Orzeczenie · 2025-02-14

I OSK 1157/24

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2025-02-14

NSAAdministracyjneWysokansa

świadczenie pielęgnacyjneopieka nad niepełnosprawnymiustawa o świadczeniach rodzinnychprawo administracyjnekodeks postępowania administracyjnegoprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymizwiązek przyczynowo-skutkowyrezygnacja z zatrudnieniapomoc społeczna

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M. G. od wyroku WSA w Gdańsku, który oddalił jej skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżąca domagała się przyznania świadczenia z tytułu opieki nad matką o znacznym stopniu niepełnosprawności. Pełnomocnik skarżącej zarzucił sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów KPA (art. 7, 76, 77, 80) poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności, błędną ocenę dowodów i przypisanie sobie kompetencji do weryfikowania zakresu opieki. Podniesiono również zarzuty naruszenia art. 141 § 4 PPSA (wady uzasadnienia) oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a PPSA w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych (błędna wykładnia przepisu dotyczącego świadczenia pielęgnacyjnego). Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uznał zarzuty za nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego kluczowe jest istnienie bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego między koniecznością sprawowania opieki a rezygnacją z zatrudnienia. W ocenie NSA, opieka sprawowana przez skarżącą nie miała charakteru stałego i nieprzerwanego, a czynności opiekuńcze w dużej mierze pokrywały się z normalnymi czynnościami domowymi, które mogły być podejmowane przez innych domowników. Dodatkowo, historia zatrudnienia skarżącej nie wskazywała na związek z opieką nad matką. Sąd uznał, że orzeczenie o niepełnosprawności nie przesądza samo w sobie o istnieniu takiego związku. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Ugruntowana interpretacja przesłanki związku przyczynowo-skutkowego w świadczeniach pielęgnacyjnych, wskazująca na konieczność udowodnienia, że opieka jest bezpośrednią przyczyną rezygnacji z pracy.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji skarżącej i jej relacji z matką oraz innymi członkami rodziny. Interpretacja może być stosowana do podobnych przypadków, ale wymaga indywidualnej oceny stanu faktycznego.

Zagadnienia prawne (3)

Czy istnieje bezpośredni związek przyczynowo-skutkowy między koniecznością sprawowania opieki nad osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności a rezygnacją z zatrudnienia lub niemożnością podjęcia pracy zarobkowej, uzasadniający przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sam fakt sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności nie jest wystarczający do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Konieczne jest udowodnienie, że to właśnie potrzeba sprawowania opieki jest przyczyną i przeszkodą w podjęciu lub kontynuowaniu pracy zarobkowej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że opieka sprawowana przez skarżącą nie miała charakteru stałego i nieprzerwanego, a czynności opiekuńcze były w dużej mierze rutynowe i mogły być wykonywane przez innych domowników. Historia zatrudnienia skarżącej również nie potwierdzała związku z opieką. Orzeczenie o niepełnosprawności samo w sobie nie dowodzi istnienia takiego związku przyczynowo-skutkowego.

Czy uzasadnienie wyroku WSA zawiera istotne wady, takie jak wewnętrzne sprzeczności lub brak elementów wymaganych przez art. 141 § 4 PPSA, uniemożliwiające kontrolę instancyjną?

Odpowiedź sądu

Nie, uzasadnienie wyroku WSA nie zawiera wad uniemożliwiających kontrolę instancyjną. Zawiera wszystkie wymagane elementy, a wywody są logiczne i jasne.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że uzasadnienie wyroku WSA było kompletne i zrozumiałe, a zarzut naruszenia art. 141 § 4 PPSA nie może służyć kwestionowaniu prawidłowości merytorycznej rozstrzygnięcia.

Czy organy administracji publicznej naruszyły przepisy KPA (art. 7, 76, 77, 80) poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności, błędną ocenę dowodów i nieprawidłowe ustalenie zakresu opieki nad osobą niepełnosprawną?

Odpowiedź sądu

Nie, organy administracji nie naruszyły przepisów KPA w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Postępowanie wyjaśniające i ocena dowodów były prawidłowe.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy prawidłowo oceniły materiał dowodowy i nie dopuściły się naruszeń KPA, a ustalony stan faktyczny i prawny był zgodny z prawem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Gdańsku.

Przepisy (13)

Główne

u.ś.r. art. 17 § ust. 1 pkt 4

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobom, na których ciąży obowiązek alimentacyjny, jeśli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, pod warunkiem istnienia związku przyczynowo-skutkowego między opieką a niemożnością podjęcia pracy.

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organów do działania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej i podejmując wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 76 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Dowody i ich ocena.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organów do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organów do oceny każdej okoliczności faktycznej.

p.p.s.a. art. 141 § § 4