Orzeczenie · 2025-02-13

I OSK 12/22

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2025-02-13

NSAnieruchomościWysokansa

przekształcenie użytkowania wieczystegoprawo własnościnieruchomościbudynek mieszkalnyzmiana sposobu użytkowaniaustawa przekształceniowaNSAprawo budowlaneplan miejscowy

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę E.K. i H.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie, które utrzymało w mocy odmowę wydania zaświadczenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Problem dotyczył nieruchomości, która w dniu 1 stycznia 2019 r. była zabudowana budynkiem o funkcji handlowo-usługowej. Wnioskodawcy dokonali jednak zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania na mieszkalny jednorodzinny, w stosunku do którego organ stwierdził brak podstaw do wniesienia sprzeciwu, a następnie zmieniono wpis w rejestrze budynków na 'mieszkalny'. Organy i WSA uznały, że kluczowe jest przeznaczenie nieruchomości na dzień 1 stycznia 2019 r. i że art. 13 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe dotyczy sytuacji, gdy budynek od początku miał charakter mieszkalny. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał tę wykładnię za błędną. NSA podkreślił, że art. 13 ust. 1 ustawy przekształceniowej przewiduje tzw. 'opóźnione przekształcenie', które następuje z dniem oddania budynku mieszkalnego do użytkowania, jeśli grunt jest zabudowany na cele mieszkaniowe zgodnie z planem miejscowym lub decyzją o warunkach zabudowy. NSA zinterpretował 'oddanie do użytkowania' szeroko, obejmując również skuteczną zmianę sposobu użytkowania budynku na mieszkalny, potwierdzoną przez właściwe organy i wpisy w rejestrach. Sąd wskazał, że cel ustawy to eliminacja współużytkowania wieczystego, a przyjęcie wąskiej wykładni prowadziłoby do nierównego traktowania właścicieli. W związku z tym NSA uchylił zaskarżony wyrok i postanowienie, zasądzając zwrot kosztów postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja art. 13 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego, zwłaszcza w kontekście 'opóźnionego przekształcenia' i zmiany sposobu użytkowania budynku.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zmiany sposobu użytkowania budynku i jego zgodności z planem miejscowym. Wymaga analizy konkretnych przepisów prawa budowlanego i planistycznego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy zmiana sposobu użytkowania budynku z handlowo-usługowego na mieszkalny, dokonana po 1 stycznia 2019 r., pozwala na przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na podstawie art. 13 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zmiana sposobu użytkowania budynku na mieszkalny, dokonana po 1 stycznia 2019 r. i zgodna z planem miejscowym, stanowi podstawę do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.

Uzasadnienie

NSA zinterpretował art. 13 ustawy przekształceniowej szerzej niż organy i WSA, uznając, że 'oddanie do użytkowania' obejmuje również skuteczną zmianę sposobu użytkowania budynku na mieszkalny, nawet jeśli pierwotnie miał on inny charakter, pod warunkiem zgodności z planem miejscowym.

Czy dla zastosowania art. 13 ustawy przekształceniowej kluczowe jest przeznaczenie nieruchomości na dzień 1 stycznia 2019 r., czy też późniejsza zmiana sposobu użytkowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Kluczowe jest przeznaczenie nieruchomości na cele mieszkaniowe w dacie oddania budynku mieszkalnego do użytkowania, a niekoniecznie na dzień 1 stycznia 2019 r.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że art. 13 ustawy przewiduje 'opóźnione przekształcenie', które następuje z dniem oddania budynku mieszkalnego do użytkowania, a nie jest ograniczone do stanu z 1 stycznia 2019 r.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Uchylono zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie i postanowienie Prezydenta m.st. Warszawy.

Przepisy (15)

Główne

ustawa przekształceniowa art. 13 § 1

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów

Zmiana sposobu użytkowania budynku na mieszkalny po 1 stycznia 2019 r., zgodna z planem miejscowym, pozwala na przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności z dniem oddania budynku do użytkowania.

Pomocnicze

ustawa przekształceniowa art. 1 § 1

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów

Przekształcenie prawa użytkowania wieczystego następuje z mocy prawa w dniu 1 stycznia 2019 r., o ile grunt był w tej dacie zabudowany na cele mieszkaniowe.

ustawa przekształceniowa art. 1 § 2

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów

Definicja gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe.

Prawo budowlane art. 71 § 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Procedura zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego.

k.p.a. art. 219

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Wydanie zaświadczenia.

p.p.s.a. art. 145 § 1