I OSK 1221/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił postanowienie WSA odrzucające skargę Wojewody na zarządzenie Wójta w sprawie powierzenia obowiązków kierownika GOPS, uznając sprawę za administracyjną.
Wojewoda Śląski zaskarżył zarządzenie Wójta Gminy Herby dotyczące powierzenia obowiązków kierownika GOPS. WSA w Gliwicach odrzucił skargę, uznając sprawę za cywilną (umowa o pracę). NSA uchylił postanowienie WSA, stwierdzając, że zarządzenie Wójta, nawet dotyczące umowy o pracę, może być zaskarżone do sądu administracyjnego na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, co zapewnia kontrolę legalności aktów wójta.
Sprawa dotyczyła skargi Wojewody Śląskiego na zarządzenie Wójta Gminy Herby w przedmiocie powierzenia obowiązków kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę, opierając się na art. 58 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd I instancji uznał, że kwestia zatrudnienia kierownika GOPS, nawet jeśli nieuregulowana w statucie gminy, podlega przepisom ustawy o pracownikach samorządowych i może być realizowana na podstawie umowy o pracę. Ponieważ sprawy dotyczące umów o pracę nie mają charakteru administracyjnego, ich rozpoznawanie należy do właściwości sądów powszechnych. Wojewoda Śląski wniósł skargę kasacyjną, zarzucając błędną wykładnię art. 30 ust. 2 pkt 5 ustawy o samorządzie gminnym. Podkreślił, że kwestionuje nie sposób zawarcia umowy, lecz brak spełnienia wymagań przez osobę zatrudnioną, a sprawa ma charakter administracyjny. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za usprawiedliwioną. Sąd podkreślił, że art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym pozwala organowi nadzoru na zaskarżenie do sądu administracyjnego zarządzeń wójta po upływie terminu do stwierdzenia nieważności we własnym zakresie. Zakres przedmiotowy tego przepisu nie jest zawężony do spraw z zakresu administracji publicznej, co oznacza, że możliwe jest zaskarżenie każdego zarządzenia wójta w celu kontroli jego legalności. NSA stwierdził, że odmienna interpretacja prowadziłaby do braku kontroli sądowej nad znaczną częścią zarządzeń wójtów, co jest sprzeczne z zasadą praworządności. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżone postanowienie WSA.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, zarządzenie wójta gminy, nawet dotyczące powierzenia obowiązków kierownika jednostki organizacyjnej na podstawie umowy o pracę, podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w celu kontroli jego legalności.
Uzasadnienie
NSA uznał, że art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym pozwala na zaskarżenie do sądu administracyjnego każdego zarządzenia wójta przez organ nadzoru, w celu kontroli jego legalności. Zakres tego przepisu nie jest ograniczony do spraw z zakresu administracji publicznej, a odmienna interpretacja prowadziłaby do braku kontroli sądowej nad aktami wójta, co naruszałoby zasadę praworządności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (8)
Główne
PPSA art. 185 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
PPSA art. 182 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.s.g. art. 93 § 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
NSA oparł swoje rozstrzygnięcie na tym przepisie, uznając dopuszczalność zaskarżenia zarządzenia wójta.
Pomocnicze
PPSA art. 58 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd I instancji zastosował ten przepis do odrzucenia skargi.
u.s.g. art. 30 § 2
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Sąd I instancji wskazał ten przepis jako podstawę kompetencji wójta do zatrudniania kierowników.
u.p.s.
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 1 § 3
Ustawa z dnia 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych
u.p.s. art. 2
Ustawa z dnia 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarządzenie wójta, nawet dotyczące umowy o pracę, podlega kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 93 ust. 1 u.s.g. Kontrola legalności zarządzeń wójta przez sąd administracyjny jest niezbędna dla praworządności. Sprawa ma charakter administracyjny, a nie cywilny.
Odrzucone argumenty
Sprawa dotyczy umowy o pracę i należy do wyłącznej kognicji sądów powszechnych (argument WSA).
Godne uwagi sformułowania
bez względu na przedmiot wydanego przez wójta zarządzenia, możliwe jest jego zaskarżenie przez organ nadzoru do wojewódzkiego sądu administracyjnego kontrola legalności przedmiotowych form działania wójta znaczna część zarządzeń, czy też uchwał wójtów, pozostawałaby poza jakąkolwiek kontrolą sądową, co byłoby sprzeczne z zasadą praworządności
Skład orzekający
Barbara Adamiak
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności zaskarżenia do sądu administracyjnego zarządzeń organów wykonawczych jednostek samorządu terytorialnego, nawet jeśli dotyczą kwestii cywilnoprawnych, w celu kontroli ich legalności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego przepisu art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym i kontroli organu nadzoru.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie wyjaśnia ważną kwestię granic kognicji sądów administracyjnych i powszechnych w kontekście zarządzeń wójtów, co jest istotne dla praktyków prawa samorządowego.
“Czy zarządzenie wójta w sprawie zatrudnienia kierownika GOPS to sprawa dla sądu cywilnego czy administracyjnego? NSA wyjaśnia!”
Sektor
administracja publiczna
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OSK 1221/05 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2005-12-05 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-11-04 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Barbara Adamiak /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6329 Inne o symbolu podstawowym 632 6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym) Hasła tematyczne Odrzucenie skargi Samorząd terytorialny Sygn. powiązane IV SA/Gl 525/05 - Postanowienie WSA w Gliwicach z 2005-08-22 Skarżony organ Wójt Gminy Treść wyniku Uchylono zaskarżone postanowienie Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 185 § 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Barbara Adamiak po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Śląskiego od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 sierpnia 2005 r. sygn. akt IV SA/Gl 525/05 odrzucającego skargę Wojewody Śląskiego na zarządzenie Wójta Gminy Herby z dnia 28 stycznia 2005 r. Nr 222/4/05 w przedmiocie powierzenia obowiązków kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Herbach p o s t a n a w i a: uchylić zaskarżone postanowienie Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2005 r. sygn. akt IV SA/Gl 525/05, odrzucił skargę Wojewody Śląskiego na zarządzenie Wójta Gminy Herby z dnia 28 stycznia 2005 r. Nr 222/4/05, wydane w przedmiocie powierzenia obowiązków kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Herbach, powołując się na art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, iż ustawa o pomocy społecznej nie reguluje trybu zatrudnienia kierownika ośrodka pomocy społecznej, obowiązuje więc przepis art. 30 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (j.t. Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), według którego zatrudnianie kierowników gminnych jednostek organizacyjnych należy do kompetencji wójta. Przepis ten nie decyduje jednak o formie zatrudnienia. Kwestii tej nie reguluje samoistnie także ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.). Zastosowanie mają więc przepisy ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych (j.t. Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1513 ze zm.), która w art. 1 pkt 3 objęła swoim zasięgiem także pracowników zatrudnionych w gminnych jednostkach i zakładach budżetowych, zaś z jej art. 2 wynika, że kierownicy tych jednostek mogą być zatrudnieni, bądź na podstawie mianowania, o ile statut gminy tak stanowi, bądź na podstawie umowy o pracę. Ze względu na brak uregulowania tej kwestii w statucie Gminy Herby, kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej może być zatrudniony tylko w oparciu o umowę o pracę. Takie też charakter zatrudnienia jest wskazany w § 2 zaskarżonego zarządzenia. Natomiast sprawy dotyczące umów o pracę nie mają charakteru administracyjnego - wskazał Sąd I instancji - a ich rozpoznawanie należy do kognicji sądu powszechnego. Wojewoda Śląski złożył skargę kasacyjną od powyższego postanowienia zarzucając mu naruszenie art. 30 ust. 2 pkt 5 ustawy o samorządzie gminnym, przez błędną jego wykładnię. Organ nadzoru wskazał, iż nie kwestionuje sposobu zawarcia umowy o pracę z kierownikiem Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, lecz brak spełnienia obowiązkowych, ustawowych wymagań przez osobę zatrudnioną na tym stanowisku. Ponadto, co znalazło odzwierciedlenie w licznych wyrokach sądów administracyjnych i Sądu Najwyższego przedmiotowa sprawa niewątpliwie ma charakter administracyjny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna ma usprawiedliwioną podstawę. Jak wynika z akt sprawy, Wójt Gminy Herby w dniu 28 stycznia 2005 r., wydał zarządzenie Nr 222/4/05, w sprawie powierzenia obowiązków Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Herbach, powołując się na art. 30 ust. 2 pkt 5 ustawy o samorządzie gminnym. Wojewoda Śląski – wskazując jako podstawę art. 93 ustawy o samorządzie gminnym – wniósł skargę na powyższe zarządzenie, wnosząc o stwierdzenie jego nieważności. Powołany przez Wojewodę przepis art. 93 ustawy o samorządzie gminnym, stanowi zaś w ust. 1, że po upływie terminu trzydziestu dni od dnia doręczenia zarządzenia, organ nadzoru – nie mogąc już we własnym zakresie stwierdzić nieważności zarządzenia – może zaskarżyć przedmiotowy akt do sądu administracyjnego. Należy zaznaczyć, iż w przepisie tym, w przeciwieństwie do art. 101 ust. 1 powołanej ustawy, zakres przedmiotowy zarządzeń, których zaskarżenie do sądu administracyjnego jest dopuszczalne, nie został zawężony o spraw z zakresu administracji publicznej. Zatem zasadnym wydaje się przyjęcie, iż bez względu na przedmiot wydanego przez wójta zarządzenia, możliwe jest jego zaskarżenie przez organ nadzoru do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Możliwości tej nie wyłącza również § 2 zarządzenia Wójta Gminy Herby, o treści "Zawrzeć z w.w. umowę o pracę." Bowiem odmienna interpretacja przepisu art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, prowadziłaby do sytuacji, w których znaczna część zarządzeń, czy też uchwał wójtów, pozostawałaby poza jakąkolwiek kontrolą sądową, co byłoby sprzeczne z zasadą praworządności (por. "Komentarz do ustawy o samorządzie gminnym" pod red. Pawła Chmielnickiego; Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004 r., str.561). Stąd biorąc pod uwagę, iż wskazana w cytowanym art. 93 ust. 1 powołanej ustawy, możliwość zaskarżania uchwał i zarządzeń wójta przez organ nadzoru, ma na celu, bez względu na przedmiot tych aktów, kontrolę ich legalności, tj. kontrolę legalności przedmiotowych form działania wójta, nie można podzielić stanowiska Sądu I instancji, iż przedmiotowa sprawa należy wyłącznie do kognicji sądu powszechnego. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 182 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI