I OSK 1194/15

Naczelny Sąd Administracyjny2015-05-13
NSAAdministracyjneWysokansa
prawo pomocyskarga kasacyjnabezczynność organusąd administracyjnypostępowanie administracyjneuchylenie postanowienianieważność postępowania

Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie WSA, uznając, że odrzucenie skargi przed rozpoznaniem wniosku o prawo pomocy pozbawiło skarżącego możliwości obrony praw.

Skarżący wniósł skargę na bezczynność organu, którą WSA odrzucił, nie rozpoznając wcześniej wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżący w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie przepisów poprzez nierozpoznanie wniosku o prawo pomocy, co doprowadziło do pozbawienia go możliwości obrony. NSA uznał ten zarzut za zasadny, stwierdzając nieważność postępowania i uchylając zaskarżone postanowienie.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez T. K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, które odrzuciło jego skargę na bezczynność Dyrektora Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej w Poznaniu. Skarżący zarzucił organowi nieprzekazanie jego wniosku do właściwego organu. WSA odrzucił skargę, nie rozpoznając jednocześnie wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy. W skardze kasacyjnej T. K. podniósł zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 254 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. przez brak rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy, co miało skutkować pozbawieniem go możliwości obrony. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę, uznał, że odrzucenie skargi przed rozpoznaniem wniosku o przyznanie prawa pomocy stanowiło przesłankę stwierdzenia nieważności postępowania na podstawie art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżone postanowienie WSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, odrzucenie skargi przed rozpoznaniem wniosku o przyznanie prawa pomocy pozbawia skarżącego możliwości obrony jego praw i stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności postępowania.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę skarżącego, nie rozpoznając wcześniej jego wniosku o przyznanie prawa pomocy. NSA uznał, że takie działanie narusza prawo do obrony i stanowi wadę postępowania skutkującą jego nieważnością.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

p.p.s.a. art. 183 § § 2 pkt 5

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Odrzucenie skargi przed rozpoznaniem wniosku o przyznanie prawa pomocy powoduje pozbawienie skarżącego możności obrony swych praw, co stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności postępowania.

p.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA orzekł jak w sentencji na podstawie art. 183 § 2 pkt 5 i art. 182 § 1 i 3 p.p.s.a.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 6

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 254

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ma zastosowanie do kosztów postępowania między stronami.

p.p.s.a. art. 210

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ma zastosowanie do kosztów postępowania między stronami.

p.p.s.a. art. 250

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu należne jest od Skarbu Państwa.

p.p.s.a. art. 258

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 261

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 65 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nierozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy przed odrzuceniem skargi przez WSA stanowi naruszenie prawa do obrony i prowadzi do nieważności postępowania.

Godne uwagi sformułowania

Odrzucenie skargi przez rozpoznaniem wniosku o przyznanie prawa pomocy spowodowało pozbawienie skarżącego możności obrony swych praw, co stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności na podstawie art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a.

Skład orzekający

Barbara Adamiak

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenie prawa do obrony przez nierozpoznanie wniosku o prawo pomocy przed odrzuceniem skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy sąd odrzuca skargę, nie rozpatrując wcześniej wniosku o przyznanie prawa pomocy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa podkreśla fundamentalne prawo do obrony i procedury związane z prawem pomocy, co jest istotne dla praktyków prawa i osób korzystających z pomocy prawnej.

Czy sąd może odrzucić Twoją skargę, ignorując Twój wniosek o pomoc prawną? NSA odpowiada!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 1194/15 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2015-05-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-04-23
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Barbara Adamiak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6149 Inne o symbolu podstawowym 614
658
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
II SAB/Po 47/14 - Postanowienie WSA w Poznaniu z 2014-07-31
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 183 § 2 pkt 5
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Barbara Adamiak po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 31 lipca 2014 r., sygn. akt II SAB/Po 47/14 odrzucającego skargę T. K. na bezczynność Dyrektora Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej w Poznaniu w przedmiocie nieprzekazania wniosku do właściwego organu postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.
Uzasadnienie
T. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na nienależyte załatwienie sprawy przez organ określony jako "Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Poznaniu", polegające na nieprzekazaniu jego wniosku z 11 lipca 2013 r., inicjującego "postępowanie [...]", do właściwego organu celem załatwienia sprawy przez organ właściwy - stanowiące naruszenie przez organ w szczególności przepisu art. 65 § 1 k.p.a. poprzez jego pominiecie.
Postanowieniem z 31 lipca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę.
Postanowieniem z 13 listopada 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu: 1. zwolnił skarżącego od kosztów sądowych w całości, 2. ustanowił dla T. K. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w Poznaniu.
T. K. wniósł skargę kasacyjną od postanowienia z 31 lipca 2014 r., zaskarżając je w całości i zarzucając mu naruszenie:
– art. 254 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. przez brak rozpoznania wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy, co doprowadziło do pozbawienia skarżącego możliwości działania w toku postępowania i obrony swoich praw;
– art. 6 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przez nieudzielanie skarżącemu, występującemu bez fachowego pełnomocnika, niezbędnych wskazówek w toku sprawy.
T. K. wskazał, że stosownie do art. 183 § 2 pkt 5 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit b p.p.s.a. postępowanie obarczone jest wadą nieważności, ponieważ Sąd pierwszej instancji nie rozpoznał wniosku o przyznanie prawa pomocy przed wydaniem orzeczenia w sprawie, w ten sposób faktycznie pozbawiając skarżącego możliwości działania i obrony swych praw. Wniósł o:
– uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu;
– przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
Odrzucenie skargi przez rozpoznaniem wniosku o przyznanie prawa pomocy spowodowało pozbawienie skarżącego możności obrony swych praw, co stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności na podstawie art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 183 § 2 pkt 5 i art. 182 § 1 i 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.
Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, ponieważ art. 209 i 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.), przyznawane jest zaś przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w art. 258-261 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI