II SA/Wa 1893/19

II SA/Wa 1893/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-01-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-08-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Góraj /przewodniczący/
Ewa Radziszewska-Krupa /sprawozdawca/
Joanna Kube
Symbol z opisem
6197 Służba Celna
Hasła tematyczne
Służba celna
Skarżony organ
Szef Krajowej Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 1948
art. 170  ust. 1 i 3,  art. 165  ust. 7
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej
Dz.U. 2018 poz 508
art. 36  ust. 1  pkt 1,2,3,6,  art. 276  ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 31 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia [..] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z 30 kwietnia 2019 r., nr [...]; 2. zasądza od Szefa Krajowej Administracji Skarbowej na rzecz M. K. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
I. Stan faktyczny przedstawia się następująco:
1. Szef Krajowej Administracji Skarbowej (zwany dalej: "Szefem KAS") postanowieniem z [...] czerwca 2019r. nr [...], po rozpoznaniu zażalenia M. K. (zwany dalej: "Skarżącym") utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] (zwany dalej: "DIAS") z [...] kwietnia 2019r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji administracyjnej o zwolnieniu ze służby w związku z wygaśnięciem stosunku służbowego. W podstawie prawnej powołano się m.in. na art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018r., poz. 2096, ze zm., zwany dalej: "k.p.a.").
Z uzasadnienia postanowienia Szefa KAS wynika, że Skarżący wniósł do Sądu Rejonowego w [...] Wydział [...] (zwany dalej: "SR") pozew z 12 września 2018r. przeciwko Izbie Administracji Skarbowej (zwana dalej: "Izbą") o ustalenie istnienia stosunku służby i przywrócenie do służby. W uzasadnieniu przedstawił przebieg służby. Wskazał, że od [...] marca 2017r. stał się funkcjonariuszem IAS. Od [...] stycznia do [...] sierpnia 2017r. przebywał na urlopie bezpłatnym. Z uwagi na nieotrzymanie w ustawowym terminie propozycji dalszego pełnienia służby, jego stosunek służbowy wygasł i tym samym został on zwolniony ze służby. SR postanowieniem z [...] października 2018r. sygn. akt [...] stwierdził niedopuszczalność drogi sądowej i przekazał sprawę do rozpoznania DIAS. Skarżący - zdaniem SR - nie pozostaje w stosunku pracy co przesądza, że sądem właściwym do rozpoznania jego roszczenia nie jest sąd pracy, zwłaszcza że żądanie jest nakierowane na istnienie (restytucję) stosunku służbowego, dla którego przewidziana jest zazwyczaj droga administracyjna. Przedmiot powództwa podlega ocenie jako sprawa wynikająca ze zwolnienia ze służby w rozumieniu art. 170 ust. 3 ustawy z 16 listopada 2016r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. poz. 1948, ze zm., zwana dalej: "u.p.w.u. o KAS") oraz art. 276 ustawy z 16 listopada 2016r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2018r., poz. 508 ze zm., zwanej dalej: "ustawą o KAS"). Do sądów pracy zastrzeżono w istocie te sprawy funkcjonariuszy szeroko pojmowanych służb mundurowych, które nie dotyczą bytu stosunku służbowego funkcjonariusza (jego nawiązania, zmiany, ustania), a zatem głównie sprawy o roszczenia pieniężne powstałe w trakcie służby. Prowadzenie postępowania w zakresie objętym żądaniem pozwu oznaczałoby w istocie orzekanie przez sąd pracy w zakresie stosunku służbowego (administracyjnoprawnego), dla którego właściwa pozostaje droga administracyjnoprawna.
Sąd Okręgowy w [...] Wydział [...] postanowieniem z [...] grudnia 2018r. sygn. akt [...] podzielił stanowisko SR wyrażone w ww. orzeczeniu i oddalił zażalenie ww. Izby na ww. postanowienie SR.
DIAS w ww. postanowieniu, powołując się na art. 61a k.p.a. odmówił wszczęcia postępowania w ww. sprawie, gdyż nie zaszły przyczyny uniemożliwiające wszczęcie postępowania w sprawie wydania decyzji administracyjnej. DIAS podniósł, że aby można było zastosować procedurę administracyjną, uregulowaną przez k.p.a., postępowanie musi dotyczyć sprawy administracyjnej, w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a. Skarżący nie otrzymał propozycji służby/pracy w Izbie i jego stosunek służbowy wygasł [...] sierpnia 2017r. DIAS wskazał, że u.p.w.u. o KAS nie umożliwia weryfikacji w trybie administracyjnym i administracyjnosądowym kwestii zasadności niezłożenia funkcjonariuszowi propozycji służby/pracy, jak ma to miejsce w sytuacji określonej i wyraźnie uregulowanej przez ustawodawcę w art. 169 ust. 4 ww. ustawy, odnoszącej się do złożenia propozycji pełnienia służby w Służbie Celno-Skarbowej, która stanowi decyzję ustalającą warunki pełnienia służby i od której w terminie 14 dni od dnia przyjęcia propozycji, przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Skarżący w zażaleniu wniósł o uchylenie ww. postanowienia DIAS, z uwagi na naruszenie: a) art. 61 a § 1 k.p.a. przez błędne jego zastosowanie wyrażające się w uznaniu, że w sprawie zachodzą "inne uzasadnione przyczyny", dla których postępowanie nie może być wszczęte, gdyż zdaniem organu brak jest prawnej możliwości zakończenia postępowania przez wydanie decyzji administracyjnej; b) art. 2, art. 7, art. 32 ust. 1 i art. 60 i art. 78 Konstytucji RP - przez zaniechanie wydania przez DIAS decyzji w przedmiocie zwolnienia Skarżącego ze służby (choć był to jego obowiązek prawny) i tym samym pozbawienie Skarżącego prawa do jakiejkolwiek kontroli prawnej tej decyzji oraz zastosowanie niejasnych i nieobiektywnych zasad zwolnień z administracji publicznej gdzie powinien panować pełen obiektywizm i pełna przejrzystość, a okoliczności te wskazują na dyskryminację Skarżącego.
Szef KAS w uzasadnieniu ww. postanowienia, podtrzymał argumentację DIAS i uznał, że w sprawie zachodzi inna uzasadniona przyczyna z art. 61a § 1 k.p.a. - brak materialnoprawnej podstawy rozpatrzenia żądania Skarżącego w trybie administracyjnym. Żaden przepis prawa materialnego nie wskazuje, że w zakresie żądanym przez Skarżącego organ administracji publicznej rozstrzyga władczo w drodze decyzji administracyjnej, a także nie wskazuje władczej formy działania organu w sposób pośredni.
Szef KAS stwierdził, że skoro Skarżący nie otrzymał propozycji służby/pracy w Izbie i stosownie do art. 170 ust. 1 pkt 1 u.p.w.u. o KAS doszło do wygaśnięcia stosunku służbowego funkcjonariusza z mocy prawa. Odwołał się ponadto do postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 31 października 2017r. sygn. akt II SAB/Rz 94/17, który wskazał przepis art. 170 ust. 3 u.p.w.u. o KAS ustanawia fikcję prawną kwalifikowania ustawowego wygaśnięcia "jak zwolnienia ze służby". Powyższa fikcja jest związana z dalszymi skutkami prawnymi wygaśnięcia stosunku służbowego (np. związanymi z nabyciem prawa do zaopatrzenia emerytalnego - zob. przepisy ustawy z 20 czerwca 1992r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin). Nie może natomiast być ona uznawana za podstawę fikcji prawnej wydania decyzji o zwolnieniu ze służby, gdyż zgodnie z zasadą wykładni restryktywnej przepisów kompetencyjnych nie można domniemywać lub uzupełniać przepisów tego rodzaju o treści w nich nieobecne. Trzeba bowiem wyraźnie odróżnić pojęcie "zwolnienia ze służby" od pojęcia "decyzji o zwolnieniu ze służby". Jeśli ustawodawca zmierzałby do wprowadzenia fikcji wydania decyzji o zwolnieniu ze służby, powyższy przepis stanowiłby o traktowaniu wygaśnięcia "jak wydania decyzji o zwolnieniu ze służby" (por. art. 276 ustawy o KAS).
Zdaniem Szefa KAS z art. 165 ust. 7 i art. 170 ust. 1 pkt 1, ust. 3 u.p.w.u. o KAS wynika, że w przypadku nieprzedstawienia funkcjonariuszowi propozycji służby/pracy i w konsekwencji wygaśnięcia stosunku służbowego funkcjonariusza, nie została przewidziana forma decyzji administracyjnej podlegającej kontroli instancyjnej w trybie k.p.a. Również przepisy ustawy z 27 sierpnia 2009r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1799 ze zm.), które zgodnie z ww. art. 165 ust. 3 ww. ustawy, stanowiącym, że w sprawach wynikających ze stosunku pracy i stosunku służbowego stosuje się przepisy dotychczasowe, tj. przepisy ww. ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, przewidują ściśle określony katalog spraw ze stosunku służbowego podlegających kognicji sądów administracyjnych. Zgodnie z art. 188 są to sprawy dotyczące wydania decyzji o przeniesieniu, powierzeniu pełnienia obowiązków służbowych na innym stanowisku, przeniesieniu na niższe stanowisko, przeniesieniu na inne lub równorzędne stanowisko służbowe w związku z reorganizacją jednostki organizacyjnej, określeniu warunków pełnienia służby w związku ze zniesieniem jednostki organizacyjnej, zawieszeniu w pełnieniu obowiązków służbowych, a także zwolnieniu ze służby. Analogiczne regulacje w tym zakresie znalazły się również w art. 276 ustawy o KAS.
Z ww. przepisów wynika, że w katalogu tym nie zostały zamieszczone sprawy dotyczące wygaśnięcia stosunku służbowego funkcjonariusza. Należy zatem uznać, że ustawodawca świadomie wykluczył możliwość wydawania odrębnej decyzji w przedmiocie stosunku służbowego funkcjonariusza w sytuacji uprzedniego wystąpienia skutku ex lege w postaci wygaśnięcia stosunku służbowego na skutek nieprzedstawienia bądź odmowy przyjęcia złożonej funkcjonariuszowi propozycji nowych warunków zatrudnienia lub pełnienia służby. Wobec powyższego stwierdzić pozostaje, że konstrukcja art. 170 ust. 3 u.p.w.u. o KAS jest unormowaniem regulującym w sposób kompletny sytuację prawną funkcjonariusza, którego stosunek służbowy wygasł, nie przewidującym w analizowanej sytuacji możliwości wydania odrębnej decyzji administracyjnej w tym przedmiocie. Nie można domniemywać formy decyzji administracyjnej do załatwienia sprawy, jeśli ustawodawca wyraźnie nie wskazał, iż dana kwestia winna być rozstrzygana w takim trybie. Z konstytucyjnej zasady działania organów administracji publicznej "na podstawie i w granicach prawa" (art. 7 Konstytucji RP) i zasady ogólnej ustanowionej w art. 6 k.p.a. wynika zaś jednoznacznie, że nie można domniemywać władczej i jednostronnej formy działania, jaką jest decyzja administracyjna z okoliczności sprawy lub samego przepisu art. 104 k.p.a. czy też art. 127 k.p.a. Podstawę prawną do wydania decyzji należy wyprowadzić z powszechnie obowiązujących przepisów prawa materialnego (por. B. Adamiak, J. Borkowski k.p.a. Komentarz, 9 wyd., Warszawa 2008, art. 1 Nb 18 s. 14-15 oraz 104, Nb 3, s. 473). To właśnie przywołane zasady nie pozwalają w sytuacji "milczenia ustawodawcy" w kwestii prawnej formy działania na przyjęcie, że ewentualne rozstrzygnięcie organu winno przybierać postać decyzji administracyjnej. Zasada legalności nie pozwala bowiem domniemywać prawnej formy działania organu.
Szef KAS stwierdził też, że z analizy przepisów ustawy o KAS i u.p.w.u. o KAS wynika, że w sprawach, w których nastąpiło wygaśnięcie stosunku służbowego w oparciu o przepisy przejściowe dotyczące Krajowej Administracji Skarbowej, tryb administracyjny nie ma zastosowania. Stąd też w ocenie organu odwoławczego nie jest możliwe wszczęcie i prowadzenie postępowania administracyjnego w oparciu o przepisy k.p.a., zmierzającego do wydania decyzji w przedmiocie zwolnienia ze służby Skarżącego.
Zdaniem Szefa KAS na uznanie nie zasługiwał zarzut naruszenia art. 2, art. 7, art. 32 ust. 1 i art. 60 i art. 78 Konstytucji RP przez zaniechanie przez DIAS wydania decyzji w przedmiocie zwolnienia Skarżącego ze służby i tym samym pozbawienie go prawa do jakiejkolwiek kontroli prawnej tej decyzji oraz zastosowanie niejasnych i nieobiektywnych zasad zwolnień z administracji publicznej. Tak sformułowany zarzut sugeruje, że Skarżący kwestionuje zgodność u.p.w.u. o KAS, a zwłaszcza jej art. 165 ust. 7 w zw. z art. 170 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, z ww. przepisami Konstytucji. Należy jednak wyjaśnić, że Trybunał Konstytucyjny dotąd nie badał zgodności ww. aktu z ustawą zasadniczą w jakimkolwiek zakresie. Skoro żaden z przepisów tej ustawy nie został zakwestionowany, zaś ww. przepisy te nie przewidują w przypadku wygaśnięcia stosunku służbowego, wydania decyzji w trybie administracyjnym, przyjąć należy, że ustawa ta obowiązuje w całości i ma zastosowanie w sprawie.
2. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o uchylenie ww. postanowienia Szefa KAS i poprzedzającego go postanowienia DIAS, zrzucając naruszenie:
a) art. 138 § 1 k.p.a. w zw. z art. 61a § 1 k.p.a. przez błędne zastosowanie i utrzymanie w mocy ww. postanowienia DIAS – wydanego na skutek błędnego uznania, że w sprawie zachodzą "inne uzasadnione przyczyny", dla których postępowanie nie może być wszczęte, gdyż zdaniem organów obu instancji brak jest prawnych możliwości zakończenia postępowania przez wydanie decyzji administracyjnej;
2) art. 2, art. 7, art. 32 ust. 1 i art. 60 i art. 78 Konstytucji RP - przez zaniechanie wydania decyzji w przedmiocie zwolnienia Skarżącego ze służby, i tym samym pozbawienie Go prawa do kontroli prawnej tej decyzji oraz zastosowanie niejasnych i nieobiektywnych zasad zwolnień w administracji publicznej gdzie powinien panować pełen obiektywizm i pełna przejrzystość, a okoliczności te wskazują na dyskryminację Skarżącego.
Skarżący w uzasadnieniu skargi podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i podkreślił, że DIAS powinien wydać decyzję administracyjną dotyczącą stosunku służbowego Skarżącego, rozważając wszelkie okoliczności sprawy, a w szczególności te związane z posiadanymi przez Skarżącego kwalifikacjami i przebiegiem dotychczasowej służby zgodnie z art. 165 ust. 7 u.p.w.u. o KAS. W decyzji tej, analogicznie jak w przypadku zwolnienia, należy nie tylko przywołać określone fakty uzasadniające ewentualne wygaśnięcie stosunku służbowego, ale także wyjaśnić i uzasadnić w nawiązaniu do ustawowych kryteriów wskazanych w art. 165 ust. 7 u.p.w.u. o KAS przyczyny niezłożenia Skarżącemu propozycji dalszego pełnienia służby (zob. wyrok WSA w Rzeszowie z 7 marca 2018r. sygn. akt II SAB/Rz 77/17). Skarżący odwołał się też do najbardziej aktualnego orzecznictwa sądów administracyjnych w przedmiocie, którego dotyczy sprawa i wskazał, że NSA w wyroku z 17 stycznia 2019r. sygn. akt I OSK1038/18 oddalił skargę kasacyjną DIAS w Gdańsku od wyroku WSA w Gdańsku sygn. akt III SAB/Gd 32/17) w sprawie skargi na bezczynność DIAS w przedmiocie wydania decyzji dotyczącej stosunku służbowego. NSA jednoznacznie wskazał, że skoro ustawodawca zrównał skutek rozwiązania stosunku służbowego w trybie art. 170 ust. 1 pkt 1 u.p.w.u. o KAS ze zwolnieniem ze służby (art. 170 ust. 3), DIAS winien wydać deklaratoryjną decyzję administracyjną, stwierdzającą ten fakt.
3. Szef KAS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
1. Skarga jest zasadna.
2. Zdaniem Sądu rację ma Skarżący powołując się w skardze na najnowsze orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego w zakresie spornego w sprawie zagadnienia - wydania decyzji administracyjnej o zwolnieniu ze służby w związku z wygaśnięciem stosunku służbowego funkcjonariusza, któremu nie przedstawiono propozycji, określającej nowe warunki zatrudnienia albo pełnienia służby. Stwierdzić jednakowoż należy, że powoływany przez Skarżącego wyrok NSA z 17 stycznia 2019r. sygn. akt I OSK1038/18 nie mógł mieć przesądzającego znaczenia w sprawie, gdyż zapadł w nieco odmiennym stanie faktycznym.
Sąd wskazuje jednak, że wątpliwości i rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych dotyczące interpretacji i stosowania przepisów u.p.w.u. o KAS, rozstrzygnął Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z 1 lipca 2019r. sygn. akt I OPS 1/19 (dostępna na www.nsa.gov.pl).
Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu ww. uchwały podkreślił, że przepisy ww. ustawy - u.p.w.u. o KAS - wprowadziły trzy rodzaje rozwiązań prawnych dotyczących zmiany stosunku służbowego dotychczasowych funkcjonariuszy Służby Celnej w stosunek służbowy lub stosunek pracy w Służbie Celno-Skarbowej powołanej w celu przeprowadzenia reformy szeroko rozumianej administracji skarbowej. Jednym z nich jest właśnie wygaśnięcie dotychczasowego stosunku służbowego. Następuje ono w wyniku niezłożenia funkcjonariuszowi propozycji dalszego zatrudnienia lub w przypadku niezaakceptowania przez niego propozycji zatrudnienia albo pełnienia służby w określonym przez prawo terminie (zgodnie z art. 170 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.w.u. o KAS). W takim przypadku dochodzi do wygaśnięcia stosunku służbowego funkcjonariusza, które traktuje się jak zwolnienie ze służby. Tutaj podstawę do wydania decyzji o zwolnieniu ze służby stanowi art. 170 ust. 1 i 3 u.p.w.u. o KAS w związku z art. 276 ust. 1 i 2 ustawy o KAS. Znaczenie tego przepisu nie budzi wątpliwości. Zgodnie z nim, decyzję administracyjną wydaje się wyłącznie w przypadkach przeniesienia funkcjonariusza, powierzenia mu pełnienia obowiązków na innym stanowisku służbowym, przeniesienia na inne stanowisko, zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych czy zwolnienia ze służby. Dodać przy tym należy, że z treści przytoczonych przepisów wynika, że wyliczenie zawartych w nich przesłanek wygaśnięcia stosunku służbowego funkcjonariusza posiada charakter zamknięty.
Sąd - biorąc pod uwagę wiążące, na mocy art. 170 i art. 269 § 1 P.p.s.a., rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego z ww. uchwały o sygn. akt I OPS 1/19 - wskazuje, że w sprawie istniała podstawa prawna do wydania decyzji o zwolnieniu Skarżącego ze służby w związku z wygaśnięciem stosunku służbowego, który traktuje się jako zwolnienie ze służby. Podstawę do wydania ww. decyzji, wbrew stanowisku prezentowanemu przez organy obu instancji w wydanych w sprawie postanowieniach (Szefa KAS z [...] czerwca 2019r., którym utrzymano w mocy ww. postanowienie DIAS z [...] kwietnia 2019r.), stanowił art. 170 ust. 1 i 3 u.p.w.u. o KAS w związku z art. 276 ust. 1 i 2 ustawy o KAS.
Analogiczne stanowisko zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 12 grudnia 2019r. sygn. akt I OSK 1685/19 (dostępny na www.nsa.gov.pl).
Sąd pierwszej instancji poglądy Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w ww. orzeczeniach aprobuje i uznaje za własne. Sąd podkreśla ponadto, że stosunek służbowy funkcjonariusza nawiązuje się na podstawie mianowania, a zatem w takim przypadku powstaje stosunek o charakterze administracyjnoprawnym. Stosunek ten charakteryzuje, z jednej strony – pewne ograniczenie praw, dyspozycyjność, hierarchiczne podporządkowanie oraz nadrzędność interesu służby nad interesem jednostkowym funkcjonariusza, z drugiej strony – cechuje go prawo do szeregu dodatkowych uprawnień i większą trwałość niż stosunek pracy, regulowany przepisami Kodeksu pracy.
Należy ponadto wskazać, że przepis art. 170 ust. 1 pkt 1 u.p.w.u. o KAS zawiera jedynie sformułowanie, że stosunki pracy osób zatrudnionych w jednostkach KAS, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 2, 3 i 6 ustawy, o której mowa w art. 1 ustawy o KAS oraz stosunki służbowe osób pełniących służbę w jednostkach KAS, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 1, 2, 3 i 6 ustawy, wygasają z dniem 31 sierpnia 2017r., jeżeli osoby te w terminie do dnia 31 maja 2017r., nie otrzymają pisemnej propozycji określającej nowe warunki zatrudnienia albo pełnienia służby. Przepis ten zatem nie stanowi wprost o obowiązku organu do wydania w takim przypadku decyzji deklaratoryjnej, która stwierdzałaby zwolnienie ze służby funkcjonariusza z dniem [...] sierpnia 2017r.
Jednak w tego rodzaju przypadku taki obowiązek należy przyjąć. Tylko bowiem wydanie takiej decyzji gwarantuje funkcjonariuszowi służby celno-skarbowej, który nie otrzymał propozycji dotyczącej nowych warunków służby lub zatrudnienia, prawo do sądu. Skoro z mocy art. 170 ust. 3 u.p.w.u. o KAS wynika wprost, że w przypadku, o którym mowa w ust. 1, wygaśnięcie stosunku służbowego funkcjonariusza traktuje się jak zwolnienie ze służby, to można uznać, że ustawodawca zrównuje w ten sposób skutki prawne zwolnienia ze służby ze skutkami wygaśnięcia stosunku służbowego. Zachodzi zatem domniemanie załatwienia sprawy w formie decyzji, której podstawę prawną stanowić będzie art. 170 ust. 3 u.p.w.u. o KAS w zw. z art. 276 ust. 2 ustawy o KAS.
Wobec tego stwierdzić należy, że art. 170 ust. 3 u.p.w.u. o KAS, wygaśnięcie stosunku służbowego traktuje, jako równoznaczne ze zwolnieniem ze służby, które następuje zawsze w drodze decyzji administracyjnej. Forma, w jakiej realizowane jest zwolnienie ze służby wynika z ustawy o KAS. Skoro zatem ustawodawca nakazuje traktować wygaśnięcie stosunku służbowego jak zwolnienie ze służby, a zwolnienie ze służby dokonywane jest w trybie decyzji i obwarowane gwarancjami procesowymi oraz możliwością stosowania środków zaskarżenia, to w przypadku wygaśnięcia stosunku służbowego ze względu na brak propozycji dla funkcjonariusza, o jakiej mowa w art. 165 ust. 7 u.p.w.u. o KAS, zachodzi podstawa do wydania przez właściwy organ decyzji stwierdzającej zwolnienie funkcjonariusza ze służby, wskutek wygaśnięcia stosunku służbowego.
Orzekanie w formie decyzji wymaga uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia, podania zastosowanych kryteriów oceny, wskazania okoliczności faktycznych. Przesłankami wymagającymi rozważenia będą w tym przypadku przesłanki określone w art. 165 ust. 7 u.p.w.u. o KAS. Wydając decyzję stwierdzającą zwolnienie funkcjonariusza ze służby na skutek wygaśnięcia stosunku służbowego, wobec nieprzedstawienia mu propozycji służby, organ każdorazowo będzie zobowiązany wziąć pod uwagę i rozważyć kryteria o jakich mowa w art. 165 ust. 7 u.p.w.u. o KAS.
Stwierdzić zatem należy, że w sprawie DIAS, zamiast postanowienia w trybie art. 61a § 1 i 2 k.p.a. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji administracyjnej o zwolnieniu ze służby w związku z wygaśnięciem stosunku służbowego, winien był wydać wobec Skarżącego decyzję dotyczącą stosunku służbowego Skarżącego, a w jej uzasadnieniu wskazać kryteria, jakimi się kierował, z uwagi na art. 165 ust. 7 u.p.w.u. o KAS w związku z art. 170 ust. 3 u.p.w.u. o KAS oraz art. 276 ust. 2 ustawy o KAS.
4. Sąd, reasumując stwierdza, że nieprawidłowe było zatem wydanie w sprawie ww. postanowień przez Szefa KAS z [...] czerwca 2019r. oraz przez DIAS z [...] kwietnia 2019r., w których jako podstawę prawną powołano m.in. art. 61a § 1 i 2 k.p.a.
Wadliwość tą należy naprawić, mając na względzie związanie, na mocy art. 153 P.p.s.a., oceną prawną przedstawioną przez Sąd w ww. orzeczeniu.
5. Sąd w związku z tym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a, uchylił zaskarżone postanowienie Szefa KAS i utrzymane nim w mocy, ww. postanowienie DIAS z [...] kwietnia 2019r. (punkt pierwszy sentencji). Orzeczenie z punktu drugiego sentencji o zasądzeniu od Szefa KAS na rzecz Skarżącego kosztów postępowania ma uzasadnienie w art. 200 i art. 209 P.p.s.a., Skarżący działał bowiem samodzielnie, a wpis sądowy był stały i wynosił 100 złotych.