I OSK 1209/07

Naczelny Sąd Administracyjny2007-09-19
NSAAdministracyjneWysokansa
prawo administracyjnepostępowanie sądowoadministracyjnelegitymacja procesowagminaorgan administracjiinteres prawnydrogi publiczneskarżącyskarga kasacyjna

NSA oddalił skargę kasacyjną gminy, uznając, że gmina nie ma interesu prawnego do zaskarżenia decyzji wydanej przez jej własny organ pierwszej instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę gminy na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, ponieważ gmina, jako organ wydający decyzję w pierwszej instancji, nie miała legitymacji do jej zaskarżenia. Skarga kasacyjna gminy podnosiła zarzut naruszenia art. 50 § 1 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie braku interesu prawnego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając utrwalone orzecznictwo, że gmina nie posiada interesu prawnego do wniesienia skargi, gdy jej organ wydał decyzję w pierwszej instancji.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez Gminę [...] - Zarząd Dróg Miejskich i Zieleni w [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, które odrzuciło skargę gminy na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Decyzja SKO uchylała wcześniejszą decyzję organu pierwszej instancji (Kierownika Zarządu Dróg Miejskich i Zieleni w [...]), która nie zezwalała J S.A. na korzystanie ze zjazdu. WSA odrzucił skargę gminy, argumentując, że gmina, jako organ wydający decyzję w pierwszej instancji, nie ma interesu prawnego do jej zaskarżenia. Sąd powołał się na utrwalone orzecznictwo, w tym postanowienie NSA z 1997 r. i uchwałę NSA z 2000 r., zgodnie z którymi jednostka samorządu terytorialnego, gdy działa jako organ administracji publicznej, nie może jednocześnie występować jako strona skarżąca w swojej własnej sprawie. Gmina w skardze kasacyjnej zarzuciła naruszenie art. 50 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., twierdząc, że błędnie przyjęto brak interesu prawnego i że interpretacja powinna być szersza, aby zapewnić ochronę prawną. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że rola jednostki samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym jest wyznaczona przepisami prawa i gdy działa ona jako organ administracji, nie może reprezentować swojego interesu prawnego jako osoby prawnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W związku z tym, skarga wniesiona przez gminę, która wydała decyzję w pierwszej instancji, została zasadnie odrzucona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, gmina nie posiada interesu prawnego do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, gdy jej organ wydał decyzję w pierwszej instancji.

Uzasadnienie

Gdy organ jednostki samorządu terytorialnego wykonuje funkcję organu administracji publicznej, jednostka ta nie jest uprawniona do reprezentowania swojego interesu prawnego jako osoba prawna w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 50 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym.

p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 6

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 5 § § 2 pkt 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145 § a

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Gmina, jako organ wydający decyzję w pierwszej instancji, nie posiada interesu prawnego do zaskarżenia decyzji organu odwoławczego. Rola jednostki samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym jest wyznaczona przepisami prawa; gdy działa ona jako organ administracji, nie może reprezentować swojego interesu prawnego jako osoby prawnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Odrzucone argumenty

Gmina posiadała interes prawny do wniesienia skargi, a sąd pierwszej instancji błędnie przyjął jego brak. Interpretacja przepisów dotyczących interesu prawnego powinna być szersza, aby zapewnić ochronę prawną.

Godne uwagi sformułowania

gmina nie ma legitymacji do wniesienia skargi na decyzję, którą w I instancji wydawał organ tej gminy nie jest uprawniony do reprezentowania jej interesu prawnego, rozumianego jako interes osoby prawnej.

Skład orzekający

Jan Paweł Tarno

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady braku legitymacji procesowej gminy do zaskarżania decyzji wydanych przez jej własne organy w pierwszej instancji."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy organem pierwszej instancji jest organ jednostki samorządu terytorialnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy ważnej kwestii procesowej związanej z legitymacją stron w postępowaniu sądowoadministracyjnym, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Gmina nie może skarżyć własnych decyzji: NSA wyjaśnia granice legitymacji procesowej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 1209/07 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2007-09-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-08-01
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jan Paweł Tarno /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6034 Zjazdy z dróg publicznych
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
III SA/Wr 214/07 - Postanowienie WSA we Wrocławiu z 2007-05-18
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Paweł Tarno (spr.) po rozpoznaniu w dniu 19 września 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminy [...} - Zarządu Dróg Miejskich i Zieleni w [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 18 maja 2007 r., sygn. akt II SA/Wr 214/07 odrzucające skargę Gminy [...] - Zarządu Dróg Miejskich i Zieleni w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji nie zezwalającej J S.A. w [...] na korzystanie ze zjazdu postanawia oddalić skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 18 maja 2007 r., sygn. akt III SAB/Wr 214/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę Gminy [...] - Zarządu Dróg Miejskich i Zieleni w [...] z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji niezezwalającej J S.A. w [...] na korzystanie ze zjazdu. W uzasadnieniu podano, iż zgodnie z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uprawnionym do wniesienia skargi do sądu jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich i organizacja społeczna, jeżeli sprawa mieści się w zakresie jej statutowej działalności i brała ona udział w postępowaniu administracyjnym. Wskazano, iż w przedmiotowej sprawie jako organ I instancji decyzję wydał Kierownik Zarządu Dróg Miejskich i Zieleni w [...] a zatem gmina nie ma legitymacji do wniesienia skargi na decyzję, którą w I instancji wydawał organ tej gminy, a więc legitymacji do występowania w charakterze strony skarżącej przed sądem administracyjnym. Podano, iż w postanowieniu z dnia 15 maja 1997 r., sygn. akt I SA1799/96 NSA stwierdził, że niedopuszczalna jest zmiana sytuacji prawnej organu, który orzekał w sprawie w I instancji nie jest uprawniony do wniesienia skargi na decyzję organu odwoławczego. W uchwale natomiast składu 5 sędziów NSA z dnia 9 października 2000 r., sygn. akt OPK 14/00 stwierdzając, że gmina nie ma legitymacji procesowej do wniesienia skargi o wznowienia postępowania na podstawie art. 145 a kpa, w sprawie zakończonej decyzją samorządowego kolegium odwoławczego, uznał Sąd, że ,,gdy obowiązujące prawo powierza jednostce samorządu terytorialnego kompetencje do rozstrzygania w drodze decyzji o prawach lub obowiązkach podmiotu pozostającego poza systemem organów administracji publicznej, to jednostka ta nie staje się stroną tego postępowania nawet wówczas, gdy decyzja ta wywołuje określone skutki cywilnoprawne dla tej jednostki samorządu terytorialnego jako właściciela.
W skardze kasacyjnej na powyższe postanowienie wskazano na naruszenie art. 50 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że po stronie skarżącego nie zachodzi interes prawny we wniesieniu skargi od postanowienia SKO we Wrocławiu z dnia [...]. Stwierdzono, że powoływanie się przez Sąd I instancji na orzeczenia cytowane w uzasadnieniu, nie przesądza faktu braku istnienia interesu prawnego po stronie Gminy [...]. Tym samym stanowisko o odrzuceniu skargi powinno zostać oparte o podstawy ustawowe. Wskazano, że cytowany przepis nie określa, w jakich przypadkach mamy do czynienia z interesem prawnym. Dlatego też nie można stosować interpretacji ścieśniającej, która wykluczać będzie konkretne przypadki wniesienia skargi do WSA. Celem orzekania przez WSA bowiem powinny być obejmowane jak najszersze przypadki naruszenia prawa. kierując się interpretacją Sądu I instancji, organ I instancji pozostałby bez jakiejkolwiek ochrony prawnej. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw.
Zarzut naruszenia art. 50 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) jest nieuzasadniony.
Zgodnie z powyższym przepisem uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego gmina nie posiada w przedmiotowej sprawie interesu prawnego do wniesienia skargi do sądu
wojewódzkiego.
Podnieść należy, w ślad za utrwalonym orzecznictwem sądowym, iż rola jednostki samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym jest wyznaczona przepisami prawa pozytywnego. Może być ona - jako osoba prawna - stroną tego postępowania i wówczas organy ją reprezentujące będą broniły jej interesu prawnego, korzystając z gwarancji procesowych, jakie przepisy k.p.a. przyznają stronom postępowania administracyjnego. Ustawa może jednak organowi jednostki samorządu terytorialnego wyznaczyć rolę organu administracji publicznej rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a. Wtedy będzie on "bronił" interesu jednostki samorządu terytorialnego w formach właściwych dla organu prowadzącego postępowanie. Z tego względu powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, niezależnie od tego, czy nastąpiło to w na mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego, czy też sądowoadministracyjnego.
Włączenie organów samorządowych do systemu organów administracji publicznej, prowadzących postępowanie w konkretnej sprawie, znacznie ogranicza zakres uprawnień procesowych tych jednostek jako osób prawnych. W zakresie, w jakim organ jednostki samorządu terytorialnego wykonuje funkcję organu administracji publicznej, nie jest on (ani też żaden z pozostałych organów danej jednostki) uprawniony do reprezentowania jej interesu prawnego, rozumianego jako interes osoby prawnej.
Skoro zatem w przedmiotowej sprawie skargę wniosła gmina, która wydała decyzję w I instancji to zasadnie sąd wojewódzki skargę taką odrzucił.
Z tych względów, działając na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę kasacyjną należało oddalić.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI