2 i 7 Konstytucji RP (brak oparcia decyzji o przepisy prawa). Naruszenie art. 104 § 2 k.p.a., art. 105 § 1 k.p.a. (nieumorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego). Naruszenie art. 107 § 1, 4, 6, 3 k.p.a. (podanie nieistniejącej podstawy prawnej). Naruszenie art. 108 k.p.a. (nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności). Naruszenie art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. (dowolna ocena materiału dowodowego). Naruszenie art. 15 k.p.a. (nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego przez organ odwoławczy). Naruszenie art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. (wydanie decyzji po upływie okresu próbnego).
Godne uwagi sformułowania
Sąd kasacyjny przypomina, że dla poprawności zarzutu sformułowanego w ramach drugiej podstawy kasacyjnej, tj. art. 174 pkt 2 p.p.s.a. konieczne jest wskazanie przepisów procedury sądowoadministracyjnej naruszonych przez sąd w powiązaniu z właściwymi przepisami regulującymi postępowanie przed organami. Sąd administracyjny nie orzeka na podstawie przepisów k.p.a., lecz na podstawie przepisów p.p.s.a. W sytuacji, gdy u kierowcy stwierdzono przeciwwskazania do kierowania pojazdami, istnieje ważny interes społeczny, aby decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami nadać rygor natychmiastowej wykonalności.
Skład orzekający
Anna Wesołowska
sprawozdawca
Czesława Nowak-Kolczyńska
przewodniczący
Elżbieta Kremer
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami w kontekście nowelizacji prawa oraz wymogów formalnych skargi kasacyjnej w zakresie naruszenia przepisów postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z datami wejścia w życie przepisów i wdrożeniem rozwiązań technicznych. Wymogi formalne skargi kasacyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu bezpieczeństwa ruchu drogowego i uprawnień do kierowania pojazdami, a także zawiera szczegółową analizę przepisów i wymogów formalnych skargi kasacyjnej, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i ruchu drogowym.
“Kiedy cofnięcie prawa jazdy staje się legalne? NSA wyjaśnia zawiłości przepisów i wymogów skargi kasacyjnej.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OSK 1245/20 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2023-10-25 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-06-30 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Anna Wesołowska /sprawozdawca/ Czesława Nowak-Kolczyńska /przewodniczący/ Elżbieta Kremer Symbol z opisem 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Sygn. powiązane III SA/Lu 443/19 - Wyrok WSA w Lublinie z 2019-12-13 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1634 art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Czesława Nowak-Kolczyńska Sędziowie: sędzia NSA Elżbieta Kremer sędzia del. WSA Anna Wesołowska (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Aleksandra Czapla po rozpoznaniu w dniu 25 października 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 13 grudnia 2019r., sygn. akt III SA/Lu 443/19 w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. z dnia [...] czerwca 2019r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wyrokiem z 13 grudnia 2019 r. III SA/Lu 443/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę J. K. (Skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. z [...] czerwca 2019 r. w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Skarżący zaskarżył powyższy wyrok skargą kasacyjną w całości zarzucając mu: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego , które miały wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym ( t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1990 z późn. zm. ) w związku z art. 92a ustawy z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń ( t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 678 z późn. zm.), przez przyjęcie, że Skarżący w okresie dwóch lat od wydania mu prawa jazdy po raz pierwszy popełnił kumulatywnie trzy wykroczenia określone w art. 86 § 1 lub § 2, 87 § 1, art. 92a, w przypadku przekroczenia dopuszczalnej prędkości o ponad 30 km/h, podczas gdy Skarżący 9 czerwca 2017 r. w miejscowości U. popełnił wykroczenie z art. 92a Kodeksu wykroczeń, nie kwalifikujące się do tego przepisu prawa; 2 naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie norm prawnych - niewłaściwy proces kwalifikacji stanu faktycznego do stanu prawnego przez przyjęcie, że art. 140 ust. 1 pkt 3a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym ( Dz. U. z 2018 r. poz. 1990 z pózn. zm. ) miał zastosowanie w sprawie, mimo jego nieobowiązywania w dacie wydania skarżonej decyzji; 3. art. 6 i 7 k.p.a. w zw. z art. 2 Konstytucji RP i art. 7 Konstytucji RP polegającym na braku oparcia decyzji o przepisy prawa; 4. art. 104 § 2 k.p.a., art. 105 § 1 k.p.a. wobec nie umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego; 5. art. 107 § 1 ust. 4 i 6, 3 k.p.a. wobec podania nieistniejącej podstawy prawnej; 6. art. 108 k.p.a. poprzez nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności; 7. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. wskutek dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego. 8. naruszenie art. 15 k.p.a. poprzez nie przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, a ograniczenie się przez organ drugiej instancji do weryfikacji decyzji organu I instancji; 9. naruszenie przepisów postępowania, tj. w szczególności art. 107 § 1 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego ( t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z póżn. zm. ) przez wydanie przez Skarżonego decyzji administracyjnej po upływie dwóch lat od wydania Skarżącemu prawa jazdy po raz pierwszy, czyli po upływie tzw. okresu próbnego, skutkującego cofnięciem uprawnień do kierowania pojazdami. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 13 grudnia 2019 r. w sprawie o sygn. III SA/Lu 443/19 oraz decyzji Kolegium z [...] czerwca 2019 r. w przedmiocie cofnięcia mu uprawnień do kierowania pojazdami kategorii AM, B , B1 , a co z tym związane przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie , z pozostawieniem temuż Sądowi orzeczenia o kosztach procesu, w tym za instancję kasacyjną. Skarżący wniósł ewentualnie o uchylenie i zmianę zaskarżonego wyroku z uwzględnieniem kosztów postępowania za instancję kasacyjną. Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Przed odniesieniem się do zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej przypomnieć należy istotę zaistniałego w sprawie sporu : Organy obu instancji orzekły o cofnięciu Skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii AM, B, B1 i nadaniu tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Podstawą faktyczną rozstrzygnięcia organów było ustalenie, że Skarżący w okresie dwóch lat od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy, co miało miejsce [...] kwietnia 2017 r., popełnił trzy wykroczenia w ruchu drogowym - dwa wykroczenia z art. 86 § 1ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (Dz. U. 2018 r., poz. 618 ze. zm., dalej też jako k.w.) oraz jedno wykroczenia z art. 92a k.w., tj.: - 9 czerwca 2017 r. w miejscowości U., gmina U. przekroczył prędkość od 31 do 40 km/h, tj. wykroczenie z art. 92a k.w.; - 25 czerwca 2017 r. w miejscowości Ł. ul. D. spowodował inne niż kolizja drogowa zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego, tj. wykroczenie z art. 86 § 1 k.w.; - 1 lutego 2019 r. w miejscowości T. ul. R. spowodował zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego, kolizję drogową tj. wykroczenie z art. 86 § 1 k.w. Jako podstawą prawną rozstrzygnięcia organy wskazały art. art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2018r., poz. 1990 ze zm. – dalej też jako: p.r.d.). Podstawą prawną do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności był art. 108 § 1 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę podzielając ustalenia faktyczne poczynione przez organy jak i ich ocenę prawną. Przystępując do oceny zarzutów skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że Skarżący w skardze kasacyjnej podniósł te same argumenty, co w odwołaniu i w skardze do Sąd Administracyjnego. Pomimo odniesienia się przez Sąd Administracyjny do argumentacji podniesionej w skardze, w tym zarówno co do prawidłowości ustaleń faktycznych poczynionych przez organy, jak i co do prawidłowości zastosowania art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. b p.r.d. w tym co do obowiązywania tego przepisu w dacie wydania decyzji przez organy obu instancji, Skarżący nie podjął w skardze kasacyjnej żadnej próby wyjaśnienia z jakich przyczyn uważa, że przedstawiona przez Sąd pierwszej instancji analiza przepisów ustawy prawo o ruchu drogowym oraz ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (obecnie Dz.U. z 2019 r., poz. 341 ze zm.) oraz kolejnych zmian wprowadzanych do tych ustaw jest wadliwa (zarzuty objęte punktem 2 i 3 petitum skargi kasacyjnej). Skarżący powtórzył również w skardze kasacyjnej zarzut określony jako "naruszenie przepisów prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym ( t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1990 z późn. zm. ) w związku z art. 92a ustawy z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń ( t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 678 z późn. zm.), przez przyjęcie że Skarżący w okresie dwóch lat od wydania mu prawa jazdy po raz pierwszy popełnił kumulatywnie trzy wykroczenia określone w art. 86 § 1 lub § 2, 87 § 1, art. 92a, w przypadku przekroczenia dopuszczalnej prędkości o ponad 30 km/h, podczas gdy Skarżący [...] czerwca 2017 r. w miejscowości U. popełnił wykroczenie z art. 92a Kodeksu wykroczeń, nie kwalifikujące się do tego przepisu prawa", pomimo że Sąd pierwszej instancji wprost wskazał w uzasadnieniu, że zarzut ten był dla Sądu niezrozumiały, zwłaszcza, że pełnomocnik nie rozwija go w żaden sposób, co uniemożliwiło Sądowi odniesienie się do tego stwierdzenia. Jeżeli chodzi o zarzuty objęte punktem 4-9 petitum skargi kasacyjnej, to jest zarzuty naruszenia przepisów postępowania, Skarżący poprzestając na powtórzeniu zarzutów zawartych w odwołaniu i w skardze do Sądu pierwszej instancji nie podjął nawet próby powiązania ich z przepisami prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co świadczy o niedostrzeganiu przez Skarżącego różnicy pomiędzy postępowaniem przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym a Naczelnym Sądem Administracyjnym. Sąd kasacyjny przypomina, że dla poprawności zarzutu sformułowanego w ramach drugiej podstawy kasacyjnej, tj. art. 174 pkt 2 p.p.s.a. konieczne jest wskazanie przepisów procedury sądowoadministracyjnej naruszonych przez sąd w powiązaniu z właściwymi przepisami regulującymi postępowanie przed organami. Sąd administracyjny nie orzeka na podstawie przepisów k.p.a., lecz na podstawie przepisów p.p.s.a. To na podstawie tej ustawy sąd administracyjny ocenia legalność postępowania administracyjnego prowadzonego w trybie przepisów k.p.a. Stąd prawidłowo sformułowany zarzut skargi kasacyjnej naruszenia prawa procesowego (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) powinien przywoływać odpowiednie przepisy procedury sądowoadministracyjnej, ale w powiązaniu z przepisami k.p.a., jak również innymi przepisami dotyczącymi postępowania jeżeli takie przepisy w danej sprawie miały zastosowanie. W niniejszej sprawie Skarżący nie powiązał zarzutu naruszenia przepisów k.p.a. z przepisami p.p.s.a., co oznacza, że zarzut naruszenia przepisów postępowania sformułowany został wadliwie. Niezależnie od tej oceny, tak sformułowane zarzuty wymagają jednak wypowiedzi Naczelnego Sądu Administracyjnego w zakresie przywołanej za ich pomocą argumentacji (por.: uchwała NSA z 26 października 2009 r., I OPS 10/09). Stawiając zarzut objęty punktem 7 petitum skargi kasacyjnej, to jest zarzut naruszenia art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. wskutek dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego Skarżący nie wyjaśnił na czym polegać miało wadliwe zaaprobowanie przez Sąd pierwszej instancji dokonanej przez organy oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego. Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu wyroku wyjaśnił, że z wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. wynika jasno, że Skarżący [...] czerwca 2017 r. w miejscowości U., gmina U.przekroczył prędkość od 31 do 40 km/h, tj. popełnił wykroczenie z art. 92a k.w. Zgodnie z art. 92a kodeksu wykroczeń – kto, prowadząc pojazd, nie stosuje się do ograniczenia prędkości określonego ustawą lub znakiem drogowym, podlega karze grzywny. Ponadto, jak wskazał Komendant, Skarżący [...] czerwca 2017 r. w miejscowości Ł. ul. D. spowodował inne niż kolizja drogowa zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego, tj. popełnił wykroczenie z art. 86 § 1 k.w., a 1 lutego 2019 r. w miejscowości T. ul. R. spowodował zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego, kolizję drogową tj. popełnił wykroczenie z art. 86 § 1 k.w. Sąd kasacyjny w pełni podziela stanowisko wyrażane w orzecznictwie i doktrynie postępowania cywilnego, zgodnie z którym normy swobodnej oceny dowodów wyznaczone są wymaganiami prawa procesowego, doświadczenia życiowego oraz regułami logicznego myślenia, według których sąd w sposób bezstronny, racjonalny i wszechstronny rozważa materiał dowodowy jako całość, dokonuje wyboru określonych środków dowodowych i ważąc ich moc oraz wiarygodność odnosi je do pozostałego materiału dowodowego. (por. orzeczenie Sądu Najwyższego z 10 czerwca 1999 r., II UKN 685/98, OSNAPiUS 2000, nr 17, poz. 655, cytat za "Kodeks postępowania cywilnego, Komentarz", pod red. T. Erecińskiego, Warszawa 2006 r., Tom I, str. 541). W cytowanym wyżej opracowaniu wskazano że swobodna ocena dowodów odpowiadać musi pewnym warunkom określonym przez prawo procesowe (czynnik ustawowy). Oznacza to po pierwsze, że sąd może oprzeć swoje przekonanie jedynie na dowodach prawidłowo przeprowadzonych, z zachowaniem wymagań dotyczących źródeł dowodzenia oraz zasady bezpośredniości. Po drugie, ocena dowodów musi być dokonana na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego. Sąd musi ocenić wszystkie przeprowadzone dowody oraz uwzględnić wszelkie towarzyszące im okoliczności (np. zachowania świadka, autentyczność dokumentu, źródła informacji), które mogą mieć znaczenie dla oceny mocy i wiarygodności tych dowodów. Po trzecie, sąd zobowiązany jest przeprowadzić selekcję dowodów, to jest dokonać wyboru tych, na których się oparł i ewentualnie odrzucić inne, którym odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Wiąże się z to z obowiązkiem należytego uzasadnienie orzeczenia (opr. cit. str. 541). Rozważania te dotyczą dokonywania oceny przez sąd powszechny w postępowaniu cywilnym, jednak odnieść je można również do badania przez sąd pierwszej instancji w postępowaniu sądowoadministracyjnym czy organy prawidłowo oceniły zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Zatem skuteczne postawienie Sądowi pierwszej instancji naruszenia przepisów postępowania na skutek zaakceptowania ustaleń faktycznych poczynionych przez organy wymagałoby wykazania, że kwestionując ustalenia faktyczne poczynione przez organy Sąd nie uwzględnił wszystkich przeprowadzonych przez organy dowodów i towarzyszących im okoliczności. Postanowienie takiego zarzutu wymagałoby również wykazania, że Sąd oceniając postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organy uchybił zasadom logicznego rozumowania lub zasadom doświadczenia życiowego. W skardze kasacyjnej nie wykazano, by Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił wszystkich przeprowadzonych w sprawie dowodów lub też by uchybił zasadom logicznego rozumowania lub zasadom doświadczenia życiowego. Zatem zarzut objęty punktem 7 petitum skargi kasacyjnej uznać należało za niezasadny. Niezasadny jest również zarzut objęty punktem 8 petitum skargi kasacyjnej. Skarżący nie wyjaśnił na czym polegać miało, niedostrzeżone przez Sąd pierwszej instancji, naruszenie polegające na nieprzeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego przez organ odwoławczy. Skarżący kasacyjnie nie wyjaśnił jakich to konkretnie czynności zaniechał organ odwoławczy, czy też jakie to dowody mógł jeszcze przeprowadzić, czego nie uczynił i czego nie dostrzegł Sąd Administracyjny. Zarzut objęty punktem 9 petitum skargi kasacyjnej jest oczywiście niezasadny. Skarżący jako wzorzec kontroli przywołał w nim art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. W art. 107 § 1 k.p.a. wymienione zostały elementy konstrukcyjne, jakie winna zawierać decyzja. Skarżący nie sprecyzował jakiego elementu konstrukcyjnego zabrakło w zaskarżonej przez niego decyzji. Paragraf 3 omawianego artykułu wymienia natomiast elementy, jakie winno zawierać uzasadnienie decyzji. Skarżący nie wskazał, jakiego elementu zabrakło w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Uzasadniając zarzut objęty punktem 9 petitum skargi kasacyjnej Skarżący wyjaśnił jedynie, że ich naruszenia upatruje w wydaniu decyzji administracyjnej po dwóch latach od wydania mu prawa jazdy po raz pierwszym to jest po upływie – jak to określił – okresu próbnego. Oznacza to, że uzasadnienie zarzutu jest nieadekwatne do wskazanych jako wzorzec kontroli przepisów, a zatem uchyla się spod kontroli kasacyjnej. Niezasadny jest zarzut objęty punktem 1 petitum skargi kasacyjnej. Sąd kasacyjny zwraca uwagę na wadliwość jego sformułowania. Skarżący określa ten zarzut mianem zarzutu prawa materialnego, jednak jak wynika z jego sformułowania, za jego pomocą próbuje zakwestionować ustalenia faktyczne, które legły u podstaw wydania zaskarżonej decyzji i które zaakceptowane zostały przez Sąd pierwszej instancji. Działanie takie nie mogło odnieść spodziewanego przez Skarżącego skutku. Podniesienie w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym zarzutu naruszenia prawa materialnego wymaga sprecyzowania, czy naruszenie to było następstwem błędnej wykładni czy też niewłaściwego zastosowania przy czym wyjaśnić należy również na czym polegała błąd w wykładni, którego dopuścił się Sąd pierwszej instancji i jaka wykładnia, w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, jest prawidłowa. W przypadku wskazania, że naruszenie prawa materialnego było wynikiem niewłaściwego zastosowania, wskazać należy, dlaczego w przyjętym przez organy i sąd stanie faktycznym sprawy dany przepis nie mógł znaleźć zastosowania. Zarzut objęty punktem 1 petitum skargi kasacyjnej tych warunków nie spełnia, w konsekwencji uchyla się spod kontroli kasacyjnej. Za niezasadny należało uznać również zarzut objęty punktem 2 petitum skargi kasacyjnej. Stawiając ten zarzut Skarżący dąży do wykazania, że art. 140 ust. 1 pkt 3a p.r.d. nie obowiązywał w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Jak już wyżej wskazano, zarzut ten podniesiony został również w skardze do Sądu pierwszej instancji. Sąd wojewódzki ustosunkowując się do niego wyjaśnił, że przepis stanowiący podstawę wydania decyzji został uchylony na mocy art. 125 pkt 16 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. Zgodnie z art. 139 pkt 3 tej ustawy w brzmieniu na dzień wydania decyzji zarówno przez organ I instancji jak i przez Kolegium przepis ten stanowił, że "(...) art. 125 pkt 10 lit. g w zakresie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, pkt 13 oraz pkt 16 w zakresie art. 140 ust. 1 pkt 3, 3a i pkt 4 lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, (...) wchodzą w życie z dniem 4 czerwca 2018 r." Sąd wyjaśnił również, że równocześnie to jest z dniem 4 czerwca 2018 r. weszła w życie nowelizacja dokonana ustawą z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 957), którą dokonując zmian w ustawie o kierujących pojazdami oraz ustawie - Prawo o ruchu drogowym, w art. 14 ust. 1 przewidziano, że do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa-100aq ustawy zmienianej w art. 1 (a więc Prawa o ruchu drogowym), w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, "przepisów (...) art. 125 pkt 10 lit. g i pkt 16 oraz przepisów rozdziału 14 ustawy zmienianej w art. 2 (tj. ustawy o kierujących pojazdami) nie stosuje się". W ust. 2 tej regulacji przewidziano z kolei, że minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w ust. 1. Komunikat ogłasza się w terminie co najmniej 3 miesięcy przed dniem wdrożenia rozwiązań technicznych określonym w tym komunikacie. Z powyższej regulacji wynika zatem, że do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w art. 14 ust. 1 ww. ustawy nowelizującej, nie stosuje się m.in. przepisu art. 125 pkt 16 ustawy o kierujących pojazdami, uchylającego przepis art. 140 i art. 140a Prawa o ruchu drogowym. Oznacza to, że do czasu dokonania takiego wdrożenia przepis art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. b p.r.d. mógł mieć zastosowanie i mógł stanowić podstawę prawną decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami. Sąd wskazał, że Minister Cyfryzacji wydał komunikat z dnia [...] czerwca 2018 r. (Dz. Urz. Ministra Cyfryzacji, poz. 22) jednak wskazany komunikat został wydany na podstawie art. 17 ust. 2 ustawy nowelizującej i wiąże z wdrożeniem rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie informacji do centralnej ewidencji pojazdów o zatrzymaniu dowodu rejestracyjnego (pozwolenia czasowego) oraz o informacji o jego zwrocie, podobnie jak odrębny komunikat z dnia [...] lutego 2019 r. – w sprawie określenia terminu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających udostępnianie danych zgromadzonych w centralnej ewidencji pojazdów do ponownego wykorzystywania za pośrednictwem usług sieciowych (Dz. Urz. Ministra Cyfryzacji, poz. 5), który został wydany na podstawie art. 12 ust. 2 tej ustawy. Tymczasem, na zasadzie art. 14 ust. 1 ustawy nowelizującej ustawodawca powiązał stosowanie art. 125 pkt 16 ustawy o kierujących pojazdami z wdrożeniem innych rozwiązań technicznych, tj. umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa-100aq Prawa o ruchu drogowym. Skoro co do tych rozwiązań minister właściwy do spraw informatyzacji nadal nie wydał komunikatu określającego termin wdrożenia, to przepis art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. b p.r.d. mógł mieć zastosowanie w niniejszej sprawie. Podsumowując Sąd wskazał, że skoro opisana nowelizacja ustawy - Prawo o ruchu drogowym weszła w życie z dniem, w którym ustawodawca uprzednio, nowelizując ustawę o kierujących pojazdami, przewidział utratę mocy obowiązującej art. 140 i 140a p.r.d., należało, zdaniem Sądu, uznać, że wejście w życie uchylenia tych przepisów zostało przesunięte w czasie. Skarżący w skardze kasacyjnej nie przedstawił żadnych argumentów, które pozwoliłyby zakwestionować przedstawiony wyżej tok rozumowania Sądu pierwszej instancji, który doprowadził go do uznania, że art. 140 ust. 1 pkt 3a p.r.d. miał zastosowanie w sprawie i mógł stanowić podstawę decyzji. Sąd kasacyjny również w pełni podziela dokonaną przez Sąd pierwszej instancji analizę przepisów ustawy prawo o ruchu drogowym oraz ustawy o kierujących pojazdami i jej kolejnych nowelizacji. Zatem zarzut objęty punktem 2 petitum skargi kasacyjnej oraz powiązane z nim zarzuty objęte punktem 3 i 5 petitum skargi kasacyjnej uznać należało za niezasadne. Skoro Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, iż przepis art. 140 ust 1 pkt 3a p.r.d. mógł stanowić podstawę wydania zaskarżonej decyzji zarzut objęty punktem 4 petitum skargi kasacyjnej jest oczywiście niezasadny – nie zachodziły bowiem w sprawie przesłanki do umorzenia postępowania. Skarżący nie uzasadnił zarzutu objętego punktem 8 petitum skargi kasacyjnej. Jak zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji, również na etapie postępowania przed Sądem Wojewódzkim Skarżący nie wyjaśnił, na czym w jego ocenie polegało jego naruszenie przez organy. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił jednak, że zgodnie z art. 108 § 1 k.p.a. decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. W tym ostatnim przypadku organ administracji publicznej może w drodze postanowienia zażądać od strony stosownego zabezpieczenia. Rygor natychmiastowej wykonalności może być nadany decyzji również po jej wydaniu. W tym przypadku organ wydaje postanowienie, na które służy stronie zażalenie (§ 2). Sąd kasacyjny w pełni podziela stanowisko Sądu Wojewódzkiego, że w sytuacji, gdy u kierowcy stwierdzono przeciwwskazania do kierowania pojazdami, istnieje ważny interes społeczny, aby decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami nadać rygor natychmiastowej wykonalności. Nie można bowiem, ze względu na bezpieczeństwo ruchu drogowego, dopuścić aby pojazdami kierowała osoba, która wielokrotnie uchybiła przepisom przeciwko bezpieczeństwu i porządkowi w komunikacji. Zatem również ten zarzut uznać należało za niezasadny. Mając na uwadze powyższe wywody Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. Uzasadnienie zostało sporządzone stosownie do wymogów określonych w art. 193 zdanie 2 p.p.s.a zgodnie z którym uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI