I OSK 121/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A.H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt matki skarżącego w domu pomocy społecznej. Skarżący zarzucił sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 134 § 1 i 2 P.p.s.a. oraz art. 141 § 4 P.p.s.a., argumentując, że sąd rozszerzył przedmiot sprawy i naruszył zakaz reformationis in peius. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niezasadną. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, chyba że stwierdzi nieważność postępowania, której w tej sprawie nie stwierdzono. NSA wyjaśnił, że sąd I instancji prawidłowo odtworzył granice sprawy administracyjnej, wskazując na potrzebę wyjaśnienia, dlaczego opłata za pobyt matki skarżącego została ustalona od daty późniejszej niż data jej faktycznego umieszczenia w domu pomocy społecznej. Sąd I instancji zasadnie uznał, że brak postępowania dowodowego w zakresie sytuacji majątkowej skarżącego od daty umieszczenia matki w placówce stanowi naruszenie przepisów K.p.a. NSA stwierdził, że sąd I instancji nie naruszył zakazu reformationis in peius, ponieważ nakazał jedynie wyjaśnienie przyczyn ustalenia opłaty od późniejszej daty, co w przypadku ponownego postępowania i ustalenia opłaty za cały okres faktycznego pobytu nie stanowiłoby naruszenia tego zakazu, a jedynie wadliwe zastosowanie prawa materialnego. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 P.p.s.a.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących ustalania odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej, w szczególności kwestii daty początkowej naliczania opłat oraz zakresu kontroli sądowej w kontekście zakazu reformationis in peius.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z pomocą społeczną. Interpretacja przepisów K.p.a. i P.p.s.a. jest standardowa.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sąd administracyjny pierwszej instancji, uchylając decyzję organu i nakazując wyjaśnienie przyczyn ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej od daty późniejszej niż faktyczne umieszczenie, narusza zakaz reformationis in peius (art. 134 § 2 P.p.s.a.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji nie naruszył zakazu reformationis in peius. Nakazanie wyjaśnienia przyczyn ustalenia opłaty od daty późniejszej niż faktyczne umieszczenie, w sytuacji gdy mogłoby to prowadzić do wadliwego zastosowania prawa materialnego i ustalenia opłaty za okres, za który należałoby ją ustalić od początku, stanowi wyjątek od tego zakazu, gdyż nieuwzględnienie tych okoliczności prowadziłoby do naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności decyzji.
Uzasadnienie
Sąd I instancji nakazał wyjaśnienie przyczyn ustalenia opłaty od daty późniejszej niż faktyczne umieszczenie matki skarżącego w DPS. W przypadku ponownego postępowania, gdyby ustalono opłatę za cały okres faktycznego pobytu, stanowiłoby to wyjątek od zakazu reformationis in peius, gdyż brak uwzględnienia tych okoliczności prowadziłby do wadliwego zastosowania prawa materialnego i naruszenia prawa skutkującego nieważnością decyzji.
Czy sąd administracyjny pierwszej instancji, uchylając decyzję organu i wskazując na potrzebę wyjaśnienia daty początkowej ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej, przekroczył granice sprawy i naruszył art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez sformułowanie oceny prawnej wymagającej rozszerzenia zakresu przedmiotowego decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji nie naruszył art. 141 § 4 P.p.s.a. w sposób opisany w skardze kasacyjnej. Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną nie musi zawierać opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i sąd pierwszej instancji.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że sąd I instancji prawidłowo odtworzył granice sprawy administracyjnej, wskazując na potrzebę wyjaśnienia daty początkowej naliczania opłaty. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, nie doszło do naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. w sposób opisany przez skarżącego.
Jaki jest zakres kontroli sądowej w sprawach dotyczących ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej?
Odpowiedź sądu
Zakres kontroli sądowej wyznaczają przepisy art. 134 § 1 i art. 135 P.p.s.a. Sąd administracyjny powinien rozpocząć proces rozpoznania sprawy od określenia wzorca normatywnego kontroli, a następnie odtworzyć stosunek administracyjnoprawny o charakterze materialnym, którego emanacją jest sprawa administracyjna.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że granice materialne sprawy wyznaczają przepisy prawa materialnego, a sąd musi odtworzyć stosunek administracyjnoprawny, którego emanacją jest sprawa. Kontrola sądowa dotyczy zachowania organu administracji publicznej w świetle normatywnych i faktycznych podstaw tego zachowania.
Przepisy (17)
Główne
P.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.s. art. 60
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 61 § 1 pkt 2 lit. b)
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 61 § 2b
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 61 § 2e
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 61 § 2f
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Pomocnicze
K.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 77
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
P.p.s.a. art. 174 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 134 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd I instancji prawidłowo wskazał na potrzebę wyjaśnienia daty początkowej ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej, która powinna być powiązana z datą faktycznego umieszczenia matki skarżącego w placówce, a nie z datą późniejszą. • Brak postępowania dowodowego w zakresie sytuacji majątkowej skarżącego od daty umieszczenia matki w DPS stanowi naruszenie przepisów K.p.a.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 134 § 1 i 2 P.p.s.a. poprzez rozszerzenie zakresu sprawy i naruszenie zakazu reformationis in peius. • Zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez sformułowanie oceny prawnej wymagającej rozszerzenia zakresu przedmiotowego decyzji.
Godne uwagi sformułowania
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. • Granice materialne sprawy w aspekcie przedmiotowym wyznaczają zakres sądowej kontroli wykonywania administracji publicznej in concreto. • Sąd I instancji zasadnie uznał, że brak postępowania dowodowego w tym zakresie przesądza o naruszeniu przepisów art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. w stopniu, który mógł wpłynąć na wynik sprawy. • Wbrew zarzutowi sformułowanemu w skardze kasacyjnej nie doszło do naruszenia art. 134 § 2 P.p.s.a.
Skład orzekający
Krzysztof Sobieralski
przewodniczący sprawozdawca
Elżbieta Kremer
sędzia
Joanna Skiba
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ustalania odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej, w szczególności kwestii daty początkowej naliczania opłat oraz zakresu kontroli sądowej w kontekście zakazu reformationis in peius."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z pomocą społeczną. Interpretacja przepisów K.p.a. i P.p.s.a. jest standardowa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii społecznej, jaką jest odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej, co może być interesujące dla osób dotkniętych podobnymi problemami lub dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i socjalnym.
“Czy opłata za dom pomocy społecznej może być naliczana wstecz? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.