I OSK 1205/07

Naczelny Sąd Administracyjny2007-10-08
NSAAdministracyjneWysokansa
stopnie naukowetytuły naukowedoktoratpostępowanie administracyjneprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymikodeks postępowania administracyjnegouchwała rady wydziałuodwołaniekompetencje organugranice zaskarżenia

NSA oddalił skargę kasacyjną organu, uznając, że WSA prawidłowo uchylił decyzję Centralnej Komisji, która przekroczyła swoje kompetencje, orzekając o uchwale nieobjętej odwołaniem.

Sprawa dotyczyła odmowy nadania stopnia naukowego doktora A. C.-G. Rada Wydziału podjęła dwie uchwały: o przyjęciu obrony pracy i o odmowie nadania stopnia. Centralna Komisja uchyliła uchwałę o odmowie i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia, uzależniając to od ponownego przeprowadzenia obrony. WSA uchylił decyzję Komisji, uznając, że przekroczyła ona granice odwołania. NSA utrzymał wyrok WSA w mocy, podkreślając, że organ odwoławczy nie mógł orzekać o uchwale nieobjętej odwołaniem.

Sprawa wywodzi się z odmowy nadania stopnia naukowego doktora nauk chemicznych A. C.-G. przez Radę Wydziału Chemii Uniwersytetu G. Rada podjęła dwie uchwały: o przyjęciu publicznej obrony rozprawy doktorskiej oraz o odmowie nadania stopnia. A. C.-G. odwołała się jedynie od uchwały odmawiającej nadania stopnia. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów, rozpatrując odwołanie, uchyliła uchwałę o odmowie i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Radę Wydziału, uzależniając to od ponownego przeprowadzenia publicznej obrony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Centralnej Komisji, stwierdzając, że organ odwoławczy przekroczył granice zaskarżenia, orzekając o uchwale o przyjęciu obrony, która nie była przedmiotem odwołania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Centralnej Komisji, podzielając stanowisko WSA. NSA podkreślił, że organ odwoławczy jest związany zakresem odwołania i może orzekać jedynie w granicach zaskarżonej uchwały, zgodnie z art. 138 k.p.a. W tej sprawie Centralna Komisja naruszyła ten przepis, orzekając o uchwale o przyjęciu obrony, która nie została zaskarżona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ odwoławczy jest związany zakresem odwołania i może orzekać jedynie w granicach zaskarżonej uchwały. Orzekanie o uchwale nieobjętej odwołaniem stanowi przekroczenie kompetencji.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że art. 138 k.p.a. wyznacza wyczerpujący katalog rozstrzygnięć, jakie może podjąć organ odwoławczy. Orzeczenie o uchwale nieobjętej odwołaniem jest niedopuszczalne i stanowi rażące naruszenie prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 145 § § 1 pkt. 1 lit. c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 138 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa katalog dopuszczalnych rozstrzygnięć organu odwoławczego. Orzeczenie wykraczające poza ten katalog jest niedopuszczalne.

Pomocnicze

Dz.U. 1990 nr 65 poz 386 art. 10 § ust. 1

Ustawa o tytule naukowym i stopniach naukowych

Dz.U. 1990 nr 65 poz 386 art. 12 § ust. 2 pkt. 3 i 4

Ustawa o tytule naukowym i stopniach naukowych

Dz.U. 1990 nr 65 poz 386 art. 18 § ust. 2

Ustawa o tytule naukowym i stopniach naukowych

Dz.U. 1990 nr 65 poz 386 art. 29

Ustawa o tytule naukowym i stopniach naukowych

Dz.U. 2003 nr 65 poz 595 art. 51

Ustawa o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki

k.p.a. art. 139

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Centralna Komisja przekroczyła granice zaskarżenia, orzekając o uchwale o przyjęciu obrony, która nie była przedmiotem odwołania. Organ odwoławczy jest związany zakresem odwołania i może orzekać jedynie w granicach zaskarżonej uchwały zgodnie z art. 138 k.p.a.

Odrzucone argumenty

Centralna Komisja miała prawo orzec o uchwale o przyjęciu obrony, gdyż była ona dotknięta nieważnością. WSA naruszył przepisy postępowania, uchylając decyzję Komisji.

Godne uwagi sformułowania

organ odwoławczy jest związany zakresem odwołania przekroczyła granice wynikające z treści art. 138 k.p.a. orzeczenie w brzmieniu nieprzewidzianym przez ustawę rażąco narusza prawo

Skład orzekający

Marek Stojanowski

przewodniczący-sprawozdawca

Joanna Banasiewicz

członek

Witold Falczyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie granic kompetencji organu odwoławczego w postępowaniu administracyjnym, zasada związania organu odwoławczego zakresem odwołania, stosowanie art. 138 k.p.a."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji w postępowaniu o nadanie stopni naukowych, ale zasady proceduralne są uniwersalne dla postępowań administracyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje istotne kwestie proceduralne dotyczące kompetencji organów administracji i granic ich działania, co jest kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego.

Organ odwoławczy nie może orzekać o tym, czego nie objęto odwołaniem – kluczowa lekcja z prawa administracyjnego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 1205/07 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-10-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-07-31
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Banasiewicz
Marek Stojanowski /przewodniczący sprawozdawca/
Witold Falczyński
Symbol z opisem
6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Hasła tematyczne
Stopnie i tytuły naukowe
Sygn. powiązane
I SA/Wa 142/07 - Wyrok WSA w Warszawie z 2007-04-10
Skarżony organ
Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 1990 nr 65 poz 386
art. 10 ust. 1,art. 12 ust. 2 pkt. 3 i 4, art. 18 ust. 2, art. 29
Ustawa z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c, art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2003 nr 65 poz 595
art. 51
Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki
Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
art. 138, art. 156 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz Witold Falczyński Protokolant Magdalena Cieślak po rozpoznaniu w dniu 8 października 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 142/07 w sprawie ze skargi A. C.- G. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia naukowego doktora oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2007r., sygn. akt I SA/Wa 142/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia naukowego doktora.
W uzasadnieniu powyższego wyroku, Sąd wskazał na następujący stan faktyczny sprawy:
Rada Wydziału Chemii Uniwersytetu G. w dniu [...] stycznia 2006 r. po przeprowadzeniu publicznej obrony pracy doktorskiej A. C. – G. w głosowaniu tajnym podjęła 2 uchwały: uchwałę o przyjęciu publicznej obrony rozprawy doktorskiej oraz uchwałę odmawiającą nadania kandydatce stopnia naukowego doktora nauk chemicznych.
A. C. – G. złożyła odwołanie do Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów od uchwały Rady Wydziału odmawiającej nadania stopnia naukowego doktora nauk chemicznych
Uchwale powyższej zarzuciła naruszenie prawa - art. 20, art. 14 ust. 2 oraz art. 51 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65 poz. 595 ze zm.). Zdaniem odwołującej się, przy spełnieniu wszystkich warunków określonych w art. 12 ust. 1 powyższej ustawy oraz przyjęciu w dniu 4 stycznia 2006r. publicznej obrony rozprawy doktorskiej uchwałą tej samej Rady Wydziału, odmowa nadania jej stopnia naukowego jest nieuzasadniona merytorycznie.
Podniesiono także, iż nie doszło do podjęcia uchwały w przedmiocie nadania stopnia doktora ze względu na wynik głosowania (9 za, oraz 9 wstrzymało się), gdyż nie było większości bezwzględnej i wynik głosowania nie był jednoznaczny.
W dniu [...] listopada 2006r. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów uchyliła powyższą uchwałę i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Radę Wydziału Chemii Uniwersytetu G. po uprzednim ponownym przeprowadzeniu publicznej obrony doktorskiej.
Wskazano, że wpływ na decyzję organu miało krytyczne stanowisko recenzenta, który zwrócił uwagę między innymi na to, że obrona rozprawy doktorskiej A. C. – G. przeprowadzona została z naruszeniem prawa, gdyż zgodnie z art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595 ze zm.), omawiany przewód doktorski powinien być przeprowadzony na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych (Dz. U. Nr 65, poz. 386 ze zm.). Dlatego też zdaniem organu zgodnie z prawem nie było podstaw do przeprowadzenia odrębnego głosowania Rady Wydziału w przedmiocie przyjęcia publicznej obrony rozprawy doktorskiej.
Organ wskazał, że z dokumentów niniejszej sprawy wynika, iż w posiedzeniu Rady Wydziału, na którym podjęto zaskarżoną uchwałę nie uczestniczył drugi z recenzentów - autor pozytywnej recenzji. W aktach sprawy znajduje się wprawdzie odpis zawiadomienia tego recenzenta o posiedzeniu Rady, nie ma jednak żadnego dowodu, że zawiadomienie zostało doręczone, ani też wyjaśnienia powodu nieobecności tego recenzenta. Zdaniem organu protokół nie zawiera także jakichkolwiek informacji wskazujących na przesłanki którymi kierowała się Rada Wydziału odmawiając nadania A. C. – G. stopnia doktora.
Na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła A. C. – G. wnosząc o jej uchylenie.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy – to jest naruszenie art. 139 k.p.a. oraz art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 12 września 1990r., o tytule naukowym i stopniach naukowych (Dz. U, Nr 65, poz. 386 ze zm.) polegające na niekorzystnym dla niej orzeczeniu wykraczającym poza granice zaskarżenia poprzez stwierdzenie, że ponowne rozpatrzenie sprawy przez Radę Wydziału Chemii Uniwersytetu G. nastąpić ma "po uprzednim ponownym przeprowadzeniu publicznej obrony rozprawy doktorskiej".
Skarżąca podniosła, że Rada Wydziału po przeprowadzeniu publicznej obrony jej rozprawy doktorskiej podjęła 2 uchwały: jedną o przyjęciu obrony oraz drugą o odmowie nadania stopnia doktora. Skarżąca odwołała się do Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów jedynie od drugiej z tych uchwał, to jest od uchwały o odmowie nadania stopnia doktora. Natomiast Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów zaskarżoną decyzją w istocie uchyliła również pierwszą, niezaskarżoną i prawomocną już uchwałę, wykraczając tym samym poza granice zaskarżenia, wydając rozstrzygnięcie niekorzystne dla skarżącej.
W ocenie A. C. – G. pozytywne stanowisko wyrażone przez Radę Wydziału w uchwale o przyjęciu publicznej obrony rozprawy doktorskiej świadczy, że skarżąca przedłożyła i obroniła rozprawę doktorską, zarówno w rozumieniu art. 10 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych, jak i w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki.
W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów wniosła o jej oddalenie. Zdaniem organu nie można podzielić stanowiska skarżącej, że uchwała o przyjęciu publicznej obrony rozprawy jest prawomocna, skoro została podjęta z naruszeniem prawa.
Wskazano ponadto, że zaskarżona uchwała podjęta została pod nieobecność recenzenta - autora pozytywnej opinii, a z akt sprawy nie wynika, że został on prawidłowo zawiadomiony o terminie obrony rozprawy doktorskiej. To uchybienie zdaniem organu mogło mieć wpływ na wynik głosowania i dlatego konieczne jest ponowne przeprowadzenie obrony pracy doktorskiej zgodnie z wymogami ustawy z dnia 12 września 1990r.
Wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2007r., sygn. akt I SA/Wa 142/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia naukowego doktora, stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Sąd wskazał, że z akt administracyjnych wynika, iż w rozpatrywanej sprawie przewód doktorski rozpoczął się pod rządami ustawy z dnia 12 września 1990r. o tytule naukowym i stopniach naukowych (Dz. U. Nr 65, poz. 386 ze zm,). Z dniem 1 maja 2003 r. weszła w życie ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595 ze zm.). Zgodnie z art. 51 ust. 1 tej ustawy przewody doktorskie i habilitacyjne nie zakończone do dnia jej wejścia w życie powinny być przeprowadzone na podstawie przepisów dotychczasowych.
W przedmiotowej sprawie zastosowano przepisy nowej ustawy i podjęto dwie uchwały: pierwszą o przyjęciu publicznej obrony rozprawy doktorskiej skarżącej A. C. – G. i drugą o odmowie nadania A. C. – G. tytułu naukowego doktora.
Sąd uznał, że Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów w zaskarżonej decyzji przekroczyła granice wynikające z treści art. 138 k.p.a. oraz rażąco naruszyła prawo. Wskazano, że organ odwoławczy może utrzymać w mocy lub uchylić w całości lub w części wyłącznie uchwałę zaskarżoną i w tym zakresie orzec co do istoty sprawy, bądź uchylić uchwałę od której złożono odwołanie i umorzyć postępowanie pierwszej instancji. Tymczasem z sentencji zaskarżonej decyzji wynika, że organ orzekł również co do uchwały o przyjęciu publicznej obrony pracy doktorskiej, która nie została zaskarżona.
Zdaniem Sądu nie można powtórnie przeprowadzać obrony pracy doktorskiej, w sytuacji kiedy w obrocie prawnym znajduje się prawomocna uchwała Rady Wydziału o jej przyjęciu.
Sąd podkreślił, że treść sentencji decyzji organu odwoławczego jednoznacznie wskazuje, że jest to rozstrzygnięcie nieprzewidziane w katalogu zamieszczonym w art. 138 k.p.a., jak również stwierdził, że organ wydając zaskarżoną decyzję naruszył także art. 139 k.p.a., a orzekając na niekorzyść strony poprzez nakazanie jej, aby ponownie obroniła tę samą rozprawę doktorską pomimo wydania prawomocnej i nie zaskarżonej uchwały w tej kwestii, naruszył zakaz reformationis in peius.
Wskazano, że prawo które powinno być zastosowane w sprawie dotyczącej nadania tytułu naukowego doktora (tj. ustawa z dnia 12 września 1990 r.) nie przewidywało przeprowadzenia odrębnego głosowania Rady Wydziału w przedmiocie przyjęcia publicznej obrony rozprawy doktorskiej, a nakazanie Radzie Wydziału przeprowadzenia ponownie procedury publicznej obrony pracy doktorskiej, w sytuacji, kiedy wyraziła już ona swoje pozytywne stanowisko w tej kwestii, jest pozbawione podstaw. Nakaz taki byłby uzasadniony, gdyby sprawa skarżącej po uchyleniu uchwały Rady Wydziału podlegała rozpoznaniu na podstawie przepisów nowej ustawy tj. ustawy z dnia 14 marca 2003 r., ale w przedmiotowej sprawie sytuacja taka nie zaistniała.
Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2007r. skargę kasacyjną wniosła Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów w W., wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, jak również o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, to jest art. 10 ust.1 art. 12 ust.2 pkt 3 i 4, art. 18 ust.2, art.29 ustawy z dnia 12 września 1990r. o tytule i stopniach naukowych (Dz. U. nr 65, poz.386 ze zm.) w związku z art. 51 ustawy z dnia 14 marca 2003r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. nr 65, poz.595 ze zm.), rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 8 października 1991r. w sprawie szczegółowego trybu przeprowadzania czynności w przewodach doktorskim i habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu naukowego (Dz. U. nr 92 poz.410 i nr 119 poz.521) przez :
1. uznanie, że w niniejszej sprawie pozostaje w obrocie prawnym uchwała Rady Wydziału, pomimo przeprowadzenia przewodu doktorskiego na podstawie niewłaściwych przepisów, skutkujących nieważność postępowania;
2. uznanie, że Centralna Komisja nie posiadała uprawnienia orzeczenia co do uchwały o przyjęciu publicznej obrony pracy doktorskiej, która nie została zaskarżona;
3. niewłaściwą interpretację na gruncie Kodeksu postępowania administracyjnego i przepisów dotyczących Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów trybu podejmowania decyzji.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono także naruszenie przepisów postępowania: - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, art. 134 § 1 i 2, art. 135, art. 141 § 4, art.145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art.138 k.p.a, art.139 k.p.a, art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., przez:
1. stwierdzenie, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia procedury administracyjnej, która miała istotny wpływ na wynik sprawy – organ odwoławczy dokonał rozstrzygnięcia, które nie jest przewidziane w katalogu ujętym w art. 138 k.p.a.;
2. uznanie, że podjęcie uchwały przez Radę Wydziału o przyjęciu obrony rozprawy doktorskiej dotkniętej sankcją nieważności nie powoduje konieczności powtórzenia tej czynności przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że nie można się zgodzić z poglądem, który pozostaje w sprzeczności z obowiązującymi przepisami prawa. W obiegu prawnym pozostaje bowiem uchwała Rady Wydziału z dnia [...] stycznia 2006r. o przyjęciu publicznej obrony rozprawy doktorskiej, która jest dotknięta sankcją nieważności. Zgodnie z ustawą z dnia 12 września 1990r. nie było podstaw do przeprowadzenia odrębnego głosowania Rady Wydziału w przedmiocie przyjęcia publicznej obrony rozprawy doktorskiej. W ocenie strony skarżącej taka uchwała nie może pozostać w obiegu prawnym nawet w sytuacji, gdy nie była zaskarżona przez stronę. Ma tu zastosowanie art. 139 k.p.a.
Podniesiono, że skoro przewód doktorski powinien być przeprowadzony w oparciu o ustawę z 1990r., to stosuje się rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 8 października 1991r. w sprawie szczegółowego trybu przeprowadzania czynności w przewodach doktorskim i habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu naukowego (Dz.U. nr 92 poz.410 i nr 119 poz.521), gdzie wskazano szczegółowy tryb postępowania w sprawie nadania stopnia naukowego doktora. Z przepisów tych wynika, że bezpośrednio po zakończeniu obrony rozprawy rada jednostki organizacyjnej odbywa posiedzenie niejawne, na którym podejmuje uchwałę w sprawie nadania stopnia naukowego. Nie sposób więc uznać, żeby obecnie Rada Wydziału, po upływie prawie 2 lat od poprzedniego głosowania, mogła przystąpić do głosowania w sprawie nadania stopnia naukowego doktora bez uprzedniej obrony rozprawy.
Zdaniem Centralnej Komisji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonał powierzchownej, wybiórczej analizy i wykładni przepisów ustawy z dnia 12 września 1990r. o tytule naukowym i stopniach naukowych, gdyż w rozważaniach swych pominął analizę art. 29 tej ustawy, który stanowi, że w postępowaniu o nadanie tytułu profesora w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Wynika stąd pierwszeństwo stosowania przepisów ustawy o tytule naukowym i stopniach naukowych, gdzie jest przewidziany odrębny tryb podejmowania decyzji i tryb odwoławczy.
Autor skargi kasacyjnej wskazał, że Pezydium Centralnej Komisji dokonując oceny podjętych uchwał Rady Wydziału stwierdziło, że zostały one podjęte w sposób nieprawidłowy, z naruszeniem prawa. Zatem, skoro postępowanie przed Radą Wydziału w dniu [...] stycznia 2006r. było dotknięte sankcją nieważności, to czynności te powinny być powtórzone.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną A. C. – G. wniosła o jej oddalenie, wskazując, że Rada Wydziału zastosowała wprawdzie przepis niewłaściwy, nie oznacza to jednak, aby przedmiotowa uchwała została wydana bez podstawy prawnej w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., należy bowiem odróżnić niewłaściwość podstawy prawnej od jej braku (por. np. wyrok NSA z dnia 25 października 1984 r., III SA 671/84, ONSA 1984, nr 2, poz. 96). Bezsporne pozostaje zatem, iż wadliwość przedmiotowej uchwały Rady Wydziału nie polega na braku podstawy prawnej, lecz ogranicza się do naruszenia prawa.
Wskazano, że jeżeli z powodu naruszenia art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. miałoby dojść do uznania, że uchwała o przyjęciu publicznej obrony A. C. – G. dotknięta jest sankcją określoną w art. 156 § 1 k.p.a., to konsekwentnie taką samą sankcją dotknięte byłyby wszystkie inne uchwały podjęte przez Radę Wydziału w latach 2003-2006 na podstawie art. 14 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. w odniesieniu do doktorantów, których przewody otwarto pod rządem starej ustawy, tymczasem stopnie doktorskie szeregu innych osób, w stosunku do których Rada Wydziału popełniała tożsame uchybienia, nie są kwestionowane.
A. C. – G. przyznała, że obie uchwały podjęto pod nieobecność jednego z recenzentów, mimo braku w aktach przewodu doktorskiego dowodu prawidłowego zawiadomienia nieobecnego recenzenta o terminie publicznej obrony, jednocześnie wskazując, że w istocie termin obrony był znany nieobecnemu recenzentowi, który uprzedził doktorantkę o planowanej nieobecności, a jego stanowisko odczytane podczas obrony, było pozytywne.
Podniesiono, że w uzasadnieniu decyzji Centralnej Komisji brak jest jednoznacznego stwierdzenia, aby także pierwsza uchwała zapadła z rażącym naruszeniem prawa.
W ocenie A. C. – G. najważniejszym uchybieniem, jakim obciążona jest uchwała o odmowie nadania stopnia doktora, jest brak jakichkolwiek informacji, wskazujących na przesłanki, którymi kierowała się Rada Wydziału, odmawiając nadania stopnia naukowego.
Zdaniem doktorantki, uchybienie to powinno być uznane za naruszające prawo w stopniu rażącym i wystarczającym do uchylenia uchwały Rady Wydziału o odmowie nadania stopnia, natomiast pozostałe uchybienia, wspólne dla obu uchwał Rady Wydziału, nie przesądzają jeszcze o tym, aby także pierwsza z tych uchwał zapadła z rażącym naruszeniem prawa.
Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 1998r., sygn. akt III SA 1103/97 (niepubl.), A. C. – G. wskazała, że Kodeks postępowania administracyjnego pozwala w pewnych sytuacjach na pozostawienie decyzji zawierających wady określone w art. 156 § 1 k.p.a. w obrocie prawnym, na przykład ze względu na nieodwracalne skutki prawne.
Podniesiono, że nie można również zgodzić się z autorem skargi kasacyjnej, iż Centralna Komisja była uprawniona do zamieszczenia w swojej decyzji klauzuli o ponownym przeprowadzeniu rozprawy doktorskiej.
Wskazano, że przepis art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 12 września 1990r. stanowi, iż po rozpatrzeniu odwołania, w terminie nie dłuższym niż sześć miesięcy, Centralna Komisja albo utrzymuje w mocy zaskarżoną uchwałę, albo uchylając ją przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia radzie tej samej lub innej jednostki organizacyjnej. A zatem nie powinno budzić wątpliwości, że Centralna Komisja wydała na skutek odwołania rozstrzygnięcie w brzmieniu nieprzewidzianym przez ustawę, tym samym naruszyła przepisy postępowania, co stanowiło wystarczającą podstawę do uchylenia jej decyzji przez Sąd pierwszej instancji.
W ocenie doktorantki, skoro odmowa nadania stopnia doktora po przyjęciu publicznej obrony była całkowicie nieuzasadniona, to tym samym błąd ten może być naprawiony w ten sposób, że Rada Wydziału zbierze się na posiedzeniu niejawnym i podejmie na podstawie akt przewodu doktorskiego uchwałę o nadaniu doktorantce stopnia doktora, bowiem spełnia ona wszystkie wymagania, określone w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 12 września 1990r.
Podniesiono, że § 9 rozporządzenia z dnia 8 października 1991r., ma charakter ogólny i brak jest dostatecznych podstaw do odczytywania go w ten sposób, aby uchwała o nadaniu stopnia doktora mogła być podjęta wyłącznie bezpośrednio po zakończeniu obrony rozprawy doktorskiej, gdyż niewątpliwie przy ponownym rozpoznaniu sprawy Rada Wydziału może zebrać się na posiedzeniu niejawnym i będzie to także posiedzenie odbyte "po zakończeniu obrony" z dnia [...] stycznia 2006r.
W ocenie doktorantki, gdyby intencją prawodawcy była konieczność procedowania bezpośrednio po zakończeniu obrony, to możliwe byłoby jej wyraźne sformułowanie, właśnie poprzez wprowadzenie do tekstu omawianego przepisu przysłówka "bezpośrednio".
Zwrócono uwagę, że obecnie obowiązujący przepis § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 15 stycznia 2004r. w sprawie szczegółowego trybu przeprowadzania czynności w przewodach doktorskim i habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu profesora (Dz. U. Nr 15, poz. 128 ze zm.) jest sformułowany podobnie do przepisu § 9 rozporządzenia poprzednio obowiązującego (z uwzględnieniem zmian co do liczby i treści uchwał, podejmowanych stosownie do art. 14 ust. 2 nowej ustawy, w porównaniu z art. 12 ust. 2 ustawy starej). Również i w tym przypadku nie użyto sformułowania "bezpośrednio".
Zatem, skoro na gruncie obecnie obowiązujących przepisów podjęcie uchwały o nadaniu stopnia doktora bez ponownego przeprowadzania obrony rozprawy doktorskiej wydaje się pojęciowo możliwe, tak samo powinno być w rozpoznawanej sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Dokonując oceny zasadności wniesionej przez A. C.-G. skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2007 r. o którym wyżej mowa Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że skarga ta nie ma usprawiedliwionych podstaw.
W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z art. 174 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – powoływanej dalej jako p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym – zdaniem skarżącego – uchybił sąd, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego – wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W rozpoznawanej sprawie w skardze kasacyjnej wskazano na naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 10 ust. 1, art. 12 ust. 2 pkt 3 i 4, art. 18 ust. 2, art. 29 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych (Dz. U. nr 65, poz. 386 ze zm.) w związku z art. 51 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach w zakresie sztuki (Dz. U. nr 65, poz. 595 ze zm.).
Wskazany wyżej zarzut skargi kasacyjnej jest chybiony. Sąd I instancji uchylił bowiem decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., a więc ze względu na naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd I instancji nie kontrolował stosowania wyżej wskazanych norm prawa materialnego przez organ, bowiem już na wstępnie stwierdził naruszenie przez Centralną Komisję do Spraw Stopni i Tytułów przepisów procedury administracyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd Sądu I instancji wskazujący, że Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów przekroczyła granice wynikające z treści art. 138 k.p.a. orzekając o uchyleniu zaskarżonej uchwały o odmowie nadania stopnia naukowego doktora nauk chemicznych i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Radę Wydziału Chemii Uniwersytetu G. jednocześnie uzależniając ponowne rozpatrzenie sprawy od uprzedniego ponownego przeprowadzenia publicznej obrony doktorskiej. Taki warunek nie mieści się w katalogu rozstrzygnięć organu II instancji. Podkreślenia wymaga, iż wniesienie odwołania na konkretną uchwałę daje organowi II instancji kompetencje wyłącznie do rozpoznania i rozstrzygnięcia kwestii procesowej, której dotyczy zaskarżona uchwała. W tym konkretnym przypadku A. C.-G. zaskarżyła tylko jedną z dwóch podjętych przez Radę Wydziału Chemii Uniwersytetu G. uchwał – tj. uchwałę o odmowie nadania stopnia naukowego doktora nauk chemicznych.
Zatem organ odwoławczy wydający decyzję na skutek prawidłowo złożonego odwołania ma obowiązek wydać tylko i wyłącznie jedno z rozstrzygnięć przewidzianych w art. 138 § 1 k.p.a.
Wskazany przepis zawiera wyczerpujące wyliczenie rozstrzygnięć, jakie mogą być wydane przez organ II instancji. Według dyspozycji art. 138 § 1 k.p.a. w przypadku rozstrzygnięć merytorycznych organ odwoławczy albo utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję (§ 1 pkt 1) - gdy w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy organ odwoławczy uznaje w całości rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji za prawidłowe, albo uchyla zaskarżoną decyzję w całości, albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy (§ 1 pkt 2 ab initio) - gdy widzi potrzebę skorygowania wad prawnych decyzji pierwszej instancji, wad polegających na niewłaściwej ocenie okoliczności faktycznych, lub zmiany w toku postępowania tych okoliczności, mającej wpływ na rozstrzygnięcie istoty sprawy. Organ odwoławczy w ramach art. 138 § 1 k.p.a. może także uchylić zaskarżoną decyzję i umorzyć postępowanie pierwszej instancji (§ 1 pkt 2 in fine) albo umorzyć postępowanie odwoławcze (§ 1 pkt 3).
Każde inne rozstrzygnięcie, zapadłe w wyniku złożonego odwołania, jako nieprzewidziane w omawianym przepisie jest niedopuszczalne.
Wskazany art. 138 § 1 k.p.a. jest jasny w swej treści co do sposobów zakończenia odwoławczego postępowania administracyjnego i w tym zakresie nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. Wobec tego rozstrzygnięcie podjęte przez organ odwoławczy, które nie zostało przewidziane w katalogu ujętym w art. 138 k.p.a., w sposób rażący narusza prawo.
Dlatego też Sąd I instancji dostrzegając to naruszenie prawa nie mógł orzec inaczej jak tylko o uchyleniu decyzji Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...].
Naczelny Sąd Administracyjny uznał za niezasadny zarzut naruszenia prawa procesowego, wskazujący na naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż powołanie tych przepisów nie stanowi wskazania prawidłowej podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Dotyczy ona postępowania sądowego, a nie postępowania przed organami administracji publicznej. W postępowaniu sądowym Sąd stosuje przepisy p.p.s.a., a nie przepisy k.p.a. Rozpoznając skargę na decyzję administracyjną ustala prawidłowość stosowania przepisów k.p.a. przez organ, który rozpoznawał i rozstrzygał sprawę.
Na marginesie należy zaznaczyć, że organ odwoławczy nie może stwierdzić nieważności decyzji organu I instancji nawet w sytuacji, gdy nie ma żadnych wątpliwości co do tego, że decyzja I instancji dotknięta jest wadą wymienioną w art. 156 § 1 k.p.a. W celu stwierdzenia nieważności decyzji musi bowiem zostać uruchomione nowe postępowanie o charakterze nadzwyczajnym.
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem wbrew stanowisku skarżącej, Sąd I instancji, przy rozpoznawaniu sprawy, nie naruszył, ani przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania, mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając na uwadze, iż zarzuty skargi kasacyjnej nie są usprawiedliwione, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.