I OSK 1170/05

Naczelny Sąd Administracyjny2005-11-22
NSAAdministracyjneŚredniansa
doręczeniaKodeks postępowania administracyjnegoterminyskarga kasacyjnasądy administracyjnekary administracyjnepojazdy nienormatywneskuteczność doręczenia

Podsumowanie

NSA uchylił postanowienie WSA o odrzuceniu skargi, uznając potrzebę ponownego zbadania skuteczności doręczenia decyzji administracyjnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z powodu uchybienia terminu. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną, argumentując, że doręczenie decyzji było nieskuteczne, ponieważ nastąpiło w sposób niezgodny z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego (Kpa), a konkretnie art. 43 Kpa, gdyż pismo odebrał syn strony, który nie był osobą dorosłą w rozumieniu przepisów. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił te argumenty, uchylił postanowienie WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez Urszulę P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, które odrzuciło jej skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. w przedmiocie kary za przejazd pojazdem nienormatywnym. Podstawą odrzucenia skargi przez WSA było uchybienie przez skarżącą terminu do jej wniesienia, określonego w art. 53 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (PpSA). Skarżąca twierdziła, że termin ten nie rozpoczął biegu skutecznie, ponieważ doręczenie decyzji organu II instancji było wadliwe. Zgodnie z art. 43 Kpa, doręczenie pisma osobie nieobecnej w mieszkaniu jest skuteczne, jeśli pismo zostało przyjęte przez dorosłego domownika, który podjął się oddania go adresatowi. W tej sprawie pismo odebrał syn skarżącej, Łukasz P., który widnieje na potwierdzeniu odbioru. Pełnomocnik skarżącej argumentował, że doręczenie było nieskuteczne, ponieważ nie ustalono, czy syn był osobą dorosłą i czy zobowiązał się do oddania pisma matce. Naczelny Sąd Administracyjny uznał te argumenty za zasadne. Podkreślił, że pojęcie 'dorosłego domownika' w rozumieniu Kpa należy interpretować jako osobę pełnoletnią zgodnie z Kodeksem cywilnym. Ponieważ WSA nie poczynił ustaleń w tym zakresie, NSA uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Wniosek o zwrot kosztów postępowania został oddalony, ponieważ uchylenie postanowienia WSA nie skutkuje zwrotem kosztów na podstawie art. 203 PpSA.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, doręczenie jest skuteczne tylko wtedy, gdy dorosły domownik podjął się oddania pisma adresatowi, a sąd powinien to ustalić.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że kluczowe dla skuteczności doręczenia zastępczego jest nie tylko odebranie pisma przez domownika, ale także jego zobowiązanie się do przekazania go adresatowi. Brak takiego ustalenia przez sąd niższej instancji czyni doręczenie wadliwym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

PpSA art. 53 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie.

PpSA art. 58 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Odrzucenie skargi w związku z uchybieniem terminu.

PpSA art. 185

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Postanowienie NSA o uchyleniu zaskarżonego postanowienia i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania.

Kpa art. 42 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Doręczanie pism osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy.

Kpa art. 43

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Doręczanie pisma dorosłemu domownikowi w przypadku nieobecności adresata.

Pomocnicze

PpSA art. 203 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zwrot kosztów postępowania.

Kpa art. 44

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Doręczenie zastępcze.

Kpa art. 39

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Regulacje dotyczące doręczeń.

k.c. art. 10 § 1

Kodeks cywilny

Definicja pełnoletności.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieskuteczne doręczenie decyzji administracyjnej z powodu odebrania pisma przez osobę niepełnoletnią (syna adresata) bez ustalenia, czy podjęła się ona oddania pisma adresatowi. Naruszenie art. 43 Kpa poprzez wadliwe doręczenie pisma.

Godne uwagi sformułowania

Należy podzielić argumentację strony, iż wobec braku definicji "dorosłego" w Kodeksie postępowania administracyjnego niezbędne jest stosowanie w tym zakresie pojęcia pełnoletniego w rozumieniu Kodeksu cywilnego. Doręczenie pism w postępowaniu administracyjnym dokonane do rąk innych osób niż wymienionych w art. 42 i 43 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stanowi skutecznego doręczenia. Takich ustaleń Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uczynił, co czyni niezbędnym uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Skład orzekający

Elżbieta Stebnicka

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących skuteczności doręczeń w postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza w kontekście doręczenia przez domownika."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji doręczenia przez syna adresata, który nie był osobą pełnoletnią. Ogólne zasady dotyczące doręczeń są szeroko stosowane.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy fundamentalnej kwestii proceduralnej - skuteczności doręczeń, która ma kluczowe znaczenie dla terminów i możliwości obrony strony. Pokazuje, jak drobne uchybienia formalne mogą prowadzić do uchylenia decyzji.

Nieskuteczne doręczenie decyzji: jak błąd formalny może uratować sprawę?

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

I OSK 1170/05 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2005-11-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-10-17
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Elżbieta Stebnicka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne
Drogi publiczne
Sygn. powiązane
IV SA/Gl 431/05 - Postanowienie WSA w Gliwicach z 2005-06-22
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w...
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 42, art. 43
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 185
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbiety Stebnicka (spr) po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Urszuli P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 czerwca 2005 r., sygn. akt IV SA/Gl 431/05 odrzucające skargę Urszuli P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze w K. z dnia 8 marca 2005 r., (...) w przedmiocie kary za przejazd pojazdem nienormatywnym postanawia: 1) uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach 2) oddalić wniosek Urszuli P. w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach z dnia 22 czerwca 2005 r. odrzucił skargę Urszuli P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 8 marca 2005 r., (...), w przedmiocie kary za przejazd pojazdem nienormatywnym. Podstawą odrzucenia powyższej skargi był fakt uchybienia przez stronę terminowi zakreślonemu w art. 53 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./. Stosownie do powołanego przepisu skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. W rozpatrywanej sprawie zaskarżona decyzja została doręczona stronie skarżącej w dniu 21 marca 2005 r., a więc termin do wniesienia skargi upływał w dniu 20 kwietnia 2005 r. /środa/, tymczasem skarga została złożona przez stronę w dniu 21 kwietnia 2005 r.
W dniu 8 sierpnia 2005 r. pełnomocnik Urszuli P. wniósł skargę kasacyjną na postanowienie z dnia 22 czerwca 2005 r. w przedmiocie odrzucenia skargi. Strona skarżąca wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik Urszuli P. wskazuje na rażące naruszenie art. 58 par. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 170 ze zm./ poprzez odrzucenie wniesionej skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, w związku z uznaniem, iż skargę wniesiono z uchybieniem terminu określonego w art. 53 par. 1 wyżej wymienionej ustawy, pomimo naruszenia art. 42 par. 1 i art. 43 Kpa, poprzez doręczenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 8 marca 2005 r. po nieobecność strony.
Strona podnosi, że stosownie do art. 43 Kpa, w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się między innymi dorosłemu domownikowi. Doręczenie przewidziane w tym przepisie jest skuteczne, jeśli spełnione są następujące przesłanki:
a/ adresat jest nieobecny w mieszkaniu w czasie doręczenia pisma;
b/ pismo zostało przyjęte za pokwitowaniem przez dorosłego domownika, sąsiada lub dozorcę,
c/ osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi
d/ w przypadku gdy pismo zostało przyjęte przez sąsiada lub dozorcę o doręczeniu pisma tym osobom umieszczono zawiadomienie w skrzynce korespondencję lub na drzwiach mieszkania adresata.
Według postanowienia NSA z dnia 3 grudnia 1993 r., SA/Po 1931/93 - ONSA 1995 Nr 2 poz. 53, pojęcie "dorosły" w rozumieniu art. 43 Kpa jest tożsame z pojęciem "pełnoletni" użytym w art. 10 par. 1 Kodeksu cywilnego. Doręczenie pisma w określony wyżej sposób wywołuje skutek prawny, jeśli jest dokonane za pokwitowaniem do rąk dorosłego domownika.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 grudnia 1996 r., SA/Wr 81/96 /niepublikowany/, w którym stwierdzono, że fakt doręczenia pisma określonej osobie w oznaczonym czasie i miejscu może być stwierdzony wtedy, kiedy jest pewne, iż otrzymała je właściwa osoba /art. 42 par. 1 i art. 43 Kpa/ lub że spełnione zostały warunki określone w art. 44 Kpa /tzw. doręczenie zastępcze/.
Strona powołuje się także na wyrok NSA z dnia 10 listopada 1995 r., w którym stwierdzono, że fakt doręczenia pisma określonej osobie w oznaczonym czasie i miejscu może być stwierdzony wtedy, kiedy jest pewne, iż otrzymała je właściwa osoba /art. 42 par. 1 i art. 43 Kpa/ lub, że spełnione zostały warunki określone w art. 44 Kpa /tzw. doręczenie zastępcze/.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje;
Zasady dokonywania doręczeń w toku postępowania administracyjnego regulują przepisy art. 39-49 Kodeksu postępowania administracyjnego. Na mocy art. 42 ust. 1 wspomnianej ustawy pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. W sytuacji gdy adresat jest nieobecny, pismo doręcza się za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli te osoby podjęły się oddania pisma adresatowi - art. 43 Kodeksu. Należy podzielić argumentację strony, iż wobec braku definicji "dorosłego" w Kodeksie postępowania administracyjnego niezbędne jest stosowanie w tym zakresie pojęcia pełnoletniego w rozumieniu Kodeksu cywilnego. Doręczenie pism w postępowaniu administracyjnym dokonane do rąk innych osób niż wymienionych w art. 42 i 43 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stanowi skutecznego doręczenia. Z akt sprawy wynika w sposób bezsporny, że na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji organu II instancji widnieje data 21 marca 2005 r. oraz podpis odbiorcy "Łukasz P. /syn/". Tym samym dla stwierdzenia czy doręczenie decyzji było skuteczne w rozumieniu art. 43 Kpa niezbędne jest ustalenie czy odbiorca był osobą dorosłą i czy zobowiązał się do oddania jej osobiście adresatowi. Takich ustaleń Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uczynił, co czyni niezbędnym uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Stosownie do treści art. 199 ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Za taki przepis szczególny uznać należy art. 203 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis ten przewiduje jednak zwrot kosztów jedynie jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi kasacyjnej został uchylony wyrok wojewódzkiego sądu administracyjnego. Zwrot kosztów nie jest więc dopuszczalny w wypadku uchylenia przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowienia wydanego przez sąd I instancji. Tym samym wniosek o zwrot kosztów postępowania podlega oddaleniu.
W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185, art. 203 pkt 2 i art. 182 par. 1 ustawy z dnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu prze sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ postanowił jak w sentencji.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę