II SA/Sz 70/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2008-04-30
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościgospodarka nieruchomościamisamorząd gminnyuchwałasprzedaż bezprzetargowaprawo administracyjnesąd administracyjnyinteres prawny

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na uchwałę Rady Miejskiej uchylającą wcześniejszą uchwałę o sprzedaży działki w drodze bezprzetargowej, uznając, że uchwała o przeznaczeniu nieruchomości do sprzedaży nie jest czynnością cywilnoprawną, a jedynie decyzją administracyjną.

Skarżący, właściciele działek przyległych, domagali się stwierdzenia nieważności uchwały Rady Miejskiej uchylającej wcześniejszą uchwałę o sprzedaży działki gminnej w drodze bezprzetargowej. Twierdzili, że spełniali przesłanki do bezprzetargowego nabycia nieruchomości, która stanowiła jedyny dojazd do ich domów. Sąd uznał, że uchwała o przeznaczeniu nieruchomości do sprzedaży nie jest czynnością cywilnoprawną, a jedynie decyzją administracyjną w ramach gospodarowania mieniem komunalnym, a jej uchylenie przez Radę Miejską było zgodne z prawem. W związku z tym skargę oddalono.

Sprawa dotyczyła skargi B. i E.B. na uchwałę Rady Miejskiej w S., która uchyliła wcześniejszą uchwałę z 2006 r. o sprzedaży działki gminnej w drodze bezprzetargowej na rzecz właścicieli nieruchomości sąsiednich. Skarżący argumentowali, że spełniali przesłanki do bezprzetargowego nabycia działki, która stanowiła jedyny dojazd do ich domów, a tym samym poprawiłaby warunki zagospodarowania ich nieruchomości. Wnieśli o stwierdzenie nieważności uchwały uchylającej. Rada Miejska argumentowała, że decyzja o przeznaczeniu nieruchomości do sprzedaży jest kwestią administracyjną, a nie cywilnoprawną, i że pozostawienie działki w zasobie gminy nie narusza niczyjego interesu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, że skarga jest dopuszczalna, ponieważ uchwała organu gminy w sprawie zbycia nieruchomości, zanim dojdzie do czynności cywilnoprawnej, ma charakter administracyjnoprawny. Sąd podkreślił, że uchwała rady gminy dotycząca przeznaczenia nieruchomości do sprzedaży nie jest oświadczeniem woli w rozumieniu czynności cywilnoprawnych, a jedynie rozstrzygnięciem o tym, czy nieruchomość ma pozostać w zasobie gminy. Uchylenie uchwały o sprzedaży przez Radę Miejską było wykonaniem jej ustawowych uprawnień i nie stanowiło cofnięcia oświadczenia woli. W związku z tym, że brak było podstaw do sprzedaży działki po uchyleniu uchwały, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, uchwała rady gminy o przeznaczeniu nieruchomości do sprzedaży nie jest czynnością cywilnoprawną, lecz decyzją administracyjną w ramach gospodarowania mieniem komunalnym. Jej uchylenie przez radę jest wykonaniem uprawnień ustawowych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że uchwała rady gminy dotycząca przeznaczenia nieruchomości do sprzedaży, zanim dojdzie do czynności cywilnoprawnej, ma charakter administracyjnoprawny. Jest to rozstrzygnięcie o tym, czy nieruchomość ma pozostać w zasobie gminy, a nie oświadczenie woli w rozumieniu czynności cywilnoprawnych. Uchylenie takiej uchwały przez radę miejską mieści się w jej kompetencjach ustawowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

u.s.g. art. 101 § 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem organu gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia, zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.

Pomocnicze

u.s.g. art. 18 § 2

Ustawa o samorządzie gminnym

Do wyłącznej właściwości rady gminy należą sprawy majątkowe gminy, przekraczające zakres zwykłego zarządu, w tym określanie zasad nabycia, zbycia i obciążenia nieruchomości gruntowych, o ile ustawy szczególne nie stanowią inaczej.

P.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej.

P.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd oddala skargę, jeżeli nie stwierdzi naruszenia prawa.

u.g.n. art. 37 § 2

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Określa przesłanki sprzedaży nieruchomości w drodze bezprzetargowej, w tym w celu poprawy warunków zagospodarowania nieruchomości przyległych.

u.g.n. art. 24 § 1, 2

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Dotyczy tworzenia i wykorzystania gminnego zasobu nieruchomości.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Argument skarżących, że uchwała rady o sprzedaży nieruchomości była oświadczeniem woli w rozumieniu czynności cywilnoprawnych, które zostało przez nich przyjęte. Argument skarżących, że uchylenie uchwały o sprzedaży stanowiło cofnięcie oświadczenia woli.

Godne uwagi sformułowania

uchwała o przeznaczeniu nieruchomości do sprzedaży jest na tym etapie niczym innym jak tylko decydowaniem o zmianie przeznaczenia nieruchomości stanowiącej własność gminy. Decydowanie o tym ma w sobie typowe cechy administrowania mieniem komunalnym, które ma służyć gminie w celu zaspokojenia zbiorowych potrzeb wspólnoty mieszkańców. Rozstrzygnięcie o tym w formie uchwały właściwego organu gminy następuje w ramach wykonywania publicznoprawnych zadań gminy i poprzedza rozporządzenie nieruchomością w formie czynności cywilnoprawnych. art. 18 ust. 2 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. [...] nie jest oświadczeniem woli w rozumieniu czynności cywilno-prawnych, a jedynie rozstrzygnięciem o tym, czy określona nieruchomość ma być przeznaczona do sprzedaży czy też nie.

Skład orzekający

Marzena Iwankiewicz

przewodniczący sprawozdawca

Katarzyna Grzegorczyk-Meder

członek

Iwona Tomaszewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja charakteru uchwał rady gminy dotyczących zbycia nieruchomości jako decyzji administracyjnych, a nie cywilnoprawnych, oraz dopuszczalność skargi na takie uchwały."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchylenia uchwały o sprzedaży nieruchomości gminnej w drodze bezprzetargowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacji charakteru uchwał samorządowych w kontekście prawa administracyjnego i cywilnego, co jest istotne dla prawników zajmujących się nieruchomościami i prawem samorządowym.

Czy uchwała o sprzedaży działki gminnej to już umowa? Sąd wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Sz 70/08 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2008-04-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-01-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Iwona Tomaszewska
Katarzyna Grzegorczyk-Meder
Marzena Iwankiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6079 Inne o symbolu podstawowym 607
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
I OSK 1199/08 - Wyrok NSA z 2008-12-11
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
art. 101 ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 3 par. 1, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
art. 24 ust. 1 ,2, art. 37 ust. 2 pkt 6
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi B. i E.B. na uchwałę Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia uchwały w sprawie sprzedaży działki w drodze bezprzetargowej oddala skargę
Uzasadnienie
W dniu 18 sierpnia 2006 r. została podjęta uchwała Rady Miasta w S.
o sprzedaży działki Nr [...] w drodze bezprzetargowej na rzecz właścicieli nieruchomości Nr [...]. Z uzasadnienia tej uchwały wynika, że jest ona podjęta w celu poprawienia warunków zagospodarowania własnych nieruchomości.
W dniu 23 października 2007 r. Rada Miasta w S. podjęła uchwałę [...], w której uchylono uchwałę [...] z dnia 18 sierpnia 2006 r. argumentując to tym, że pozostawienie działki Nr [...] w zasobie Gminy nie naruszy niczyjego interesu ani praw do korzystania z posiadanego już terenu.
B. i E. B. będący właścicielami działki Nr [...] oraz M.i A. W. jako właściciele działki Nr [...] wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na powyższą uchwałę zarzucając jej naruszenie postanowień art. 28 ust. 2 w zw. z art. 37 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym i wnieśli o stwierdzenie nieważności tej uchwały.
Skarżący twierdzą, iż spełniali przesłanki do bezprzetargowego nabycia nieruchomości Nr [...] na podstawie art. 37 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami i w związku z tym Burmistrz powinien podjąć rokowania w celu ustalenia warunków zbycia tejże nieruchomości.
Przedmiotowa działka stanowiąca jedyny dojazd do nieruchomości skarżących zabudowanych ich domami mieszkalnymi pozwoliłaby im poprawić warunki zagospodarowania tych nieruchomości. Mianowicie zapewniłaby im niezakłócone korzystanie z dojazdu do ich mieszkań. Na okoliczność tę powoływali się w swoim wniosku o bezprzetargowe zbycie nieruchomości z dnia 9 września 2005 r. Tymczasem Rada Miasta podjęła zaskarżoną uchwałę uniemożliwiając skarżącym bezprzetargowe nabycie działki Nr [...]. Wniesienie skargi do Sądu małżonkowie B. i W. poprzedzili wezwaniem z dnia 31 października 2007 r. do Rady Miejskiej w S. o usunięcie naruszenie prawa.
W odpowiedzi Rada Miejska stwierdziła, że uchwała jest zgodna z prawem.
W odpowiedzi na skargę Rada Miejska wniosła o jej oddalenie.
W uzasadnieniu organ podniósł, iż Rada Miejska podejmując uchwałę
Nr [...] zadecydowała o przeznaczeniu przedmiotowej nieruchomości do sprzedaży, co na tym etapie jest niczym innym jak tylko decydowaniem o zmianie przeznaczenia nieruchomości stanowiącej własność gminy. To organ rozstrzyga
o tym czy dana nieruchomość ma pozostać w gminnym zasobie nieruchomości,
o którym mowa w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, czy też nie. Przedmiotowa nieruchomość w praktyce zwiększyłaby ogólną powierzchnię posiadanych przez skarżących działek
i zmierzałaby do poprawy ich sytuacji faktycznej. W ocenie organu sprzedaż ta nie zmierzałaby w żaden sposób do poprawy warunków zagospodarowania nieruchomości skarżących, jako nieruchomości przyległych. W skutek uchwały Nr [...] z dnia 23 października 2007 r. uchylającej uchwałę Nr [...] teren ten był i nadal pozostanie drogą dojazdową do przyległych do niego nieruchomości i w żaden sposób zdaniem Rady nie może wpłynąć na poprawę warunków zagospodarowania nieruchomości skarżących.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Stosowanie do art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym z dnia 8 marca 1990 r. (Dz. U. z 2001 Nr 142, poz. 1591 ze zm.), każdy interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.
W pierwszej kolejności obowiązkiem Sądu było zbadanie, czy wniesiona skarga podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny i czy spełnia wymogi formalne. W sprawie niniejszej tymi wymogami było: zaskarżenie uchwały z zakresu administracji publicznej, wcześniejsze bezskuteczne wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.
Zdaniem Sądu dopuszczalna jest skarga do sądu administracyjnego
w rozpoznawanej sprawie, ponieważ zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie. Z kolei w § 2 tego artykułu mówi się, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej
(§ 2 pkt 5 ww. art. 3) oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6 ww. art. 3). Powyższe pozwala przyjąć, że sprawa niniejsza mieści się w szeroko rozumianym określeniu sprawy z zakresu administracji publicznej, użytym w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, ponieważ przez sprawy z zakresu administracji publicznej należy rozumieć wszelkie akty, czynności, działania i sprawy załatwiane przez organy administracji, które nie mają charakteru cywilnoprawnego.
Przy wykładni przepisu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym należy dojść do wniosku, że do uchwał organów gminy w sprawach z zakresu administracji publicznej, które można zaskarżyć do sądu administracyjnego, należą uchwały, które nie mają charakteru cywilnoprawnego, a więc takie uchwały, które same przez się nie są czynnościami cywilnoprawnymi i nie wywołują skutków cywilnoprawnych, choć są podejmowane z zamiarem podjęcia w przyszłości określonych czynności cywilnoprawnych. Chodzi tu więc o działania gminy na etapie poprzedzającym podejmowanie czynności cywilnoprawnych.
Tak jest przy podejmowaniu przez organy gminy rozstrzygnięcia o tym, czy określona nieruchomość (nieruchomości) ma być przeznaczona do sprzedaży. Na tym etapie decydowania nie chodzi jeszcze o dokonanie sprzedaży nieruchomości, ale przede wszystkim o to, czy nieruchomość ma nadal pozostać własnością gminy, czy też gmina ma się wyzbyć własności określonej nieruchomości. Decydowanie
o tym ma w sobie typowe cechy administrowania mieniem komunalnym, które ma służyć gminie w celu zaspokojenia zbiorowych potrzeb wspólnoty mieszkańców.
Z tego względu gospodarowanie nieruchomościami stanowiącymi własność gminy podlega nie tylko szczególnym unormowaniem o charakterze cywilnoprawnym, ale także przepisom administracyjno-prawnym, zawartym w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.). Należy bowiem uwzględnić, że nieruchomości stanowiące własność gminy, nieobciążone prawami rzeczowymi na rzecz innych podmiotów, tworzą gminny zasób nieruchomości, który, zgodnie z art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, może być wykorzystywany na cele rozwojowe gminy
i zorganizowanej działalności inwestycyjnej oraz na realizacje innych celów publicznych. Oznacza to, że decydowanie o przeznaczeniu takiej nieruchomości do sprzedaży jest na tym etapie niczym innym jak decydowaniem o zmianie przeznaczenia nieruchomości, a nie podejmowaniem czynności sprzedaży. Organ gminy bowiem rozstrzyga o tym, czy określona nieruchomość ma pozostać
w gminnym zasobie nieruchomości, czy też nie Rozstrzygnięcie o tym w formie uchwały właściwego organu gminy następuje w ramach wykonywania publicznoprawnych zadań gminy i poprzedza rozporządzenie nieruchomością
w formie czynności cywilnoprawnych. Tego rodzaju rozstrzygnięcie w formie uchwały organu gminy jest więc podejmowane w sprawie z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.
Powołany w uchwale jako podstawa prawna przepis art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. stanowi, że do wyłącznej własności rady gminy należy podejmowanie uchwał w sprawach majątkowych gminy, przekraczających zakres zwykłego zarządu dotyczących określenia zasad nabycia, zbycia i obciążenia nieruchomości gruntowych oraz ich wydzierżawienia lub najmu na okres dłuższy niż 3 lata. O ile ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Oznacza to, że rada gminy może podejmować uchwały w przedstawionych sprawach pod warunkiem, że ustawy szczególne nie odebrały jej tych kompetencji. Stosowanie więc do powołanego przepisu art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy o samorządzie gminnym, rada gminy określa zasady nabycia, zbycia i obciążenia nieruchomości gruntowych.
Sąd badał także czy zaskarżona uchwała naruszała interes prawny skarżących.
W ocenie Sądu skarżący jako właściciele działek przylegających do nieruchomości objętej uchwałą Nr LIV/358/2006 mieli podstawy oczekiwać, że wskutek wszczęcia procedury sprzedaży działki Nr [...] staną się jej współwłaścicielami, a co za tym idzie mieli interes prawny, który zaskarżona uchwała naruszyła.
Rozpoznając skargę pod względem merytorycznym Sąd nie znalazł podstaw do jej uwzględnienia.
Skarżący podnosili, że skoro spełniali przesłanki wymagane w art. 37 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 o gospodarce nieruchomościami to Burmistrz jako organ wykonawczy miał tylko jedną możliwości, mianowicie podjąć rokowania
w celu ustalenia warunków zbycia tejże nieruchomości na rzecz skarżących.
Skarżący traktowali uchwałę Rady rozstrzygającą kwestię indywidualnych osób jako oświadczenie woli złożone im przez Radę w formie uchwały o chęci bezprzetargowej sprzedaży działki Nr [...], które to oświadczenie woli skarżący przyjęli.
Zdaniem Sądu art. 18 ust. 2 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 8 marca 1990 r., który daje radzie gminy możliwość podejmowania uchwał w sprawach majątkowych gminy przekraczających zakres zwykłego zarządu dotyczących określenia zasad nabycia, zbycia i obciążenia nieruchomości gruntowych oraz ich wydzierżawienia lub
najmu na okres dłuższy niż 3 lata, o ile ustawy szczególne nie stanowią inaczej, nie jest oświadczeniem woli w rozumieniu czynności cywilno-prawnych, a jedynie rozstrzygnięciem o tym, czy określona nieruchomość ma być przeznaczona do sprzedaży czy też nie.
Wykonanie uchwały o sprzedaży nieruchomości Rada powierzyła Burmistrzowi, który reprezentuje Gminę, składa w jej imieniu oświadczenia woli podczas czynności cywilnoprawnych jaką byłaby umowa sprzedaży przedmiotowej działki.
Zmiana stanowiska przez Radę Miejską polegająca na uchyleniu uchwały
w sprawie sprzedaży nieruchomości odbyła się w ramach jej uprawnień ustawowych
i nie można tego traktować jako cofnięcie oświadczenia woli. Uchwała o sprzedaży nieruchomości w formie bezprzetargowej była delegacją dla Burmistrza do wykonania tej uchwały. Skoro jednak Rada ją uchyliła to brak podstaw ze strony Burmistrza do sprzedaży tej działki.
W tym stanie rzeczy Sad uznał, iż zaskarżona uchwała nie narusza prawa dlatego na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI