I OSK 1169/05

Naczelny Sąd Administracyjny2005-11-22
NSAAdministracyjneŚredniansa
doręczeniaKodeks postępowania administracyjnegoterminyskarga kasacyjnasądy administracyjnekara za przejazdpojazd nienormatywnyskuteczność doręczenia

Podsumowanie

NSA uchylił postanowienie WSA o odrzuceniu skargi z powodu wadliwego doręczenia decyzji organu I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę Urszuli P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uznając ją za wniesioną po terminie. Skarga kasacyjna zarzuciła naruszenie przepisów o doręczeniach, wskazując, że decyzja została doręczona synowi strony, który nie był osobą dorosłą w rozumieniu KPA lub nie zobowiązał się do jej przekazania. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił te argumenty, uchylił postanowienie WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Urszuli P. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, które odrzuciło jej skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie kary za przejazd pojazdem nienormatywnym. WSA odrzucił skargę, uznając, że została wniesiona z uchybieniem terminu, ponieważ decyzja została doręczona Urszuli P. w dniu 21 marca 2005 r., a termin do wniesienia skargi upływał 20 kwietnia 2005 r. Skarżąca kasacyjnie podniosła zarzut rażącego naruszenia przepisów KPA dotyczących doręczeń. Argumentowała, że decyzja została doręczona jej synowi, Łukaszowi P., który nie był osobą dorosłą w rozumieniu art. 43 KPA lub nie podjął się oddania pisma adresatowi. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że dla skuteczności doręczenia na podstawie art. 43 KPA kluczowe jest ustalenie, czy odbiorca był osobą dorosłą (pełnoletnią) i czy zobowiązał się do przekazania pisma adresatowi. Ponieważ WSA nie poczynił takich ustaleń, NSA uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Wniosek o zwrot kosztów postępowania został oddalony, zgodnie z art. 203 PPSA, który nie przewiduje zwrotu kosztów w przypadku uchylenia postanowienia sądu I instancji.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, doręczenie pisma administracyjnego osobie, która nie jest dorosłym domownikiem lub nie zobowiązała się do oddania pisma adresatowi, nie jest skuteczne.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że dla skuteczności doręczenia na podstawie art. 43 KPA kluczowe jest ustalenie, czy odbiorca był osobą pełnoletnią i czy zobowiązał się do oddania pisma adresatowi. Brak takich ustaleń przez sąd I instancji skutkuje uchyleniem postanowienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

PPSA art. 185

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Pomocnicze

k.p.a. art. 42 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy.

k.p.a. art. 43

Kodeks postępowania administracyjnego

W przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli te osoby podjęły się oddania pisma adresatowi. Pojęcie 'dorosły' jest tożsame z pojęciem 'pełnoletni'.

k.p.a. art. 44

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy doręczenia zastępczego.

PPSA art. 53 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego.

PPSA art. 58 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do odrzucenia skargi wniesionej z uchybieniem terminu.

PPSA art. 199

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasada ponoszenia kosztów postępowania przez strony.

PPSA art. 203 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Okoliczności uzasadniające zwrot kosztów postępowania.

k.p.a. art. 39

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Reguluje zasady dokonywania doręczeń.

k.p.a. art. 42

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Sposób doręczania pism osobom fizycznym.

k.p.a. art. 43

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Doręczanie pism w przypadku nieobecności adresata.

k.c. art. 10 § 1

Kodeks cywilny

Definicja pełnoletności.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Doręczenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 8 marca 2005 r. było nieskuteczne, ponieważ nastąpiło do rąk syna strony, który nie był osobą dorosłą w rozumieniu KPA lub nie zobowiązał się do oddania pisma adresatowi.

Godne uwagi sformułowania

dla stwierdzenia czy doręczenie decyzji było skuteczne w rozumieniu art. 43 Kpa niezbędne jest ustalenie czy odbiorca był osobą dorosłą i czy zobowiązał się do oddania jej osobiście adresatowi.

Skład orzekający

Elżbieta Stebnicka

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów KPA dotyczących skuteczności doręczeń, zwłaszcza w kontekście doręczenia do rąk domowników."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji doręczenia pisma administracyjnego do rąk syna strony, który mógł nie być osobą pełnoletnią lub nie podjął się oddania pisma.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii proceduralnych, takich jak skuteczne doręczenie pisma, co ma kluczowe znaczenie praktyczne dla wszystkich uczestników postępowań administracyjnych. Pokazuje, jak drobne błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji.

Uważaj na doręczenia! Nawet drobny błąd może zniweczyć całe postępowanie.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

I OSK 1169/05 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2005-11-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-10-17
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Elżbieta Stebnicka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne
Drogi publiczne
Sygn. powiązane
IV SA/Gl 432/05 - Postanowienie WSA w Gliwicach z 2005-06-22
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w...
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 42, art. 43
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 185
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Stebnicka (spr) po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Urszuli P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 czerwca 2005 r., sygn. akt IV SA/Gl 432/05 w przedmiocie odrzucenia skargi Urszuli P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 8 marca 2005 r., (...) w przedmiocie kary za przejazd pojazdem nienormatywnym postanawia: 1) uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach 2) oddalić wniosek Urszuli P. w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
W dniu 22 czerwca 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę Urszuli P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 8 marca 2005 r. w przedmiocie kary za przejazd pojazdem nienormatywnym. Uzasadniając wskazane wyżej postanowienie Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. została doręczona Urszuli P. w dniu 21 marca 2005 r. Tym samym termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego upływał stosownie do art. 53 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ upływał w dniu 20 kwietnia 2005 r. /w środę/. Skarga tymczasem została złożona 21 kwietnia 2005 r., a więc z uchybieniem terminu do jej wniesienia, co stanowiło podstawę do jej odrzucenia na podstawie art. 58 par. 1 pkt 2 ustawy.
Pełnomocnik Urszuli P. złożył w dniu 8 sierpnia 2005 r. skargę kasacyjną na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w przedmiocie odrzucenia skargi. Strona skarżąca wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik Urszuli P. wskazuje na rażące naruszenie art. 58 par. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 170 ze zm./ poprzez odrzucenie wniesionej skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, w związku z uznaniem, iż skargę wniesiono z uchybieniem terminu określonego w art. 53 par. 1 wyżej wymienionej ustawy, pomimo naruszenia art. 42 par. 1 i art. 43 Kpa, poprzez doręczenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 8 marca 2005 r. po nieobecność strony.
Strona podnosi, że stosownie do art. 43 Kpa, w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się między innymi dorosłemu domownikowi. Doręczenie przewidziane w tym przepisie jest skuteczne, jeśli spełnione są następujące przesłanki:
a/ adresat jest nieobecny w mieszkaniu w czasie doręczenia pisma;
b/ pismo zostało przyjęte za pokwitowaniem przez dorosłego domownika, sąsiada lub dozorcę,
c/ osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi
d/ w przypadku gdy pismo zostało przyjęte przez sąsiada lub dozorcę o doręczeniu pisma tym osobom umieszczono zawiadomienie w skrzynce korespondencję lub na drzwiach mieszkania adresata.
Według postanowienia NSA z dnia 3 grudnia 1993 r., SA/Po 1931/93 - ONSA 1995 Nr 2 poz. 53, pojęcie "dorosły" w rozumieniu art. 43 Kpa jest tożsame z pojęciem "pełnoletni" użytym w art. 10 par. 1 Kodeksu cywilnego. Doręczenie pisma w określony wyżej sposób wywołuje skutek prawny, jeśli jest dokonane za pokwitowaniem do rąk dorosłego domownika.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 grudnia 1996 r., SA/Wr 81/96 /niepublikowany/, w którym stwierdzono, że fakt doręczenia pisma określonej osobie w oznaczonym czasie i miejscu może być stwierdzony wtedy, kiedy jest pewne, iż otrzymała je właściwa osoba /art. 42 par. 1 i art. 43 Kpa/ lub że spełnione zostały warunki określone w art. 44 Kpa /tzw. doręczenie zastępcze/.
Strona powołuje się także na wyrok NSA z dnia 10 listopada 1995 r., w którym stwierdzono, że fakt doręczenia pisma określonej osobie w oznaczonym czasie i miejscu może być stwierdzony wtedy, kiedy jest pewne, iż otrzymała je właściwa osoba /art. 42 par. 1 i art. 43 Kpa/ lub, że spełnione zostały warunki określone w art. 44 Kpa /tzw. doręczenie zastępcze/.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje;
Zasady dokonywania doręczeń w toku postępowania administracyjnego regulują przepisy art. 39-49 Kodeksu postępowania administracyjnego. Na mocy art. 42 ust. 1 wspomnianej ustawy pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. W sytuacji gdy adresat jest nieobecny, pismo doręcza się za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli te osoby podjęły się oddania pisma adresatowi - art. 43 Kodeksu. Należy podzielić argumentację strony, iż wobec braku definicji "dorosłego" w Kodeksie postępowania administracyjnego niezbędne jest stosowanie w tym zakresie pojęcia pełnoletniego w rozumieniu Kodeksu cywilnego. Doręczenie pism w postępowaniu administracyjnym dokonane do rąk innych osób niż wymienionych w art. 42 i 43 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stanowi skutecznego doręczenia. Z akt sprawy wynika w sposób bezsporny, że na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji organu II instancji widnieje data 21 marca 2005 r. oraz podpis odbiorcy "Łukasz P. /syn/". Tym samym dla stwierdzenia czy doręczenie decyzji było skuteczne w rozumieniu art. 43 Kpa niezbędne jest ustalenie czy odbiorca był osobą dorosłą i czy zobowiązał się do oddania jej osobiście adresatowi. Takich ustaleń Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uczynił, co czyni niezbędnym uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Stosownie do treści art. 199 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Za taki przepis szczególny uznać należy art. 203 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis ten przewiduje jednak zwrot kosztów jedynie jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi kasacyjnej został uchylony wyrok wojewódzkiego sądu administracyjnego. Zwrot kosztów nie jest więc dopuszczalny w wypadku uchylenia przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowienia wydanego przez sąd I instancji. Tym samym wniosek o zwrot kosztów postępowania podlega oddaleniu.
W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185, art. 203 pkt 2 i art. 182 par. 1 ustawy z dnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu prze sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ postanowił jak w sentencji.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę