I OSK 1235/21

I OSK 1235/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-10-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-07-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Wesołowska
Maciej Dybowski /sprawozdawca/
Piotr Przybysz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Bd 1033/20 - Wyrok WSA w Bydgoszczy z 2021-01-26
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 256
art. 66 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Przybysz Sędziowie: sędzia NSA Maciej Dybowski (spr.) sędzia del. WSA Anna Wesołowska Protokolant: asystent sędziego Paulina Słonecka po rozpoznaniu w dniu 23 października 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.S., D.S., W.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 26 stycznia 2021 r. sygn. akt II SA/Bd 1033/20 w sprawie ze skargi A.S., D.S., W.S na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Włocławku z dnia 9 września 2020 r. nr KO.411.1230-1232.2020 w przedmiocie zwrotu wniosku dotyczącego odszukania i wznowienia znaków granicznych oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 26 stycznia 2021 r., sygn. akt II SA/Bd 1033/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę A.S., D.S. i W.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Włocławku z dnia 9 września 2020 r., nr KO.411.1230-1232.2020 w przedmiocie zwrotu wniosku dotyczącego odszukania i wznowienia znaków granicznych (k. 80, 97-97v, 124-126 akt sądowych).
Skargę kasacyjną wywiedli A.S., D.S. i W.S. (dalej skarżący lub skarżący kasacyjnie), reprezentowani przez adw. K.B., zaskarżając wyrok II SA/Bd 1033/20 w całości, zarzucając wyrokowi naruszenie: 1. prawa materialnego: a. art. 24 ust. 2a pkt 1 ppkt d ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2020 r. poz. "2052" [winno być "276, zm. poz. 284, 1086, 782 - uw. NSA], dalej pgk) przez błędną jego wykładnię i interpretację, i uznanie, że nie zachodzi konieczność nakazania organowi niższego rzędu podjęcia działań zmierzających do aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków mimo możliwości wykrycia błędnych informacji w tym zakresie; b. art. 39 ust. 1 pgk przez błędną jego wykładnię i interpretację, i uznanie, że wyżej wskazana norma prawna ma zastosowanie w przedmiotowej sprawie i że skarżący muszą podjąć samodzielne działania na swój koszt w celu usunięcia wieloletnich błędów urzędników organu; 2. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy a. art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. "nr 153 poz. 1269 ze zm.", dalej "PrPostSądAdm") w wz. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. "nr 153 poz. 1269 ze zm.", dalej "PrPostSądAdm") przez oddalenie skargi, w sytuacji gdy zaskarżone postanowienie Burmistrza Brześcia Kujawskiego, a następnie postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Włocławku zostały wydane z naruszeniem prawa; b. art. 106 § 3 PrPostSądAdm przez bezzasadne oddalenie wniosku o dopuszczenie dowodów z zeznań świadków; c. art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c PrPostSądAdm w zw. z art. 7, 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo że właściwie zebrany przez organ materiał dowodowy nakazywałby podjęcie przez organ działań z urzędu w celu wyeliminowania błędów w ewidencji gruntów i budynków; d. art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c PrPostSądAdm w zw. z art. 7, 8 i 9 kpa, przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo że właściwie zebrany przez organ materiał dowodowy nakazywałby potraktowanie wniosku skarżących jako wskazującego błędy w ewidencji gruntów i budynków uzasadniające podjęcie działań z urzędu; e. art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 2 PrPostSądAdm w zw. z art. 156 § 1 pkt 4 kpa, polegające na tym, że Sąd I instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie - art. 145 § 1 pkt 1 ppkt a PrPostSądAdm, mimo że postanowienie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa materialnego.
Skarżący kasacyjnie wnieśli o: uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i zaskarżonej "decyzji" i poprzedzającej ją "decyzji" I instancji; ewentualnie w przypadku nieuwzględnienia zarzutów naruszenia prawa materialnego, o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy w całości do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy; zasądzenie od organu na rzecz "skarżącego" [zwrotu] kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa; o wyznaczenie rozprawy celem rozpoznania przedmiotowej skargi (k. 138-141 akt sądowych).
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W świetle art. 183 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 – tempus regit actum, dalej ppsa), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania; bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa (uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009 r. I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010/1/1, dalej uchwała I OPS 10/09). W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania.
Według art. 193 zdanie drugie ppsa, w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015 r., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok w przypadku, gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze ppsa. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny mógł zrezygnować z przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu sprawy i sprowadzić swoją dalszą wypowiedź już tylko do rozważań mających na celu ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Biorąc pod uwagę tak uregulowany zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie mogła podlegać uwzględnieniu.
Autor skargi kasacyjnej nietrafnie przywołuje dwie odrębne ustawy: ustawę z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. nr 153 poz. 1269 ze zm. w pierwotnym brzmieniu) - którą Naczelny Sąd Administracyjny będzie dalej przywoływał jako pusa) oraz ustawę z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm. w pierwotnym brzmieniu), którą Naczelny Sąd Administracyjny będzie dalej przywoływał jako ppsa. Autor skargi kasacyjnej nieadekwatnie posługuje się dla obu ustaw tym samym skrótowcem: "PrPostSądAdm", którą w początkowym obowiązywaniu obu ustaw używano do Prawa o ustroju sądów administracyjnych.
Utrwalonym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jest pogląd, że art. 1 § 1 i 2 pusa, który sąd mógłby naruszyć odmawiając rozpoznania skargi, mimo prawidłowości jej wniesienia, albo rozpoznając prawidłowo wniesioną skargę zastosował przy jej kontroli inne kryterium niż kryterium zgodności z prawem. Okoliczność, że strona nie zgadza się ze stanowiskiem sądu I instancji, nie uzasadnia zarzutu naruszenia powyższego przepisu (wyrok NSA z 4.3.2015 r. II GSK 109/14, Lex 1751054).
W niniejszej sprawie skarżący kasacyjnie zażądali przeprowadzenia rozprawy. W rezultacie, rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na rozprawie (art. 182 § 2 a contrario ppsa).
Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 ppsa), a także naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 ppsa). Biorąc pod uwagę tak uregulowany zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzić należy, że skarżący kasacyjnie oparli skargę kasacyjną na obu podstawach kasacyjnych. W sytuacji podniesienia obu podstaw kasacyjnych zasadą jest w pierwszej kolejności rozpoznanie zarzutów procesowych, ponieważ dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd I instancji przepis prawa materialnego (wyrok NSA z 9.3.2005 r. FSK 618/04, cbosa). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wywiedziona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z 2021 r. poz. 137 w brzmieniu obowiązującym w dacie wyrokowania Sądu I instancji, dalej pusa). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 pusa). Art. 1 § 1 i 2 pusa, ustanawiający przepisy ustrojowe, a nie procesowe, wskazuje na podstawowe kryterium sprawowania kontroli administracji publicznej przez sądy administracyjne. Utrwalonym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jest pogląd, że art. 1 § 1 i 2 pusa, który sąd mógłby naruszyć odmawiając rozpoznania skargi, mimo prawidłowości jej wniesienia albo gdyby rozpoznając prawidłowo wniesioną skargę, zastosował przy jej kontroli inne kryterium niż kryterium zgodności z prawem. Okoliczność, że strona nie zgadza się ze stanowiskiem sądu I instancji, nie uzasadnia zarzutu naruszenia powyższego przepisu (wyrok NSA z 4.3.2015 r. II GSK 109/14, Lex 1751054). Odróżnić należy brak skontrolowania zaskarżonego aktu administracyjnego przez sąd administracyjny lub kontrolę niezgodnie z przewidzianymi prawem kryteriami (legalność) od odmiennej od oceny sądu administracyjnego oceny prawnej dokonywanej przez stronę, częstokroć przybierającej formę polemiki z zaskarżonym wyrokiem. W niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia norm wynikających z art. 1 § 1 i 2 pusa.
Skarżący kasacyjnie powiązali naruszenie art. 1 § 2 pusa z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa. Drugi z wymienionych przepisów jest przepisem o charakterze wynikowym, regulującym jedynie sposób rozstrzygnięcia skargi. Dla potwierdzenia zasadności zarzutu naruszenia tego przepisu niezbędne jest wskazanie naruszenia innych przepisów proceduralnych lub materialnych, którym Sąd w zaskarżonym wyroku uchybił. Powiązanie normy odniesienia z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa z przepisem ustrojowym, jakim jest art. 1 § 2 pusa jest nieprawidłowe i jako takie nie poddaje się kontroli instancyjnej.
Skarżący kasacyjnie zestawili również w ramach koniunkcji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa z art. 3 § 1 ppsa, wiążąc oba te przepisy z naruszeniem przez organ art.: 7, 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 kpa przez dokonanie niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej przez Sąd i niezastosowanie środka określonego w ustawie, mimo że właściwie zebrany przez organ materiał dowodowy nakazywałby podjęcie przez organ działań z urzędu w celu wyeliminowania błędów w ewidencji gruntów i budynków; art.: 7, 8 i 9 kpa przez dokonanie niewłaściwej kontroli legalności administracji publicznej przez Sąd i niezastosowanie środka określonego w ustawie, mimo że właściwie zebrany przez organ materiał dowodowy nakazywałby potraktowanie wniosku skarżących jako wskazującego błędy w ewidencji gruntów i budynków uzasadniające podjęcie działań z urzędu; art. 156 § 1 pkt 4 kpa przez dokonanie niewłaściwej kontroli legalności administracji publicznej przez Sąd i niezastosowanie środka określonego w ustawie - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa - brak uchylenia zaskarżonego postanowienia z uwagi na naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, mimo że postanowienie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa materialnego.
Zgodnie z art. 3 § 1 ppsa, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przepis ten stanowi odpowiednik norm ustrojowych, o których mowa w art. 1 § 1 i 2 pusa, na gruncie ustawy procesowej. Samoistne naruszenie tego przepisu należy oceniać podobnie jak naruszenie art. 1 § 1 i 2 pusa. Zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art.: 7, 8, 9, 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 156 § 1 pkt 4 kpa okazały się niezasadne, mając na uwadze, że przedmiotem kontroli Sądu I instancji było postanowienie trafnie wydane na podstawie art. 66 § 3 kpa. W niniejszej sprawie w uzasadnieniu skargi kasacyjnej w zakresie tych zarzutów nie przedstawiono klarownego wywodu. Uzasadnienie tych zarzutów stanowi bowiem powielenie ich treści z petitum skargi kasacyjnej. W tej sytuacji nie sposób poddać zarzutów naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w sposób sformułowany przez skarżących kasacyjnie ocenie instancyjnej. Postawione zarzuty sprowadzały się w istocie do podważenia samego wyniku postępowania, które w okolicznościach sprawy nie mogło być skuteczne.
W niniejszej sprawie organy obu instancji zebrały kompletny materiał dowodowy i prawidłowo rozważyły całość istotnych dla sprawy okoliczności. Jak wskazał Sąd I instancji, w treści pisma z 3 lipca 2020 r. skarżący jednoznacznie wskazali, że - w ich ocenie - brak jest podstaw do wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego, bowiem w tym zakresie nie istnieje konflikt i wystarczające jest wszczęcie procedury wznowienia znaków granicznych. Wynika z tego jednoznacznie, że organy administracji nie miały uprawnienia do przeprowadzenia postępowania w przedmiocie wznowienia znaków granicznych, ponieważ procedura wznowienia znaków granicznych nie ma charakteru sprawy administracyjnej. Wznowienie granic ma charakter czynności technicznej dokonywanej na zlecenie, a więc i koszt zainteresowanych osób. Przeprowadzania tej czynności nie dokonuje się w trybie administracyjnym (A. Stefańska w: red. J. Lang, J. Maćkowiak, T. Myśliński, E. Stefańska, Prawo geodezyjne i kartograficzne. Komentarz, Wolters Kluwer 2018, s. 478, uw. 1 do art. 39), a w konsekwencji nie wydaje żadnego władczego rozstrzygnięcia, które mogłoby podlegać kontroli sądowoadministracyjnej. Wznowienie w tym trybie znaków granicznych (a nie granic działek) może nastąpić tylko przy braku sporu właścicieli sąsiednich nieruchomości co do pierwotnego położenia tych znaków i przy istnieniu dokumentów potwierdzających to położenie. Przesłanką wznowienia znaków granicznych jest zabezpieczenie przebiegu granicy działek, aby zapobiec przyszłym wątpliwościom i sporom co do jej przebiegu (wyrok WSA w Białymstoku z 9.4.2019 r. II SA/Bk 23/19, cbosa). W przypadku, gdyby jednak zaistniał spór pomiędzy stronami co do położenia znaków, to - w myśl art. 39 ust. 1 zdanie drugie pgk - podlega on rozstrzygnięciu wyłącznie w trybie sądowym [przed sądem powszechnym] i wymaga skierowania przez stronę odpowiedniego powództwa do sądu powszechnego (wyrok NSA z 13.3.2018 r. II OSK 871/17, cbosa). Również i z tego względu nie sposób zaaprobować zarzutów skarżących kasacyjnie odnośnie do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie (art. 106 § 3 ppsa). Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. Wyrok może być wydany na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym albo jeżeli ustawa tak stanowi (art. 133 § 1 ppsa). Ze wskazanych norm prawnych wynika, że - co do zasady - nie jest możliwe prowadzenie postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym, który kontrolę legalności opiera na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracji wydającym zaskarżoną decyzję bądź postanowienie (art. 133 § 1 ppsa). Od tej zasady istnieje wyjątek, o którym stanowi art. 106 § 3 ppsa. Dowód uzupełniający z dokumentów sąd może przeprowadzić zarówno z urzędu, jak i na wniosek. Dopuszczając dowód, sąd winien wskazywać, jakie okoliczności mają nim być stwierdzone (B. Dauter, Komentarz do art. 106 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, LEX 2016). Celem postępowania dowodowego, o którym stanowi art. 106 § 3 ppsa, nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego w sprawie administracyjnej, lecz ocena, czy organy administracji ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie - czy dokonały prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji przepisów prawa materialnego. Przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentu przez sąd administracyjny jest dopuszczalne wówczas, gdy postulowany (bądź dopuszczony z urzędu) dowód pozostaje w związku z oceną legalności zaskarżonego aktu (wyroki NSA: z 6.10.2005 r. II GSK 164/05; z 5.5.2005 r. II GSK 40/05, cbosa).
W kwestii przedstawionego przez skarżących kasacyjnie zarzutu naruszenia art. 106 § 3 ppsa przez bezzasadne oddalenie wniosku o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków wskazać trzeba, że ustawodawca dopuszcza wyłącznie dowód z dokumentów, wykluczając prowadzenie dowodów z zeznań świadków (wyroki NSA z: 25.11.2009 r. II GSK 219/09; 21.2.2008 r. II OSK 76/07, aprobowane przez M. Jagielską, A. Wiktorowską, K. Zalasińską w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck 2023, s. 676, nb 2). Dowody z zeznań świadków nie są dowodami z dokumentów, lecz z osobowych źródeł dowodowych. W konsekwencji, Sąd I instancji nie był uprawniony do ich dopuszczenia i przeprowadzenia. Wbrew stanowisku skarżących kasacyjnie Sąd I instancji, mając na uwadze zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy, właściwie go ocenił i słusznie uznał, że dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków było niedopuszczalne.
Przechodząc do oceny zarzutów naruszenia prawa materialnego, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nie mogły one doprowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku.
Sąd I instancji słusznie wskazał, że w orzecznictwie sądów administracyjnych zostało przesądzone, że wznowienie granic, o którym stanowi art. 39 ust. 1 pgk, ma charakter czynności technicznej dokonywanej na zlecenie. Przeprowadzania tej czynności nie dokonuje się w trybie administracyjnym, a w konsekwencji - nie wydaje się żadnego władczego rozstrzygnięcia, które mogłoby podlegać kontroli sądowoadministracyjnej. Wznowienie w tym trybie znaków granicznych (a nie granic działek) może nastąpić tylko przy braku sporu właścicieli sąsiednich nieruchomości co do pierwotnego położenia tych znaków i przy istnieniu dokumentów potwierdzających to położenie. Przesłanką wznowienia znaków granicznych jest zabezpieczenie przebiegu granicy działek, by zapobiec przyszłym wątpliwościom i sporom co do jej przebiegu (np. wyroki NSA z: 30.4.2020 r. I OSK 1108/19, Lex 3043454; 13.3.2018 r. II OSK 871/17, Lex 2475441). Istnienie sporu o położenie znaków zgodnie z art. 39 ust. 1 zd. 2 pgk daje stronom uprawnienia do wystąpienia do sądu powszechnego o rozstrzygnięcie sprawy (wyrok WSA w Krakowie z 16.4.2008 r. III SA/Kr 109/08, Lex 510287, aprobowany przez A. Stefańską - op. cit. s. 478-480, uw. 1, 4).
Jeżeli [...] z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Zwrot podania następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie (art. 66 § 3 kpa; Borkowski/Adamiak w: B. Adamiak/J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck 2024, s. 526-527, nb 3 do art. 66). Burmistrz Brześcia Kujawskiego (dalej Burmistrz) zasadnie zwrócił skarżącym ich podanie z 2 czerwca 2020 r. [omyłkowo określone jako podanie "z 27 maja 2019 r." - uw. NSA] uwagi na to, że organ administracji nie był właściwy do rozpoznania sprawy o wznowienie znaków granicznych, a ewentualne rozstrzygnięcie sporu o płożenie znaków granicznych należy do właściwości sądu powszechnego (k. 4-1, 13-15, 18- 17v, 19-19v akt Burmistrza).
Opisanych w art. 39 pgk zasad wznawiania znaków granicznych nie powinno się łączyć z administracyjnym postępowaniem rozgraniczeniowym. Dotyczą one bowiem albo sytuacji, w której następuje odtworzenie położenia: uszkodzonych, przesuniętych lub zniszczonych znaków granicznych ustalonych uprzednio, albo sytuacji wystąpienia sporu co do ich położenia. Ustawodawca przesądził jednocześnie, że w pierwszym przypadku można to uczynić bez potrzeby przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego, podczas gdy w drugim określona została wyłączna kognicja sądu w tym zakresie. Jeżeli zatem powstanie spór, o którym stanowi art. 39 ust. 1 zdanie drugie pgk, to jest on sprawą sporną o położenie znaków granicznych rozpoznawaną w procesie przez sąd, nie jest natomiast sprawą o rozgraniczenie nieruchomości, która może toczyć się w trybie administracyjnym lub sądowym. W tym kontekście można przyjąć, że określony w art. 39 ust. 1 pgk sądowy tryb stanowi szczególny rodzaj kontroli "egzekucji" wcześniejszego rozstrzygnięcia w sprawie ustalenia położenia znaków granicznych, zapadłego w postępowaniu administracyjnym lub sądowym, w ramach którego zainteresowane strony mogą dochodzić swych praw, a sąd ma przy tym możliwość kontroli czynności o charakterze materialno-technicznym, wykonywanych samodzielnie przez biegłego geodetę (D. Felcenloben, Prawo geodezyjne i kartograficzne. Komentarz, Wolters Kluwer 2024, s. 716-717 do art. 39).
Z kolei, postępowanie aktualizacyjne, które wszczyna się na podstawie art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d pgk, nie mogło być w niniejszej sprawie wszczęte, ponieważ istotny jest fakt, że postępowanie przed organem I instancji dotyczyło zwrotu wniosku o odszukanie i wznowienie znaków granicznych. Z art. 24 ust. 2a pkt 1 i 2 pgk wynika tylko tyle, że aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków może nastąpić z urzędu (ale tylko w wymienionych w punkcie 1 lit. a-d przypadkach) lub na wniosek wskazanych podmiotów. W dalszej części art. 24 - w ust. 2b, określone zostały tryby, w których aktualizacja może być dokonana, tj. w pkt. 1 w drodze czynności materialno-technicznej, ale tylko w oparciu o podstawy wymienione w lit. a-h; w pkt. 2 w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach. Zgodnie z art. 24 ust. 2c pgk, odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej. Dlatego ów zarzut kasacyjny nie zasługuje w kontrolowanej sprawie na uwzględnienie.
Sąd I instancji prawidłowo przeprowadził sądowoadministracyjną kontrolę zaskarżonego postanowienia, uznając, że Kolegium należycie oceniło zgromadzone w sprawie dowody i wyprowadziło z nich trafne wnioski. Skarga kasacyjna wywiedziona w niniejszej sprawie stanowi jedynie polemikę z zaskarżonym wyrokiem strony nieusatysfakcjonowanej rozstrzygnięciem Sądu I instancji, które odpowiada prawu. Dlatego skarga kasacyjna nie zasługuje na aprobatę.
Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ppsa, oddalił skargę kasacyjną.