I OSK 94/23

I OSK 94/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-02-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-17
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Aleksandra Łaskarzewska
Elżbieta Kremer /przewodniczący sprawozdawca/
Maria Grzymisławska-Cybulska
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
I SA/Wa 628/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-05-25
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 615
art. 17 ust. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Kremer (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia del. WSA Maria Grzymisławska-Cybulska po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. Ć. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 maja 2022 r. sygn. akt I SA/Wa 628/22 w sprawie ze skargi A. Ć. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Płocku z dnia 30 grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 25 maja 2022 r. sygn. akt I SA/Wa 628/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. Ć. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Płocku z dnia 30 grudnia 2021 r. w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
Wyrok zapadł na tle następujących okoliczności sprawy:
W dniu 5 listopada 2021 r. skarżąca złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną babcią E. K.
Decyzją z dnia 3 grudnia 2021 r. Wójt Gminy S. odmówił skarżącej przyznania prawa do wnioskowanego świadczenia.
Odwołanie od tej decyzji wniosła skarżąca.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Płocku, decyzją z dnia 30 grudnia 2021 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, wskazując że babcia strony ma trzech synów, z których żaden nie posiada orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Skarżąca wniosła na powyższą decyzję skargę, stawiając zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego w postaci art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm.), dalej powoływanej jako "u.ś.r.".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę podzielił stanowisko organu odwoławczego, że osoba wymagająca opieki ma trzech dorosłych synów (a więc osoby spokrewnione w pierwszym stopniu), którzy nie są małoletni i nie legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Sąd nie zgodził się przy tym ze skarżącą, że organ wskazał jako przyczynę odmowy okoliczność, że osobą zobowiązaną do pomocy jest syn Z. K. Organ wyjaśnił bowiem, że wziął pod uwagę, że E. K. posiada trzech synów i każdy z nich (a nie tylko Z. K.) jest zobowiązany do świadczenia jej pomocy. Skoro w sprawie wystąpiła negatywna przesłanka przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, organ był zobowiązany na podstawie art. 17 ust. 1a u.ś.r.
Odnosząc się do argumentacji skarżącej i powoływanego przez nią orzecznictwa sądów administracyjnych dotyczącego stosowania art. 17 ust. 1a u.ś.r. podkreślono, że w sprawach, w których sądy stwierdzały, że niezasadne było zastosowanie przez organ tego przepisu, osoby spokrewnione w pierwszym stopniu, wymienione w art. 17 ust. 1a pkt 2 u.ś.r., nie mogły obiektywnie sprawować opieki ze względu na wiek lub stan zdrowia. Sądy administracyjne uznawały bowiem, że są to okoliczności uniemożliwiające efektywne sprawowanie opieki. Zdaniem Sądu, taka sytuacja nie występuje w niniejszej sprawie. Nawet jeśli bowiem uznać, że Z. K. rzeczywiście z uwagi na chorobę alkoholową nie może sprawować efektywnej opieki, a okoliczność taka nie musi być – wbrew stanowisku organu – potwierdzona orzeczeniem o niepełnosprawności, to nie można pominąć faktu, że babcia skarżącej ma dwóch innych synów, w stosunku do których nie zachodzą żadne obiektywne przeszkody uniemożliwiające im sprawowanie opieki nad matką. Za tego rodzaju okoliczności nie może być uznane zamieszkiwanie w innej miejscowości, brak zainteresowania świadczeniem pomocy, a także aktywność zawodowa. W art. 17 ust. 1a pkt 2 u.ś.r. ustawodawca przyjął rozwiązanie, zgodnie z którym w pierwszej kolejności zobowiązane do świadczenia opieki są osoby spokrewnione w pierwszym stopniu, a dopiero w przypadku gdy takich osób nie ma lub nie są one obiektywnie w stanie sprawować opieki, rezygnacja z zatrudnienia lub jego niepodejmowanie w celu sprawowania opieki może zostać zrekompensowane poprzez przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wobec osób zobowiązanych do alimentacji w dalszej kolejności.
Reasumując, Sąd stwierdził, że wobec wystąpienia w niniejszej sprawie negatywnej przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, wymienionej w art. 17 ust. 1a pkt 2 u.ś.r., zasadne było wydanie przez organ decyzji odmawiającej przyznania tego świadczenia.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła skarżąca, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. 2022 r., poz. 615 ze zm.), poprzez jego błędną wykładnię polegającą na pominięciu celów ustawy o świadczeniach rodzinnych i przyjęciu, że w sytuacji gdy E. K. ma trzech synów to oni powinni zająć się matką, w sytuacji gdy to na A. Ć. spoczywa obowiązek opieki nad babcią i nie ma innych osób które mogłyby się nią zająć, albowiem synowie E. K. nie interesują się matką zaś zgodnie z poglądem judykatury obowiązek alimentacyjny po stronie wnuczki powstaje bowiem także wówczas, gdy osoby zobowiązane do alimentacji w pierwszej kolejności nie będą w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi lub gdy uzyskanie od nich na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania będzie niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2021 r. sygn. akt I OSK 530/21). W ocenie skarżącej kasacyjnie oczywistym jest, że synowie E. K. nią się nie zajmą, albowiem Z. K. pracuje w W. a nadto ma problemy z alkoholem, zaś pozostali synowie mają swoje rodziny i mieszkają w innych miejscowościach a nadto dotychczas nie przejawiali inicjatywy w kierunku opieki nad matką. Do maja 2020 r. opiekę nad matką E. K. sprawowała jej córka M. C. matka skarżącej, tj. do czasu zachorowania przez M. C. na [...], owa choroba doprowadziła do zgonu w lutym 2021 r.
Wobec powyższego skarżąca kasacyjnie wniosła o:
1) uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i rozpoznanie skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie
2) zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Ponadto skarżąca kasacyjnie oświadczyła, że zrzeka się rozprawy.
Z ostrożności procesowej wniosła o dopuszczenie dowodu z dokumentów w postaci:
1) aktu zgonu M. C. - celem wykazania faktu zgonu córki E. K. która opiekowała się matką;
2) karty informacyjnej leczenia szpitalnego M. C. z dnia 27 sierpnia 2020 r., wraz z orzeczeniem o niepełnosprawności z dnia 10 grudnia 2020 r. - celem wykazania faktu zachorowania przez córkę E. K. M. C. a przez to konieczność przejęcia opieki przez skarżącą zarówno nad babcią E. K. i matką M. C.;
3) zaświadczenia ze Szkoły Podstawowej w G. o przyjęciu córki skarżącej M. A. Ć. do punktu przedszkolnego - celem wykazania faktu rozpoczęcia przedszkola przez córkę skarżącej od września 2022 r.;
4) świadectwa z pracy A. Ć. - celem wykazania faktu rezygnacji z zatrudnienia celem sprawowania opieki nad babcią E. K.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi kasacyjnej.
W skardze kasacyjnej sformułowano wyłącznie zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, czego skutkiem jest uznanie, że w sprawie nie doszło do naruszeń przepisów prawa procesowego. Poczynione zatem przez organy i zaakceptowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ustalenia faktyczne są wiążące, że zarówno w dacie złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego jak i w dacie orzekania, babcia skarżącej – E. K., tj. osoba wymagająca opieki miała trzech dorosłych synów (a więc osoby spokrewnione w pierwszym stopniu), którzy nie legitymowali się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. wskazać należy, że zgodnie z treścią powołanego przepisu, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Stosownie natomiast do treści art. 17 ust. 1a ww. ustawy, osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki: 1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W myśl zaś art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Wykładnia przytoczonych przepisów nie była jednolita. W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtowały się dwa stanowiska, w odmienny sposób odnoszące się do tego, pod jakim warunkiem osoby wymienione w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. oraz opiekunowie osób pozostających w związku małżeńskim mogą nabyć prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, gdy istnieją rodzice osoby wymagającej opieki, osoby spokrewnione z nią w pierwszym stopniu lub małżonek osoby wymagającej opieki.
Według pierwszego poglądu, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób innych niż: matka, ojciec, opiekun faktyczny dziecka, osoba będąca rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, osoby na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny względem podopiecznego w dalszej kolejności, powstaje nie tylko w sytuacji, gdy osoby zobowiązane do alimentacji w bliższym stopniu oraz współmałżonek osoby wymagającej wsparcia legitymują się orzeczeniami o znacznym stopniu niepełnosprawności, ale także wówczas, gdy osoby te z przyczyn obiektywnych nie są w stanie realnie sprawować opieki.
Natomiast według drugiego stanowiska warunkiem koniecznym dla uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego przez wyżej wymienione osoby jest legitymowanie się przez rodziców osoby wymagającej opieki, osoby spokrewnione w pierwszym stopniu lub małżonka orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności – zgodnie z literalnym brzmieniem art. 17 ust. 1a oraz art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r.
Przyjęcie jednego z dwóch przedstawionych przeciwstawnych sposobów wykładni powołanych na wstępie przepisów ma kluczowe znaczenie w sprawie. Z akt sprawy wynika bowiem, że o świadczenie pielęgnacyjne wystąpiła wnuczka osoby wymagającej opieki – E. K., w sytuacji gdy jej synowie nie legitymowali się orzeczeniami o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Z uwagi na istniejącą rozbieżność wykładni wskazanych przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych Rzecznik Praw Obywatelskich wystąpił o podjęcie uchwały przez skład siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego. W dniu 14 listopada 2022 r. w sprawie o sygn. akt I OPS 2/22 Naczelny Sąd Administracyjny podjął uchwałę następującej treści: "1. Warunkiem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 615 ze zm.) osobom wskazanym w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, jest legitymowanie się przez rodziców osoby wymagającej opieki, osoby spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 17 ust. 1a u.ś.r.); 2. Warunkiem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., z tytułu sprawowania opieki nad osobą pozostającą w związku małżeńskim osobie wskazanej w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., innej niż współmałżonek, jest legitymowanie się przez współmałżonka osoby wymagającej opieki orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r.)".
W uzasadnieniu uchwały Naczelny Sąd Administracyjny zaakceptował pogląd, że punktem wyjścia wszelkich działań interpretacyjnych jest wykładnia językowa, która powinna rozpoczynać proces wykładni zmierzającej do odkodowania z przepisów normy prawnej. Język jest podstawowym medium, jakim ustawodawca komunikuje się z adresatami prawa i na każdym poziomie, również ustalania zasad konstytucyjnych, czy kontekstu systemowego interpretowanego przepisu, względy językowe odgrywają rolę. Z punktu widzenia języka, kryterium legitymowania się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jakim ustawodawca posłużył się w art. 17 ust. 1a oraz w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. nie jest wyrażeniem nieostrym czy wieloznacznym. Nie wymaga także czynienia ustaleń pojęciowych z odwołaniem się do zasad języka "powszechnego", nie jest bowiem określeniem należącym do tego języka. Stopnie niepełnosprawności (znaczny, umiarkowany i lekki) rozróżnione zostały w art. 3 i 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 573 ze zm.). Orzeczenia w przedmiocie niepełnosprawności wydawane są przez zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, powoływane zgodnie z przepisami wymienionej wyżej ustawy. Z orzeczeniami tych zespołów o znacznym stopniu niepełnosprawności zrównane są orzeczenia lekarza orzecznika ZUS, o jakich mowa w art. 5 pkt 1 i 1a tej ustawy. Pod względem językowym przepis nie budzi zatem wątpliwości, ustawodawca posłużył się określeniem należącym do języka prawnego, legitymowanie się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności oznacza legitymowanie się orzeczeniem wydanym przez zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności w przewidzianym przez prawo trybie lub orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS zrównanym z takim orzeczeniem właściwego zespołu. Legitymowanie się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności jest zatem faktem instytucjonalnym. Jak należy rozumieć orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, wynika z przepisów ustawy o rehabilitacji zawodowej (...). Regulację w niej zawartą, dotyczącą orzeczeń o stopniu niepełnosprawności, w tym znacznym stopniu niepełnosprawności, można traktować jak przypadek definicji legalnej tego rodzaju orzeczenia. Skoro pod względem językowym analizowane przepisy nie mogą być uznane za rodzące wątpliwości, to decyzja o odstąpieniu od tego rozumienia pod wpływem argumentów systemowych, funkcjonalnych czy celowościowych może być podjęta na dostatecznie silnie umotywowanej podstawie, spójnie i konsekwentnie przemawiającej za takim odstąpieniem. Akceptując model wykładni kompleksowej, Naczelny Sąd Administracyjny nie zakwestionował dopuszczalności poddania objętych wnioskiem przepisów dalszym czynnościom interpretacyjnym, uznał natomiast, że w obliczu wskazanych do tej pory argumentów i efektów czynności interpretacyjnych, waga argumentów przemawiających za odmiennym rozumieniem norm prawnych regulujących dostęp do świadczenia pielęgnacyjnego osób zobowiązanych do alimentacji osoby wymagającej opieki ze względu na niepełnosprawność powinna być dostatecznie doniosła, aby uzasadnić odstąpienie od stosowania przesłanek ustawowych. Językowe znaczenie tekstu nie jest bezwzględną granicą wykładni, natomiast do jej przekroczenia niezbędne jest dostatecznie silne uzasadnienie aksjologiczne, odwołujące się przede wszystkim do wartości konstytucyjnych. Odstępstwo od reguły prymatu językowego sensu przepisu dopuszczalne jest również wtedy, gdy wykładnia gramatyczna prowadzi do sprzeczności z fundamentalnymi wartościami konstytucyjnymi lub do rażącej niesprawiedliwości, sankcjonuje nieracjonalność ustawodawcy, niweczy cel instytucji prawnej, prowadzi do wniosków niedorzecznych lub wynika z błędu legislacyjnego. W przypadku objętych wnioskiem przepisów nie zachodzą okoliczności wskazujące na błąd legislacyjny, czy poddające w wątpliwość racjonalność albo celowość przyjętego rozwiązania, wskazuje na to przedstawiona historia zmian legislacyjnych. Przepisy te w zakresie analizowanej przesłanki nie są również pozbawione jednoznaczności. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny rozważał względy związane z wymogami zachowania spójności systemowej – również w wymiarze konstytucyjnym. Rozważania tego doprowadziły do wniosku, że przyjęcie wykładni językowej nie narusza konstytucyjnych zasad równości i sprawiedliwości społecznej, ochrony i opieki nad rodziną, szczególnej pomocy rodzinom w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, zabezpieczenia społecznego dla osób pozostających bez pracy nie z własnej woli, a zatem nie narusza przepisów art. 2, art. 32, art. 18, art. 67 ust. 2 i art. 71 ust. 1 Konstytucji RP.
Ogólna moc wiążąca uchwał konkretnych i abstrakcyjnych nie pozwala na samodzielne rozstrzygnięcie przez jakikolwiek skład sądu administracyjnego sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale i przyjęcie wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego. W myśl bowiem art. 269 § 1 zdanie pierwsze P.p.s.a., jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi.
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd zaprezentowany w uchwale z dnia 14 listopada 2022 r. Wobec powyższego skarżąca kasacyjnie nieskutecznie zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi naruszenie art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. Sąd I instancji dokonał bowiem prawidłowej wykładni ww. przepisu, przyjmując, że niedopuszczalne jest przeprowadzenie innych dowodów niż orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności na okoliczność potwierdzenia braku możliwości pełnienia alimentacji przez osoby do tego zobligowane w pierwszej kolejności, czyli przez dzieci osoby wymagającej opieki, podczas gdy art. 17 ust. 1a pkt 2 u.ś.r. wskazuje wyraźnie, jakie okoliczności pozwalają na przesunięcie alimentacji na inne osoby do tego uprawnione. Skoro zatem dzieci osoby wymagającej opieki w dniu wydania zaskarżonej decyzji nie legitymowały się orzeczeniami o znacznym stopniu niepełnosprawności, to ze względu na brzmienie art. 17 ust. 1a pkt 2 w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. przyznanie świadczenia A. Ć. w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym babcią nie było możliwe.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
Podstawą do rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym był przepis art. 182 § 2 i 3 P.p.s.a.