I OSK 1168/06

I OSK 1168/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-04-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-08-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Lech
Janina Antosiewicz /sprawozdawca/
Leszek Włoskiewicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6332 Należności  przedemerytalne
Hasła tematyczne
Bezrobocie
Sygn. powiązane
IV SA/Wr 232/05 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2006-04-26
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Leszek Włoskiewicz Sędziowie Janina Antosiewicz (spr.) NSA Anna Lech Protokolant Barbara Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej ze skargi kasacyjnej K. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 kwietnia 2006r. sygn. akt IV SA/Wr 232/05 w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń przedemerytalnych uchyla zaskarżony wyrok oraz decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 1 [...] nr [...] i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] nr [...] z dnia [...]
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2006 r. oddalił skargę K. K. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z [...] zobowiązującą skarżącego do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń przedemerytalnych. W uzasadnieniu wyroku Sąd przedstawił stan sprawy, z którego wynikało, iż K. K. ur. [...]1947 r., legitymujący się łącznym okresem zatrudnienia 35 lat i 10 miesięcy złożył 27 lutego 2002 r. wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego. 28 lutego 2002 r. przedłożył w Powiatowym Urzędzie Pracy orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, zaś 21 marca 2002 r. decyzję ZUS z 26 czerwca 2001 r. odmawiającą przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy oraz wypis orzeczenia lekarskiego uznającego go za zdolnego do pracy. Po ustaleniu przez ZUS wysokości emerytury Starosta Powiatu w [...] decyzją z 7 czerwca 2002 r. przyznał K. K. prawo do świadczenia przedemerytalnego w kwocie 953,40 zł miesięcznie.
W dniu 31 października 2002 r. Powiatowy Urząd Pracy w [...] został powiadomiony przez ZUS o konieczności podania wysokości nienależnie pobranego przez K. K. świadczenia za okres od 28 lutego 2002 r. do 30 kwietnia 2002 r., w wyniku czego PUP w [...] pismem z 5 listopada 2002 r. powiadomił Inspektorat ZUS o pobraniu za ten okres świadczeń w kwocie 1 938,60 zł. Jak wynika z akt w związku z treścią wyroku Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w [...] z 19 września 2002 r. ZUS decyzją z dnia 13 listopada 2002 r. przyznał skarżącemu prawo do renty od 1 lipca 2001 r. do 30 czerwca 2002 r., przy czym tytułem zwrotu nienależnie pobranego świadczenia przedemerytalnego (za okres uznanej przez Sąd niezdolności do pracy) dokonano zwrotu na rzecz PUP kwoty 3 363,32 zł brutto, bowiem przyznana renta była niższa niż świadczenie przedemerytalne.
W związku z powyższymi decyzjami Starosta postanowieniem z 21 listopada 2002 r. wznowił postępowanie zakończone decyzją o przyznaniu świadczenia przedemerytalnego 7 czerwca 2002 r. a następnie decyzją z 22 listopada 2002 r. uchylił swą decyzję z 7 czerwca 2002 r. i odmówił uznania z dniem 27 lutego 2002 r. K. K. za osobę bezrobotną. Decyzja ta została następnie uchylona przez Wojewodę z przyczyn proceduralnych (brak udziału strony) po czym Starosta ponowną decyzją z 3 lutego 2003 r. uchylił decyzję z 7 czerwca 2002 r. o przyznaniu świadczenia przedemerytalnego i odmówił uznania skarżącego za osobę bezrobotną z dniem 27 lutego 2002 r. Wojewoda w dniu 24 marca 2003 r. decyzję tę utrzymał w mocy. Złożona na powyższą decyzję skarga do sądu została ponownie odrzucona.
Starosta po otrzymaniu prawomocnego postanowienia WSA we Wrocławiu z dnia 18 sierpnia 2004 r. sygn. akt SA/Wr 502/04 decyzją z dnia 29 listopada 2004 r. na podstawie art. 28 ust. 1 i 2 pkt 3 oraz art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i bezrobociu zobowiązał K. K. do zwrotu kwoty 2 903,20 zł brutto tytułem nienależnie pobranego świadczenia przedemerytalnego za okres od 1 lipca 2002 r. do 30 września 2002 r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. W decyzji wskazano, że świadczenie to jest nienależne, gdyż zostało wypłacone mimo okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczenia. Okoliczność tę stanowi nabycie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy od dnia 1 lipca 2001 r. Pismem z dnia 15 listopada 2002 r., ZUS uznał należności PUP w [...] w kwocie 3 363,32 zł tytułem zwrotu nienależnie pobranego świadczenia przedemerytalnego za okres od 28 lutego 2002 r. do 30 kwietnia 2002 r., tj. za okres, na który wyrokiem sądu ustalono niezdolność K. K. do pracy. Ponieważ kwota świadczenia była niższa niż pobrane świadczenie przedemerytalne pozostała do zwrotu należna Powiatowemu Urzędowi Pracy w [...] kwota 2 903,20 zł.
W odwołaniu od tej decyzji K. K. zarzucił naruszenie art. 28 ust. 1 ustawy o zatrudnieniu o przeciwdziałaniu bezrobociu przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że skarżący został pouczony o skutkach pobierania świadczenia nienależnego podczas gdy z okoliczności sprawy wniosek taki nie wynika, naruszenie art. 2 i 4 ust. 2 ustawy z 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych przez ich niezastosowanie i tym samym niezawieszenie wypłaty świadczenia z związku z przyznaniem prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy i bezwarunkowe pozbawienie go prawa do tego świadczenia przez uznanie, że jest osobą bezrobotną. Ponadto zarzucił sprzeczność istotnych ustaleń Starosty z zebranym w sprawie materiałem dowodowym polegającym na tym, że w okresie 1 lipca 2002 r. – 30 września 2002 r. pobierał on świadczenie nienależne, podczas gdy z okoliczności sprawy wynika, że prawo do świadczenia rentowego z tytułu niezdolności do pracy było objęte okresem od 1 lipca 2001 r. do 30 czerwca 2002 r. w wyniku ustalenia przez Sąd Okręgowy – Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Ponadto w decyzji Starosty z 7 czerwca 2002 r. brak było pouczenia, o którym stanowi art. 28 ust. 1 ustawy z 14 grudnia 1994 r.
Skarżący podnosi, że do czasu wydania wyroku przez Sąd Pracy nie utracił on prawa do objętego decyzją z 7 czerwca 2002 r., ponieważ orzeczenie sądowe było zdarzeniem przyszłym i niepewnym, stąd nie można mówić o wprowadzeniu w błąd organów. Żądanie zwrotu za okres objęty decyzją jest więc błędne i sprzeczne z prawem, zaś wstrzymanie wypłaty świadczenia i uznanie go za osobę nieuprawnioną narusza prawo, bowiem z ustawy wynika wprost jak należy traktować osobę, która nabywa prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy. W sprawie winien mieć zastosowanie przepis art. 2 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych, stanowiący o zawieszeniu do czasu ustania prawa do renty.
Wojewoda Dolnośląski decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty stwierdzając, że zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz.U. Nr 120, poz. 1252) do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Natomiast zgodnie z ust. 4 tego artykułu dochodzenia zwrotu nienależnie pobranych zasiłków przedemerytalnych i świadczeń przedemerytalnych za okres przypadający przed dniem przejęcia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznawania i wypłaty świadczeń przedemerytalnych dokonują powiatowe urzędy pracy według zasad określonych w przepisach o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Powyższe przepisy – zdaniem organu – wykluczają zastosowanie względem skarżącego art. 2 oraz art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych dlatego zarzuty skarżącego dotyczące niezastosowania w jego przypadku tych przepisów ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. i tym samym nieuwzględnienie instytucji zawieszenia wypłaty świadczenia przedemerytalnego w stosunku do niego, w związku z przyznaniem przez organ rentowy prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy i bezwarunkowego pozbawienia jego prawa do tego świadczenia poprzez uznanie, iż nie jest on osobą bezrobotną, nie mogły zostać uwzględnione.
Zasady dochodzenia zwrotu nienależnie pobranych świadczeń w ustawie z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t.j. Dz.U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 ze zm.) określają przepisy art. 28, które w ust. 1 stanowią, że osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne, obowiązana jest do zwrotu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, kwoty otrzymanego świadczenia wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne, natomiast w ust. 2 definiują nienależnie pobrane świadczenie jako:
1) świadczenie pieniężne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, jeżeli pobierający to świadczenie był pouczony o tych okolicznościach,
2) świadczenie pieniężne wypłacone na podstawie nieprawdziwych oświadczeń lub sfałszowanych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd powiatowego urzędu pracy przez osobę pobierającą to świadczenie,
3) zasiłek, dodatek szkoleniowy, stypendium lub inne świadczenie pieniężne finansowane z Funduszu Pracy wypłacone osobie za okres, za który nabyła prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej lub renty rodzinnej, jeżeli organ rentowy, który przyznał świadczenie, nie dokonał jego pomniejszenia na zasadach określonych w art. 29,
4) koszty szkolenia, w przypadku określonym w art. 16 ust. 4,
5) zasiłek lub świadczenie przedemerytalne wypłacone za okres, za który, w związku z orzeczeniem sądu, wypłacono wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy lub odszkodowanie z tytułu wadliwego wypowiedzenia umowy o pracę,
6) świadczenie wypłacone z Funduszu Pracy za okres po śmierci uprawnionego.
Natomiast art. 29 ust. 1 powołanej ustawy określa, że w przypadku przyznania bezrobotnemu lub innej uprawnionej osobie prawa do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej lub renty rodzinnej w wysokości przekraczającej połowę najniższego wynagrodzenia za okres, za który wypłacono zasiłek, dodatek szkoleniowy, stypendium, świadczenie przedemerytalne lub inne świadczenie pieniężne finansowane z Funduszu Pracy oraz inne organy rentowe, które przyznały świadczenie, wypłacają to świadczenie pomniejszone o kwotę odpowiadającą wysokości wypłaconych za ten okres zasiłków, dodatków szkoleniowych, stypendiów, świadczeń przedemerytalnych lub innych świadczeń pieniężnych.
Z wyżej cytowanych przepisów oraz całokształtu okoliczności sprawy wynika, iż nie został naruszony przepis art. 28 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t.j. Dz.U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 ze zm.) poprzez jego błędną wykładnię, czy też poprzez niewłaściwe zastosowanie. Nie sposób również zgodzić się ze skarżącym, że istotne ustalenia Starosty są sprzeczne z zebranym w sprawie materiałem dowodowym.
Istotnie prawo do świadczenia rentowego z tytułu niezdolności do pracy, przysługującego skarżącemu, objęte było okresem od 1 lipca 2001 r. do 30 czerwca 2002 r. i za okres, za który skarżący nabył prawo do renty organ rentowy dokonał jego pomniejszenia na zasadach określonych w art. 29 ustawy z 1994 r. w związku z czym brak podstaw do uznania pobranego przez skarżącego świadczenia przedemerytalnego, za okres od 28 lutego 2002 r. do 30 czerwca 2002 r. za świadczenie nienależnie pobrane. Jednakże skarżący pobrał świadczenie przedemerytalne nie tylko za ten okres, ale również za okres od 1 lipca 2002 r. do 30 września 2002 r., mimo że zaistniały okoliczności powodujące ustanie prawa do jego pobierania, o których to okolicznościach skarżący został pouczony.
Twierdzenie skarżącego, iż z okoliczności sprawy nie można wysnuć wniosku, że został on pouczony o skutkach pobierania świadczenia nienależnego, nie może zostać uwzględnione w świetle faktu, iż w dniu rejestracji skarżący oświadczył, że "zapoznał się z obowiązującymi przepisami ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu z dnia 14 grudnia 1994 r." Okoliczności powodujące zaprzestanie spełniania warunków przewidzianych w tej ustawie dla posiadania statutu bezrobotnego, a co za tym idzie powodujące utratę prawa do świadczenia przedemerytalnego, były stronie znane. Strona wiedziała, że osoba, która spełnia warunki do nabycia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy nie spełnia warunków do pobierania świadczenia przedemerytalnego, w szczególności więc treść art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z 1994 r. była stronie znana. Organ uznał wiec, że zaistniały przesłanki określone w art. 28 ust. 1 ustawy z 14 grudnia 1994 r. do uznania pobranego za okres 1 lipca 2002 r. – 30 września 2002 r. świadczenia w kwocie 2 903,20 zł za świadczenie nienależnie pobrane i zobowiązanie strony do jego zwrotu.
W skardze na powyższą decyzję K. K. wniósł o uchylenie i zmianę decyzji przedstawiając argumentację zamieszczoną w odwołaniu.
Wojewoda Dolnośląski wniósł o oddalenie skargi.
Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił argumentację Wojewody. Przywołując treść art. 28 ust. 1 i 2 pkt 1 powołanej ustawy z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i bezrobociu Sąd stwierdził, że za nienależnie pobrane świadczenie uważa się świadczenie wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, jeżeli pobierający to świadczenie był pouczony o tych okolicznościach. W dniu 27 lutego 2002 r. skarżący wypełnił Kartę rejestracyjną oraz poświadczył własnoręcznym podpisem, w obecności pracownika powiatowego urzędu pracy, prawdziwość danych i oświadczeń zamieszczonych w tej karcie. Z oświadczenia skarżącego wynika, że zobowiązuje się do bezzwłocznego informowania o wszelkich zmianach danych zawartych w Karcie rejestracyjnej podanych (...) oraz do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia w przypadkach niespełnienia warunków wymienionych w ustawie (pkt 14 oświadczenia). Ponadto we wniosku z dnia 27 lutego 2002 r. o przyznanie świadczenia skarżący oświadczył, "zapoznałem się z obowiązującymi przepisami ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu z dnia 14 grudnia 1994 r." Zdaniem Sądu wcześniej wspomniany warunek został w sprawie spełniony. W myśl art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c – bezrobotny – oznacza osobę niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu obowiązującym w danym zawodzie lub służbie, nieuczącą się w systemie dziennym, zarejestrowaną we właściwym dla zameldowania powiatowym urzędzie pracy jeżeli nie nabyła prawa do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy. Przywołanym na wstępie orzeczeniem Sąd przyznał skarżącemu prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy nadal od dnia 1 lipca 2001 r. do 30 czerwca 2002 r. Skarżący w dacie rejestracji, tj. 27 lutego 2002 r. nie mógł być uznany za osobę bezrobotną bowiem nie spełniał warunków określonych w wyżej powołanym art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy. Tym samym nie mógł nabyć prawa do świadczenia przedemerytalnego (art. 37k ust. 1 ustawy o zatrudnieniu... ).
Stąd też pobrane przez skarżącego świadczenia przedemerytalne za okres od 1 lipca 2002 r. do 30 września 2002 r. Sąd uznał za świadczenie nienależne – w rozumieniu powołanego wyżej unormowania, a w konsekwencji zobowiązanie do jego zwrotu – za zgodne z prawem.
Z powyższych przyczyn skargę jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw prawnych Sąd oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ) zw. dalej ustawą P.p.s.a.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł K. K., reprezentowany przez adw. Jerzego Kasperczyka i zaskarżając wyrok w całości zarzucił naruszenie prawa materialnego art. 28 ust. 1 i 2 ustawy z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514) przez niewłaściwe zastosowanie polegające na zastosowaniu prawa wstecz i przyjęcie, że w dniu 27 lutego 2002 r., tj. w dniu rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy skarżący nie mógł być uznany za bezrobotnego, bowiem wyrokiem z 19 września 2002 r. Okręgowy Sąd w Świdnicy przyznał skarżącemu prawo do renty od 1 lipca 2001 r. do 30 czerwca 2002 r. Skarga kasacyjna domaga się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podważając stanowisko Sądu, który powołując się na wyrok Okręgowego Sądu w Świdnicy przyznający skarżącemu prawo do renty od 1 lipca 1002 r. do 30 czerwca 2002 r. stwierdza, że z tego powodu w dniu rejestracji czyli 27 lutego 2002 r. nie mógł być uznany za bezrobotnego skarga stwierdza, że Sąd stosował prawo wstecz sprzecznie z art. 2 Konstytucji. Skarżący w dniu 27 lutego 2002 r. nie mógł być pewien, że jego odwołanie od decyzji ZUS zostanie uwzględnione. Nie można więc uznać, że pobrane świadczenie jest nienależne, bowiem jeżeli zaistnieją okoliczności powodujące ustanie prawa do ich pobierania to dopiero od tej daty świadczeniobiorca ma świadomość obowiązku zwrotu. W powyższej sprawie mylnie zastosowano prawo nawet w sprawie uchylającej prawomocną decyzję o przyznaniu zasiłku przedemerytalnego, bowiem stosowanie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. polega na tym, że należy ustalić, że w dniu wydania decyzji, czyli 27 lutego 2002 r. istniały nowe okoliczności faktyczne nieznane organowi wydającemu decyzję. Nowe okoliczności zaistniały dopiero 19 września 2002 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy.
Przepisem uprawniającym organy administracji do nakazania zwrotu wypłaconych świadczeń jest przepis art. 28 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 ze zm.). Nakładając obowiązek zwrotu świadczenia pieniężnego, przyznanego na podstawie przepisów powołanej ustawy w art. 28 ust. 1 określono przypadki kiedy świadczenie uznaje się za nienależne w rozumieniu ust. 1, a wiec kiedy pobieranie takiego świadczenia rodzi jednocześnie obowiązek jego zwrotu.
W ust. 2 pkt 1 za nienależne świadczenie, podlegające zwrotowi, uznano świadczenie wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, jeżeli pobierający to świadczenie był pouczony o tych okolicznościach.
Z brzmienia tego przepisu wynika, że zwrot świadczenia jest obowiązkiem pobierającego, lecz tylko wtedy gdy w momencie jego pobierania istnieją okoliczności powodujące ustanie tego prawa, a pobierający świadczenie o tych okolicznościach był pouczony. Zwrot świadczenia, co także wynika z uregulowań zamieszczonych w dalszych przepisach ust. 2 następuje więc wówczas gdy pobierający miał świadomość, iż świadczenie to nie należy się. W okolicznościach tej sprawy, wobec odmowy przyznania renty przez ZUS w dniu 26 czerwca 2001 r. i orzeczenia zdolności do pracy ubiegając się o świadczenie przedemerytalne skarżący nie mógł mieć takiej świadomości. Uznanie go następnie przez Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych za niezdolnego do pracy i przyznanie renty za okres 1 lipca 2001 r. – 30 czerwca 2002 r. nie mieściło się w przesłance, o której stanowi art. 28 ust. 1 w zw. z ust. 2 pkt 1 ustawy z 1994 r., uzasadniającej nakazanie zwrotu świadczenia na tej podstawie.
Skarga kasacyjna zasadnie zarzuca więc, iż Sąd a wcześniej organy zastosowały ten przepis stosując go wstecz, czyli do sytuacji, w której skarżący nie miał wpływu na wypłatę świadczenia, przyznanego na podstawie sytuacji faktycznej istniejącej w dacie rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy i wystąpienia z wnioskiem.
Przypadek skarżącego, pobierającego świadczenie przedemerytalne, ustawodawca uregulował wprost w art. 29 ust. 1 omawianej ustawy, który nakazuje w takiej sytuacji Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych, przyznającemu rentę, wypłacić ją pomniejszoną o kwotę odpowiadającą wysokości wypłaconych za ten okres zasiłków przedemerytalnych (przed odliczeniem składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych), a następnie przelać te kwoty na konto Funduszu Pracy właściwego powiatowego urzędu pracy. Kwota pomniejszenia nie może być wyższa niż przyznana za ten okres kwota emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy (ust. 2). Czynności takie zostały przez ZUS dokonane, a wyliczone za okres od 28 lutego 2002 r. do 30 czerwca 2002 r. kwota 3 363,32 zł brutto została przekazana Powiatowemu Urzędowi Pracy w [...]. Uregulowanie tej kwestii w ustawie, czyni zbędnym wydawanie w tych przypadkach decyzji, a zwłaszcza wznowienie postępowania i orzekanie o uchyleniu decyzji na podstawie której strona nabyła prawo do świadczeń, a które z kolei w określonej przez ustawę wysokości zostają zwrócone do Funduszu Pracy. Brak jest także podstaw do nakazania zwrotu tych kwot w decyzji urzędu pracy.
W art. 28 ust. 2 pkt 3 ustawy z 14 grudnia 1994 r. przewidziano wprawdzie zwrot świadczenia przedemerytalnego, wypłaconego osobie uprawnionej za okres, za który nabyła prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, lecz tylko wtedy jeżeli organ rentowy nie dokonał pomniejszenia świadczenia na zasadach określonych w art. 29.
Pomniejszenie świadczenia przez ZUS o wskazaną wyżej kwotę za okres od 28 lutego 2002 r. do 30 czerwca 2002 r. nie dawało więc podstawy do prowadzenia postępowania administracyjnego, a ustalony ściśle w wyroku Okręgowego Sądu Pracy okres pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy (który zakończył się z dniem 30 czerwca 2002 r.) nie stanowił sytuacji zbiegu uprawnień, bowiem z tą datą skarżący nie mógł być już uznany za osobę niezdolną do pracy i pobierającą rentę.
Wobec wyczerpującego uregulowania w art. 28 ust. 1 i ust. 2 sytuacji wywołujących obowiązek zwrotu nienależnie pobranego świadczenia przypadek skarżącego nie mieści się w żadnym z opisanych w ust. 2 art. 28 ustawy. Organy błędnie więc nakazały zwrot nienależnie pobranych świadczeń z naruszeniem przepisu art. 28 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, jak również wobec niespełnienia się przesłanki przewidzianej w art. 2 pkt 3 omawianej ustawy. Błędu tego nie dostrzegł Sąd I instancji oddalając skargę strony, co stanowiło naruszenie przez ten Sąd wskazanych przepisów prawa materialnego.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok na podstawie art. 188 ustawy P.p.s.a., a rozpoznając skargę strony na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a powołanej ustawy także zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z 29 listopada 2004 r.