I OSK 121/21

I OSK 121/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-07-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Wesołowska
Karol Kiczka /przewodniczący/
Piotr Niczyporuk /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 3415/18 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-04-09
Skarżony organ
Lekarz Weterynarii
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Karol Kiczka Sędziowie: sędzia NSA Piotr Niczyporuk (spr.) sędzia del. WSA Anna Wesołowska Protokolant starszy asystent sędziego Artur Dral po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 kwietnia 2019 r., sygn. akt IV SA/Wa 3415/18 w sprawie ze skargi D. W. na decyzję Głównego Lekarza Weterynarii z dnia 5 października 2018 r. nr GIWz-025-36/2018(3) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od D. W. na rzecz Głównego Lekarza Weterynarii kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2019 r. sygn. akt IV SA/Wa 3415/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej również: Sąd I instancji) oddalił skargę D. W. (dalej również: Skarżący) na decyzję Głównego Lekarza Weterynarii (dalej również: organ odwoławczy/organ nadzoru) z 5 października 2018 r. nr GIWz-025-36/2018(3) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.
Wyrok ten zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Zaskarżoną decyzją z 5 października 2018 r. Główny Lekarz Weterynarii na podstawie art. 156 § 1 oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.; dalej "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania Skarżącego od decyzji nr 44/2018 [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii (dalej: organ I instancji) z 6 sierpnia 2018 r., odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] z 30 listopada 2016 r., nr 320/2016, utrzymał w mocy decyzję z 6 sierpnia 2018 r.
W dniu 21 listopada 2016 r. w gospodarstwie należącym do Skarżącego zostały urzędowo pobrane próbki do badań laboratoryjnych w kierunku Salmonella. Próbki zostały tego samego dnia dostarczone do laboratorium urzędowego Zakładu Higieny Weterynaryjnej w K. W dniu 29 listopada 2016 r. Powiatowy Lekarz Weterynarii w [...] otrzymał sprawozdanie z badań WIWZHW.931.1/02447/P/D/00453/16, w którym stwierdzono, że w badanej próbce wykryte zostały pałeczki Salmonella Enteritidis.
W dniu 30 listopada 2016 r. Powiatowy Lekarz Weterynarii w [...] wydał decyzję nr 320/2016, w której nakazał stronie:
1) unieszkodliwienie zwłok wszystkich sztuk drobiu padłego zgodnie z przepisami rozporządzenia 1069/2009ł;
2) zniszczenie lub zagospodarowanie ściółki oraz odchodów, które mogły ulec skażeniu zgodnie, z przepisami rozporządzenia 1069/2009 oraz środkami wykonawczymi przyjętymi zgodnie z art. 40 tego rozporządzenia;
3) zniszczenie lub poddanie odkażaniu pozostałych przedmiotów, które mogły ulec skażeniu;
4) dokładne oczyszczenie i odkażenie, pod nadzorem Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] , kurnika w którym były przetrzymywane brojlery ze stada zakażonego pałeczkami Salmonella Enteritidis, otoczenia budynków, środków transportu oraz pozostałych przedmiotów, które mogły ulec skażeniu, po wykonaniu czynności wymienionych w pkt 1, 2 i 3;
5) podjęcie działań mających na celu poprawę warunków zoohigienicznych oraz bezpieczeństwa epoizootycznego w gospodarstwie, określonych w ust. 5.3. załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wprowadzenia "Krajowego programu zwalczania niektórych serotypow Salmonella w stadach brojlerów gatunku kura (Gallus gallus)" na lata 2014-2016 (Dz. U. poz. 92 z późn. zm.. dalej: "Krajowy program zwalczania niektórych serotypow Salmonella w stadach brojlerow gatunku kura (Gallus gallus)").
Pismem z 1 lipca 2018 r., Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności ww. decyzji z 30 listopada 2016 r. W uzasadnieniu wniosku podał, że przedmiotowa decyzja została wydana z rażącym naruszeniem art. 7 k.p.a. Strona wskazała, że wskutek błędnego zakwalifikowania brojlerów jako zarażonych Salmonella Enteritidis oraz wskutek zbędnego przedłużenia prowadzonych badań, jak również braku uchylenia decyzji z 30 listopada 2016 r., mięso uległo zepsuciu, co naraziło stronę na straty finansowe.
Decyzją z 6 sierpnia 2018 r. [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z 30 listopada 2016 r. W uzasadnieniu organ stwierdził, że w sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek uzasadniających stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji.
Od powyższej decyzji Skarżący wniósł odwołanie.
Po rozpoznaniu odwołania Główny Lekarz Weterynarii wydał powołaną na wstępie zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że organ orzekający o nieważności nie może rozpatrywać sprawy co do jej istoty, a strona zakwestionowała rzetelność postępowania dowodowego prowadzonego przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...]. Wskazano, że strona sformułowała zarzuty, które opierają się na okolicznościach, które nie istniały w dniu rozstrzygania sprawy, tj. w dniu 30 listopada 2016 r. albowiem strona powoływała się na wyniki nieurzędowych badań laboratoryjnych z 7 grudnia 2016 r. oraz 13 grudnia 2016 r. Organ wskazał również, że przedmiotem był inny materiał do badań (skóra) niż w przypadku próbek urzędowych (wymazy podeszwowe) pobranych przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...]. W przypadku badań urzędowych wynik badania stwierdzał występowanie Salmonella Enteritidis w środowisku bytowania brojlerów. Z kolei wynik badania nieurzędowego stwierdzał brak występowania tej bakterii w mięsie zwierząt. Organ podkreślił, że takie wyniki nie wykluczają się wzajemnie i wystąpienie Salmonella Enteritidis w próbkach środowiskowych nie jest równoznaczne z wystąpieniem tej bakterii w mięsie, ponadto jest to stosunkowo częsta sytuacja. Powołano, że w niniejszej sprawie Powiatowy Lekarz Weterynarii w [...] pobrał w dniu 21 listopada 2016 r. próbki do badań bakteriologicznych (wymazy podeszwowe 4 szt., tj. próbki środowiskowe z kurnika, w którym utrzymywane były brojlery), zgodnie z ust. 4.5 Części A załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 stycznia 2014 r. w sprawie wprowadzenia "Krajowego programu zwalczania niektórych serotypow Salmonella w stadach brojlerow gatunku kura (Gallus gallus)" na lata 2014-2016. Jak wynika ze sprawozdania z badań z dnia 29 listopada 2016, znak: WIWZHW.931 1/02447/P/D/00453/16, w próbce pobranej w przedmiotowym stadzie stwierdzono Salmonella Enteritidis. Zgodnie z wymaganiami ww. rozporządzenia badanie zostało wykonane zgodnie z metodą PN-EN ISO 6579:2003/A1-.2007 w Zakładzie Higieny Weterynaryjnej w K. tj. laboratorium wyznaczonym zgodnie z art. 25 ust. 3 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1557, dalej: "ustawa o Inspekcji Weterynaryjnej"). Organ zauważył, że Skarżący nie wniósł uwag odnośnie sposobu pobierania próbek na etapie dochodzenia epizootycznego przeprowadzonego przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...], ani nie wniósł również odwołania od decyzji z 30 listopada 2016 r. Organ wywiódł, że sposób prowadzenia postępowania nie budził wówczas wątpliwości producenta brojlerów. Powołano, że po uzyskaniu wyników badań urzędowych Powiatowy Lekarz Weterynarii w [...] był zobowiązany do rozstrzygnięcia sprawy w sposób wskazany w ust. 4.1.2. Części B załącznika do rozporządzenia w sprawie wprowadzenia "Krajowego programu i zwalczania niektórych serotypow Salmonella w stadach brojlerow gatunku kura (Gallus gallus)" na lata 2014-2016, co też uczynił rozstrzygając sprawę decyzją z 30 listopada 2016 r. W ocenie organu nadzoru postępowanie Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] było w tym zakresie w pełni prawidłowe i nie doszło do jakiegokolwiek naruszenia przepisów proceduralnych. Podkreślono, że wyniki badań laboratoryjnych prowadzonych już po wydaniu decyzji z 30 listopada 2016 r., w innych laboratoriach, z innego materiału badawczego oraz pobranego w innym czasie, nie rzutują w jakikolwiek sposób na ocenę postępowania tego organu w kontekście wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Organ ocenił zarzut strony dotyczący nieuzasadnionego nieprzeprowadzenia dodatkowych badań laboratoryjnych przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] po dostarczeniu wyników badań przez stronę jako niezasadny. Podkreślono, że dodatkowe badania zostały przeprowadzone przez stronę już po dacie rozstrzygnięcia sprawy przez organ, zatem w dacie decyzji nie istniały jakiekolwiek ustalenia podważające wyniki badań urzędowych. Ponadto wskazano, że wyniki badań laboratoryjnych próbek mięsa nie mogą obalić wyników laboratoryjnych próbek środowiskowych, a tylko te, zgodnie z pkt 2.2. załącznika do rozporządzenia Komisji nr 200/2012 z dnia 8 marca 2012 r. w sprawie unijnego celu ograniczenia występowania Salmonella Enteritidis i Salmonella Tiphimurium w stadach brojlerow zgodnie z rozporządzeniem (WE) 2160/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz. Urz. UE. L Nr 71, str. 31 z późn. zm.), są miarodajne, do dokonania oceny, czy w danym stadzie brojlerow występuje Salmonella, czy też nie. Organ podkreślił, że zgodnie z pkt 2.2.3 ww. rozporządzenia Komisji nr 200/2012 dodatkowe badania są dopuszczalne wyłącznie w przypadku istnienia ryzyka uzyskania zmienionych wyników ze względu na obecność środków przeciwdrobnoustrojowych lub innych substancji hamujących wzrost bakterii, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Zarzuty dotyczące czasu trwania badania również oceniono jako bezpodstawne, zaś Główny Lekarz Weterynarii podzielił w pełni stanowisko [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w odniesieniu do czasu trwania badań, przedstawione w decyzji z dnia 6 sierpnia 2018 r. Organ nadzoru uznał, że bezpodstawne są zarzuty kierowane do organów Inspekcji Weterynaryjnej obarczającej tę instytucję odpowiedzialnością za późniejsze zepsucie mięsa pochodzącego od drobiu z zakażonego stada. Organ wyjaśnił, że Powiatowy Lekarz Weterynarii w [...] swoją decyzję wydawał w odniesieniu do stada drobiu żywego, a zatem niezrozumiałe jest dlaczego strona twierdzi, że musiała zutylizować 44222 kg brojlerów z tego powodu, a treść decyzji nie zawierała żadnych nakazów i zakazów ograniczających możliwość uboju i następnie sprzedaży mięsa. Podkreślono, że czynności w stosunku do drobiu podejmowane przez producenta brojlerów po wydaniu przez właściwego powiatowego lekarza weterynarii decyzji na podstawie ust. 4.1.2. Części B załącznika do rozporządzenia w sprawie wprowadzenia "Krajowego programu zwalczania niektórych serotypow Salmonella w stadach brojlerow gatunku kura (Gallus gallus)" na lata 2014-2016, nie powinny odbiegać swym charakterem od czynności podejmowanych w przypadku zdrowych stad brojlerów. Postępowanie zaangażowanych podmiotów po uboju, w tym wielokrotne badanie i wielodniowe przechowywanie mięsa w chłodni jest zupełnie niezrozumiałe i nie ma związku z czynnościami organów nadzoru podejmowanymi w sprawie. Stwierdzono, że zarzut dotyczący braku wyłączenia się [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z rozstrzygania niniejszej sprawy jest niezasadny z uwagi na brzmienie art. 25 § 1 pkt 1 k.p.a. Powołano, że obowiązek wyłączenia z uwagi na konflikt interesów, zgodnie z ww. przepisem, dotyczy osoby pełniącej funkcje kierownika organu, który zgodnie ze swą właściwością powinien rozstrzygnąć sprawę. Dotyczy także sfery majątkowej tej osoby. Tymczasem w sprawie nie zachodzą jakiekolwiek okoliczności, które wskazywałyby na tego rodzaju okoliczności, albowiem strona znajduje się w sporze cywilnym z osobą prawną - Skarbem Państwa, którego stationes fisci są Powiatowy Lekarz Weterynarii w [...] oraz [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii, a nie z osobami fizycznymi sprawującymi funkcje tych organów. Z tego względu jakiekolwiek rozstrzygnięcie nie zapadłoby w tym sporze, nie będzie ono rzutować na sferę interesów majątkowych ani osoby sprawującej funkcje kierownika [...] Inspektoratu Weterynarii ani osoby kierującej Powiatowym Inspektoratem Weterynarii w [...]. Organ nadzoru dokonał również z urzędu oceny decyzji z 30 listopada 2016 r., z punktu widzenia także innych, niż objęte zarzutami strony, naruszeń mogących skutkować stwierdzeniem nieważności z przyczyn wskazanych w art. 156 § 1 k.p.a. i uznał, że decyzja tego organu w pełni odpowiada prawu.
Skargę na powyższą decyzję wniósł Skarżący, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Opisanym na wstępie wyrokiem z 9 kwietnia 2019 r., sygn. akt IV SA/Wa 3415/18 Sąd I instancji oddalił wniesioną skargę.
Sąd I instancji wskazał, w przedmiotowej sprawie kontrolą została poddana decyzja z 30 listopada 2016 r. Organ uznał, że w sprawie brak jest podstaw uzasadniających stwierdzenie nieważności decyzji, a w szczególności brak jest podstaw do stwierdzenia, że decyzja został wydana z rażącym naruszeniem prawa. Sąd I instancji wskazał, że w całości podziela ustalenia i ocenę organu dokonaną w sprawie a przytoczoną w uzasadnieniu decyzji. Zdaniem Sądu I instancji organ wnikliwie rozpatrzył cały materiał dowodowy zebrany w sprawie prowadzonego postępowania i wysnuł prawidłowe wnioski, oraz logicznie je uzasadnił, zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Organ szczegółowo odniósł się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę. Sąd I instancji wskazał przy tym, że podkreślić należy, że prowadząc postępowanie w trybie nadzoru brak jest podstaw do przeprowadzania w sprawie nowych dowodów, a do tego zmierzały zarzuty Skarżącego w zakresie badań przeprowadzonych po dniu wydania kwestionowanej decyzji. W toku postępowania nadzorczego oceny legalności decyzji dokonuje się tylko i wyłącznie na podstawie materiałów i dowodów zgromadzonych w nadzorowanym postępowaniu. Jak prawidłowo ustalił organ nadzoru I instancji, badanie urzędowe zostało przeprowadzone zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 lutego 2015 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie "Krajowego programu zwalczania niektórych serotypow Salmonella w stadach brojlerów gatunku kura (Gallus Gallus)" na lata 2014-2016 r. i procedurą opisaną w załączniku do rozporządzenia Komisji Nr 200/2012 z dnia 8 marca 2012 r. w sprawie unijnego celu ograniczenia występowania Salmonella Enteritidis i Salmonella Typhimurium w stadach brojlerów oraz zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 2160/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady. Zabezpieczone próbki dostarczone zostały we właściwy sposób, z zachowaniem wymaganego czasookresu (w ciągu 24 godzin od ich pobrania) do zatwierdzonego przez Głównego Lekarza Weterynarii laboratorium, gdzie przebadane zostały akredytowaną metodyką badawczą, na którą laboratorium ma wyznaczenie. Ten wynik należało uznać za ostateczny i brak było podstaw do przeprowadzenia dodatkowych badań. Organ I instancji po pobraniu prób urzędowych i otrzymaniu wyniku dodatniego, wedle którego Salmonella Enteritidis była obecna w badanej próbce, prawidłowo przeprowadził dochodzenie epizootyczne, a następnie wydał decyzję uznającą stado brojlerow za zakażone pałeczkami Salmonella Enteritidis.
Zdaniem Sądu I instancji, organ właściwie powołał, że zgodnie ze stanowiskiem Głównego Lekarza Weterynarii z 7 października 2015 r. w odniesieniu do stad brojlerów w przypadku uzyskania dodatniego wyniku badań laboratoryjnych w kierunku serotypow Salmonella objętych programem (S.Enteritidis i S.Typhimurium), innych niż szczepionkowe lub w przypadku wykrycia efektu hamującego wzrost bakterii w próbkach pobranych przez powiatowego lekarza weterynarii zgodnie z Krajowym programem, nie przeprowadza się w takiej sytuacji dodatkowych badań laboratoryjnych. Fakt stwierdzenia Salmonella Enteritidis w próbkach świadczy o dużym stopniu zakażenia stada. Wskazać należy, że dodatkowe badanie, o którym stanowi pkt 2.2.3. załącznika do rozporządzenia Komisji UE nr 200/2012 z dnia 8 marca 2012 r., na które powołuje się Skarżący, dotyczy przypadków pobierania próbek przez hodowcę w ramach kontroli właścicielskiej, której wyniki nie mogą prowadzić do podważania wyników kontroli urzędowej. Dodatkowe badanie przeprowadza się w sytuacji kiedy w badaniu nie wykryto serotypow Salmonella, a zachodzi podejrzenie "czy wyniki nie sią zmienione ze względu na obecność środków przeciw drobnoustrojowych lub innych substancji hamujących wzrost bakterii".
Sad I instancji wskazał, że jak prawidłowo wskazał organ, wynik badania próbek pobranych przez urzędowego lekarza weterynarii pozostaje ostateczny i nie może być podważany w oparciu o wyniki innych badań nieurzędowych tzw. badań właścicielskich, wykonanych na podstawie próbek pobranych przez nieuprawnionego próbkobiorcę oraz wykonanych przez nieuprawnione laboratoria, jak również przy zastosowaniu nieakredytowanej metody badawczej. W uzasadnieniu decyzji organ szczegółowo wskazał metody stosowane do wykrywania przedmiotowych bakterii oraz powołał normę PN-EN ISO 6579 określającą szczegółowe postępowanie, w tym czas wykonywania badania. Sąd I instancji zaznaczył, że w całości podziela ustalenia dokonane przez organ w tym zakresie. Podkreślił, że kwestionowana decyzja została wydana po przeprowadzeniu badań z próbek środowiskowych, natomiast Skarżący powołuje się na badania przeprowadzone na próbkach mięsa. Również prawidłowo organ odwoławczy powołał, że Skarżący nie wniósł odwołania od decyzji z 30 listopada 2016 r., a rozstrzygnięcie zawarte w kwestionowanej decyzji jest zgodne z przepisem ust. 4.1.2. Części B załącznika do rozporządzenia w sprawie wprowadzenia "Krajowego programu i zwalczania niektórych serotypow Salmonella w stadach brojlerow gatunku kura (Gallus gallus)" na lata 2014-2016.
Sąd I instancji podzielił ocenę organu, który wskazał, że decyzja z 30 listopada 2016 r. została wydana w odniesieniu do stada drobiu żywego, a treść decyzji nie zawierała żadnych nakazów i zakazów ograniczających możliwość uboju i następnie sprzedaży mięsa. Również niezasadny jest zarzut naruszenia art. 25 § 1 pkt. 1 k.p.a. Skarżący znajduje się w sporze cywilnym z osobą prawną - Skarbem Państwa, którego statio fisci są Powiatowy Lekarz Weterynarii w [...] oraz [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii, a nie z osobami sprawującymi funkcje tych organów. Tak więc rozstrzygnięcie w sprawie nie będzie miało wpływu na sferę majątkową tych osób.
Zdaniem Sądu I instancji nie wskazano w toku postępowania nieważnościowego, że w sprawie spełnione zostały przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji określone art. 156 § 1 k.p.a. Nie można uznać, że została wydana z rażącym naruszeniem prawa, a pozostawienie jej w obrocie prawnym jest nie do pogodzenia z zasadami praworządności i sprawiedliwości. Sąd I instancji podkreślił przy tym, że stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, jako wyjątek od określonej w art. 16 § 1 k.p.a. ogólnej zasady stabilności decyzji administracyjnych, następuje tylko wtedy, gdy bezspornie ustalone zostało istnienie przyczyny nieważności określonej w art. 156 § 1 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 1989 r., sygn. IV SA 90/89, publ. ONSA 1989/1/49). Taka okoliczność w przedmiotowej sprawie nie miała miejsca.
Z przedstawionych względów Sąd I instancji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.; dalej "p.p.s.a.") orzekł o oddaleniu wniesionej skargi.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Skarżący, zaskarżając wyrok w całości.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z pkt. 2.2 i 2.2.3 załącznika do rozporządzenia Komisji nr 200/2012 z dnia 08-03-2012 r. w sprawie unijnego celu ograniczenia występowania Salmonella Enteritidis i Salmonella Typhimurium w stadach brojlerów poprzez jego błędne zastosowanie i odmowę stwierdzenia nieważności wydanej decyzji mimo iż została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa, a to poprzez uznanie, iż organ nie był zobligowany do dokonania kolejnego badania celem sprawdzenia występowania u brojlerów bakterii Salmonella Enteritidis, mimo iż przepisy powyższego rozporządzenia przewidują możliwość ponownego przeprowadzenia badania, w przypadku braku pewności, co do wyników badań i przedłożenia przez zainteresowanego wyników sprzecznych z wcześniej przedstawionymi. W przedmiotowej sprawie doszło do wyjątkowej sytuacji, która rzutowała na powstanie szkody po stronie Skarżącego. Powiatowy Lekarz Weterynarii nie przeprowadzając dodatkowego badania środowiska życia drobiu, które to badania rozwiałoby wątpliwości co do zakażenia stada brojlerów wymienioną wyżej bakterią.
Wobec powyższego wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ nadzoru wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna została rozpoznana na rozprawie stosownie do art. 181 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na rozprawie w składzie trzech sędziów, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie zachodzą jednak okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 - 6 p.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów zawartych w podstawach skargi kasacyjnej.
W oparciu o art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna winna zawierać zarówno wskazanie przesłanek kasacyjnych, jak i ich uzasadnienie. Wskazanie podstaw kasacyjnych wymusza potrzebę konkretnego przytoczenia tych regulacji prawnych, które zostały naruszone w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, co ma istotne znaczenie ze względu na zasadę związania Sądu II instancji granicami skargi kasacyjnej. Granice skargi kasacyjnej są zatem wyznaczone przez jej podstawy i wnioski.
Rozpoznając w tak zakreślonych granicach środek odwoławczy należy stwierdzić, iż nie został on oparty na usprawiedliwionych podstawach.
Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, jako jedno z nadzwyczajnych trybów, ma na celu jedynie ustalenie, czy dana decyzja dotknięta jest jedną z wad enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Ma ono zatem charakter kasacyjny i jego przedmiotem jest ocena legalności badanej decyzji. Organ nadzorczy natomiast nie rozstrzyga sprawy merytorycznie co do istoty praw i obowiązków (B. Adamiak, J. Borkowski, A. Skoczylas, System prawa administracyjnego, t. 9, Prawo procesowe administracyjne, red. R. Hauser, Z. Niewiadomski, A. Wróbel, Warszawa 2010, s. 264).
Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej stanowi wyjątek od przyjętej w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, która służy realizacji takich wartości jak pewność prawa, zaufanie do państwa, czy ochrona praw nabytych. W związku z tym wyeliminowanie ostatecznej decyzji administracyjnej w oparciu o przewidzianą w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przesłankę rażącego naruszenia prawa powinno następować tylko w okolicznościach bezspornych. Rażące naruszenie prawa musi być stwierdzone w sposób oczywisty i nie może podlegać jakimkolwiek wątpliwościom. Nie jest dopuszczalne opieranie się w tym zakresie na okolicznościach ocennych. W szczególności dotyczy to osądu, czy doszło do rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2023 r., sygn. akt II GSK 842/22; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2023 r., sygn. akt I OSK 2997/19, wyrok dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http:/orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej jako "CBOSA").
W orzecznictwie sądowym przyjmowany jest obecnie pogląd, iż o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja. Chodzi tu o skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie rozstrzygnięcia jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lipca 2022 r. sygn. akt III OSK 1956/21, źródło CBOSA).
Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności między treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Przepisem, który może być rażąco naruszony jest co do zasady przepis prawa materialnego. Wynika to z faktu, że naruszenia prawa stanowiące podstawy stwierdzenia nieważności decyzji (art. 156 § 1 k.p.a.) są wadami tkwiącymi w samej decyzji, a nie wadami postępowania, w którym ta decyzja zapadła (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2022 r., sygn. akt I OSK 2550/19, źródło CBOSA).
Kwestionowana decyzja nie została wydana z wadami, o których stanowi art. 156 § 1 k.p.a., gdyż chybiony jest zarzut dotyczący naruszenia przez Sąd pierwszej instancji pkt 2.2 i 2.2.3 załącznika do rozporządzenia Komisji (UE) nr 200/2012 z dnia 8 marca 2012 r. w sprawie unijnego celu ograniczenia występowania Salmonella enteritidis i Salmonella typhimurium w stadach brojlerów zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 2160/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady przez jego błędne zastosowanie.
Punkt 2.2.3 załącznika do powyższego rozporządzenia przewiduje, iż właściwy organ upewnia się, przeprowadzając w razie potrzeby dodatkowe badania lub analizę dokumentacji, czy wyniki nie są zmienione ze względu na obecność środków przeciwdrobnoustrojowych lub innych substancji hamujących wzrost bakterii.
Przepisy nie precyzują, jakie okoliczności decydują o tym, że zachodzi konieczność przeprowadzenia badań, co oznacza, że organ taką konieczność przeprowadzenia badań winien ocenić indywidualnie w każdej sprawie mając na uwadze okoliczności danej sprawy.
W świetle powyższego należy stwierdzić, że zarzuty środka odwoławczego wskazujące na naruszenie prawa materialnego są nieuzasadnione.
Tym samym należy uznać, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, a zaskarżony wyrok odpowiada prawu. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a.