I OSK 1200/24

I OSK 1200/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-03-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-06-06
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Siegień /przewodniczący/
Jolanta Rudnicka
Marek Stojanowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
II SA/Gl 1848/23 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2024-03-13
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 390
art. 3 pkt 22, art. 17 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 18 oraz art. 71 ust. 1 i ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie: Sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 marca 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 1848/23 w sprawie ze skargi A.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 2 października 2023 r., nr SKO.PŚŚ/41.5/2761/2023/20047 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z 13 marca 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 1848/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę A.W. (dalej również: "wnioskująca", "strona", "skarżąca", "skarżąca kasacyjnie") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach (dalej również: "organ II instancji", "organ odwoławczy", "SKO", "Kolegium") z 2 października 2023 r., nr SKO.PŚŚ/41.5/2761/2023/20047, utrzymującą w mocy akt Prezydenta Miasta Katowice (dalej: "organ I instancji", "Prezydent") z 3 sierpnia 2023 r., nr DRA.6312.000415.08.2023.HRIL w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawnym synem – S.W.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła A.W. kwestionując go w całości i na podstawie:
1. art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: "ppsa"), zarzucając naruszenie:
a) art. 3 pkt 22 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 390 ze zm.; dalej: "uśr", "ustawa") w zw. z art.18 oraz art. 71 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 178 ust. 1 oraz z art. 8 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP poprzez błędną wykładnię art. 3 pkt 22 uśr, polegającą na przyjęciu, że zdefiniowane w nim pojęcie "zatrudnienia" oznacza pozostawanie w stosunku pracy, bez względu na rzeczywiste świadczenie pracy i otrzymywanie wynagrodzenia, podczas gdy prawidłowa, prokonstytucyjna wykładnia ww. przepisu uwzględniająca reguły celowościowe i systemowe winna prowadzić do wniosku, że zdefiniowane pojęcie "zatrudnienia" na gruncie uśr, nie obejmuje swym zakresem nie tylko osób, które nie mają zawartą lub rozwiązały umowę o pracę lecz również osób korzystających z urlopu wychowawczego, które nie wykonują w tym czasie pracy (np. na podstawie art. 1862 § 1 lub art. 1867 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2023 r. poz. 1465 ze zm., dalej: "kp");
b) art. 17 ust. 1 pkt 1 uśr w zw. z art. 18 oraz art. 71 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 178 ust. 1 oraz art. 8 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP, poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. i pkt 1 uśr, polegającą na przyjęciu, że osoba korzystająca z urlopu wychowawczego i niewykonująca w tym czasie pracy nie spełnia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w rozumieniu art. 3 pkt 22 uśr, podczas gdy prawidłowo dokonana, prokonstytucyjna wykładnia winna prowadzić do wniosku, że osoba korzystająca z urlopu wychowawczego i nie wykonująca w tym czasie pracy jest osobą, która zrezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w rozumieniu art. 3 pkt 22 uśr, a tym samym przysługuje jej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 7 uśr;
2. mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, o którym mowa w art. 174 pkt 2 ppsa, tj. naruszenie art. 151 ppsa, poprzez oddalenie skargi, podczas gdy w sprawie zachodziły przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa.
Podnosząc jak powyżej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, tj. uchylenie decyzji SKO i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji (na podstawie art. 188 ppsa); ewentualnie o uchylenie ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w całości i przekazanie sprawy temu sądowi do ponownego rozpoznania oraz o wydanie rozstrzygnięcia o zwrocie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. W środku zaskarżenia zawarto oświadczenie o zrzeczeniu się przeprowadzenia rozprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację na poparcie wskazanych wyżej zarzutów.
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 182 § 2 ppsa, ponieważ skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia odpisu środka zaskarżenia, nie zażądała jej przeprowadzenia.
Stosownie do art. 183 § 1 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W analizowanej sprawie przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, wyliczone w art. 183 § 2 ppsa, nie występują. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany jest granicami środka zaskarżenia, wyznaczonymi wskazanymi w nim podstawami: naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 ppsa); naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 ppsa).
Biorąc pod uwagę tak uregulowany zakres kontroli instancyjnej, sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, uznać należało, że skarga kasacyjna jest bezzasadna.
Spór w analizowanej sprawie koncentruje się wokół zagadnienia dopuszczalności przyznania świadczenia pielęgnacyjnego rodzicowi, który wobec konieczności opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem nie rozwiązał stosunku pracy, korzysta natomiast z urlopu wychowawczego, powodującego ustanie faktycznego świadczenia pracy i generowania po stronie rodzica dochodu z tego tytułu. Skarżąca kasacyjnie prezentuje stanowisko, że rezygnacja z zatrudnienia - na zasadzie art. 17 ust. 1 pkt 1 uśr - nie powinna być rozumiana, jako rezygnacja z samego stosunku pracy, a jako zaprzestanie jej wykonywania i związaną z tym utratę zarobku.
Należy w tym miejscu zauważyć, że strona nie kwestionuje ustalonego w sprawie stanu faktycznego, który stał u podstaw wydanego w sprawie wyroku - wobec czego jest on wiążący dla Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Na wstępie przypomnieć należy, że podstawowe przesłanki ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego reguluje art. 17 ust.1 pkt 1 uśr, zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje matce albo ojcu, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Analiza ww. przepisu wskazuje, że przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawną osobą na podstawie tego przepisu warunkowane jest łącznym wypełnieniem trzech przesłanek, tj.: (1) istnienie obowiązku alimentacyjnego, (2) rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki oraz (3) legitymowanie się przez podopiecznego wnioskodawcy orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Brak któregokolwiek z ww. elementów skutkuje odmownym załatwieniem wniosku o przyznanie opisywanej formy wsparcia.
Rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki jest zatem istotną i nieodzowną okolicznością, warunkującą uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego przez opiekuna osoby niepełnosprawnej. Odnotowania również wymaga, że pojęcie "zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" zdefiniowane zostało w uśr (art. 3 pkt 22 ustawy). Zgodnie z tym przepisem, odczytywanym zgodnie z uśr, pojęcie "zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" oznacza wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Tak więc pozostawanie w jednym z ww. stosunków prawnych jest istotną przeszkodą dla uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego.
Poza wątpliwościami w sprawie pozostaje przy tym, że skarżąca - jako matka podlegającego opiece małoletniego - obciążona jest wobec niego obowiązkiem alimentacyjnym, a podopieczny legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji (orzeczenie Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z 27 czerwca 2023 r. - ważne do 31 sierpnia 2025 r.). Ponadto, na datę złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawnym synem, skarżąca zatrudniona była na podstawie umowy o pracę w Izbie Administracji Skarbowej w Katowicach (umowa trwa od 2014 r. do nadal). Jak wskazano w skardze kasacyjnej (str. 3, pkt 1.2.) wnioskodawczyni wprost oświadczyła, że z pracy nie zamierza rezygnować. Od 4 grudnia 2021 r. do 8 stycznia 2024 r. przebywała na urlopie wychowawczym w związku z koniecznością sprawowania opieki nad synem - urlop przedłużyła (oświadczenie skarżącej złożone do protokołu rozprawy z 13 marca 2024 r. przed WSA, k. 23 akt sądowych). Strona spełnia zatem dwie (z trzech) wskazanych na wstępie przesłanek niezbędnych dla uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Podnoszone przez skarżącą kasacyjnie wątpliwości w sprawie odnoszą się do kwestii aktualizacji przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej – w sytuacji opiekuna, który nie wypowiedział wprawdzie umowy o pracę, nie świadczy jej jednak w sposób faktyczny i nie uzyskuje z tego tytułu wynagrodzenia – wobec pozostawania na bezpłatnym urlopie wychowawczym.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie sposób zgodzić się z autorką skargi kasacyjnej, która w analizowanym stanie sprawy, możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego rodzicowi korzystającemu z urlopu wychowawczego upatruje w jedynie faktycznym zaprzestaniu aktywności zarobkowej (związaną z utratą dochodu opisaną w art. 3 pkt 23 lit. a uśr), przy rzeczywistym pozostaniu w stosunku prawnym z pracodawcą. Pojęć tych i powodowanego nimi stanu faktycznego nie należy jednak traktować tożsamo. Argumentacja, że rezygnacja z zatrudnienia, uprawniająca do przyznania wnioskowanej formy wsparcia, nie powinna być rozumiana jako rezygnacja ze stosunku pracy, a prawidłowa wykładnia oznacza przyjęcie, że rezygnacja z zatrudnienia to także zaprzestanie świadczenia pracy w wyniku korzystania z urlopu wychowawczego, jaki przysługuje pracownikowi – jest błędna.
Aktualne i ugruntowane już stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażane w licznych orzeczeniach prezentuje pogląd, że w trakcie korzystania z urlopu wychowawczego trwa stosunek prawny, stanowiący podstawę zatrudnienia, a tym samym korzystanie z urlopu wychowawczego nie jest rezygnacją z zatrudnienia, o jakiej mowa w art. 17 ust. 1 pkt 1 uśr (vide wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawach o sygn. akt: I OSK 2425/10, I OSK 2250/12, I OSK 1703/15, I OSK 572/16, I OSK 1544/19, I OSK 467/20, I OSK 687/21, I OSK 1036/21, I OSK 889/21, I OSK 1472/20, I OSK 2078/22 oraz I OSK 16/23).
Skład orzekający w tej sprawie podziela to stanowisko oraz wyrażoną ocenę prawną, którą przyjmuje jako własną.
Przedstawiony w skardze kasacyjnej sposób wykładni definicji objętej art. 3 pkt 22 uśr, koncentruje się na określeniu faktycznego "wykonywania pracy", uznanym za zasadniczy i istotny w procesie przeprowadzania wykładni pojęcia rezygnacji/niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Analizowany przepis stanowi definicję ustawową, a wpisana w jego treść norma zachowania jest nakazem określonego rozumienia zwrotu "zatrudnienie lub inna praca zarobkowa" na gruncie uśr. Jest to definicja o charakterze zakresowym, co oznacza, że w definiensie (człon definiujący - wyjaśniający znaczenie i zakres definiowanej nazwy) określa objętą nią nazwę generalną (zwrot definiowany, tu: "zatrudnienie lub inna praca zarobkowa"). Wskazane zaś w definiensie art. 3 pkt 22 ustawy zakresy pojęciowe (obejmujące poszczególne, zróżnicowane formy świadczenia pracy) brane pod uwagę łącznie, wypełniają cały zakres definiowanego w tym przepisie zagadnienia. Definiens określa tu wykonywanie pracy poprzez nie tylko rzeczywiste (faktyczne) jej świadczenie, a również wskazuje na istotne formy prawne, w jakich praca ta ma być wykonywana, by można było mówić o zatrudnieniu lub innej pracy zarobkowej (inne zaś - poza wymienionymi - formy zarobkowania nie są zatrudnieniem lub inną pracą zarobkową, w związku z czym ich ustanie nie uprawnia do ubiegania się o świadczenie). Wykonywanie pracy w rozumieniu art. 3 pkt 22 uśr nie jest więc zasadniczym elementem definicji, a jednym z jej elementów, które podlega uwzględnieniu w procesie wykładni, jednak nie jest przesądzające. Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje bowiem osobie, która "zrezygnowała z faktycznego wykonywania pracy", a takiej która rezygnuje lub nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej - na podstawie konkretnego (umownego) stosunku prawnego - oczywiście w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Rezygnacja taka powinna w tej sytuacji wykazywać dwa elementy, charakteryzujące pojęcie objęte art. 3 pkt 22 uśr - a więc: zaprzestanie faktycznego wykonywania pracy oraz rezygnację z jej podstawy prawnej.
Odnosząc definicję z art. 3 pkt 22 uśr do regulacji objętej art. 17 ust. 1 ustawy należy brać pod uwagę, że rozumienie nadane wyrażeniu "zatrudnienie lub inna praca zarobkowa" powinno uwzględniać generalny i abstrakcyjny charakter przepisu, czyli wyrażać to samo znaczenie zarówno w przypadkach "rezygnacji", jak i "niepodejmowania" zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Ww. terminy pozostają przy tym poza regulacjami ustawy. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 24 maja 2023 r., I OSK 16/23: "Terminy "rezygnacja" i "niepodejmowanie" nie zostały przy tym legalnie zdefiniowane, zatem powinny być rozumiane w sposób zbieżny z językiem potocznym, nie są to bowiem wyrażenia mające ugruntowane i specyficzne znaczenie w języku prawnym bądź prawniczym. Trudno sobie wyobrazić, aby w przypadku niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, do spełnienia tej przesłanki wystarczające było zaniechanie faktycznego świadczenia pracy, zaniechanie świadczenia usług przy równoczesnym zawarciu umowy, pozostawaniu w stosunku pracy lub trwaniu członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, a do takich wniosków prowadzi teza, że dla zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej decydujące znaczenia ma element faktycznego wykonywania czynności wynikających z danego stosunku prawnego. Takie rozumienie wyrażeń zdefiniowanych w art. 3 pkt 22 u.ś.r. prowadzi do zatarcia różnicy między przypadkiem rezygnacji z zatrudnienia i przypadkiem rezygnacji z podejmowania zatrudnienia (w obu przypadkach decydujące znaczenie miałby brak świadczenia czynności zawodowych), co świadczy o wadliwości tej interpretacji, narusza bowiem zakaz wykładni synonimicznej – różnobrzmiącym wyrażeniom nie można nadawać takiego samego znaczenia." Z powyższego wynika zaś, że dla ustalenia, czy spełniona została przesłanka niepodejmowania zatrudnienia lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, istotnym jest czy wnioskujący o świadczenie rodzinne nie pozostaje w zatrudnieniu lub nie wykonuje innej pracy zarobkowej w rozumieniu definicji z art. 3 pkt 22 ustawy, a więc nie pozostaje w jednym ze stosunków prawnych wskazanych w tym przepisie. Stwierdzenie natomiast trwania takiego stosunku prawnego, - niezależnie od jego zakresu - powoduje brak aktualizacji przesłanki z art. 17 ust. 1 uśr. Reasumując stwierdzić należy, że w aktualnym (na datę wydawania rozstrzygnięć organów) stanie prawnym, prawodawca nie dopuszcza możliwości pozostawania opiekuna w jakimkolwiek stosunku zatrudnienia, czy stosunku prawnym dotyczącym innej pracy zarobkowej - jeśli oczekuje on pozytywnego rozpatrzenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia. Naczelny Sąd Administracyjny stoi zatem na stanowisku, że wszystkie elementy definicji z art. 3 ust. 22 uśr muszą być uwzględnione w procesie wykładni normy prawnej z art. 17 ust. 1 uśr. Tak więc dla prawidłowego ustalenia, czy spełniona została przesłanka z art. 17 ust. 1 uśr zasadnicze znaczenie ma, czy osoba wnosząca o przyznanie świadczenia nie pozostaje w zatrudnieniu lub nie wykonuje innej pracy zarobkowej w rozumieniu definicji z art. 3 pkt 22 uśr (oczywiście przy jednoczesnym wypełnieniu pozostałych, określonych w art. 17 uśr przesłanek). Stwierdzenie zaś istnienia takiego stosunku prawnego, niezależnie przy tym od jego zakresu, powoduje, że przesłanka niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, nie została spełniona. Powyższe miało zaś miejsce w analizowanej sprawie, gdyż bez wątpliwości skarżąca kasacyjnie - mimo, że od 2021 r. pozostawała na urlopie wychowawczym (nie świadczyła więc faktycznie pracy) - jednak z zatrudnienia w Izbie Administracji Skarbowej w rzeczywistości nie zrezygnowała, pozostając nadal pracownikiem tej instytucji. Jak wyjaśniono powyżej - sama okoliczność odstąpienia od wykonywania obowiązków pracownika (w jakiejkolwiek, określonej w art. 3 pkt 22 uśr, formie zarobkowania), bez formalnej rezygnacji ze stosunku pracy (tu w formie złożenia wypowiedzenia umowy) - nie może być uznana za wypełnienie dyspozycji art. 17 ust. 1 uśr, w zakresie niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym. Z tej też przyczyny uznać należało, że argumentacja środka zaskarżenia nie zasługuje na aprobatę Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Zauważyć również należy, że względy celowościowe nie przemawiają za odejściem od zaprezentowanej powyżej wykładni. Wsparcie udzielane przez państwo osobom podejmującym się opieki nad niepełnosprawnymi obejmuje bowiem różne formy pomocy. Rodzice dzieci niepełnosprawnych, pozostający w zatrudnieniu, mogą np. skorzystać z wydłużonego urlopu wychowawczego, w czasie którego opłacane są składki na ubezpieczenie emerytalne, rentowe i zdrowotne; w rodzinach uzyskujących dochód na osobę określony w art. 4 ust. 1 uśr wypłacany jest także dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w czasie takiego urlopu, na co słusznie skazał WSA.
Celem świadczenia pielęgnacyjnego jest bowiem wsparcie osób, które, pomimo możliwości pozostawania w zatrudnieniu, rezygnują z niego (czy go nie podejmują) ze względu na konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawną osobą. Osoby te bez wątpienia nie pozostają w zatrudnieniu. Świadczenie pielęgnacyjne, oprócz środków utrzymania, zapewnia świadczeniobiorcy w tej sytuacji opłacanie składek emerytalnych, rentowych i zdrowotnych. Pomimo więc pozornie zbliżonej sytuacji faktycznej (w kwestii rzeczywistej bierności zawodowej) - zupełnie odmienne traktować należy osoby korzystające z urlopu wychowawczego w celu sprawowania osobistej opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem i rezygnujące z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Brak jest przy tym podstaw do akceptacji poglądu, że celem powyższych regulacji jest zrównanie uprawnień obu tych grup i objęcie świadczeniem pielęgnacyjnym także wnioskodawców pozostających w zatrudnieniu jedynie z tego względu, że przebywając na urlopie wychowawczym nie wykonują oni pracy i nie uzyskują w tym okresie wynagrodzenia. Stanowisko takie zajął Naczelny Sąd Administracyjny np. w wyroku z 2 sierpnia 2024 r., sygn. akt I OSK 2031/23, które to stanowisko Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela i przyjmuje za swoje.
Odnosząc się z kolei do argumentacji dotyczącej naruszenia standardów konstytucyjnych w toku dokonywania wykładni przepisów art. 17 ust. 1 i art. 3 pkt 22 uśr, wskazać skarżącej kasacyjnie należy, że Konstytucja RP wyraźnie wskazuje, że zadania Państwa z zakresu pomocy osobom niepełnosprawnym (art. 69 Konstytucji RP), ochrony zdrowia (art. 68 ust. 2 Konstytucji RP), jak też ochrony i opieki nad małżeństwem, rodziną, rodzicielstwem i macierzyństwem (art. 18 Konstytucji RP), wsparcia matki przed i po urodzeniu dziecka (art. 71 ust. 2 Konstytucji RP) - określa ustawa. Ustawowe limitowanie w uśr dostępu do świadczenia pielęgnacyjnego - w oparciu o kryterium zobiektywizowane - nie może zostać uznane za naruszenie wskazanych w zarzutach skargi kasacyjnej standardów. Ustawodawca nie wyłączył bowiem możliwości ubiegania się przez skarżącą o wsparcie w postaci świadczenia pielęgnacyjnego - wpisał jednak w regulację ustawy warunek wypełnienia konkretnych przesłanek nabycia tego prawa (które to przesłanki są tożsame wobec wszystkich wnioskujących, nie powodując przy tym bezpodstawnego uprzywilejowania żadnego z takich podmiotów).
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżony wyrok odpowiada prawu i – na podstawie art. 184 ppsa – oddalił skargę kasacyjną.