I OSK 1253/20

I OSK 1253/20 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2020-10-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-06-30
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Mirosław Wincenciak
Teresa Kurcyusz - Furmanik /sprawozdawca/
Zygmunt Zgierski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
III SA/Lu 517/19 - Wyrok WSA w Lublinie z 2019-12-13
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1265
art. 33 ust. 4 pkt 4
Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Zgierski Sędziowie: Sędzia NSA Mirosław Wincenciak Sędzia del. WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik (spr.) po rozpoznaniu w dniu 30 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D.Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 13 grudnia 2019 r. sygn. akt III SA/Lu 517/19 w sprawie ze skargi D.Z. na decyzję Wojewody L. z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu bezrobotnego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Uzasadnienie
Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Lublinie z dnia 13 grudnia 2019 r. sygn. akt II SA/Lu 517/19, po rozpoznaniu na rozprawie sprawy ze skargi D.Z. na decyzję Wojewody L. z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu bezrobotnego, oddalono skargę, a wyrok ten wydano w poniżej przedstawionym stanie faktycznym i prawnym.
Zaskarżoną decyzją Wojewoda L. utrzymał w mocy decyzję Starosty B. z [...] grudnia 2018 r., nr [...] orzekającą o utracie statusu bezrobotnego na okres 120 dni przez D.Z. (dalej "skarżący") ze względu na niestawiennictwo skarżącego w Powiatowym Urzędzie Pracy w dacie wizyty ustalonej na dzień [...] grudnia 2018 r. i niepowiadomienie w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżący, jako przyczynę niestawiennictwa wskazał "bardzo ciężką chorobę", która trwać miała od [...] do [...] grudnia 2018 r.. Na dowód załączył kopię zaświadczenia lekarskiego z [...] grudnia 2018 r. wystawionego przez NZOZ Przychodnia "[...] " w B. potwierdzającego, że był chory od [...] do [...] grudnia 2018 r.
Wojewoda L. uznał argumenty zamieszczone w odwołaniu za usprawiedliwiające niestawiennictwo. Wskazał jednak, że wykazanie przyczyny nieprzybycia do Powiatowym Urzędzie Pracy (dalej "PUP") zostały przedstawione organowi z przekroczeniem wyznaczonych ustawowo 7 dni. Nie został zatem spełniony drugi warunek, a mianowicie powiadomienie urzędu pracy o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa w okresie do 7 dni, liczonych po dniu ustalonej wizyty.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżący wyjaśnił, że po ustaniu dolegliwości, [...] stycznia 2019 r. udał się do urzędu pracy w celu przedstawienia zaświadczenia lekarskiego, jednak żaden z urzędników nie chciał go przyjąć. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Sąd I instancji orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze. zm.- dalej P.p.s.a.), uznając skargę za niezasadną.
Na wstępie swoich rozważań Sąd przedstawił brzmienie przepisów ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2018 r., poz. 1265 ze, dalej jako "ustawa o promocji zatrudnienia), które stanowiły podstawę prawną kontrolowanej decyzji. Wskazał, że zgodnie z art. 33 ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia, bezrobotny ma obowiązek zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonym przez urząd terminie w celu przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy proponowanej przez urząd lub w innym celu wynikającym z ustawy i określonym przez urząd pracy, w tym potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy. W przypadku bezrobotnego będącego dłużnikiem alimentacyjnym, w rozumieniu przepisów o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, wyznaczony termin nie może być dłuższy niż 90 dni. Przepis art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy stanowi natomiast, że starosta pozbawia statusu bezrobotnego, który nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy odpowiednio na okres wskazany w pkt 3, w zależności od liczby niestawiennictw. Stosownie do uregulowania zawartego w art. 33 pkt 3, w przypadku pierwszego niestawiennictwa, tak jak w rozpoznawanej sprawie, okres na jaki następuje utrata statusu bezrobotnego wynosi 120 dni.
Przechodząc do stanu faktycznego sprawy Sąd uznał za bezsporne następujące okoliczności.
Po pierwsze, fakt rejestracji skarżącego w PUP w B. w dniu [...] czerwca 2016 r., jako bezrobotnego i pouczenie go o prawach i obowiązkach osób bezrobotnych, m.in. o obowiązku zgłaszania się w wyznaczonym dniu oraz obowiązku usprawiedliwienia nieobecności w okresie do 7 dni i powiadomienia o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa, co skarżący potwierdził własnoręcznym podpisem (oświadczenie – k. 1 – 2 akt adm.).
Po drugie, za bezsporną Sąd uznał datę wyznaczonej skarżącemu wizyty w PUP i powiadomienie skarżącego o tym terminie, o czym świadczy jego własnoręczny podpis na Karcie rejestracyjnej bezrobotnego.
Po trzecie, za bezsporne przyjął Sąd niestawiennictwo skarżącego w PUP w dniu [...] grudnia 2018 r. i brak usprawiedliwienia przez niego nieobecności w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa.
Sąd stwierdził, że odwołanie skarżącego od decyzji organu I instancji wniesione zostało [...] stycznia 2019 r. i dopiero w nim skarżący wyjaśnił powód nie stawienia się w urzędzie pracy, a nadto potwierdził fakt ciężkiej choroby właściwym dokumentem.
Biorąc pod uwagę treść art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia Sąd wskazał, że usprawiedliwienie niestawiennictwa nie jest jedyną przesłanką, wymaganą dla skuteczności tego usprawiedliwienia. Drugą przesłanką jest bowiem powiadomienie urzędu pracy w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa, czego skarżący nie uczynił, nawet jeśli ten termin liczony byłby od ustania usprawiedliwionej przyczyny niestawiennictwa, czyli od dnia [...] stycznia 2019r. (skarżący był chory do [...] grudnia 2018 r.).
Odnosząc się natomiast do argumentów zawartych w skardze o próbie wyjaśnienia przez skarżącego przyczyn swojego niestawiennictwa w PUP, jaka miała mieć miejsce w dniu [...] stycznia 2019 r., Sąd stwierdził, że okoliczności te nie znajdują potwierdzenia w aktach administracyjnych sprawy. Także w skardze skarżący nie przedstawił na tę okoliczność jakiegokolwiek dowodu.
W skardze kasacyjnej sporządzonej przez pełnomocnika z urzędu wyznaczonego dla skarżącego zaskarżono wyrok Sądu I instancji wnosząc o jego uchylenie w całości oraz uchylenie decyzji Wojewody L. z dnia [...] lutego 2019 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty B. z dnia [...] grudnia 2018 r. i merytoryczne rozpoznanie skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny, ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
naruszenie art. 151 P.p.s.a w związku z art. 7, 77 § 1 i art. 80 K.p.a. polegające na jego zastosowaniu i oddaleniu skargi w całości, podczas gdy skarga powinna ona zostać uwzględniona, ponieważ organy administracji rozpatrując sprawę nie podjęły wszelkich czynności niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia, a także nie zebrały i nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego, ponadto opierały się na błędnej wykładni art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.
Zarzucono także naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwą wykładnię art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy poprzez przyjęcie, że termin 7-dniowy na powiadomienie o przyczynie niestawiennictwa należy liczyć każdorazowo od dnia niestawiennictwa, co nie wynika z powołanego przepisu i każdorazowo należy uwzględniać okoliczności konkretnej sprawy, a w konsekwencji jego błędne zastosowanie i pozbawienie statusu bezrobotnego.
Uzasadniając szerzej zarzut błędnej wykładni art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy autor skargi kasacyjnej odwołał się do treści uzasadnień dwóch wyroków wydanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach i mając na względzie wyrażony tam pogląd, wskazał, że bieg terminu wyznaczonego bezrobotnemu do usprawiedliwienia swego niestawiennictwa, w wyznaczonym dniu w Powiatowym Urzędzie Pracy, nie zawsze rozpoczyna się od tego dnia. W przypadku, gdy bezrobotny nie miał możliwość dokonania takiego powiadomienia bieg terminu do powiadomienia rozpoczyna się od dnia ustania obiektywnej przeszkody uniemożliwiającej to powiadomienie.
W ocenie skarżącego kasacyjnie Sąd nie rozważył możliwości przyjęcia takiej wykładni 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, co doprowadziło do błędnego rozstrzygnięcia sprawy, gdyż kontrolowane decyzje zapadły z naruszeniem przepisów art. 7, art. 77 § 1 art. i 80 K.p.a. Sąd nie dostrzegł bowiem zaniechania organów w zakresie wyjaśnienia przyczyny braku powiadomienia PUP przez skarżącego w wymaganym w terminie. Nadto, nie dokonano stosownych ustaleń co do zdarzenia w dniu [...] stycznia 2019 r. na okoliczność czy skarżący rzeczywiście stawił się Urzędzie Pracy w tym dniu, a mimo to uznano ten fakt za udowodniony.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną, sporządzonej w imieniu Wojewody L., wniesiono o jej oddalenie stwierdzając, że skarga kasacyjna jest bezzasadna i opiera się na usprawiedliwionej podstawie.
Zauważono, że skarżący kasacyjnie dopiero w odwołaniu z dnia [...] stycznia 2019 r. usprawiedliwił, swoją nieobecność w wyznaczonym dniu wizyty przypadającej na [...] grudnia 2018 r. Tłumaczył to chorobą, która trwała od [...] -[...] grudnia 2018 r., na dowód czego dołączył kopię zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] grudnia 2018r. wystawionego przez NZOZ Przychodnia "[...]" w B., zaświadczającego chorobę trwającą od [...] - do [...] grudnia 2018 r. Natomiast skarżący nie wskazał choroby, jako przyczyny jego nieobecności w urzędzie pracy w terminie określonym w art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Nie dowiódł, ani nie uprawdopodobnił przyczyn usprawiedliwiających uchybienie siedmiodniowemu terminowi.
Organ zauważył, że również twierdzenie o próbie usprawiedliwienia niestawiennictwa, jakie miało mieć miejsce w dniu [...] styczna 2019 r., nie zostało w żaden sposób uprawdopodobnione. Skarżący kasacyjnie nie sprecyzował nawet w jakim pokoju, czy z którym pracownikiem urzędu rozmawiał.
Wskazano, że użyte w przepisie art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy pojęcie "powiadomienia" nie oznacza, że bezrobotny obowiązany jest osobiście stawić się w urzędzie pracy w okresie 7 dni, aby usprawiedliwić swoje niestawiennictwo z dnia wizyty. W różnych okolicznościach życiowych np. choroby, osobiste stawienie się w tym terminie może być utrudnione, czy niekiedy wręcz niemożliwe. Dlatego, też forma "powiadomienia" może być dowolnie wybrana przez bezrobotnego i może nastąpić zarówno poprzez osobiste zgłoszenie się do urzędu, jak również za pośrednictwem poczty lub za przekazaniem informacji przez osoby trzecie, np. innych domowników. Istotne jest jednak, aby do tego powiadomienia dochodziło zawsze w okresie do 7 dni, licząc od dnia wyznaczonej wizyty.
Odwołując się do linii orzecznictwa, którą organ uznał za ukształtowaną, stwierdzono, że art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy określa dwa warunki, które muszą być spełnione łącznie, tj. bezrobotny musi usprawiedliwić niestawiennictwo w wyznaczonym przez urząd pracy terminie przez wskazanie uzasadnionej przyczyny i takie usprawiedliwienie winno nastąpić w ciągu 7 dni od wyznaczonego terminu zgłoszenia się w urzędzie pracy. Zignorowanie wskazanych warunków naraża bezrobotnego na obligatoryjne sankcje. Brzmienie powołanego przepisu jest bowiem kategoryczne i nie nasuwa wątpliwości, że w przypadku niespełnienia przewidzianych w nim przesłanek organ ma obowiązek podjąć decyzję o pozbawieniu statusu bezrobotnego. Do organu administracji należy wyznaczenie terminu stawienia się w jego siedzibie oraz dopilnowanie realizacji tego obowiązku, natomiast na bezrobotnym ciąży obowiązek stawiennictwa w siedzibie organu zatrudnienia, a w przypadku niemożności wypełnienia tego obowiązku jest on zobowiązany do wskazania w zawitym terminie uzasadnionej przyczyny tego niestawiennictwa. Zatem to na bezrobotnym ciąży obowiązek udokumentowania faktu niemożności stawienia się w organie zatrudnienia, natomiast organ ten jedynie w oparciu o przedłożone przez stronę wyjaśnienia i dokumenty uznaje bądź nie uznaje przedłożone wyjaśnienia za wystarczające, przy czym organ administracji nie działa w ramach uznania administracyjnego, lecz podejmuje rozstrzygnięcie po uprzednim dokonaniu wykładni pojęcia niedookreślonego, jakim jest "uzasadniona przyczyna niestawiennictwa".
Stwierdzono nadto, że posiadanie statusu bezrobotnego jest prawem, a z prawem tym wiążą się określone obowiązki. Jednym z nich jest niezbędność stawiennictwa w organie zatrudnienia w wyznaczonych terminach. Naruszenie tego obowiązku wiąże się z określonymi konsekwencjami, polegającymi na pozbawieniu danej osoby statusu bezrobotnego. Wskazane konsekwencje mogą nie być zastosowane, gdy dana osoba wykaże, że niestawiennictwo posiadało swoje uzasadnienie, zatem bezrobotny musi doprowadzić do sytuacji niestosowania przewidzianej normy prawnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
W postępowaniu odwoławczym, co do zasady, obowiązuje związanie sądu odwoławczego podstawami zaskarżenia wskazanymi przez stronę w skardze kasacyjnej. Od zasady związania granicami skargi kasacyjnej istnieje odstępstwo, o którym mowa w art. 183 § 1 P.p.s.a., gdyż Naczelny Sąd Administracyjny bierze z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Zamknięty katalog przypadków nieważności postępowania przed sądem pierwszej instancji zawierają przepisy art. 183 § 2 P.p.s.a., a żaden z tych przypadków nie wystąpił w sprawie.
Skarżący kasacyjnie skorzystał z obu podstaw kasacyjnych, wskazując zarówno uchybienia procesowe jak i materialnoprawne.
W ocenie skarżącego kasacyjnie, do uchybień procesowych doszło wskutek przyjęcia przez Sąd I instancji błędnej wykładni prawa materialnego, a w konsekwencji tego, doszło do jego niewłaściwego zastosowania. Stąd ocena skuteczności zarzutu procesowego wymaga uprzedniego odniesienia się do brzmienia art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (dalej "ustawa"), nadanego temu przepisowi w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. W dalszej kolejności natomiast będzie możliwe rozpoznać zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego.
Naczelny Sąd Administracyjny uznaje za stosowne przypomnieć, że podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, iż sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa i jednocześnie wskazać, jak w ocenie strony skarżącej kasacyjnie przepis ten powinien być rozumiany, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia.
Zdaniem skarżącego kasacyjnie z art. 33 ust 4 pkt 4 ustawy wynika, że Sąd I instancji przyjąć miał jako początek biegu siedmiodniowego terminu na powiadomienie o przyczynie niestawiennictwa dzień wyznaczony na wizytę.
Wypowiedź Sądu in extenso brzmi natomiast następująco – "przepis art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy stanowi, że starosta pozbawia statusu bezrobotnego, który nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa".
Trudno jest zatem uznać za trafne twierdzenie skarżącego kasacyjnie co do tego, że Sąd I instancji mylnie rozumie przepis stanowiący podstawę prawną kontrolowanej decyzji. Z przytoczonej wypowiedz nie wynika, by Sąd prezentował pogląd odmienny od skarżącego kasacyjnie. W dodatku dokładna analiza treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku pozwala przyjąć, wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej, że Sąd I instancji rozważał, na gruncie stanu faktycznego sprawy, kwestię początku biegu siedmiodniowego terminu, o którym mowa w art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy. Wziął pod uwagę, tak jak sugeruje się w skardze kasacyjnej, możliwość rozpoczęcia tego terminu od dnia ustania obiektywnej przeszkody uniemożliwiającej powiadomienie PUP o przyczynie niestawiennictwa. Wyraźnie wyjaśnił, że skarżący nie spełnił przesłanki powiadomienia organu, nawet jeśli termin siedmiodniowy termin liczony byłby od ustania usprawiedliwionej przyczyny niestawiennictwa, czyli od dnia [...] stycznia 2019 r.
Zarzut błędnej wykładni art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy nie mógł w tym stanie rzeczy zostać uznany za trafny.
Ocena trafności zarzutu niewłaściwego zastosowania tego przepisu, na który również powołano się w petitum skargi kasacyjnej wymagała natomiast odniesienia się do wskazywanych w skardze kasacyjnej uchybień procesowych. Za ich pośrednictwem skarżący kasacyjnie zmierzał do zakwestionowania ustalonego w sprawie stanu faktycznego.
Naczelny Sąd Administracyjny przyznaje, że postępowanie w przedmiocie utraty statusu bezrobotnego, toczące się na podstawie ustawy o promocji zatrudnienia jest bezspornie postępowaniem administracyjnym poddanym regulacji zawartej w kodeksie postępowania administracyjnego. W toku postępowania administracyjnego obowiązkiem organu jest podejmowanie z urzędu lub na wniosek wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela, obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego i dokonania oceny okoliczności sprawy na podstawie całokształtu materiału dowodowego.
Jednak, odnosząc się do prezentowanego w skardze kasacyjnej stanowiska, w pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że w myśl art. 7 K.p.a., w brzmieniu ustalonym nowelą z dnia 3 grudnia 2010 r., obowiązek podejmowania przez organy administracji publicznej z urzędu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, został poszerzony o działanie na wniosek stron.
Jeśli zatem organy ustalą, na podstawie dotychczas zebranego materiału dowodowego, że określona sytuacja ma lub nie ma miejsce w sprawie, to co do zasady nie są zobligowane do poszukiwania dalszych dowodów w tym zakresie. Na organie nie spoczywa nieograniczony obowiązek poszukiwania dowodów, zwłaszcza w sytuacji gdy określone, istotne dla sprawy fakty, zostały już ustalone. Dowody przeprowadza się w celu ustalenia okoliczności, które rzeczywiście mogą mieć znaczenie prawne dla sprawy, a nie w celu poszukiwania ewentualnych okoliczności, które mogą zaprzeczyć dotychczasowym ustaleniom.
W przypadku posiadania przez stronę wiedzy co do innych okoliczności niż ustalone przez organ, nie może pozostawać bierna i powinna podjąć działanie w celu wykazania prawdziwości jej twierdzeń. Dla prowadzenia dalszych czynności dowodowych konieczna jest więc inicjatywa strony. Nawet bowiem jeśli obowiązek udowodnienia określonej okoliczności z mocy art. 7 K.p.a. ciąży na organie administracji, to nie zwalnia to strony postępowania z obowiązku dostarczenia dowodu niezbędnego dla rozstrzygnięcia sprawy, względnie wskazania jego źródła.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zauważa się, że –"Ciążąca na organach powinność zbadania wszystkich okoliczności istotnych w sprawie w żaden sposób nie może usprawiedliwiać bierności zainteresowanej strony oraz nie zwalnia jej z obowiązku współdziałania z organem w wyjaśnieniu sprawy. Jeżeli organ wyprowadził określone ustalenia dotyczące stanu faktycznego z posiadanych, nienasuwających zastrzeżeń dokumentów, to skuteczne ich zakwestionowanie wymaga przedłożenia stosownego kontrdowodu przez stronę postępowania, zwłaszcza gdy z określonych faktów zamierza ona wyprowadzić korzystne dla siebie skutki prawne" (por. wyrok NSA z 16 kwietnia 2019 r. sygn. akt I OSK 1711/17, publ. CBOSA).
Jak zasadnie przyjął to Sąd I instancji, z ustalonego i niekwestionowanego przez skarżącego kasacyjnie stanu faktycznego wynikało niezbicie, że choroba skarżącego kasacyjnie, uniemożliwiająca stawiennictwo w PUP, zakończyła się [...] grudnia 2018 r. Przyjmując nawet najdogodniejszą dla skarżącego kasacyjnie interpretację stanu faktycznego, a więc hipotetycznie zakładając, że nie był on w stanie w trakcie choroby przekazać organowi informacji o swojej chorobie, siedmiodniowy termin wymagany do wskazania przyczyny niestawiennictwa zakończył się w dniu [...] stycznia 2019 r. Ani w odwołaniu od decyzji organu I instancji, a nawet w skardze nie podejmowano nawet próby zwalczenia stanu faktycznego wynikającego z dokumentacji lekarskiej przedłożonej organom. W związku z powyższym, wobec jakiegokolwiek nawet uprawdopodobnienia obiektywnej przyczyny, dla której bieg siedmiodniowego terminu miałby zacząć biec później niż w dniu [...] stycznia 2019 r. zarzuty niewyjaśnienia istotnych w sprawie okoliczności nie są słuszne.
W tożsamy sposób ocenia Naczelny Sąd Administracyjny argumenty o braku przeprowadzenia przez organ postępowania sprawdzającego twierdzenie skarżącego kasacyjnie o próbie usprawiedliwienia nieobecności w dniu [...] stycznia 2019 r.
Jeszcze raz przypomnieć należy, że mimo wynikającego dla organów z treści art. 7 K.p.a. obowiązku zbadania wszystkich istotnych okoliczności sprawy, to na stronie spoczywa obowiązek stosownego kontrdowodu, gdy z określonych faktów zamierza wyprowadzić korzystne dla siebie skutki prawne. Tym bardziej, że generalne reguły dowodowego postępowania administracyjnego podlegają pewnym modyfikacjom w przypadku badania przyczyn niestawiennictwa bezrobotnego w urzędzie pracy. Ciężar wykazania tych okoliczności upatruje się po stronie osoby bezrobotnej, a organ nie jest zobowiązany do samodzielnego ich ustalania. To bezrobotny zobowiązany jest zatem przekazać organowi informację nie tylko o przyczynie niestawiennictwa lecz także informację, która pozwoli uznać wskazaną przyczynę za obiektywnie uzasadnioną. Te same reguły odnoszą się do okoliczności, które mogłyby usprawiedliwić niedochowanie terminu wyznaczonego do przedstawienia przyczyn usprawiedliwiających niestawiennictwo.
Za słuszne uznać należy stanowisko Sądu I instancji, co do tego, że w aktach administracyjnych sprawy, a także w skardze, skarżący nie przedstawił jakiegokolwiek dowodu na okoliczność swego pobytu w urzędzie pracy w dniu [...] stycznia 2019 r., co w konsekwencji oznacza, że organ jest uprawniony do orzekania na podstawie ustalonego przez siebie stanu faktycznego.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela także pogląd zaprezentowany w odpowiedzi na skargę kasacyjną, co do sytuacji osoby bezrobotnej i jej uprawnień oraz obowiązków wynikających z otrzymanego statusu.
Ustawodawca w przywoływanym wcześniej akcie prawnym precyzyjnie określił zarówno uprawnienia jak i obowiązki osoby pozostającej bez pracy, która decyduje się zarejestrować jako osoba bezrobotna. Status osoby bezrobotnej nabywa się nie z urzędu, wskutek niezależnych od strony działań organu administracji lecz z inicjatywy danej osoby pozostającej bez źródła zarobkowania. Osoba taka dobrowolnie dokonuje rejestracji i z tą chwilą przyjmuje na siebie obowiązki wynikające z faktu nabycia statusu osoby bezrobotnej. Wśród nich jest także obowiązek stawiania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy w ustalonych terminach. Pozbawione byłoby racji obciążanie organu poszukiwaniem przyczyn, dla których bezrobotny nie przestrzega zobowiązań przyjętych w chwili rejestracji.
Skarżący kasacyjnie nie zdołał zatem wykazać, by stan faktyczny sprawy przyjęty przez Sąd I instancji na podstawie przedstawionych mu akt administracyjnych wymagał uzupełnienia. Akceptując argumenty autora skargi kasacyjnej należałoby bowiem zobowiązać organy do działania wykraczającego poza ich powinności określone w art. 7 K.p.a.
Tym samym, powracając do analizy zasadności zarzutu niewłaściwego zastosowania art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy, Naczelny Sąd Administracyjny uznaje ten zarzut za pozbawiony słuszności. Ocena uchybienia, o którym mowa w art. 174 pkt 1 P.p.s.a. in fine, może zostać dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego sugerowanego nieskutecznie przez skarżącego kasacyjnie.
Mając powyższe na względzie orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 184 P.p.s.a. rozpoznając sprawę z uwzględnieniem art. 182 § 2 P.p.s.a. na posiedzeniu niejawnym, gdyż skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy, a organ, w terminie 14 dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono natomiast z uwzględnieniem art. 207 § 2 P.p.s.a, co uzasadniał charakter sprawy dotyczącej osoby bezrobotnej, a zatem co do zasady pozostającej w trudnej sytuacji materialnej.