I OSK 1159/05

Naczelny Sąd Administracyjny2006-07-28
NSAnieruchomościWysokansa
nieruchomościdrogi publicznenabycie z mocy prawaustawa wprowadzająca reformę administracyjnąwładanieSkarb Państwajednostka samorządu terytorialnegopostępowanie administracyjneskarga kasacyjna

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą nabycia z mocy prawa nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, potwierdzając prawidłowość zastosowania art. 73 ustawy wprowadzającej reformę administracyjną.

Sprawa dotyczyła nabycia z mocy prawa przez Województwo własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną z dniem 1 stycznia 1999 r. Skarżąca kwestionowała zastosowanie art. 73 ustawy wprowadzającej reformę administracyjną, twierdząc, że nieruchomość nie była wówczas urządzona jako droga publiczna i nie pozostawała we władaniu Skarbu Państwa. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny utrzymał wyrok w mocy, uznając, że przesłanki z art. 73 ust. 1 zostały spełnione.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę I. W. na decyzję Ministra Infrastruktury. Sprawa dotyczyła nabycia z mocy prawa przez Województwo własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną z dniem 1 stycznia 1999 r., na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Skarżąca podnosiła zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego i prawa materialnego, twierdząc m.in., że nieruchomość nie była urządzona jako droga publiczna przed wskazanym terminem i nie pozostawała we władaniu Skarbu Państwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny ustalił, że nieruchomość była zajęta pod drogę krajową już od 1985 r., a następnie stała się drogą wojewódzką, i pozostawała we władaniu Skarbu Państwa, co uzasadniało przejście własności z mocy prawa. Naczelny Sąd Administracyjny, kontrolując zaskarżone orzeczenie, uznał, że przesłanki z art. 73 ust. 1 ustawy zostały spełnione, a zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługują na uwzględnienie. Sąd podkreślił, że art. 73 ust. 1 ma charakter wywłaszczeniowy i dotyczy sytuacji, gdy własność była uregulowana na rzecz innych podmiotów, a istniało publiczne władztwo nad nieruchomością. Sąd oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zaskarżone orzeczenie, mimo ewentualnych błędów w uzasadnieniu, odpowiada prawu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, nieruchomość taka staje się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przesłanki z art. 73 ust. 1 ustawy, tj. zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną i władanie nią w dniu 31 grudnia 1998 r. przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego, zostały spełnione. Definicja 'zajęcia pod drogę publiczną' obejmuje urządzenie na niej drogi zaliczonej do odpowiedniej kategorii, a 'władanie' oznacza faktyczne władztwo, niekoniecznie oparte na umowie czy prawie własności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie ma usprawiedliwionych podstaw albo jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

u.p.u.r.a.p. art. 73 § 1

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną

Nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, niestanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stały się z mocy samego prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego, za odszkodowaniem.

u.p.u.r.a.p. art. 73 § 3

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną

Odszkodowanie będzie ustalone i wypłacone według zasad i w trybie określonym w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r., po upływie tego okresu roszczenie wygasa.

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek oceny materiału dowodowego.

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi uzasadnienia decyzji.

u.d.p. art. 4 § 1

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

Definicja drogi publicznej i elementów pasa drogowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną (krajową, następnie wojewódzką) od 1985 r. i pozostawała we władaniu Skarbu Państwa w dniu 31 grudnia 1998 r., co uzasadnia nabycie własności z mocy prawa na podstawie art. 73 ust. 1 u.p.u.r.a.p.

Odrzucone argumenty

Nieruchomość nie była urządzona jako droga publiczna przed 1 stycznia 1999 r. Nieruchomość nie pozostawała we władaniu Skarbu Państwa w dniu 31 grudnia 1998 r. Naruszenie przepisów KPA poprzez brak możliwości wypowiedzenia się strony co do zgromadzonych dowodów. Brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz dowolna ocena dowodów.

Godne uwagi sformułowania

nieruchomości zajęte pod drogi publiczne nieruchomość pozostająca we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego z dniem 1 stycznia 1999 r. stały się z mocy prawa własnością przepis art. 73 ust. 1 ma charakter wywłaszczeniowy nie stanowi naruszenia prawa, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy

Skład orzekający

Elżbieta Stebnicka

przewodniczący

Irena Kamińska

sprawozdawca

Joanna Runge - Lissowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 73 ust. 1 ustawy wprowadzającej reformę administracyjną w kontekście nabycia z mocy prawa nieruchomości zajętych pod drogi publiczne, a także zasady postępowania administracyjnego i sądowo-administracyjnego dotyczące czynnego udziału strony i oceny dowodów."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego z okresu transformacji ustrojowej i reformy administracyjnej. Interpretacja władania może być przedmiotem dalszych sporów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z reformą administracyjną i nabyciem mienia, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w nieruchomościach i prawie administracyjnym.

Kiedy droga staje się Twoją własnością z mocy prawa? Wyjaśniamy kluczowy przepis transformacji ustrojowej.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 1159/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2006-07-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-10-13
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Elżbieta Stebnicka /przewodniczący/
Irena Kamińska /sprawozdawca/
Joanna Runge - Lissowska
Symbol z opisem
6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
I SA/Wa 378/04 - Wyrok WSA w Warszawie z 2005-05-23
Skarżony organ
Minister Infrastruktury
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Stebnicka Sędziowie Sędzia NSA Irena Kamińska ( spr.) Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska Protokolant Edyta Pawlak po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej I. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 maja 2005 r. sygn. akt I SA 378/04 w sprawie ze skargi I. W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nabycia z mocy prawa mienia zajętego pod drogę publiczną oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 maja 2005r. w sprawie I SA/Wa 378/04 oddalił skargę I. W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...], nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] w przedmiocie nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. mienia zajętego pod drogę publiczną.
W uzasadnieniu wyroku Sąd powołał się na ustalenia wynikające z przeprowadzonego postępowania administracyjnego, z którego wynika, iż decyzją z dnia [...], nr [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 73 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.) stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Województwo [...] własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną (droga wojewódzka nr [...] relacji [...]) położoną w [...] przy ul. [...], obręb 3, oznaczonej na mapie podziału nr 201.3-28/2003 z dnia 1 kwietnia 2003 r., jako działka nr 795/4 o pow. 439 m2, dla której w Sądzie Rejonowym w [...] V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzona jest księga wieczysta KW nr 31719.
W uzasadnieniu podniósł, że zgodnie z art. 73 ust. 1 i 3 powyższej ustawy nieruchomość pozostająca w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiąca ich własności, a zajęta pod drogę publiczną, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem, które będzie ustalone i wypłacone według zasad i w trybie określonym w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r., po upływie tego okresu roszczenie wygasa.
W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że sporna nieruchomość stanowiła własność I. W., była zajęta pod drogę publiczną - krajową nr [...], relacji [...], na podstawie uchwały nr 192 Rady Ministrów z dnia 2 grudnia 1985 r. (M. P. z dnia 14 lutego 1986 r., nr 3, poz. 16) w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg krajowych, pozostawała też we władaniu Skarbu Państwa.
Droga powyższa, na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z 15 grudnia 1998 r., w sprawie ustalenia wykazu dróg krajowych i wojewódzkich (Dz. U. z 28 grudnia 1998 r., Nr 160, poz. 1071) stała się w dniu 1 stycznia 1999 r. drogą wojewódzką nr [...].
W tym stanie faktycznym i prawnym stosownie do art. 73 ust. 1 i 3 powyższej ustawy nieruchomości wymienione w decyzji stały się z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własnością Województwa [...].
Decyzją z dnia [...], nr [...]. Minister Infrastruktury, po rozpatrzeniu odwołania adwokata T. S. - pełnomocnika I. W. od powyższej decyzji Wojewody [...] z [...] utrzymał tę decyzję w mocy.
W uzasadnieniu podniósł, że prowadząc postępowanie w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną organ orzekający bada wyłącznie spełnienie przesłanek w nim wymienionych na dzień 31 grudnia 1998 r. W przypadku stwierdzenia, że wymienione we wskazanym przepisie przesłanki zostały spełnione łącznie, organ wydaje decyzję deklaratoryjną potwierdzającą jedynie stan zaistniały z mocy samego prawa. Taka sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie, co pozwoliło Wojewodzie na stwierdzenie, że własność tej nieruchomości z dniem 1 stycznia 1999r. nabyło Województwo [...].
Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył w imieniu I. W. pełnomocnik adwokat T. S. zarzucając jej naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy - art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 i art. 10 kpa poprzez brak wyczerpującego zgromadzenia i rozpatrzenia materiału dowodowego, dowolną ocenę tego materiału, brak wskazania faktów, które organ uznał za uzasadnione, dowodów, na których oparł rozstrzygnięcie, a także uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do treści zgromadzonych dowodów przez organy obu instancji, oraz naruszenie prawa materialnego, to jest art. 73 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. poprzez ich błędne zastosowanie i wniósł o jej uchylenie.
W uzasadnieniu podniósł, że zgodnie z brzmieniem przepisu art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r., aby stwierdzić nabycie z mocy prawa określonej nieruchomości koniecznym jest, aby przed dniem 1 stycznia 1999 r. na przedmiotowej nieruchomości urządzona była określona kategoria dróg publicznych (NSA I SA 513/99 LEX nr 54529 w Warszawie, 30 lipca 2001 r.: "Zawarte w art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną sformułowanie "nieruchomości zajęte pod drogi publiczne" oznacza nieruchomość, na których urządzono drogę, którą następnie zaliczono do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, przy czym fakt ten musiał mieć miejsce przed 1 stycznia 1999 r.). Natomiast z treści dokumentów zgromadzonych niniejszej sprawie, zdaniem pełnomocnika skarżącej wynika, iż na przedmiotowej nieruchomości nie była urządzona taka droga. W dniu 26 lutego 2002 r. [...] Urząd Wojewódzki decyzją nr 15/02 zatwierdził projekt budowlany dotyczący budowy obwodnicy miasta [...] w ciągu drogi krajowej nr 60. Następstwem wyżej wymienionej decyzji było wydanie postanowienia Prezydenta Miasta [...] z dnia 23 kwietnia 2002 r. w przedmiocie podziału nieruchomości strony skarżącej na dwie działki "w celu wydzielenia pasa drogi pod projektowaną obwodnicę miasta [...]". Również decyzja pochodząca od tego samego organu z dnia 16 września 2002 r. stwierdza, iż utworzona w wyniku podziału działka "stanowić będzie pas drogowy ul. [...]". Powyższa okoliczność potwierdza również treść oferty zakupu nieruchomości na ten cel otrzymanej przez stronę od generalnej Dyrekcji Dróg i Autostrad Oddział w [...]. Z powyższej argumentacji w sposób wyraźny wynika, iż przedmiotowa działka jest częścią drogi projektowanej i w związku z powyższym art. 73 ust. 1 ustawy, w ocenie strony skarżącej, nie znajduje w tej sprawie zastosowania.
Ponadto, zdaniem pełnomocnika skarżącej, zaskarżona decyzja nie zawiera żadnego faktycznego uzasadnienia w zakresie władania tą nieruchomością przez Skarb Państwa w dniu 31 grudnia 1998 r.
Zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego dotyczy dokonanych przez organ ustaleń faktycznych w sprawie, które nie dość, że zostały oparte o nie pełny i nie w pełni rozpatrzony materiał dowodowy, to w dodatku dowody zgromadzone oceniono w sposób dowolny. Nadto wbrew twierdzeniom organu drugiej instancji w niniejszej sprawie naruszone zostały podstawowe uprawnienia strony do brania czynnego udziału w toczącym się postępowaniu. Stronie nie umożliwiono przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do treści zgromadzonych dowodów czym naruszono powołane w osnowie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury podniósł, że skarga stanowi jedynie polemikę z ustaleniami faktycznymi i prawnymi, mającymi oparcie w materiale dowodowym i przepisach prawa i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 maja 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 378/04 oddalił skargę.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi przepis art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.). Przepis ten określa normatywne przesłanki, których łączne wystąpienie powoduje skutek przejścia prawa własności. Są nimi: zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną oraz władanie nią w dniu 31 grudnia 1998 r. przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego.
Na podstawie akt sprawy Sąd ustalił, iż nieruchomość oznaczona na mapie podziałowej nr 201.3-28/2003 z dnia 1 kwietnia 2003 r., jako działka nr 795/4 o powierzchni 439 m2, położona w [...] przy ul. [...]. obręb 3. dla której w Sądzie Rejonowym w [...] V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzona jest księga wieczysta KW nr 31719 była zajęta pod drogę publiczną - drogę krajową nr [...] relacji [...] już w roku 1985 r., co wynika z uchwały nr 192 Rady Ministrów z dnia 2 grudnia 1985 r. (M. P. z 14 lutego 1986 r., nr 3, poz. 16) w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg krajowych (stanowiła część pasa drogowego -tworząc pas bezpiecznego prawoskrętu). Następnie droga ta na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. - w sprawie ustalenia wykazu dróg krajowych i wojewódzkich (Dz. U. z 1998 r., Nr 160, poz. 1071) stała się z dniem 1 stycznia 1999 r. drogą wojewódzką nr [...], relacji [...].
Zatem na dzień 31 grudnia 1998 r. nieruchomość ta stanowiła własność osoby fizycznej – I. W., była zajęta pod drogę publiczną i pozostawała we władaniu Skarbu Państwa. Zostały więc spełnione wszystkie warunki, z którymi ustawa wiąże powstanie skutku prawnego w postaci przejścia z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną z dotychczasowego właściciela na Skarb Państwa lub określoną jednostkę samorządu terytorialnego, w tym przypadku Województwa [...].
Sąd zwrócił również uwagę na fakt, iż skarżąca nie przedłożyła żadnego dokumentu, z którego wynikałoby, że przedmiotowa nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998 r. – nie stanowiła drogi publicznej.
Ponadto Sąd stwierdził, iż z akt sprawy wynika, że strona była poinformowana o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dokumentacyjnym, miała możliwość wypowiedzenia się w sprawie, ale z tego nie skorzystała.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego reprezentujący stronę skarżącą – adwokat T. S..
Skarżący zaskarżył wyrok w całości zarzucając mu:
1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy,tj:
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami
administracyjnymi, poprzez nieuwzględnienie skargi w wyniku pominięcia naruszenia
przepisów postępowania administracyjnego jakich w toku postępowania dopuściły się organy administracji tj: art. 7, 10 § 1, 77 i 81 Kodeksu postępowania administracyjnego, polegające na:
- braku zawiadomienia strony przez organ II instancji w trybie art. 10 § 1 kpa o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym oraz wypowiedzenia się co do treści zgromadzonych dowodów w sytuacji gdy po wydaniu decyzji przez organ I instancji materiał dowodowy sprawy został uzupełniony przez ten organ.
uznaniu za udowodnione okoliczności faktycznych, pomimo, że strona nie miała możności wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów
błędnym przyjęciu, iż nieruchomość w postaci działki gruntu oznaczonej nr ewidencyjnym 795/4 o pow. 439 m 2 przed dniem 1 stycznia 1999 roku była zajęta pod drogę publiczną i pozostawała we władaniu Skarbu Państwa.
2. naruszenie prawa materialnego tj. art. 73 ust. 1 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 roku Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133 poz. 872 z późn. zmianami) poprzez niewłaściwe zastosowanie w stosunku do nieruchomości, która przez 1 stycznia 1999 roku, nie była zajęta pod drogę publiczną oraz nie pozostawała we władaniu Skarbu Państwa.
Mając powyższe na względzie strona skarżąca wniosła
- o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie,
- zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Zgodnie z art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U.Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie ma usprawiedliwionych podstaw albo jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Jeśli dojdzie do przekonania, że nie nastąpiło naruszenie powołanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa oraz brak jej podstaw, które obowiązany jest wziąć pod uwagę z urzędu, to skargę kasacyjną oddala. Chodzi zatem o sytuację, w której wskazany w skardze kasacyjnej przepis prawa materialnego albo prawa procesowego w istocie nie został naruszony, a w wypadku przepisów prawa procesowego także wówczas, gdy ich naruszenie nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy.
Skarga kasacyjna analizowana w aspekcie tych podstaw w ocenie Sądu nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną - nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, niestanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stały się z mocy samego prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego, za odszkodowaniem.
Powołany przepis art. 73 ust. 1 ustawy określa normatywne przesłanki, których łączne wystąpienie powoduje skutek przejścia prawa własności. Są nimi: zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną oraz władanie nią w dniu 31 grudnia 1998 r. przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego. Zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną oznacza urządzenie na niej drogi zaliczonej do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, przy czym przez określenie to należy rozumieć nie tylko zajęcie gruntu pod pas drogowy przeznaczony do ruchu lub postoju pojazdów, ale także pod leżące w jego ciągu obiekty inżynierskie (np. kanalizacyjne, energetyczne), place postojowe i parkingi, chodniki, ścieżki rowerowe, drzewa i krzewy oraz urządzenia techniczne niezwiązane z prowadzeniem i zabezpieczeniem ruchu (art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm.).
Władanie zaś nieruchomością oznacza pozostawienie jej w faktycznym władztwie Skarbu Państwa, albo jednostki samorządu terytorialnego. Ustawodawca konstruując w powołanym przepisie art. 73 ust. 1 przesłanki nabycia prawa własności przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego, odwołał się do stanów faktycznych, a nie prawnych. Dla spełnienia się przesłanki władztwa nie jest konieczne udowodnienie przez podmiot publicznoprawny posiadania nieruchomości (w rozumieniu Kodeksu cywilnego), a jedynie wykazanie faktycznego władania nią. Ustawodawca nie związał bowiem skutków nabycia własności nieruchomości z mocy prawa z jej posiadaniem opartym wyłącznie na jakiejkolwiek umowie, lecz odniósł się do każdego stanu władania cudzą nieruchomością, nawet wbrew woli jej właściciela, byleby nieruchomość nie stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r. własności publicznej. Na takie rozumienie art. 73 wskazuje także Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu z dnia 14 marca 2000 r., sygn. akt P. 5/99 (OTK ZU 2000/2, poz. 60).
Reasumując należy wskazać, iż przepis art. 73 ust. 1 ma charakter wywłaszczeniowy i dotyczy sytuacji, gdy w dniu 31 grudnia 1998 r. prawo własności było uregulowane na rzecz innych podmiotów prawnych niż Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, przy istnieniu publicznego władztwa nad nieruchomością. Stosując ten przepis organ bada wyłącznie spełnienie przesłanek w nim wymienionych.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż Sąd I instancji dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego w niniejszej sprawie, bowiem jak wynika z akt sprawy nieruchomość oznaczona na mapie podziałowej nr 201.3-28/2003 z dnia 1 kwietnia 2003 r., jako działka nr 795/4 o powierzchni 439 m2, położona w [...] przy ul. [...]. obręb 3. dla której w Sądzie Rejonowym w [...] V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzona jest księga wieczysta KW nr 31719 była zajęta pod drogę publiczną - drogę krajową nr [...] relacji [...] już w roku 1985 r., co wynika z uchwały nr 192 Rady Ministrów z dnia 2 grudnia 1985 r. (M. P. z 14 lutego 1986 r., nr 3, poz. 16) w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg krajowych (stanowiła część pasa drogowego -tworząc pas bezpiecznego prawoskrętu). Następnie droga ta na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. - w sprawie ustalenia wykazu dróg krajowych i wojewódzkich (Dz. U. z 1998 r., Nr 160, poz. 1071) stała się z dniem 1 stycznia 1999 r. drogą wojewódzką nr [...], relacji [...].
Zatem na dzień 31 grudnia 1998 r. nieruchomość ta stanowiła własność osoby fizycznej – I. W., była zajęta pod drogę publiczną i pozostawała we władaniu Skarbu Państwa. Zostały więc spełnione wszystkie warunki, z którymi ustawa wiąże powstanie skutku prawnego w postaci przejścia z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną z dotychczasowego właściciela na Skarb Państwa lub określoną jednostkę samorządu terytorialnego, w tym przypadku Województwa [...].
Nie można zatem, zgodzić się z zarzutami skargi, że na przedmiotowej nieruchomości nie była urządzona droga. To, że w dniu 26 lutego 2002 r. Wojewoda [...] decyzją nr 15/02 zatwierdził projekt budowlany dotyczący budowy obwodnicy miasta [...] w ciągu drogi krajowej nr 60, a następnie decyzją z dnia 16 września 2002 r. zatwierdził z urzędu projekt podziału spornej nieruchomości w celu wydzielenia terenu zajętego pod część ul. [...] - droga wojewódzka, stanowiącego fragment skrzyżowania z ul. [...] w celu włączenia go do obwodnicy zewnętrznej [...] Trasa A-2 nie ma znaczenia do rozpoznania niniejszej sprawy.
Ponadto Sąd I instancji trafnie zwrócił uwagę na fakt, iż skarżąca nie przedłożyła żadnego dokumentu, z którego wynikałoby, że przedmiotowa nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998 r. – nie stanowiła drogi publicznej.
Za nieuzasadniony należy uznać zarzut skargi kasacyjnej – naruszenia przez Sąd przepisów postępowania procesowego w trakcie rozpatrywania niniejszej sprawy, bowiem jak wynika z akt sprawy Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku z dnia 23 maja 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 378/04 wbrew temu co podnosi skarżąca - dokonał analizy zarzutów, podniesionych w skardze do tegoż Sądu.
Wskazać jednakże należy, iż brak szczegółowego odniesienia się w uzasadnieniu wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego do niektórych zarzutów podnoszonych w skardze do tego sądu, a uznanych przez Naczelny Sąd Administracyjny za nieuzasadnione, nie stanowi naruszenia prawa, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy ( por. wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2004 r., GSK 810/04, niepubl.).
Na marginesie należy dodać, iż zarzut skargi kasacyjnej, że strona w postępowaniu administracyjnym nie miała możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym oraz wypowiedzenia się co do treści zgromadzonych dowodów jest nieuzasadniony bowiem jak wynika z akt sprawy stronę reprezentował profesjonalny pełnomocnik, do którego obowiązków należy dbanie o interes strony reprezentowanej. Mógł on zatem zapoznać się ze zgromadzonym materiałem dowodowym w sprawie i ustosunkować się do niego przed wydaniem decyzji administracyjnej.
W tym stanie rzeczy, skoro zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej nie okazały się zasadne, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI