I OSK 1220/06

Naczelny Sąd Administracyjny2007-07-18
NSAnieruchomościŚredniansa
nieruchomościgrunty warszawskieodszkodowaniedroga publicznadekretgospodarka nieruchomościamiprawo administracyjneskarżącyNSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą odmowy przyznania odszkodowania za działkę zajętą pod drogę publiczną, uznając, że nie spełniono warunków do zastosowania przepisów o odszkodowaniu za wywłaszczone nieruchomości.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania odszkodowania za działkę o powierzchni 86,50 m2 zajętą pod drogę publiczną, która stanowiła część dawnej nieruchomości warszawskiej. Skarżący domagali się odszkodowania, powołując się na art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Sąd pierwszej instancji oraz Naczelny Sąd Administracyjny oddaliły skargę, uznając, że działka nie spełniała warunków do zastosowania wspomnianego przepisu, ponieważ została wydzielona później i nie istniała przed wejściem w życie dekretu o gruntach warszawskich.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę skarżących na decyzję Wojewody Mazowieckiego odmawiającą przyznania odszkodowania za działkę o powierzchni 86,50 m2 zajętą pod drogę publiczną. Działka ta stanowiła część dawnej nieruchomości warszawskiej. Sąd administracyjny pierwszej instancji podzielił stanowisko organów administracji, że nie można zastosować art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ponieważ działka nie istniała przed wejściem w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Skarżący zarzucali naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię tego przepisu. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za nieuzasadnioną, podkreślając, że odpowiednie stosowanie przepisów o odszkodowaniu za wywłaszczone nieruchomości wyłącza stosowanie innych przepisów ustawy i wymaga spełnienia ściśle określonych warunków, w tym istnienia działki przed datą wejścia w życie dekretu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przepis ten nie może być stosowany w takiej sytuacji, ponieważ wymaga, aby działka istniała przed wejściem w życie dekretu i miała samodzielny charakter prawny.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi regulację szczególną i musi być ściśle interpretowany. Odpowiednie stosowanie przepisów o odszkodowaniu za wywłaszczone nieruchomości nie oznacza stosowania wszystkich przepisów, a jedynie tych dotyczących odszkodowania, i tylko w przypadku spełnienia warunków ustawowych, w tym istnienia działki przed datą wejścia w życie dekretu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (3)

Główne

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.g.n. art. 215 § ust. 2

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Przepis ten stosuje się odpowiednio do działki, która przed dniem wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r. Odpowiednie stosowanie dotyczy tylko przepisów o odszkodowaniu za wywłaszczone nieruchomości.

Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy

Argumenty

Skuteczne argumenty

Działka nie spełnia warunków do zastosowania art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ponieważ została wydzielona później i nie istniała przed wejściem w życie dekretu o gruntach warszawskich. Odpowiednie stosowanie przepisów o odszkodowaniu za wywłaszczone nieruchomości nie oznacza traktowania pozbawienia władania częścią działki na równi z wywłaszczeniem, jeśli nie są spełnione warunki ustawowe.

Odrzucone argumenty

Błędna wykładnia art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami polegająca na przyjęciu, że przepis ten nie odnosi się do części gruntu pochodzącej z dawnej nieruchomości warszawskiej. Jeżeli pozbawiono władania częścią dawnej nieruchomości warszawskiej i nie można uzyskać użytkowania wieczystego, to zachodzą przesłanki do zastosowania art. 215 ust. 2. Odpowiednie stosowanie przepisów o odszkodowaniu za wywłaszczone nieruchomości pozwala przyznać odszkodowanie za część działki, tak jak przy wywłaszczeniu.

Godne uwagi sformułowania

przepis stanowi regulację szczególną i musi być ściśle interpretowany odpowiednie stosowanie przepisów dotyczących odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości nie oznacza, aby pozbawienie faktycznej możliwości władania należało traktować na równi z wywłaszczeniem i rekompensować utratę nie tylko całości, ale także części działki.

Skład orzekający

Jan Paweł Tarno

przewodniczący

Jolanta Rajewska

członek

Leszek Włoskiewicz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami w kontekście gruntów warszawskich i odszkodowań za działki zajęte pod drogi publiczne."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej gruntów warszawskich i wymaga ścisłego spełnienia warunków ustawowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy specyficznej kategorii gruntów (warszawskich) i interpretacji przepisów dotyczących odszkodowań, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie nieruchomości i administracyjnym.

Odszkodowanie za działkę drogową: kluczowa interpretacja przepisów o gruntach warszawskich.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 1220/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-07-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-08-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jan Paweł Tarno /przewodniczący/
Jolanta Rajewska
Leszek Włoskiewicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne
Grunty warszawskie
Sygn. powiązane
I SA/Wa 1616/05 - Wyrok WSA w Warszawie z 2006-04-13
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno Sędziowie Jolanta Rajewska NSA Leszek Włoskiewicz (spr.) Protokolant Barbara Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2006r. sygn. akt I SA/Wa 1616/05 w sprawie ze skargi A. C. i E. K. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania odszkodowania oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2006 r. I SA/Wa 1616/05, oddalił skargę E. K. i A. C. na decyzję Wojewody Warszawskiego z dnia [...] Nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] Nr [...], odmawiającą skarżącym odszkodowania za działkę o powierzchni 86,50 m2 zajętą pod drogę publiczną, stanowiącą część gruntu dawnej nieruchomości warszawskiej przy ul. [...], oznaczonej jako "Kolonia [...]", mającej powierzchnię 886,50 m2 i zabudowanej domem mieszkalnym, którą w pozostałej części - obejmującej 800 m2 i zabudowanej domem mieszkalnym - oddano skarżącym w użytkowanie wieczyste.
Sąd podzielił stanowisko orzekających w sprawie organów, że nie znajdował zastosowania art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), gdyż będąca przedmiotem postępowania działka nie tylko, ze względu na swą powierzchnię, nie mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, lecz przede wszystkim została wydzielona później i nie istniała przed wejściem w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, powołany zaś przepis stanowi regulację szczególną i musi być ściśle interpretowany.
Sąd wyjaśnił również, że odpowiednie stosowanie przepisów dotyczących odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości nie oznacza, aby - w rozumieniu powołanego przepisu - pozbawienie faktycznej możliwości władania należało traktować na równi z wywłaszczeniem i rekompensować utratę nie tylko całości, ale także części działki.
Wnosząc skargę kasacyjną A. C. jako jej podstawę przytoczyła naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, polegającą na przyjęciu, że przepis ten nie odnosi się do części gruntu o powierzchni 86,50 m2, pochodzącej z dawnej nieruchomości warszawskiej o powierzchni 886,50 m2.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono przede wszystkim, że - jeżeli byli właściciele zostali pozbawieni faktycznego władania częścią dawnej nieruchomości warszawskiej i w odniesieniu do tej części nie mogli już uzyskać użytkowania wieczystego - to zachodzą przesłanki do zastosowania art. 215 ust. 2, gdyż inaczej pozbawienie władania częścią działki pozostanie poza regulacją prawną.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono również, że - jeżeli odpowiednie zastosowanie znajdują przepisy dotyczące odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości - odpowiedniość ta właśnie pozwala - tak jak przy wywłaszczeniu - przyznać odszkodowanie za część działki.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy.
Jak o tym mowa w art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, przepisy ustawy dotyczące odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości stosuje się odpowiednio m.in. do działki, która przed dniem wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (tj. przed 21 listopada 1945 r.) mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r.
Odpowiednie stosowanie, lecz tylko przepisów dotyczących odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości, wprost wyłącza stosowanie innych przepisów ustawy i dlatego odszkodowanie - chociaż takie, jak w razie wywłaszczenia - przysługuje tylko w razie spełnienia warunków ustawowych określonych właśnie w art. 215 ust. 2.
Odszkodowanie przysługuje więc za działkę, która przed dniem 11 listopada 1945 r. mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, zatem za działkę już wówczas mającą samodzielny charakter prawny pozwalający ustalić jej przeznaczenie, nie zaś za działkę wydzieloną później z większej nieruchomości, jak w tej sprawie.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na mocy art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI