I OSK 1235/24

I OSK 1235/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-05-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-06-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Siegień /przewodniczący sprawozdawca/
Jolanta Rudnicka
Marek Stojanowski
Symbol z opisem
6324 Rodzina   zastępcza,  pomoc na usamodzielnienie dla wychowanka rodziny zastępczej
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
II SA/Ke 10/24 - Wyrok WSA w Kielcach z 2024-02-07
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 184
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Dz.U. 2022 poz 2492
art. 1 § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1426
art. 83 ust. 1 pkt 1 i 2, ust. 2 i 3a
Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 106 § 3, art. 133 § 1, art. 174 pkt 1 i 2, art. 176 § 1 i 2, art. 182 § 2, art. 183 §1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 775
art. 7, 77 § 1, art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. T. i K. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 7 lutego 2024 r., sygn. akt II SA/Ke 10/24 w sprawie ze skargi E. T. i K. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 6 listopada 2023 r., nr SKO.PS-80/7569/4359/2023 w przedmiocie jednorazowego świadczenia na pokrycie kosztów zdarzeń mających wpływ na jakość sprawowanej opieki oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z 7 lutego 2024 r., sygn. akt II SA/Ke 10/24, oddalił skargę E. T. i K. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z 6 listopada 2023 r., nr SKO.PS-80/7569/4359/2023, w przedmiocie jednorazowego świadczenia na pokrycie kosztów zdarzeń mających wpływ na jakość sprawowanej opieki.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiedli E. T. i K. T. (dalej – skarżący, skarżący kasacyjnie), zastępowani przez radcę prawnego, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając zaskarżonemu wyrokowi:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, a to:
- art. 83 ust. 1 pkt 2 lit. b) ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2023 r., poz. 1426 ze zm.), dalej – ustawa, poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że świadczenie na pokrycie kosztów zdarzeń mających wpływ na jakość sprawowanej opieki ma charakter indywidualny i zależy od możliwości finansowych powiatu, podczas gdy z literalnego brzmienia przepisu nie wynika ani indywidualny charakter ww. przepisu, ani też miarkowanie wysokości przyznanego świadczenia w zależności od możliwości finansowych powiatu, a budżet powiatu na Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie może zostać zmieniony w ciągu roku oraz uznanie, że decyzja PCPR w tym zakresie mieści się w granicach uznania administracyjnego;
- art. 83 ust. 2 w zw. z art. 83 ust. 3a ustawy poprzez jego niezastosowanie i odmowę przyznania rodzinie zastępczej świadczenia na utrzymanie lokalu mieszkalnego wskutek błędnych ustaleń wywiadu środowiskowego, podczas gdy świadczenie to ma obligatoryjny charakter, zasady wyliczenia ww. świadczenia precyzuje ustawa, a ustalenia opinii są błędne w zakresie obciążenia finansowego rodziny;
2. naruszenie przepisów postępowania, które miały wpływ na rozstrzygnięcie:
- art. 7, art. 77, art. 107 § 3 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego wbrew ciążącemu na sądzie orzekającym na mocy art. 77 § 1 k.p.a. obowiązkowi w tym zakresie i w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy poprzez nierozważenie całości materiału dowodowego.
3. Błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie za podstawę rozstrzygnięcia o odmowie przyznania świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania lokalu mieszkalnego opinii zawierającej błędne ustalenia co do dochodów rodziny, uwzględniających prywatne dochody skarżących, co w konsekwencji doprowadziło do stwierdzenia, że dochody rodziny zastępczej są około 92 % wyższe od wysokości kosztów utrzymania lokalu mieszkalnego a świadczenie jest nienależne.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie, zrzekając się rozprawy, wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych.
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie złożono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej - p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, albowiem skarżący kasacyjnie zrzekli się rozprawy, a organ w ustawowym terminie nie zażądał jej przeprowadzenia. Dlatego też rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W sprawie niniejszej nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności postępowania określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego Naczelny Sąd Administracyjny, przy rozpoznaniu sprawy, związany jest granicami skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Na wstępnie poczynić należy kilka uwag ogólnych z uwagi na wadliwe sporządzenie rozpoznawanej skargi kasacyjnej.
Zgodnie z art. 176 § 1 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna zawierać: 1) oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części; 2) przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie; 3) wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. W świetle natomiast art. 176 § 2 p.p.s.a. poza wymaganiami, o których mowa w § 1, skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma strony oraz zawierać wniosek o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy.
Skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym i powinna czynić zadość nie tylko wymaganiom przewidzianym dla pisma w postępowaniu sądowym, lecz także właściwym dla niej wymaganiom konstrukcyjnym. W szczególności formalizm ów wiąże się z powinnością prawidłowego skonstruowania podstaw kasacyjnych, co obejmuje zarówno obowiązek ich przytoczenia, jak i uzasadnienia. Aby skarga kasacyjna mogła być przedmiotem merytorycznego rozpoznania, ma wskazywać konkretny przepis naruszonego prawa materialnego ze wskazaniem, na czym, zdaniem strony skarżącej, polegała niewłaściwa wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie tego przepisu przez sąd, jaka powinna być wykładnia właściwa lub jaki inny przepis powinien być zastosowany, a także na czym polegało naruszenie przepisów postępowania sądowego i jaki istotny wpływ na wynik sprawy (treść orzeczenia) mogło ono mieć (art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Oznacza to, że postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej. Zaskarżeniu podlega bowiem wyrok sądu I instancji, co powoduje, że w skardze kasacyjnej od tego wyroku, skutecznie można powołać się tylko na naruszenie przepisów postępowania regulujących postępowanie przed tym sądem, w ewentualnej korelacji z zarzutami naruszenia przepisów stosowanej przez organ procedury (w rozpoznawanej sprawie przepisów k.p.a.). Dodać trzeba, że rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny nie analizuje tej sprawy po raz kolejny w jej całokształcie, związany jest natomiast wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami, gdyż to one nadają kierunek kontroli i badania zgodności z prawem kwestionowanego orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego. Wymaga to prawidłowego i precyzyjnego określenia podstaw kasacyjnych, wyraźnego wskazania na przepisy, których naruszenia strona upatruje w kwestionowanym orzeczeniu Sądu I instancji, z uwzględnieniem konkretnych jednostek redakcyjnych (artykułu, paragrafu, ustępu itd.) przepisów prawa. Natomiast uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno szczegółowo wskazywać do jakiego, zdaniem skarżącego, naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego doszło i na czym to naruszenie polegało, a w przypadku zarzucania uchybień przepisom procesowym należy dodatkowo wykazać, że to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno wskazywać na trafność sformułowanych w skardze kasacyjnej zarzutów, a zatem nawiązywać do przepisów prawa, których naruszenie skarżący zarzuca Sądowi I instancji.
Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy należy zauważyć, że w skardze kasacyjnej w ogóle nie wskazano podstaw kasacyjnych, na których należało oprzeć zarzuty kasacyjne. Skarga kasacyjna nie powołuje w żadnym miejscu podstaw określonych w art. 174 pkt 1 lub 2 p.p.s.a. Wprawdzie wskazano na naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jednak nie wymieniła żadnych przepisów postępowania sądowego naruszonych przez Sąd I instancji. Zarzucono temu Sądowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, to jest art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., bez powiązania ich z przepisami procedury sądowoadministracyjnej. Zauważyć należy, że Sąd Wojewódzki nie stosował przepisów k.p.a. Przepisy te mógł naruszyć jedynie podczas dokonywania kontroli legalności zaskarżonej decyzji, czyli w sposób pośredni. Ewentualne naruszenie przez Sąd I instancji przepisów k.p.a. związane było z ewentualnym naruszeniem przepisów p.p.s.a. Aby skutecznie postawić zarzut naruszenia przepisów k.p.a., należało powiązać przepisy k.p.a. z regulacjami p.p.s.a.
Niemniej jednak, na gruncie uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanej w pełnym składzie z 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09, należy uznać, że brak powiązania w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji przepisów k.p.a. z naruszeniem stosowanych przez ten sąd przepisów p.p.s.a. nie dyskwalifikuje samej skargi kasacyjnej i nie może prowadzić do nierozpoznania merytorycznego jej zarzutów.
Z treści skargi kasacyjnej wynika, że zarzuca ona naruszenie prawa materialnego, naruszenie przepisów postępowania oraz błąd w ustaleniach faktycznych. W tej sytuacji co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Jednak w analizowanej sprawie w sposób bezpośredni wiążą się one z zarzutem naruszenia przez Sąd I instancji prawa materialnego, stąd też ocena zarzutów naruszenia przepisów postępowania wymaga uprzedniego odniesienia się do zasadniczego problemu w niniejszej sprawie.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] stanowiły przepisy powołanej wyżej ustawy określające między innymi zasady i formy sprawowania pieczy zastępczej.
Zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy rodzinie zastępczej oraz prowadzącemu rodzinny dom dziecka starosta może przyznać: 1) dofinansowanie do wypoczynku poza miejscem zamieszkania dziecka; 2) świadczenie na pokrycie: a) niezbędnych kosztów związanych z potrzebami przyjmowanego dziecka - jednorazowo, b) kosztów związanych z wystąpieniem zdarzeń losowych lub innych zdarzeń mających wpływ na jakość sprawowanej opieki - jednorazowo lub okresowo.
Analiza treść powołanego wyżej ust. 1 art. 83 ustawy wskazuje, że decyzja starosty dotycząca przyznania rodzinie zastępczej świadczenia na pokrycie kosztów związanych z wystąpieniem zdarzeń losowych lub innych zdarzeń mających wpływ na jakość sprawowanej opieki, jest decyzją podejmowaną w ramach tzw. uznania administracyjnego. Jak wskazuje się w orzecznictwie korzystanie z uznania administracyjnego oznacza, że organ ma prawo wyboru treści rozstrzygnięcia. Wybór taki nie może być jednak dowolny. Musi on wynikać z wszechstronnego i dogłębnego rozważania wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Organ zobowiązany jest wyjaśnić w uzasadnieniu decyzji czym kierował się podejmując określone rozstrzygnięcie. Uprawnienia organu administracji państwowej do wydawania decyzji o charakterze uznaniowym nie zwalniają tegoż organu z obowiązku zgromadzenia i wszechstronnego zbadania materiału dowodowego i wydania decyzji o treści przekonującej pod względem prawnym i faktycznym (por. wyrok NSA z 2 lutego 1996 r., sygn. akt II SA 2875/95). W przypadku decyzji uznaniowych kontroli podlegają takie kwestie, jak wyjaśnienie i wzięcie pod uwagę wszystkich istotnych okoliczności sprawy, czy ustalony stan faktyczny został oceniony zgodnie z przepisami prawa materialnego i czy ustalenie tego stanu pozostaje w zgodności z wynikami postępowania dowodowego (por. wyrok NSA z 16 listopada 1999 r., sygn. akt III SA 7900/98).
Mając powyższe na względzie stwierdzić należy, że Sąd I instancji nie dokonał błędnej wykładni art. 83 ust. 1 pkt 2 lit. b) ustawy. Prawidłowo w tym zakresie stwierdzono, że organy wydając decyzję o przyznaniu skarżącym jednorazowych świadczeń w łącznej kwocie 1041,66 zł, nie przekroczyły granicy uznania administracyjnego. Organy wybrały bowiem prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz wyboru takiego dokonały po ustaleniu i rozważeniu wszystkich istotnych okoliczności dla sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli.
Zauważyć trzeba, że skarżący wnioskami z 17 i 19 stycznia 2023 r. i 1 lutego 2023 r. wystąpili o przyznanie środków finansowych na wyjazd dzieci na turnus rehabilitacyjny w kwocie 1229,66 zł oraz na dofinansowanie do kursu prawa jazdy w kwocie 2800 zł.
Zgodnie z uchwałą Rady Powiatu w [...] nr LXXIII.124.2022 z dnia 29 grudnia 2022 r. oraz kalkulacją kosztów dotyczących projektu planu finansowego PCPR na 2023 rok na świadczenia fakultatywne rodzinie zastępczej można przyznać na pokrycie kosztów zdarzeń mających wpływ na jakość sprawowanej opieki jednorazowo - 5 000,00 zł.
Zgodzić się należy z Sądem I instancji, że kwota 5000 zł przewidziana w projekcie planu finansowego PCPR na 2023 r. obejmuje łączną kwotę z przeznaczeniem na cały rok 2023 r. Wynika to bowiem z charakteru i celu przygotowywania tego rodzaju planu, w którym określa się planowane wydatki roczne, które mają zostać poniesione w danej jednostce budżetowej w danych roku budżetowym. Na stronie 4 ww. planu finansowego w dziale 855 poz. 3110 w pkt 5 wskazano, "świadczenia fakultatywne - zgodnie z art. 83 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, "rodzinie zastępczej można przyznać świadczenie na pokrycie kosztów zdarzeń mających wpływ na jakość sprawowanej opieki" - jednorazowo. 5 000,00 zł".
Z powyższego wynika, że wysokość środków finansowych, jakie mogą zostać przyznane rodzinie zastępczej na pokrycie kosztów zdarzeń mających wpływ na jakość sprawowanej opieki została w roku 2023 r. jest ograniczona do kwoty 5000 zł.
Zatem skoro środki finansowe, jakimi dysponuje starosta w tym zakresie są ograniczone, to dopuszczalnym prawnie było przyznanie skarżącym środków finansowych na pokrycie kosztów opisanych wyżej zdarzeń w wysokości mniejszej, niż tego oczekiwali skarżący. Nie można przy tym pominąć, że rodzina zastępcza skarżących otrzymywała inne dodatkowe świadczenia mających wpływ na jakość sprawowanej opieki na dziećmi, tj. dofinansowanie do wyjazdu na turnus rehabilitacyjny dla trójki dzieci, dofinansowanie na organizację I komunii świętej, dofinansowanie dla pełnoletniego wychowanka w związku z wydatkami z tytułu uczestnictwa w balu maturalnym oraz egzaminie maturalnym. Rodzina skarżących co roku otrzymuje jednorazowo dofinansowania do wypoczynku poza miejscem zamieszkania dla dziecka. Nadto, w rodzinie świadczone są usługi przez osobę do pomocy przy sprawowaniu opieki nad dziećmi i przy pracach gospodarskich.
Wskazać też trzeba, że wnioski skarżących o dofinansowanie zgłoszonych kosztów zostały złożone w styczniu i lutym 2023 r., a więc na początku tego roku. Zatem organ pomocowy mając ograniczone środki finansowe do kwoty 5000 zł i perspektywę jeszcze 10 miesięcy do zakończeniu roku 2023 r., nie mógł i nie powinien od razy wydać wszystkich środków, gdyż organ mógł racjonalnie i zapobiegawczo założyć, że w tych pozostałych 10 miesiącach roku 2023 r. mogą wystąpić jakieś zdarzenia losowe, czy też inne zdarzenia, które będą wymagały finansowania ze środków organu.
Nie należy też zapominać, że świadczenia przyznawane na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 2 lit. b) ustawy mają charakter fakultatywny i wspierający. Z tego względu to organ pomocowy decyduje, czy zgłoszone przez rodzinę wydatki są tego rodzaju, że uzasadnione jest ich sfinansowanie i w jakiej wysokości, zaś rodzina nie może oczekiwać, że jej żądania finansowe zostaną zaspokojone w pełnej wysokości.
Zgodnie z art. 83 ust. 2 i 3a ustawy rodzina zastępcza niezawodowa i zawodowa może otrzymywać środki finansowe na utrzymanie lokalu mieszkalnego w budynku wielorodzinnym lub domu jednorodzinnego w wysokości odpowiadającej kosztom ponoszonym przez rodzinę zastępczą niezawodową albo zawodową na czynsz, opłaty z tytułu najmu, opłaty za energię elektryczną i cieplną, opał, wodę, gaz, odbiór nieczystości stałych i płynnych, dźwig osobowy, antenę zbiorczą, abonament telewizyjny i radiowy, usługi telekomunikacyjne oraz związanym z kosztami eksploatacji, obliczonym przez podzielenie łącznej kwoty tych kosztów przez liczbę osób zamieszkujących w tym lokalu lub domu jednorodzinnym i pomnożenie przez liczbę dzieci, osób, które osiągnęły pełnoletność przebywając w pieczy zastępczej, o których mowa w art. 37 ust. 2-4 i 6, oraz osób opuszczających rodzinną pieczę zastępczą jako niepełnoletnie, o których mowa w art. 37 ust. 5 i 6, umieszczonych w rodzinie zastępczej wraz z osobami tworzącymi tę rodzinę zastępczą (ust. 2). Środki finansowe, o których mowa w ust. 2, starosta jest zobowiązany przyznać rodzinie zastępczej zawodowej, w której umieszczono powyżej 3 dzieci, osób, które osiągnęły pełnoletność przebywając w pieczy zastępczej, o których mowa w art. 37 ust. 2-4 i 6, oraz osób opuszczających rodzinną pieczę zastępczą jako niepełnoletnie, o których mowa w art. 37 ust. 5 i 6, oraz jeżeli potrzeba przyznania tych środków zostanie potwierdzona w opinii organizatora rodzinnej pieczy zastępczej (ust. 3a).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego prawidłowe jest także stanowisko Sądu I instancji, że sytuacja rodziny zastępczej skarżących nie wymaga wsparcia w postaci przyznania środków na utrzymanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego na postawie art. 83 ust. 2 i 3a ustawy.
Wskazać należy, że skarżący kasacyjnie błędnie zarzucili naruszenie art. 83 ust. 2 i 3a ustawy poprzez niezastosowanie, albowiem z analizy decyzji organów obu instancji wynika, że organy stosowały te przepisy, jednak uznały, że w okolicznościach sprawy nie jest zasadne przyznanie skarżącym wsparcia w postaci przyznania środków na utrzymanie lokalu mieszkalnego w domu jednorodzinnego.
Zauważyć należy, że naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach wykazać trzeba, jak powinna być rozumiana norma zawarta w stosowanym przepisie prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych
Analiza sposobu sformułowania zarzutu naruszenia art. 83 ust. 2 i 3a ustawy, a także jego uzasadnienie, prowadzi do wniosku, że skarżący w istocie za jego pomocą usiłują zwalczyć ustalenia faktyczne organów, kwestionują bowiem ustalenia przeprowadzonego wywiadu środowiskowego i ustalenia sporządzonej w toku postępowania administracyjnego opinii organizatora rodzinnej pieczy zastępczej. Jednak za pomocą zarzutu naruszenia prawa materialnego nie można zwalczać ustaleń faktycznych.
Z tych powodów zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego nie mógł odnieść oczekiwanego skutku. Także oczekiwanego skutku nie mógł odnieść zarzut naruszenia przepisów postępowania art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., jako że Sąd Wojewódzki prowadząc w niniejszej sprawie postępowanie stosował przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, natomiast nie stosował przepisów k.p.a., które regulują postępowanie przed organami administracji publicznej (art. 1 k.p.a.). Stąd też określony w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego dotyczy organu administracji publicznej, a w żadnym razie nie dotyczy sądu administracyjnego. Sąd ten, w ramach swojej kompetencji sprawowania kontroli działalności administracji publicznej pod kątem jej zgodności z prawem, bada, czy organ prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe.
Natomiast zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. w ogóle nie został w skardze kasacyjnej uzasadniony ani wskazano wpływu jego naruszenia na wynika sprawy. Wyraźnie należy podkreślić, że nie jest rolą Naczelnego Sądu Administracyjnego domyślanie się lub poszukiwanie okoliczności uzasadniających sformułowane zarzuty skargi kasacyjnej.
Całkowicie niezrozumiałe jest zarzucanie Sądowi Wojewódzkiemu przez skarżących kasacyjnie błędu w ustaleniach faktycznych popełnionego w prowadzonym postępowaniu sądowym pierwszoinstancyjnym. Najwidoczniej zarzut ten wynika z niezrozumienia specyfiki postępowania przed sądami administracyjnymi. Sądy administracyjne, w odróżnieniu od sądów powszechnych, nie prowadzą postępowania dowodowego w celu ustalenia stanu faktycznego. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art. 184 Konstytucji RP, art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych). W konsekwencji powyższego, stosownie do art. 133 § 1 p.p.s.a., regułą obowiązującą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest, że sąd rozpoznaje i rozstrzyga sprawę na podstawie akt sprawy przedstawionych przez organ administracji publicznej. Jedynie wyjątkowo na zasadzie art. 106 § 3 p.p.s.a. dopuszczalne jest przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów i to pod dwoma warunkami, mianowicie, że jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Zatem przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów jest wyjątkiem dopuszczalnym tylko w przypadku, gdy ustalenia stanu faktycznego w zakresie przesądzającym o prawidłowości rozstrzygnięcia sprawy decyzją organu administracji budzą wątpliwości. W rozpoznawanej sprawie Sąd wątpliwości takich nie stwierdził, a zatem z urzędu ani na wniosek nie przeprowadzał żadnego postępowania dowodowego.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, uznając, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, na podstawie art. 184 oraz art. 182 § 2 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.