Orzeczenie · 2018-04-04

I OSK 1190/16

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2018-04-04

NSAAdministracyjneWysokansa

nieruchomościlokale mieszkalnesprzedaż lokaliKodeks postępowania administracyjnegoKodeks cywilnyprawo spadkoweinteres prawnystrona postępowaniadecyzja administracyjnaNSA

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A.O. (z domu R.) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z 1989 r. o sprzedaży lokalu mieszkalnego H. S. A.O., będąca jedyną spadkobierczynią H. S., wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji, argumentując, że jako następca prawny posiada interes prawny do jej wzruszenia, zwłaszcza w kontekście ewentualnej sprawy odszkodowawczej. Zarówno SKO, jak i WSA uznały, że A.O. nie legitymuje się interesem prawnym, ponieważ uprawnienia wynikające z decyzji o sprzedaży lokalu były ściśle związane z osobą najemcy (H. S.) i wygasły wraz z jej śmiercią w 1990 r., nie wchodząc do masy spadkowej. Sąd Apelacyjny w Warszawie w podobnej sprawie potwierdził, że w sytuacji, gdy umowa sprzedaży lokalu nie została zawarta przed śmiercią najemcy, uprawnienia te wygasają. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, podzielił stanowisko sądów niższych instancji. Podkreślono, że zgodnie z art. 922 § 2 Kodeksu cywilnego, prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą na spadkobierców, jednakże uprawnienia wynikające z decyzji o sprzedaży lokalu miały charakter osobisty i nie podlegały dziedziczeniu. W związku z tym, A.O. nie wykazała interesu prawnego do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zaskarżone postanowienia zostały wydane zgodnie z prawem.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Ustalenie, że uprawnienia wynikające z decyzji administracyjnych o charakterze osobistym (np. sprzedaż lokalu komunalnego) wygasają wraz ze śmiercią adresata i nie podlegają dziedziczeniu, co skutkuje brakiem interesu prawnego spadkobierców do ich wzruszenia.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami dotyczącymi sprzedaży lokali mieszkalnych z lat 80. i ich dziedziczenia.

Zagadnienia prawne (2)

Czy spadkobierca najemcy lokalu, któremu wydano decyzję o sprzedaży lokalu, ale nie doszło do zawarcia umowy przed śmiercią najemcy, posiada interes prawny do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności tej decyzji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, spadkobierca nie posiada interesu prawnego, ponieważ uprawnienia wynikające z decyzji o sprzedaży lokalu miały charakter osobisty, były związane z konkretnym najemcą i wygasły wraz z jego śmiercią, nie wchodząc do masy spadkowej.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na wyroku Sądu Apelacyjnego, który stwierdził, że uprawnienia wynikające z decyzji o sprzedaży lokalu, wydanej na podstawie przepisów z lat 80., miały charakter ściśle osobisty i nie podlegały dziedziczeniu. W przypadku śmierci najemcy przed zawarciem umowy, uprawnienia te wygasały i nie wchodziły do spadku, co oznacza brak interesu prawnego spadkobiercy do wzruszenia decyzji.

Czy przepis art. 61a § 1 K.p.a. (odmowa wszczęcia postępowania) może być zastosowany, gdy brak interesu prawnego wnioskodawcy nie jest oczywisty i wymaga skomplikowanej wykładni?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Art. 61a § 1 K.p.a. może być zastosowany, gdy brak interesu prawnego jest oczywisty i może być ustalony w drodze prostych czynności wyjaśniających. Jeśli ocena wymaga skomplikowanej wykładni, sprawa powinna być prowadzona w ramach postępowania merytorycznego.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. jest dopuszczalna, gdy brak legitymacji procesowej jest oczywisty. W tej konkretnej sprawie, ocena braku interesu prawnego nie wymagała skomplikowanej wykładni, a opierała się na ustalonym stanie faktycznym i wiążącym orzecznictwie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono skargę kasacyjną A.O. od wyroku WSA w Warszawie.

Przepisy (17)

Główne

k.p.a. art. 61a § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.c. art. 922 § § 1

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny

k.c. art. 922 § § 2

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny

k.c. art. 1025 § § 2

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny

Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości art. 35 § ust. 1

Pomocnicze

k.p.a. art. 28

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 157 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 105

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.c. art. 691

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny

k.p.c. art. 365 § § 1

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeksu postępowania cywilnego

P.p.s.a. art. 174 § pkt 1