I OSK 1238/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarga kasacyjna została wniesiona przez Z.S. od wyroku WSA w Kielcach, który oddalił jego skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. Sprawa dotyczyła odmowy wydania przez Starostę wypisu z rejestru gruntów i wyrysu z mapy ewidencyjnej dla działki nr [...], który miałby potwierdzać, że działka ta stanowi działkę oznaczoną w akcie notarialnym. Organy administracji obu instancji odmówiły wydania dokumentów w żądanej formie, wskazując na rozbieżności między danymi w ewidencji gruntów a treścią księgi wieczystej. Stwierdzono, że działka nr [...] z księgi wieczystej KW nr [...] o powierzchni 0,0332 ha zawiera w sobie działkę nr [...] z księgi wieczystej KW nr [...] oraz część działki nr [...] z księgi wieczystej nr [...], co jest niezgodne ze stanem wykazanym w ewidencji gruntów. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że organy administracji są związane domniemaniem zgodności wpisów w księgach wieczystych z rzeczywistym stanem prawnym (art. 3 ust. 1 kwh) i nie mogą dokonywać ustaleń sprzecznych z tymi wpisami. Wszelkie spory dotyczące rozbieżności między ewidencją gruntów a księgami wieczystymi, w tym ustalenie rzeczywistego stanu prawnego i właściciela, powinny być rozstrzygane na drodze cywilnej, a nie w postępowaniu administracyjnym. Sąd wskazał, że skarżący sam zdawał sobie sprawę z potrzeby rozstrzygnięcia cywilnoprawnego, wnioskując o zatwierdzenie zasiedzenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że organy administracji są związane wpisami w księgach wieczystych i nie mogą dokonywać ustaleń sprzecznych z nimi, a spory o stan prawny nieruchomości rozstrzyga sąd cywilny.
Dotyczy sytuacji, gdy istnieje rozbieżność między ewidencją gruntów a księgami wieczystymi, a wnioskodawca domaga się dokumentów potwierdzających stan niezgodny z księgą wieczystą.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ administracji publicznej może odmówić wydania wypisu z rejestru gruntów i wyrysu z mapy ewidencyjnej, jeśli żądana treść dokumentu jest sprzeczna z danymi wynikającymi z księgi wieczystej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ administracji publicznej ma obowiązek odmówić wydania dokumentów w żądanej formie, jeśli ich treść byłaby sprzeczna z danymi wynikającymi z księgi wieczystej, ponieważ organy te są związane domniemaniem zgodności wpisów w księgach wieczystych z rzeczywistym stanem prawnym.
Uzasadnienie
Organy administracji publicznej są związane domniemaniem zgodności wpisów w księgach wieczystych z rzeczywistym stanem prawnym (art. 3 ust. 1 kwh). Nie mogą dokonywać ustaleń prawnych sprzecznych z prawomocnymi orzeczeniami sądowymi, w tym z wpisami w księgach wieczystych. Wszelkie spory dotyczące rozbieżności między ewidencją gruntów a księgami wieczystymi powinny być rozstrzygane na drodze cywilnej.
Jaka jest rola organów administracji publicznej w przypadku stwierdzenia niezgodności między danymi w ewidencji gruntów a danymi w księdze wieczystej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Organy administracji publicznej nie mogą samodzielnie rozstrzygać o rzeczywistym stanie prawnym nieruchomości w przypadku rozbieżności z księgami wieczystymi. Powinny wskazać na konieczność podjęcia czynności w celu zastąpienia danych niezgodnych ze stanem prawnym odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem prawnym, a następnie wydać wnioskodawcy żądany dokument, przy czym ustalenie rzeczywistego stanu prawnego należy do drogi cywilnej.
Uzasadnienie
Organy ewidencyjne działają na podstawie i w granicach prawa. W sytuacji niezgodności danych w ewidencji gruntów ze stanem prawnym wynikającym z ksiąg wieczystych, organ powinien podjąć czynności zmierzające do aktualizacji ewidencji, ale nie może samodzielnie ustalać stanu prawnego. Kwestia ta wymaga rozstrzygnięcia przez sąd cywilny.
Przepisy (14)
Główne
p.g.k. art. 20 § ust. 1
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
Ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące gruntów, ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów.
p.g.k. art. 22 § ust. 1
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
Organem właściwym dla prowadzenia ewidencji gruntów i budynków oraz gleboznawczej klasyfikacji gruntów są starostowie.
p.g.k. art. 24 § ust. 3
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
Starosta udostępnia informacje zawarte w operacie ewidencyjnym między innymi w formie wypisów z rejestrów, kartotek i wykazów tego operatu oraz wyrysów z mapy ewidencyjnej.
k.w.h. art. 3 § ust. 1
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym.
Pomocnicze
p.g.k. art. 20 § ust. 2
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
rozporządzenie art. 52 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
Wypisy z rejestru gruntów zawierają aktualne dane znajdujące się w operacie ewidencyjnym.
rozporządzenie art. 52 § ust. 2
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
Wypisy z rejestru gruntów oprócz informacji zawartych w rejestrach, dotyczących jednostek rejestrowych gruntów, zawierają dane określone w przepisach.
rozporządzenie art. 52 § ust. 6
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
rozporządzenie art. 52 § ust. 7
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
rozporządzenie art. 52 § ust. 9
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
rozporządzenie art. 44
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
Określa zadania starosty związane z prowadzeniem ewidencji gruntów i budynków.
rozporządzenie art. 45
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
Określa zasady aktualizacji operatu ewidencyjnego.
k.p.c. art. 365 § ust. 1
Kodeks postępowania cywilnego
Prawomocne orzeczenia sądu wiążą sąd oraz inne organy.
k.w.h. art. 10
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Umożliwia uzgodnienie stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy administracji są związane domniemaniem zgodności wpisów w księgach wieczystych z rzeczywistym stanem prawnym i nie mogą dokonywać ustaleń sprzecznych z tymi wpisami. • Spory dotyczące rozbieżności między ewidencją gruntów a księgami wieczystymi powinny być rozstrzygane na drodze cywilnej.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia art. 20 ust. 1 i 2, art. 22 ust. 1, art. 24 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 12, 44 i 45 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków przez błędną wykładnię i niezastosowanie.
Godne uwagi sformułowania
Organy ewidencyjne, podobnie jak inne organy administracji publicznej, co wyraźnie wynika z art. 6 kpa i art. 7 Konstytucji RP, działają na podstawie i w granicach prawa. • Domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. • Organ administracyjny nie ma możliwości, by w toku postępowania, jakie przed nim się toczy, dokonywać odmiennych ustaleń prawnych od tych, jakie wynikają z prawomocnych orzeczeń sądowych, w tym z wpisów dokonanych w księdze wieczystej.
Skład orzekający
Aleksandra Łaskarzewska
przewodniczący
Arkadiusz Blewązka
członek
Maciej Dybowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że organy administracji są związane wpisami w księgach wieczystych i nie mogą dokonywać ustaleń sprzecznych z nimi, a spory o stan prawny nieruchomości rozstrzyga sąd cywilny."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy istnieje rozbieżność między ewidencją gruntów a księgami wieczystymi, a wnioskodawca domaga się dokumentów potwierdzających stan niezgodny z księgą wieczystą.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje kluczową zasadę podziału kompetencji między administracją a sądem cywilnym w kwestiach własności nieruchomości i zgodności danych ewidencyjnych z księgami wieczystymi, co jest częstym problemem praktycznym.
“Księgi wieczyste ponad ewidencją gruntów: Sąd NSA wyjaśnia, kto ma rację w sporze o dane nieruchomości.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.