Orzeczenie · 2020-04-30

I OSK 1181/19

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2020-04-30
NSAnieruchomościWysokansa
wywłaszczenienieruchomościodszkodowaniedrogi publiczneoperat szacunkowywartość rynkowaNSAgospodarka nieruchomościamispecustawa drogowa

Sprawa dotyczyła ustalenia odszkodowania za nieruchomość wywłaszczoną pod drogę publiczną. Po kilku decyzjach administracyjnych i operatach szacunkowych, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Małopolskiego, uznając operat szacunkowy za niewystarczająco rzetelny. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Wojewody, zarzucającą WSA naruszenie przepisów proceduralnych poprzez błędne uznanie wadliwości oceny operatu szacunkowego. NSA uznał, że operat szacunkowy z dnia 30 maja 2017 r. był prawidłowy, logiczny i spójny, a organy administracyjne dokonały jego właściwej weryfikacji. Sąd podkreślił, że ocena merytorycznej prawidłowości operatu, w tym metodologii wyceny i doboru nieruchomości porównawczych, należy do zakresu wiedzy specjalistycznej rzeczoznawcy majątkowego i nie podlega bezpośredniej kontroli sądów administracyjnych, chyba że występują ewidentne błędy lub naruszenia prawa. W związku z tym NSA uchylił wyrok WSA i oddalił skargę.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie granic kontroli sądów administracyjnych nad operatami szacunkowymi w sprawach wywłaszczeniowych oraz prawidłowego ustalania przeznaczenia nieruchomości na podstawie studium.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wywłaszczenia pod drogi publiczne i oceny operatu szacunkowego.

Zagadnienia prawne (3)

Czy operat szacunkowy, stanowiący podstawę ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, został sporządzony prawidłowo, z uwzględnieniem przepisów prawa i zasad wiedzy specjalistycznej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, operat szacunkowy został sporządzony prawidłowo. Zarzuty dotyczące jego wadliwości nie znalazły uzasadnienia w świetle przepisów prawa i wiedzy specjalistycznej.

Uzasadnienie

NSA uznał, że operat szacunkowy spełniał wymogi formalne, był logiczny, kompletny i spójny. Organy administracyjne prawidłowo zweryfikowały jego treść, uwzględniając cel wyceny, rodzaj, położenie, przeznaczenie nieruchomości oraz dane o cenach rynkowych. Merytoryczna prawidłowość operatu, w tym metodyka wyceny i dobór nieruchomości porównawczych, należy do wiedzy specjalistycznej rzeczoznawcy i nie podlega bezpośredniej kontroli sądów administracyjnych, chyba że występują ewidentne błędy lub naruszenia prawa.

Czy sąd administracyjny może kwestionować metodologię wyceny nieruchomości zastosowaną przez rzeczoznawcę majątkowego w operacie szacunkowym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd administracyjny nie może kwestionować metodologii wyceny nieruchomości zastosowanej przez rzeczoznawcę majątkowego, jeśli operat jest logiczny, spójny i nie zawiera ewidentnych błędów lub naruszeń prawa. Szczegółowe kwestie metodologiczne należą do wiedzy specjalistycznej rzeczoznawcy.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że operat szacunkowy jest dokumentem opartym na wiedzy specjalistycznej. Zakwestionowanie operatu przez sąd jest dopuszczalne jedynie w przypadku naruszenia prawa lub ewidentnych błędów. Szczegółowe kwestie dotyczące merytorycznej prawidłowości operatu w aspekcie metodologicznym nie podlegają bezpośredniej kontroli sądów administracyjnych.

Czy przy ustalaniu odszkodowania za nieruchomość wywłaszczoną pod drogę publiczną, w braku planu miejscowego, przeznaczenie nieruchomości należy ustalać na podstawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, w braku planu miejscowego, przeznaczenie nieruchomości dla celów wywłaszczenia pod drogę publiczną ustala się na podstawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy.

Uzasadnienie

NSA potwierdził, że zgodnie z art. 154 ust. 2 u.g.n., w braku planu miejscowego, przeznaczenie nieruchomości ustala się na podstawie studium. Fakt, że studium nie jest aktem prawa miejscowego, nie ma znaczenia dla stosowania tego przepisu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok WSA został uchylony, a skarga kasacyjna Wojewody uwzględniona. Skarga M. S. do WSA została oddalona.

Przepisy (30)

Główne

specustawa drogowa art. 18 § ust. 1

Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych

specustawa drogowa art. 12 § ust. 4a

Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych

specustawa drogowa art. 11f § ust. 1 pkt 6

Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych

u.g.n. art. 134 § ust. 3 i 4

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Zasada korzyści przy ustalaniu odszkodowania.

u.g.n. art. 154 § ust. 2

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Ustalanie przeznaczenia nieruchomości na podstawie studium przy braku planu miejscowego.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego art. 36 § ust. 4

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego art. 36 § ust. 3

u.g.n. art. 134 § ust. 2

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 154 § ust. 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Pomocnicze

u.g.n. art. 157 § ust. 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Możliwość oceny operatu szacunkowego przez organizację zawodową rzeczoznawców majątkowych.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust.1 pkt 1 a i pkt 2 b

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 2 § pkt 5

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego art. 4 § ust. 1 i 2

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego art. 5

u.g.n. art. 4 § pkt 16

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 153 § ust. 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 130 § ust. 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

specustawa drogowa art. 12 § ust. 4f

Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych

u.g.n. art. 4 § pkt 17

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną art. 73

u.p.z.p. art. 61

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Operat szacunkowy został sporządzony prawidłowo, zgodnie z przepisami prawa i zasadami wiedzy specjalistycznej. • Sąd administracyjny nie jest uprawniony do kwestionowania metodologii wyceny nieruchomości zastosowanej przez rzeczoznawcę majątkowego, jeśli operat nie zawiera ewidentnych błędów lub naruszeń prawa. • Przeznaczenie nieruchomości pod inwestycję drogową, w braku planu miejscowego, prawidłowo ustalono na podstawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego.

Odrzucone argumenty

Zarzuty WSA dotyczące wadliwości operatu szacunkowego (brak opisu warunków transakcji, nieuzasadnione przyjęcie braku wpływu wielkości i kształtu nieruchomości na wartość, nieścisłości w operacie) nie znalazły potwierdzenia w ocenie NSA.

Godne uwagi sformułowania

Ocena merytorycznej prawidłowości operatu w aspekcie metodologicznym i dokonywania oceny w świetle wiedzy specjalistycznej nie podlegają bezpośredniej kontroli organów czy sądów administracyjnych. • Operat szacunkowy jest dokumentem zawierającym oceny i informacje oparte na wiedzy specjalistycznej. • Zakwestionowanie operatu szacunkowego przez organ administracji publicznej lub sąd administracyjny jest dopuszczalne jedynie w przypadku, jeżeli zostanie wykazane, że przy sporządzaniu operatu doszło do naruszenia prawa albo operat zawiera ewidentne błędy, które dyskwalifikują jego walory dowodowe.

Skład orzekający

Małgorzata Borowiec

przewodniczący

Jolanta Rudnicka

sprawozdawca

Agnieszka Miernik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie granic kontroli sądów administracyjnych nad operatami szacunkowymi w sprawach wywłaszczeniowych oraz prawidłowego ustalania przeznaczenia nieruchomości na podstawie studium."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wywłaszczenia pod drogi publiczne i oceny operatu szacunkowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia kontroli sądowej nad operatami szacunkowymi i interpretacji przepisów dotyczących wyceny nieruchomości, co jest kluczowe dla prawników zajmujących się prawem nieruchomości i administracyjnym.

Sąd Najwyższy Administracyjny: Kiedy sąd może podważyć wycenę nieruchomości?

Dane finansowe

WPS: 184 975 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst