I OSK 1241/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Ministra Rozwoju i Technologii od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił decyzję Ministra o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczących nieruchomości warszawskiej przy ul. (...). W postępowaniu administracyjnym Minister umorzył postępowanie z wniosku następców prawnych J.A.H. (dawnej właścicielki, obywatelki francuskiej) o stwierdzenie nieważności decyzji z lat 1955-1961, dotyczących nieruchomości objętej dekretem warszawskim. Minister uznał, że roszczenia J.A.H. zostały zaspokojone na podstawie układu indemnizacyjnego z 1948 r. między Polską a Francją, co pozbawiło jej następców prawnych interesu prawnego w postępowaniu nieważnościowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Ministra, uznając, że kwestia zaspokojenia roszczeń w ramach układu indemnizacyjnego jest zagadnieniem wstępnym, które nie może być rozstrzygane na etapie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji. Sąd podkreślił odrębność postępowania nieważnościowego od postępowania merytorycznego. Minister w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie prawa materialnego i procesowego, kwestionując interes prawny następców J.A.H. w postępowaniu nieważnościowym. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji ma charakter samodzielny i odrębny od postępowania merytorycznego. Stroną postępowania nieważnościowego jest każda strona postępowania głównego, a interes prawny wynika z samego faktu bycia stroną, niezależnie od ewentualnych roszczeń do nieruchomości. Kwestie zaspokojenia roszczeń w ramach układu indemnizacyjnego są poza zakresem postępowania nieważnościowego i mogą być rozstrzygane jedynie w osobnym postępowaniu merytorycznym, jeśli decyzje zostaną uprzednio stwierdzone jako nieważne. NSA uznał, że ustalanie okoliczności dotyczących statusu roszczeń do nieruchomości na etapie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji było przedwczesne i nie miało wpływu na status strony w tym postępowaniu. W konsekwencji, zarzuty skargi kasacyjnej uznano za niezasadne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie odrębności postępowania nieważnościowego od postępowania merytorycznego oraz definicji interesu prawnego strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z dekretami warszawskimi i układami indemnizacyjnymi, ale zasady dotyczące postępowania nieważnościowego mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy następcy prawni dawnej właścicielki nieruchomości objętej dekretem warszawskim posiadają interes prawny w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji odmawiającej przyznania prawa własności czasowej, w sytuacji gdy roszczenia dotyczące tej nieruchomości mogły zostać zaspokojone w drodze układu indemnizacyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, następcy prawni posiadają interes prawny w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, niezależnie od kwestii zaspokojenia roszczeń w ramach układu indemnizacyjnego.
Uzasadnienie
Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jest odrębne od postępowania merytorycznego. Interes prawny strony w postępowaniu nieważnościowym wynika z samego faktu bycia stroną postępowania, w którym wydano kwestionowaną decyzję, a nie z posiadania konkretnych roszczeń do nieruchomości.
Czy kwestia zaspokojenia roszczeń w ramach układu indemnizacyjnego może stanowić podstawę do umorzenia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, kwestia zaspokojenia roszczeń w ramach układu indemnizacyjnego jest zagadnieniem wstępnym, które nie może być rozstrzygane na etapie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, gdyż postępowanie to ma charakter odrębny i nie rozstrzyga o meritum sprawy.
Uzasadnienie
Postępowanie nieważnościowe bada jedynie kwalifikowane wady prawne decyzji, a nie merytoryczną zasadność sprawy. Rozstrzyganie o roszczeniach majątkowych lub ich zaspokojeniu wykracza poza zakres tego postępowania.
Przepisy (18)
Główne
Dz.U. 2024 poz 935 art. 184
Pomocnicze
ppsa art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 133 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 156 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 105 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 157 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 97 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 158
Kodeks postępowania administracyjnego
dekret art. 7 § 1
Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy
dekret art. 7 § 2
Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy
ustawa art. 2
Ustawa z dnia 9 kwietnia 1968 r. o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jest odrębne od postępowania merytorycznego. • Interes prawny strony w postępowaniu nieważnościowym wynika z samego faktu bycia stroną postępowania głównego. • Kwestie zaspokojenia roszczeń w ramach układu indemnizacyjnego są poza zakresem postępowania nieważnościowego.
Odrzucone argumenty
Następcy prawni J.A.H. nie posiadają interesu prawnego w postępowaniu nieważnościowym z uwagi na zaspokojenie roszczeń w ramach układu indemnizacyjnego. • Objęcie nieruchomości układem indemnizacyjnym ma wpływ na możliwość weryfikacji interesu prawnego wnioskodawców w postępowaniu nieważnościowym.
Godne uwagi sformułowania
Przedmiotem postępowania w sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji ma charakter odrębny od prowadzonego wcześniej postępowania dotyczącego rozpoznania wniosku o przyznanie prawa własności czasowej. • Postępowanie dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji ma charakter samodzielny i odrębny od postępowania w którym wydano weryfikowaną decyzję. • Interes prawny w postępowaniu nieważnościowym wynika bowiem w tym przypadku z samego faktu bycia stroną postępowania w którym wydano decyzję stanowiącą przedmiot sprawy nieważnościowej i zupełnie niezależnie od tego, czy stronie przysługują jakiekolwiek roszczenia co do nieruchomości objętej działaniem dekretu.
Skład orzekający
Marek Stojanowski
przewodniczący sprawozdawca
Marian Wolanin
członek
Piotr Przybysz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie odrębności postępowania nieważnościowego od postępowania merytorycznego oraz definicji interesu prawnego strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z dekretami warszawskimi i układami indemnizacyjnymi, ale zasady dotyczące postępowania nieważnościowego mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy historycznych decyzji dotyczących nieruchomości warszawskich i ich wpływu na współczesne postępowania administracyjne, co może być ciekawe dla prawników specjalizujących się w prawie nieruchomości i administracyjnym.
“Nieruchomości warszawskie: Czy dawne układy z Francją nadal blokują stwierdzenie nieważności decyzji?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.