I OSK 1160/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA oddalił skargę studentki na odmowę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, uznając, że studiowanie w trybie dziennym wyklucza sprawowanie stałej opieki nad niepełnosprawną matką.
Skarżąca, studentka studiów dziennych, domagała się przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad matką legitymującą się znacznym stopniem niepełnosprawności. Organy administracji odmówiły, wskazując na niespełnienie przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki. Sąd administracyjny zgodził się z organami, stwierdzając, że studiowanie w trybie dziennym wyklucza możliwość sprawowania stałej, nieprzerwanej opieki, która jest warunkiem przyznania świadczenia.
Sprawa dotyczyła skargi studentki studiów dziennych na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżąca sprawowała opiekę nad matką z znacznym stopniem niepełnosprawności. Organy administracji odmówiły przyznania świadczenia, argumentując, że studentka studiów stacjonarnych nie spełnia warunku rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania stałej opieki. Sąd administracyjny uznał, że studiowanie w trybie dziennym wyklucza możliwość sprawowania stałej i nieprzerwanej opieki, która jest kluczowym warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Sąd podkreślił, że świadczenie to ma na celu wsparcie osób, które rezygnują z aktywności zawodowej lub naukowej z powodu konieczności opieki, a nie osób, które mogą jednocześnie studiować i sprawować opiekę. W związku z tym skarga została oddalona.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, studiowanie w trybie dziennym wyklucza możliwość sprawowania stałej i nieprzerwanej opieki, która jest warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
Uzasadnienie
Świadczenie pielęgnacyjne jest przyznawane osobom, które rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania stałej opieki nad osobą niepełnosprawną. Studiowanie w trybie dziennym jest traktowane jako główna forma aktywności, która wyklucza możliwość sprawowania stałej opieki.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (8)
Główne
u.ś.r. art. 17 § 1 pkt 4
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobom, które nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Pomocnicze
u.ś.r. art. 17 § 1b
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Określa warunki dotyczące wieku powstania niepełnosprawności u osoby wymagającej opieki.
u.ś.r. art. 17 § 5
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Wymienia przypadki, w których świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje.
KPA art. 138 § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.
KPA art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
KPA art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
p.p.s.a. art. 119 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Studia dzienne wykluczają możliwość sprawowania stałej opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, co jest warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
Odrzucone argumenty
Student studiów stacjonarnych może uzyskać świadczenie pielęgnacyjne, jeśli nie podejmuje zatrudnienia. Naruszenie przepisów KPA przez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i nierozpatrzenie materiału dowodowego.
Godne uwagi sformułowania
Istotą świadczenia jest przyznanie wsparcia finansowego osobie, która zamiast świadczyć pracę, pozostaje w domu w celu opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Zakres faktycznie sprawowanej opieki, wynikający z innych przyczyn niż potrzeby osoby legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności w zakresie opieki, może wskazywać na to, czy rezygnacja z zatrudnienia lub jego niepodjęcie pozostają z sobą w związku.
Skład orzekający
Agnieszka Grosińska-Grzymkowska
przewodniczący
Sławomir Wojciechowski
sprawozdawca
Tomasz Porczyński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących świadczenia pielęgnacyjnego w kontekście studiowania w trybie dziennym i konieczności sprawowania stałej opieki."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji studenta studiów dziennych ubiegającego się o świadczenie pielęgnacyjne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego świadczenia socjalnego i jego interpretacji w kontekście aktywności życiowej studenta. Może być interesująca dla osób studiujących i opiekujących się członkami rodziny.
“Czy student studiów dziennych może liczyć na świadczenie pielęgnacyjne? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
administracyjne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Łd 882/21 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2022-03-10 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-11-03 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Agnieszka Grosińska-Grzymkowska /przewodniczący/ Sławomir Wojciechowski /sprawozdawca/ Tomasz Porczyński Symbol z opisem 6329 Inne o symbolu podstawowym 632 Hasła tematyczne Pomoc społeczna Sygn. powiązane I OSK 1160/22 - Wyrok NSA z 2023-07-12 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 111 art. 17 ust. 1 pkt 4 Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j. Dz.U. 2022 poz 329 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Asesor WSA Tomasz Porczyński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 marca 2022 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. a.bł. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez M.K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2021r. poz. 735 ze zm. dalej KPA) art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity Dz. U. z 2018r. poz. 570), art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity z 2020r. poz. 111 ze zm. dalej: u.o.ś.r.); utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...]r. nr [...] w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego. Z ustalonego dla potrzeb sprawy stanu faktycznego wynika, iż w dniu 24 czerwca 2021r. do organu I instancji wpłynął wniosek M.K. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad matką, Panią K.K. Dołączone do wniosku dokumenty wskazują, że: - K.K. zgodnie z orzeczeniem w [...] z dnia 22 kwietnia 2021 r. legitymuje się znacznym stopniem niepełnosprawności i z orzeczenia tego wynika, że nie da się ustalić od kiedy niepełnosprawność ta istnieje. - Sąd Okręgowy w P., Wydział [...] Cywilny dnia [...]r., sygn. akt [...] orzekł o rozwiązaniu przez rozwód związku małżeńskiego K.K. z R.K. - M.K. od 6 października 2020r. jest studentką Wydziału Zarządzania i Inżynierii Produkcji na kierunku Master of Business Studies - studia stacjonarne, drugiego stopnia, wyższe magisterskie, rok studiów 1 - semestr 2 (zaświadczenie Politechniki [...] - Centrum Kształcenia Międzynarodowego - IFE w Ł. z dnia 28 kwietnia 2021r. nr [...]). Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...]r. nr [...] w oparciu o art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2021r. poz. 735 z późn. zm.), art.17 ust.1 pkt 1,2,3,4, ust.1a pkt 1,2,3, ust.1b pkt. 1,2, ust.5, art.20 ust.3 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r. poz. 111 z późn. zm.), oraz § 1 rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 27 lipca 2017r. w sprawie sposobu i trybu postępowania o przyznanie świadczeń rodzinnych oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych (Dz. U. z 31 lipca 2017r. poz. 1466), odmówił M.K. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad matką – K.K. od 1 kwietnia 2021 r. - bezterminowo. W uzasadnieniu, powołując się na przepisy prawa, Prezydent Miasta P. wskazał, że na dzień wydania niniejszej decyzji w przedmiotowej sprawie nie spełnione zostało kryterium wieku, w jakim powstała niepełnosprawność u osoby wymagającej opieki określone w art.17 ust. 1b u.o.ś.r. Organ I instancji podkreślił, że artykuł ten, pomimo orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2014r sygn. akt. K 38/13, że jest niezgodny z art. 32 ust.1 Konstytucji RP, nie został jednak usunięty z ustawy a wyrok ten nakazywał jedynie ustawodawcy poprawienie obowiązującego stanu prawnego. Rozpatrując odwołanie M.K., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...]r. nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, iż według oświadczenia złożonego w dniu 2 sierpnia 2021r. pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, M.K. oświadczyła, że od około 5 lat sprawuje opiekę nad matką, z którą mieszka prowadząc wspólne gospodarstwo domowe. Miesięczne dochody rodziny to alimenty, jakie otrzymuje od ojca w wysokości 700,00 zł, renta chorobowa matki w wysokości 1.350,00 zł i zasiłek pielęgnacyjny z ZUS. Nadto M.K. oświadczyła, że studiuje na Politechnice [...]. Natomiast z wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 2 sierpnia 2021 r. przez organ I instancji wynika, że M.K. mieszka razem z K.K. (matką) prowadząc wspólne gospodarstwo domowe, nie korzystały one wcześniej z pomocy finansowej z Miejskiego Centrum Pomocy Społecznej w P. a K.K., potwierdza, że córka od około 5 lat opiekuje się nią (K.K. cierpi na dystrofię miotoniczną i obecnie poddaje się rehabilitacji), twierdząc, iż córka jest dla niej w chorobie ogromnym wsparciem i bez jej pomocy nie dałaby sobie rady. Odnosząc przepisy do stanu faktycznego niniejszej sprawy, organ II instancji wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie została spełniona przesłanka rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą, legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, bowiem wnioskodawczym jest studentką Wydziału Zarządzania i Inżynierii Produkcji na kierunku Master of Business Studies i studiuje w systemie dziennym, co wyklucza sprawowanie stałej opieki nad osobą niepełnosprawną. Okoliczność ta nie może więc skutkować uznaniem spełnienia warunków ustawowych, bowiem przepis art. 17 ust.1 pkt 4 u.o.ś.r., dotyczy osób aktywnych zawodowo, dla których zatrudnienie jest podstawową aktywnością życiową. W przypadku studenta studiów dziennych główną formę aktywności stanowi nauka. Zdaniem organu II instancji, M.K. studiując (bez konieczności rezygnacji) od 5 lat zapewnia matce pomoc i wsparcie co wynika wprost z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego załączonego do akt sprawy, w związku z czym zakres sprawowanej opieki nie uniemożliwia wnioskodawcy kontynuacji nauki, a w przyszłości zatrudnienia. W skardze, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, pełnomocnik M.K., zaskarżył w całości decyzję organu II instancji, wskazując na naruszenie przepisów: a) prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 111), przez ich wadliwą wykładnię polegająca na przyjęciu, iż studentowi studiów stacjonarnych każdorazowo nie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, podczas gdy rzeczony przepisy należy interpretować w ten sposób, iż możliwe jest uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego przez studenta studiów stacjonarnych, w tym wskutek nie podjęcia przez niego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, co determinowało niewłaściwe zastosowanie rzeczonego przepisu i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, b) postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 7, art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735) przez brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy oraz brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, a to w niniejszej sprawie bezpodstawne nie ustalenie, iż: • skarżąca nie podjęła pracy celem sprawowania opieki nad matką, • skarżąca od ok. 1,5 roku studiuje w systemie nauki zdalnej, a zakres zajęć umożliwia jej sprawowanie opieki nad matką, co skutkowało wadliwym zastosowaniem art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. oraz bezzasadnym nie przyznaniem jej przedmiotowego świadczenia, c) postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 138 § 1 pkt 1 KPA przez wadliwe utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, podczas gdy spełnione były wszystkie przesłanki dla pozytywnego rozpatrzenia przedmiotowego odwołania, co skutkowało bezpodstawnym nie zastosowaniem art. 138 § 1 pkt 2 KPA. W konsekwencji pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie w całości decyzji organu II i I instancji i rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę, organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga podlegała oddaleniu. W pierwszej kolejności wyjaśnić trzeba, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U.2022.329 z dnia 9 lutego 2022r. dalej "p.p.s.a."), stanowiącym, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Z taką sytuacją mieliśmy do czynienia na gruncie rozpatrywanej sprawy. Następnie stwierdzić przyjdzie, że sądy administracyjne stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 z późn.zm.) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie), jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz prawa procesowego normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. W rozpatrywanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...]r., w sprawie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad matką – K.K. od 1 kwietnia 2021 r. - bezterminowo. Zdaniem organu odwoławczego, głównym powodem odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia był brak spełnienia po stronie osoby ubiegającej się o jego przyznanie ustawowej przesłanki z art. 17 ust. 1 pkt. 4 u.ś.r., a konkretnie brak związku przyczyno-skutkowego pomiędzy rezygnacją, niepodejmowaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (aktywności) przez skarżącą a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką. Problematyka rozważanego na gruncie rozpatrywanej sprawy świadczenia została unormowana przez ustawodawcę w przepisach u.ś.r. Świadczenie pielęgnacyjne jest obok zasiłku pielęgnacyjnego i specjalnego zasiłku opiekuńczego jednym ze świadczeń opiekuńczych, zaliczanym do świadczeń rodzinnych (art. 2 pkt 2 u.ś.r.). Przesłanki materialnoprawne przyznania świadczenia zostały uregulowane w art. 17 u.ś.r., który stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: pkt 1 - matce albo ojcu, pkt 2 - opiekunowi faktycznemu dziecka, pkt 3 - osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, pkt 4 - innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji (art. 17 ust. 1 u.ś.r.). Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała pkt 1 - nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub pkt 2 - w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia (art. 17 ust. 1b u.ś.r.). Przepis art. 17 ust. 5 u.ś.r. stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne, nie przysługuje, jeżeli: 1) osoba sprawująca opiekę: a) ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym, b) ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów; 2) osoba wymagająca opieki: a) pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, b) została umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej, rodzinnym domu dziecka albo, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, z wyjątkiem podmiotu wykonującego działalność leczniczą, i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu; 3) na osobę wymagającą opieki inna osoba ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury; 4) (uchylony); 5) na osobę wymagającą opieki jest ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego lub prawo do zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów; 6) na osobę wymagającą opieki inna osoba jest uprawniona za granicą do świadczenia na pokrycie wydatków związanych z opieką, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej. Z przywołanych unormowań, jasno wynika, że jednym z podstawowych warunków przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest, by opiekun osoby niepełnosprawnej (którym z woli ustawodawcy mogą być podmioty wymienione expressis verbis w art. 17 ust. 1 pkt 1-4) odpowiednio: nie podejmował lub rezygnował z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Przy czym na równi z rezygnacją z zatrudnienia należy traktować niepodejmowanie pracy, jeżeli niepodejmowanie aktualnie zatrudnienia jest spowodowane właśnie koniecznością opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Istotą świadczenia jest przyznanie wsparcia finansowego osobie, która zamiast świadczyć pracę, pozostaje w domu w celu opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Zgodnie z założeniami ustawodawcy celem świadczeń opiekuńczych, do których należy świadczenie pielęgnacyjne, jest częściowe pokrycie wydatków ponoszonych przez rodzinę w związku z koniecznością zapewnienia opieki i pielęgnacji niepełnosprawnemu dziecku lub niepełnosprawnej osobie dorosłej. Świadczenie pielęgnacyjne ma charakter świadczenia zasiłkowego, które miało zastąpić instytucję zasiłku stałego z ustawy o pomocy społecznej. Celem świadczenia pielęgnacyjnego jest udzielenie materialnego wsparcia osobom, które rezygnują z aktywności zawodowej (naukowej/przygotowania do zawodu), by opiekować się osobą niepełnosprawną. A zatem, zaprzestanie aktywności zawodowej czy naukowej przez opiekuna ma być spowodowane koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie zaś innymi przyczynami, głównie leżącymi po stronie osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego (tak: wyrok NSA z 7 listopada 2019 r. w sprawie I OSK 1549/19). Z uwagi na to, iż fakt niepełnosprawności podopiecznego i sprawowania opieki przez wnioskodawczynię nad tą osobą, nie był ostatecznie w sprawie kwestionowany, należało przejść do omówienia definicji opieki w rozumieniu przepisów u.ś.r. Ustawa o świadczeniach rodzinnych nie zawiera definicji sprawowania opieki, ale z treści art. 17 ust. 1 wynika, że aby można było mówić o opiece, w jej rozumieniu, musi ona być stała lub długoterminowa. Te określenia stała lub długoterminowa wskazują na to, że nie może to być opieka świadczona niecodziennie, a nawet jeżeli codziennie, to tylko przez część doby, zatem sporadycznie (tak: wyrok NSA z 2 lutego 2017 r., w sprawie I OSK 2201/15 ). Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy zatem stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej (tak: wyroki NSA: z 5 czerwca 2012 r., w sprawie I OSK 2454/11 i z 23 października 2020 r. w sprawie I OSK 1148/20). Podkreśla się także, że zakres faktycznie sprawowanej opieki, wynikający z innych przyczyn niż potrzeby osoby legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności w zakresie opieki, może wskazywać na to, czy rezygnacja z zatrudnienia lub jego niepodjęcie pozostają z sobą w związku (tak: wyrok NSA z 18 maja 2020 r. w sprawie I OSK 691/19). Przenosząc poczynione dotychczas uwagi natury ogólnej na grunt rozpatrywanej sprawy wskazać trzeba, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego, prawidłowo zresztą ocenionego przez organy orzekające obu instancji wynika, że K.K. zgodnie z orzeczeniem w [...] z dnia 22 kwietnia 2021 r. legitymuje się znacznym stopniem niepełnosprawności, ale nie sposób ustalić od kiedy w ogóle jej niepełnosprawność istnieje. K.K. cierpi na dystrofię miotoniczną i obecnie poddaje się rehabilitacji. Sąd Okręgowy w P., Wydział [...] Cywilny wyrokiem z dnia [...]r., sygn. akt [...] orzekł o rozwiązaniu przez rozwód związku małżeńskiego K.K. z R.K. Skarżąca natomiast jest córką niepełnosprawnej w stopniu znacznym, K.K., mieści się zatem w katalogu osób uprawnionych do przyznania wnioskowanego świadczenia w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. Z poczynionych przez organ ustaleń, których skarżąca nie kwestionowała w toku postępowania wyjaśniającego wynika, że M.K. mieszka i prowadził wraz z matką, wspólne gospodarstwo domowe. Skarżąca opiekuje się matką od ok. 5 lat a niepełnosprawna wskazuje, że pomoc i wsparcie córki jest dla niej nieocenione. Miesięczne dochody rodziny to alimenty, jakie skarżąca otrzymuje od ojca w wysokości 700,00 zł, renta chorobowa matki w wysokości 1 350,00 zł i zasiłek pielęgnacyjny z ZUS. M.K. nie pracuje, ale od 6 października 2020r. jest studentką Wydziału Zarządzania i Inżynierii Produkcji na kierunku Master of Business Studies - studia stacjonarne, drugiego stopnia, wyższe magisterskie, rok studiów 1 - semestr 2 (zaświadczenie Politechniki [...] - Centrum Kształcenia Międzynarodowego - IFE w Ł. z dnia 28 kwietnia 2021r. nr [...]). Wobec powyższego stwierdzić trzeba, że skarżąca niespornie opiekuje się matką, jednak zakres i częstotliwość wykonywanych względem niej czynności opiekuńczych, nie wiąże się i nie wiązało z koniecznością niepodejmowania lub rezygnacji przez nią z pracy zarobkowej. Skoro bowiem skarżąca pomimo sprawowanej od 5 lat "opieki" nad matką, studiuje dziennie, brak było podstaw do przyjęcia, że matka skarżącej wymaga tej opieki w trybie ciągłym i nieprzerwanym, który jest jednym z warunków przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Okoliczności tych nie zmienia także podnoszona przez skarżącą okoliczność nauki zdalnej i wyrozumiałości wykładowców, co miało świadczyć o tym iż pozostaje do dyspozycji matki w czasie studiów. Ustalenia te potwierdziła także sama niepełnosprawna matka skarżącej, która przyznała, iż córka zapewnia jej wsparcie. Wydaje się, że ta forma udzielanej matce pomocy nie tworzy jednak konieczności udzielenia rekompensaty dla skarżącej w postaci wnioskowanego świadczenia, gdyż ustalony stan faktyczny wskazuje, że skoro skarżąca mogła do tej pory swobodnie studiować i opiekować się matką, to może także bez uszczerbku dla tej opieki, podjąć pracę zarobkową równolegle, albo zrezygnować z nauki i podjąć pracę, czy też podjąć pracę w przyszłości. Powyższe prowadzi do konstatacji, że skarżąca może pracować, gdyż opieka nad matką, nie umożliwia jej zarówno studiowania jak i zarobkowania, w podobnym zakresie co do poświęconego na to czasu. Kontynuowanie studiów potwierdza zatem, że skarżąca nie musi z nich rezygnować opiekując się matką. Tłumaczenie skarżącej, że nie podjęła pracy celem sprawowania opieki nad matką, nie mogło się ostać, gdyż jak wskazała niepełnosprawna - córka ją wspiera co jest dla niej nieocenione. I chociaż Sąd nie neguje wartości tej pomocy, to jednak nie sposób przyjąć, że taka interpretacja "opieki" przeszkadzałaby skarżącej podjąć się pracy zarobkowej chociażby w ograniczonym zakresie. Choć jak słusznie podkreśla się w orzecznictwie sądowo-administracyjnym, przy ubieganie się o tego typu świadczenie, zakres opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, nie może się ograniczać do wykonywania podstawowych czynności domowych, które mogą być w całości wykonywane poza godzinami pracy (niezależnie od systemu czasu pracy czy jak tutaj - nauki). Rację ma więc organ II instancji, że brak jest w sprawie bezpośredniego i ścisłego związku między niepodejmowaniem zatrudnienia, czy też zaprzestaniem pracy przez skarżącą, a sprawowaną przez nią opieką nad matką (czy raczej w tym przypadku dorywczym świadczeniem pomocy) i w konsekwencji należało uznać, że nie została w sprawie spełniona pozytywna przesłanka przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego (art. 17 ust. 1 u.ś.r.). Nadto, Sąd stwierdził, że przeprowadzone przez organy obu instancji postępowanie wyjaśniające, odpowiadało wymogom art. 7, art. 77, których to naruszenie podnosiła Skarżąca. Organy podjęły bowiem w sprawie wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego zgodnie z art. 7 kpa oraz zebrały, uzupełniły i wreszcie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy. Nadto należało stwierdzić, że organ pierwszej instancji mimo zastosowania błędnej podstawy prawnej i jej błędnej wykładni, finalnie prawidłowo odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego a organ odwoławczy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 KPA, utrzymał to prawidłowe rozstrzygnięcie w mocy. Chybione stały się zatem zarzuty skargi dotyczące naruszenia norm prawa procesowego i prawa materialnego. Reasumując, skoro zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta P. zostały wydane zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r., w toku postępowania administracyjnego, poprzedzającego ich wydanie nie doszło do naruszenia norm prawa procesowego w stopniu istotnie rzutującym na wynik sprawy a zarzuty skargi okazały się niezasadne, skarga podlegała oddaleniu. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. is
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI